IV SA/Wa 1557/15
WyrokWSA w Warszawie2016-10-07
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska – Litwiniec, Aneta Dąbrowska, Anna Falkiewicz - Kluj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, w sytuacji gdy organ pierwszej instancji nie zbadał wszystkich przesłanek wniosku o wznowienie postępowania, w tym kwestii terminu jego złożenia oraz istnienia nowych okoliczności faktycznych?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wznowienia postępowania i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy zasadnie uznał, że organ pierwszej instancji nie zbadał wystarczająco kwestii terminu złożenia wniosku o wznowienie postępowania oraz nie odniósł się do wszystkich podniesionych przez wnioskodawcę podstaw wznowienia, w tym dotyczących istnienia nowych okoliczności faktycznych. W związku z tym konieczne było ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ pierwszej instancji w celu wyjaśnienia tych kwestii.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o warunkach zabudowy, wskazując na pominięcie jej w postępowaniu i brak odniesienia się do kwestii bezpieczeństwa pożarowego oraz służebności gruntowej. Organ pierwszej instancji odmówił wznowienia, uznając, że Wspólnota uchybiła terminowi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że kwestia terminu nie została dostatecznie wyjaśniona oraz że organ nie odniósł się do wszystkich przesłanek wniosku. Spółka będąca inwestorem wniosła skargę na postanowienie SKO, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Anna Falkiewicz - Kluj, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 października 2016 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. V sp. k. z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...].03.2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (zwane dalej SKO) - po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej [...], wniesionego od postanowienia Prezydenta [...] z dnia [...].01.2015 r. nr [...], odmawiającego wznowienia z wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej [...], postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta [...] z dnia [...].04.2013 r. nr [...], ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługowo - handlową na parterze, z garażem podziemnym oraz infrastrukturą techniczną na działkach ew. nr [...], nr [...] i części działek ew. nr [...] i nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...], Dzielnica [...], na wniosek [...] Sp. z o. o. V Sp. komandytowa - uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Organ I. instancji.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.
Wspólnota Mieszkaniowa [...] wystąpiła o wznowienie - na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a. - postępowania zakończonego wskazaną decyzją o warunkach zabudowy z dnia [...].04.2013 r. nr [...] wskazując, iż Wspólnota została pominięta w tej w sprawie, pomimo iż obszar oddziaływania zamierzonej inwestycji uzasadniał udział Wspólnoty w tym postępowaniu. Wskazała także na brak odniesienia się w decyzji do wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego dla sąsiadujących z inwestycją obiektów, jak również na nieznaną organowi okoliczność obciążenia działki nr [...] służebnością gruntową na rzecz każdoczesnego użytkownika wieczystego lub właściciela działki ew. nr [...] i działki ew. nr [...] z obrębu [...]. Wnioskodawczyni wskazała, iż wiedzę o treści decyzji powzięła w dniu 11 sierpnia 2014 r., z chwila doręczenia jej kopii tej decyzji, w trybie dostępu do informacji publicznej.
Prezydent [...] odmówił wznowienia, z wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej [...], postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta [...] z dnia [...].04.2013 r. nr [...], wskazując na uchybienie przez Wspólnotę miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Z daleko idącej ostrożności procesowej, Wspólnota złożyła wniosek o ewentualne przywrócenie terminu do złożenia środka zaskarżenia na to postanowienie o odmowie wznowienia postępowania - na wypadek nieuwzględnienia argumentacji uzasadniającej zachowanie terminu, z uwagi na zastosowanie się do pouczenia Organu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...].03.2015 r. odmówiło przywrócenia Wspólnocie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie odmowne z dnia [...].01.2015 r., wskazując, iż przywrócenie terminu możliwe jest wyłącznie w sytuacji jego uchybienia.
SKO wyjaśniło, że błędne pouczenie w decyzji I. instancji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Stąd przyjęło, że zażalenie zostało złożone w terminie.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że brak spełnienia którejkolwiek z przesłanek formalnych dopuszczalności wniosku o wznowienie, tzn. złożenie podania przez podmiot niebędący stroną, po upływie terminu do złożenia podania, czy bez wskazania okoliczności, która mieściłaby się w którejkolwiek z wyczerpująco wymienionych podstaw wznowienia, musi zaowocować wydaniem opartego na przepisie art. 149 § 3 K.p.a. postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania.
Jednocześnie w nawiązaniu do obowiązujących przepisów, SKO nie stwierdziło, by wbrew twierdzeniom Organu I. instancji, Wspólnota uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
SKO nadmieniło, że we wnioskach Wspólnoty z dnia 1 sierpnia 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej pełnomocnik Wspólnoty złożył podanie o "udostępnienie informacji w następującym zakresie: decyzji o warunkach zabudowy wydanej dla działki nr [...] i [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w [...]" i odpowiednio o "udostępnienie informacji w następującym zakresie: decyzji o warunkach zabudowy wydanej dla działki nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w [...]". W uzasadnieniu tych wniosków wskazano, że "wydana decyzja może prowadzić do faktycznego naruszenia interesu prawnego Wspólnoty Mieszkaniowej [...], jeżeli nie zostaną zachowane warunki techniczne dotyczące drogi pożarowej i placu manewrowego wozów bojowych straży pożarnej". Takie sformułowanie wskazanych żądań – zdaniem SKO - nie przesądzało w sposób jednoznaczny, czy we wskazanej dacie (lub też wcześniej) Wspólnota posiadała informację o fakcie wydania pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowego terenu. Urząd [...] w odpowiedziach z dnia 5 sierpnia 2014 r. poinformował wszak Wspólnotę zarówno o fakcie wydania pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy dla tego terenu, jak i o jej treści. Warunkiem zaś uznania, iż w tej dacie Wspólnota posiadała wiedzę o decyzji, w rozumieniu art. 148 § 2 K.p.a., jest co najmniej ustalenie, iż wnioskodawca wznowienia w tym dniu wiedział, iż dla danego terenu została wydana decyzja ustalająca warunki zabudowy, bądź też że organ odmówił wydania takiej decyzji.
Zdaniem SKO, wątpliwości tych nie wyjaśnił też w sposób jednoznaczny protokół nr [...] Sesji Rady Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2014 r., na której rozpatrywana była skarga Wspólnoty na brak skutecznych działań Zarządu Dzielnicy [...] celem usunięcia przyczyn gromadzenia się wód opadowych na drodze pozostającej w zarządzie Dzielnicy. W protokole tym wskazano jedynie, iż "Teren, na którym zbierają się wody opadowe jest własnością osób fizycznych, a z informacji posiadanych przez Wspólnotę wynika, że w niedługim czasie będzie tam prowadzona inwestycja. Wobec powyższego Wspólnota oczekiwałaby, aby w procesie wydawania pozwolenia na budowę Miasto zabezpieczyło również interesy Wspólnoty poprzez zobowiązanie inwestora do właściwego odwodnienia terenu". Według SKO, z twierdzenia tego wynika jedynie, iż Wspólnota posiadała bliżej nieokreśloną wiedzę o inwestycji planowanej na terenie osób fizycznych, a zalewanym przez wody opadowe. Protokół nie przesądza zaś o tym, czy Wspólnota w tym czasie posiadała już wiedzę, o stanie zaawansowania tego procesu, w szczególności o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy.
SKO uchylając decyzję I. instancji do ponownego rozpatrzenia wskazało w efekcie, że Organ I. instancji winien wyjaśnić w sposób jednoznaczny, kiedy Wspólnota, a więc osoby uprawnione do jej reprezentowania, uzyskały informacje o wydaniu dla działek ew. nr [...], nr [...], działki ew. nr [...] i nr [...] pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy, w szczególności, iż w odwołaniu z dnia 17 lutego 2015 r. pełnomocnik Wspólnoty wskazał wyraźnie, iż wiedzę o fakcie wydania tej decyzji pozyskała dopiero w dniu 11 sierpnia 2014 r. Jeśli zaś te oświadczenia budzić będą wątpliwości Organu I. instancji, powinien on wyjaśnić tę okoliczność przy użyciu wszelkich dostępnych środków dowodowych (przesłuchania członków zarządu Wspólnoty, jej pełnomocnika, osób biorących udział w sesji Rady Dzielnicy [...], czy innych nieznajdujących się w aktach sprawy dokumentów, w tym z akt Urzędu [...]). Następnie, w zależności od tych ustaleń Organ I. instancji miał rozważyć, czy w sprawie dopuszczalne jest badanie interesu prawnego Wspólnoty w postępowaniu zakończonym tą decyzją o warunkach zabudowy.
Jednocześnie SKO podkreśliło, że wniosek Wspólnoty z dnia 8 września 2014 r. zawierał również żądanie wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. - z uwagi na istnienie nowych istotnych dla sprawy okoliczności, w postaci istnienia i dokładnego przebiegu służebności gruntowej na rzecz każdoczesnego użytkownika wieczystego lub właściciela działki ew. nr [...] i nr [...] z obr. [...], o których to okolicznościach Wnioskodawczyni miała powziąć wiedzę w dniu 11 sierpnia 2014 r., tj. z chwilą doręczenia pisma Urzędu [...] - Biura Gospodarki Nieruchomościami z dnia 30 lipca 2014 r.
Jak podkreśliło SKO, skarżone postanowienie zupełnie pomija wskazaną przesłankę wznowieniową. Z akt sprawy nie wynika zaś, aby żądanie to zostało wydzielone do odrębnego rozstrzygnięcia. Natomiast rozważenie, czy wniosek o wznowienie postępowania - w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. - pochodzi od strony, został złożony z zachowaniem terminu z art. 148 K.p.a. oraz zawiera ustawową przesłankę warunkującą wznowienie postępowania, może mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
We wniesionej skardze [...] Sp. z o. o. V Sp. komandytowa z siedzibą w [...] zarzuciła:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, tj. naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez uznanie, że Wspólnocie, jako uprawnionej z tytułu służebności ustanowionej na części terenu inwestycyjnego, tj. na działce [...], służy interes prawny, a w konsekwencji status strony postępowania o wydanie warunków zabudowy, podczas gdy status strony w postępowaniu o warunki zabudowy nie wynika z ograniczonego prawa rzeczowego, lecz z prawa własności (użytkowania wieczystego), zaś ewentualne naruszenie praw podmiotu uprawnionego z tytułu służebności może być dochodzone na drodze postępowania cywilnego;
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, tj.:
a) naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Organ I. instancji, podczas gdy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i nie zachodzą żadne okoliczności mające istotny wpływ na jego rozstrzygnięcie, które powodują konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez Organ I instancji,
b) naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez uznanie, że Wspólnota wykazała, że bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, podczas gdy Wspólnocie nie przysługuje interes prawny uprawiający do udziału w tym postępowaniu,
c) naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez uznanie, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania zaskarżonego postanowienia nieznane Organowi, który wydał postanowienie, tj. że Wspólnocie przysługuje służebność gruntowa ustanowiona na działce nr [...], podczas gdy z ograniczonego prawa rzeczowego, w tym również ze służebności gruntowej nie wynika interes prawny wyposażający w status strony postępowania o ustalenie warunków zabudowy,
d) naruszenie art. 28 K.p.a. poprzez uznanie, że wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od strony niniejszego postępowania, podczas gdy Wspólnota nie ma interesu prawnego i nie jest stroną tego postępowania, ponieważ interes prawny wynika z konkretnego przepisu prawa,
e) naruszenie art. 145 § 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie w wyniku uznania, że miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania rozpoczyna bieg w dniu, w którym Wspólnota otrzymała decyzję o warunkach zabudowy (11.08.2014), podczas gdy z przepisu tego wynika, że początek biegu powyższego terminu przypada w dniu, w którym strona dowiedziała się o decyzji, co oznacza, że w niniejszej sprawie termin ten rozpoczął bieg w dniu 1 sierpnia 2014 roku, a w więc w dniu, w którym Wspólnota złożyła wniosek o doręczenie kopii decyzji w trybie dostępu do informacji publicznej, ponieważ składając ten wniosek wiedziała (bo musiała wiedzieć), że wnioskowana przez nią decyzja została wydana,
f) naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez ustalenie, że Wspólnota powzięła wiedzę o istnieniu decyzji o warunkach zabudowy dopiero z chwilą doręczenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, tj. w dniu 11 sierpnia 2014 roku, podczas gdy organ pierwszej instancji słusznie ustalił, że strona dowiedziała się o decyzji najpóźniej w dniu 1 sierpnia 2014 roku, skoro we wniosku z dnia 1 sierpnia 2014 roku o udostępnienie decyzji w trybie dostępu do informacji publicznych Wspólnota podała przedmiot tej decyzji,
g) naruszenie art. 112 K.p.a. poprzez uznanie, że wniesienie przez Wspólnotę odwołania od postanowienia Prezydenta [...] nr [...] po upływie 7 dni, a przed upływem 14 dni od daty doręczenia postanowienia, zgodnie z pouczeniem zawartym w postanowieniu, powoduje, że strona prawidłowo wniosła zażalenie od wskazanego postanowienia, podczas gdy pouczenie przez Organ o błędnym środku odwoławczym i złożenie przez stronę takiego środka odwoławczego zgodnie z pouczeniem, nie stanowi o prawidłowym złożeniu środka odwoławczego lecz jedynie powoduje możliwość złożenia przez stronę wniosku o przywrócenia terminu,
h) naruszenie art. 134 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niewydanie postanowienia o niedopuszczalności wniesienia przez Wspólnotę odwołania, ponieważ na postanowienie zgodnie z art. 141 § 1 K.p.a. wnosi się zażalenie, zaś Wspólnota wniosła odwołanie.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o uchylenie postanowienia SKO w [...] z dnia [...].03.2015 r., w którym odmówiło przywrócenia Wspólnocie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie odmowne z dnia [...].01.2015 r. wskazując, iż przywrócenie terminu możliwe jest wyłącznie w sytuacji jego uchybienia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia SKO uchylającego postanowienie Prezydenta [...] i przekazującego mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy, doszedł do przekonania, że skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach.
Sprawa ta rozpoznana została przez Sąd w postępowaniu uproszczonym.
Na wstępie należy nadmienić, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. ustawodawca nie uzależnił możliwości rozpoznania przez Sąd sprawy w trybie uproszczonym od zgody pozostałych stron postępowania, czy też od zgody organu (por. a contrario art. 119 pkt 2 P.p.s.a.). Mając zatem na uwadze, że stan niniejszej sprawy jest dostatecznie wyjaśniony i jednoznaczny, Sąd nie stwierdził potrzeby skierowania jej do rozpoznania na rozprawie. Przeciwnie ustalił, że zachodzi możliwość rozpoznania jej w trybie uproszczonym, zwłaszcza że art. 119 pkt 3 P.p.s.a. nie zawiera żadnych warunków wstępnych skierowania tego typu sprawy do postępowania uproszczonego.
Z tego względu, w myśl art. 120 P.p.s.a., sprawa rozpoznana została w tym trybie na posiedzeniu niejawnym, w składzie 3 sędziów.
Przystępując do rozpoznania niniejszej sprawy we wskazanym trybie stwierdzić należy co następuje.
Po pierwsze, wbrew zarzutom skargi, prawidłowo uznało SKO, że zażalenie Wspólnoty zostało wniesione z zachowaniem terminu. Stąd bezprzedmiotowy stał się jej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienia Prezydenta [...] z dnia [...].01.2015 r. nr [...], odmawiającego wznowienia - z wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej [...] - postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta [...] z dnia [...].04.2013 r. nr [...], ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługowo - handlową na parterze, z garażem podziemnym oraz infrastrukturą techniczną na działkach ew. nr [...], nr [...] i części działek ew. nr [...] i nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...], Dzielnica [...], na wniosek [...] Sp. z o. o. V Sp. komandytowa.
Zgodnie bowiem z art. 112 K.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że sytuacja, gdy strona zwolniona jest od obowiązku złożenia wniosku o przywrócenie terminu zachodzi jedynie wówczas, gdy błędne pouczenie polegało na wskazaniu stronie innego (dłuższego) terminu niż ustawa wyznacza dla danego środka zaskarżenia. Jedynie w tej sytuacji wniesienie środka prawnego po terminie należy uznać za skuteczne z mocy art. 112 K.p.a., bez konieczności uprzedniego przywracania terminu (por. m. in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 1330/12, z dnia 23 maja 2013 r. sygn. akt II FSK 1804/11 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2423/11 - publ. http// cbois.nsa.gov.pl).
W sytuacji zatem, gdy przepis prawa z mocy prawa udziela stronie ochrony prawnej, jak expressis verbis stanowi art. 112 K.p.a., nie ma podstaw – jak trafnie przyjęły Organy - do zarzucenia naruszenia prawa w działaniu organu, który tę ochronę zastosował. Nieuzasadnione byłoby wówczas odsyłanie jednostki na inną drogę ochrony prawnej (wniosku o przywrócenie terminu), jeżeli ta ochrona została przyznana z mocy prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 1553/11 - publ. http// cbois.nsa.gov.pl).
W sposób uprawniony zatem, SKO nie stwierdziło uchybienia przez Wspólnotę terminu do złożenia środka zaskarżenia od postanowienia Prezydenta [...] z dnia [...].01.2015 r. nr [...]. Nie było więc podstaw do uchylenia postanowienia SKO w [...] z dnia [...].03.2015 r., w którym odmówiło przywrócenia Wspólnocie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie odmowne z dnia [...].01.2015 r. Nie doszło zatem do zarzuconego naruszenia art. 134 K.p.a.
Po drugie, wbrew zarzutom skargi, SKO nie przesądziło o tym, że z całą pewnością nie został przekroczony miesięczny termin na wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie. Stwierdziło jedynie, że kwestia ta nie została dostatecznie wyjaśniona. W tym zakresie Organ I. instancji naruszył więc w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy art. 7 oraz 77 § 1 K.p.a., a w wyniku tego również art. 107 § 3 K.p.a.
W tym stanie rzeczy, uprawnione było wskazanie jako okoliczności, które winny zostać wzięte pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy - kiedy osoby uprawnione do reprezentowania Wspólnoty uzyskały informacje o wydaniu dla działek ew. nr [...], nr [...] oraz działek ew. nr [...] i nr [...] pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy, mając na uwadze, że składając w dniu 17 lutego 2015 r. środek odwoławczy, pełnomocnik Wspólnoty wskazał, iż wiedzę o fakcie wydania tej decyzji Wspólnota pozyskała dopiero w dniu 11 sierpnia 2014 r.
Następnie SKO podkreśliło, że jeżeli te oświadczenia będą budziły wątpliwości, Organu I. instancji powinien wyjaśnić tę okoliczność przy użyciu wszelkich dostępnych środków dowodowych (przesłuchania członków zarządu Wspólnoty, jej pełnomocnika, osób biorących udział w sesji Rady Dzielnicy [...], czy innych nieznajdujących się w aktach sprawy dokumentów, w tym z akt Urzędu [...]).
SKO wskazało następnie, że w zależności od tych ustaleń Organ I instancji rozważy, czy w sprawie dopuszczalne jest badanie interesu prawnego Wspólnoty w postępowaniu zakończonym tą decyzją o warunkach zabudowy.
W ocenie Sądu, poczynienie takich szczegółowych ustaleń w tej kwestii jest jak najbardziej celowe i nie mógł ich przeprowadzić Organ odwoławczy zważywszy, że w razie ustalenia, iż termin miesięczny został zachowany - musiałby zająć stanowisko co do posiadania przez Wspólnotę przymiotu strony tego postępowania (art. 28 K.p.a.). Ustalenia w tym zakresie nie mogą natomiast być przeprowadzone tylko w ramach jednej instancji, naruszałoby to bowiem zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, zwłaszcza wobec faktu, że to Organ I. instancji wznawia postępowanie administracyjne i dopiero wówczas czyni takie ustalenia.
W tym kontekście, nie można się zgodzić ze Stroną skarżącą, że doszło do naruszenia art. 148 § 2 K.p.a.
Trafnie podniosło także SKO, że jako podstawę wznowienia wskazano również art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. - z uwagi na wystąpienie nowych istotnych dla sprawy okoliczności, w postaci istnienia i dokładnego przebiegu służebności gruntowej na rzecz każdoczesnego użytkownika wieczystego lub właściciela działki ew. nr [...] i nr [...] z obrębu [...], o których to okolicznościach Wnioskodawczyni miała powziąć wiedzę dopiero w dniu 11 sierpnia 2014 r., tj. z chwilą doręczenia pisma Urzędu [...] - Biura Gospodarki Nieruchomościami z dnia 30 lipca 2014 r.
Co do tej podstawy wznowieniowej Organ I. instancji w ogóle nie zajął stanowiska.
Wobec tego w sytuacji, gdy mogły istnieć wątpliwości co do uchybienia przez Wspólnotę terminowi jednego miesiąca, wynikającemu z art. 148 K.p.a., a stwierdzenie tego uchybienia przez Prezydenta [...] skutkowało dotąd nierozpatrzeniem przez Organ I. instancji pozostałych żądań wniosku Wspólnoty o wznowienie – Organ odwoławczy dostrzegając to, miał prawo uchylić decyzję I. instancji i sprawę skierować do ponownego rozpatrzenia przez Prezydenta [...] uznając, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
W tym stanie rzeczy nie jest też uprawniony zarzut naruszenia przez SKO art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a.
Zarówno w orzecznictwie jak i w literaturze przedmiotu, jako podstawę odmowy wznowienia postępowania administracyjnego wskazuje się zasadniczo przesłanki w postaci:
- złożenia wniosku przez osobę niebędącą stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a., jednak tylko wówczas, gdy nie budzi to żadnych wątpliwości. W przeciwnym razie okoliczność ta podlega ocenie już po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego;
- wniesienia podania po upływie terminu wynikającego z art. 148 § 1 i 2 K.p.a.;
- braku wskazania którejkolwiek z podstaw wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a.
Wobec tego w sytuacji, gdyby okazało się, że ów termin miesięczny został przez Wspólnotę zachowany, pozostałe okoliczności jako niejednoznaczne, winny być badane już po wszczęciu owego postepowania wznowieniowego.
Dopiero zatem jednoznaczne ustalenie, iż termin miesięczny został zachowany, pozwalałoby na czynienie dalszych ustaleń, także w zakresie posiadania przymiotu strony przez Wnioskodawczynię (art. 28 K.p.a.).
Podkreślenia wymaga, iż nowelizacja K.p.a. dokonana ustawą z dnia 3.12.2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 6, poz. 18) nie zmieniła brzmienia § 1 oraz § 2 art. 149 K.p.a. W dalszym ciągu zatem wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Należy przy tym zauważyć, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtował się pogląd, iż oceny posiadania interesu prawnego we wznowieniu danego postępowania administracyjnego dokonuje się po uprzednim wznowieniu tego postępowania stosownym postanowieniem.
Nie jest więc uprawniona odmowa wznowienia postępowania w powołaniu się na brak przymiotu strony, zwłaszcza jeśli brak ten nie jest oczywisty. NSA stoi na stanowisku, iż wnoszący podanie winien uzyskać gwarancję, iż wszechstronnej ocenie będzie podlegał przedłożony przez niego materiał dowodowy w kontekście oceny, czy przysługuje mu przymiot strony danego postępowania, w odniesieniu do wskazanych przez niego podstaw wznowieniowych. Postępowanie takie, w myśl art. 151 K.p.a., kończy się wydaniem decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej lub też decyzji uchylającej tę decyzję i rozstrzygającej o istocie sprawy, względnie z uwagi na upływ czasu, stwierdzeniem wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa.
Nie mógł być zatem także uwzględniony zarzut skargi - naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Tylko w razie ustalenia, że ów miesięczny termin został przez Wnioskodawczynię zachowany, w toku drugiej fazy postępowania, następującej po wydaniu postanowienia o jego wznowieniu - zgodnie z uregulowaniem zawartym w art. 149 § 2 K.p.a. - prowadzone jest postępowanie co do przymiotu strony, przyczyn wznowienia, a następnie co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
W drugiej fazie postępowania, w razie ustalenia, że nie można wykluczyć, iż wznowienia postepowania żąda Strona oraz stwierdzenia, że istnieją podstawy do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, dochodzi do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, tak jak ma to miejsce w postępowaniu zwykłym. Z art. 149 § 2 K.p.a. wynika bowiem, że postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia postępowania.
Wówczas też dopiero decyzje wydane po wznowieniu postępowania, dotyczą w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2002 r., OPS 11/02, opubl. w ONSA 2003/3/86).
W rozpatrywanej sprawie postępowanie wznowieniowe jest wciąż jeszcze na etapie początkowym i ponownie wnikliwie należy ocenić, czy termin miesięczny co do zarzutu wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. został zachowany, co pozwalałoby na wszczęcie postępowania wznowieniowego z tej przyczyny.
Jeśli zaś stwierdzono by jego uchybienie, to konieczne będzie ustalenie, czy termin ten został zachowany co do podniesionej przez Wspólnotę podstawy wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., po wezwaniu jej do doprecyzowania tego zarzutu, w kontekście istotności dla sprawy nowej okoliczności faktycznej lub nowego dowodu, istniejącego w dniu wydania decyzji, a nieznanego organowi, który ją wydał.
Niezrozumiały natomiast jest zarzut naruszenia art. 145 § 2 K.p.a. -wymieniony w petitum skargi.
Nadmienić też należy, że zaskarżone postanowienie zostało prawidłowo sporządzone i uzasadnione, w sposób odpowiadający wymogom art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 w zw. z art. 144 K.p.a. Sąd zaś działając z urzędu nie dostrzegł takich uchybień zaskarżonego postanowienia, które skutkowałyby koniecznością jego uchylenia.
W tym stanie rzeczy - na mocy art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.) – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło