IV SA/Wa 1474/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-12-29
Skład orzekający: Michał Sułkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokat działający z substytucji, któremu nie została udzielona pomoc prawna z urzędu, może ubiegać się o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne z urzędu?Ratio decidendi
Wynagrodzenie za zastępstwo prawne z urzędu przysługuje wyłącznie adwokatowi wyznaczonemu przez Okręgową Radę Adwokacką. Adwokat działający z substytucji nie jest podmiotem uprawnionym do otrzymania takiego wynagrodzenia, ponieważ udzielenie substytucji nie zwalnia wyznaczonego pełnomocnika od obowiązku świadczenia pomocy prawnej i nie przenosi na substytuta prawa do ubiegania się o koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Stan faktyczny
W sprawie dotyczącej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, adwokat K. P. działająca z substytucji wniosła o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. W postępowaniu pierwotnie ustanowiono dla skarżącej adwokata z urzędu, którego wyznaczyła Okręgowa Rada Adwokacka w W. w osobie adwokat D. T. Adwokat K. P. działała na podstawie pełnomocnictwa substytucyjnego.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy adwokatowi działającemu z substytucji.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat K. P. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w sprawie ze skargi H. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie egzekucji ostatecznej decyzji postanawia: odmówić przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 22 sierpnia 2014 r. w przedmiotowej sprawie ustanowiono dla skarżącej adwokata z urzędu.
Okręgowa Rada Adwokacka w W. pełnomocnikiem strony wyznaczyła adwokat D. T. (pismo z dnia 24 września 2014 r. na karcie nr 39 akt sprawy).
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 29 grudnia 2014 r. stawiła się adwokat K. P., działająca z substytucji pełnomocnika wyznaczonego z urzędu (pełnomocnictwo substytucyjne na karcie nr 97 akt sprawy). Pełnomocnik substytucyjna wniosła o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Treść powołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, co do tego, że wynagrodzenie ze pomoc prawną udzieloną z urzędu otrzymuje wyznaczony adwokat. Przez wyznaczonego należy zaś rozumieć adwokata wskazanego przez właściwą okręgową radę adwokacką.
Jak wskazano, w przedmiotowej sprawie Okręgowa Rada Adwokacka w W. wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika w osobie adwokat D. T. Tylko jej zatem może zostać przyznane wynagrodzenia na podstawie art. 250 ppsa.
Złożone na rozprawie w dniu 29 grudnia 2014 r. pełnomocnictwo substytucyjnie nie daje podstawy do uznania, że pełnomocnik substytucyjna stała się pełnomocnikiem pełnomocnika, który został wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w W. Nie może tu mieć zatem zastosowania art. 39 pkt 4 ppsa, zgodnie z którym pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do odbioru kosztów postępowania. Przepis ten dotyczy bowiem kosztów należnych stornie postępowania, a nie pełnomocnikowi działającemu w ramach prawa pomocy. Udzielenie substytucji przez wyznaczonego pełnomocnika nie zwalnia go od udzielenia pomocy prawnej i nie oznacza, że substytut może wystąpić o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa powoduje powstanie określonego stosunku jedynie pomiędzy substytutem i stroną.
Przyznanie wynagrodzenia wyznaczonemu pełnomocnikowi w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków następuje zatem wyłącznie na wniosek tego pełnomocnika.
Zgodnie z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.) wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Także więc wymagane powołanym przepisem oświadczenie musi być złożone przez adwokata wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką w W.
Należy wskazać, że podobne stanowisko zajmował Naczelny Sąd Administracyjny np. w postanowieniach z dnia 17 marca 2010 r. sygn. akt I OZ 184/10 (niepublikowane, dostępne: Lex nr 604418, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), z dnia 22 grudnia 2010 r. sygn. akt II OZ 1288/10 (niepublikowane, dostępne: Lex nr 743771, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), czy też z dnia 13 listopada 2014 r. sygn. akt I OZ 1001/14 (niepublikowane, dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z powyższych względów, na podstawie art. 250 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło