IV SA/Wa 1496/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec (spr.) na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 września 2018 r. sprawy ze skargi H. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania postanawia odrzucić skargę. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z 19 października 2017 r., w piśmie z 10 listopada 2017 r. H. P. został wezwany do wykonania prawomocnego wezwania z 10 lipca 2017 r. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 (sto) złotych od skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę H. P. należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi w postępowaniu przed sądem administracyjnym każdorazowo poprzedza analiza wymogów jej dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może się bowiem toczyć wyłącznie na skutek prawnie dopuszczalnej oraz skutecznie wniesionej skargi. Stosownie do przepisu art. 230 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a."), od pism wszczynających postępowanie przed sądami administracyjnymi w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Zgodnie zaś z art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Przy czym skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których – mimo wezwania – nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Jak wynika z akt sprawy, w piśmie z 10 listopada 2017 r. H. P. został wezwany do wykonania prawomocnego wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka sądowa zawierająca wezwanie z 10 listopada 2017 r. została prawidłowo doręczona Skarżącemu w dniu 23 listopada 2017 r. (k. 23). Do dnia orzekania w niniejszej sprawie Skarżący nie wykonał prawomocnego z 10 lipca 2017 r. Termin do uiszczenia wpisu sądowego upłynął zatem bezskutecznie. Na marginesie poczynionych rozważań podkreślić należy, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje bez znaczenia złożony przez Skarżącego w piśmie z 30 listopada 2017 r. (k. 24) wniosek o przyznanie prawa pomocy. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że jeżeli strona po doręczeniu jej prawomocnego wezwania do uiszczenia wpis sądowego, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wówczas, złożenie wniosku nie przerywa biegu do uiszczenia wpisu oraz nie chroni przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie. Ponadto skoro wezwanie do uiszczenia wpisu nastąpiło w wyniku wykonania prawomocnego zarządzenia, złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może dotyczyć tej konkretnej opłaty. Ewentualne uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy ma znaczenie bowiem w toku dalej prowadzonego postępowania w konkretnej sprawie. Nie ulega zaś wątpliwości, że postanowienie o przyznaniu prawa pomocy ma charakter konstytutywny i wywołuje skutki ex nunc, tzn. od daty wniesienia wniosku i nie działa ono z mocą wsteczną (por. postanowienie NSA z 1 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 2664/10), lecz obejmuje swoim zakresem wszelkie przyszłe i potencjalne koszty sądowe, w tym również te opłaty sądowe, które mogą być następstwem zmian w obowiązującym prawodawstwie. Nie obejmuje natomiast kosztów, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem (por. postanowienia NSA z 2 czerwca 2011 r., sygn. akt I GSK 801/11; z 15 czerwca 2011 r., sygn. akt II FZ 194/11). Zauważyć wypada zatem, że jeżeli po prawomocnym wezwaniu do uiszczenia wpisu strona mogłaby składać wniosek o przyznanie prawa pomocy również w odniesieniu do już wymagalnej opłaty, kwestia tej konkretnej opłaty mogłaby nigdy nie zostać rozstrzygnięta, skoro po każdym, nawet prawomocnym, rozstrzygnięciu stwierdzającym konieczność jej uiszczenia można byłoby składać kolejny wniosek w tym przedmiocie. Odmienne działanie sądu administracyjnego mogłoby doprowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy, skutkując nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania, czy nawet skutecznie uniemożliwić merytoryczne rozpoznanie sprawy (por. postanowienie NSA z 22 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 1349/10; z 19 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 621/09). W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.