IV SA/Wa 1565/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego - oddala skargę - Wojewoda [...] decyzją z [...] lipca 2011 r. - zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez J. G. (dalej także, jako: skarżąca) - utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] maja 2011 r. odmawiającą uchylenia (po wznowieniu postępowania) decyzji z [...] marca 2007 r. orzekającej o wymeldowaniu J.G. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Stan sprawy przedstawia się następująco: Prezydent W. decyzją z [...] marca 2007 r. orzekł o wymeldowaniu J.G. z miejsca pobytu stałego w ww lokalu w W. Skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] marca 2007 r. podnosząc, iż bez własnej winy nie brała udziału w tym postępowaniu. Postanowieniem z [...] sierpnia 2008 r. organ I instancji wznowił postępowanie o wymeldowanie J. G. z miejsca pobytu stałego. Decyzją z [...] października 2008 r. Prezydent W. - na podstawie art. 15 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) - orzekł o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Uznając, iż powołana decyzja narusza art. 151 K.p.a., Wojewoda [...] decyzję z [...] lutego 2009 r. uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Prezydent W. decyzją z [...] marca 2009 r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z [...] marca 2007 r. W wyniku rozpoznania odwołania skarżącej, Wojewoda [...] decyzją z [...] maja 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1200/09 uchylił decyzję organu odwoławczego. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda [...] decyzją z [...] lutego 2010 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceniając ponownie legalność zaskarżonej przez J. G. decyzji Wojewody [...], Wyrokiem z 13 września 2010 r. uchylił decyzję z [...] lutego 2010 r. Sąd wskazał, iż kurator reprezentujący J. G. nie został zawiadomiony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, których zeznania były decydujące dla wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Tym samym skarżąca, mimo, że reprezentowana przez kuratora pozbawiona została możliwości wzięcia udziału w przeprowadzeniu dowodu, co stanowi naruszenie przepisów postępowania, które ma wpływ na wynik sprawy. Faktu, że kurator zapoznał się z aktami sprawy nie można uznać za wypełnienie przez organ dyspozycji art. 79 K.p.a. Rozpatrując ponownie sprawę i stosując się do wytycznych zawartych w ww wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Wojewoda [...] decyzją z [...] stycznia 2011 r. uchylił decyzję organu I instancji z [...] marca 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego Prezydent W. decyzją z [...] maja 2011 r. odmówił uchylenia decyzji własnej z [...] marca 2007 r. w sprawie wymeldowania J. G. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Ponownie rozpoznając sprawę w wyniku wniesionego przez J. G. odwołania, Wojewoda [...] decyzją z [...] lipca 2011 r. - obecnie zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż obecnie prowadzone postępowanie wznowieniowe ma na celu przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w trybie zwykłym, zbadania czy postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte wadą wskazaną w art. 145 § 1, art. 145a i 145b K.p.a. Wojewoda podniósł, iż podczas postępowania wyjaśniającego przeprowadzono szereg czynności dowodowych, z których wynika, że J. G. w dacie wydania decyzji z [...] marca 2007 r. nie zamieszkiwała w miejscu pobytu stałego. W prowadzonym postępowaniu wznowieniowym organ I instancji zapewnił stronom czynny udział w postępowaniu. Przesłuchana w charakterze świadka C. K. zeznała, że, od co najmniej 15 lat nie widziała na klatce schodowej i w okolicy budynku J.G. H. R. zeznała, że od co najmniej 10 lat nie widuje skarżącej. Również R. G. potwierdził, że J. G. od wielu lat nie zamieszkuje w miejscu pobytu stałego. Ostatni raz widział skarżącą około 10 lat temu. A.S.zeznał, że J. G. nie zamieszkuje w miejscu pobytu stałego od około 20 lat. Podczas swoich odwiedzin w spornym lokalu nie widział skarżącej. J. G. obecna w trakcie przesłuchania świadka oświadczyła, że w kontaktach między L. G. (byłym mężem skarżącej i jednocześnie wnioskodawcą o jej wymeldowanie), a świadkiem były przerwy i przez ten czas skarżąca nie widziała świadka. Wskazana w charakterze świadka przez skarżącą I. G. zeznała, że od 1995 r. zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu. Po roku 1995 w lokalu tym przez jakiś czas zamieszkiwała J. G., ale świadek nie jest w stanie określić jak długo. Natomiast E. S. - siostra skarżącej zeznała, że skarżąca w momencie wymeldowania zamieszkiwała w miejscu zameldowania na pobyt stały. Bywała w przedmiotowym lokalu i widziała, że jej siostra w nim zamieszkuje. Z kolei w aktach sprawy znajdują się pisma skarżącej do Komendy [...] Policji z 15 listopada 2006 r., Wydziału Nieruchomości Komendy [...] Policji z 6 grudnia 2006 r., w których skarżąca podnosi, iż nie zamieszkuje w miejscu pobytu stałego. Mając na uwadze wskazany wyżej materiał dowodowy Wojewoda [...] uznał, iż J. G. przed wydaniem decyzji Prezydenta W. z [...] marca 2007 r. nie zamieszkiwała w miejscu zameldowania. Organ odwoławczy nie dał wiary zeznaniom E.S. gdyż są sprzeczne z całym materiałem dowodowym. Powołując treść art. 146 § 2 K.p.a. oraz art. 151 § 2 K.p.a. Wojewoda [...] stwierdził, że jakkolwiek organ l instancji wydając decyzję z [...] marca 2007 r. naruszył art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. to przeprowadzone postępowanie wznowieniowe, pomimo usunięcia tych wad, wskazuje, że treść rozstrzygnięcia winna pozostać niezmieniona, gdyż jest zgodna z prawem. J. G. nie zamieszkuje, bowiem w miejscu jej zameldowania od wielu lat (co najmniej od 2001 r.). Organ odwoławczy stwierdził nadto, iż mimo tego, że skarżąca twierdzi, że nie opuściła spornego lokalu dobrowolnie i ma do niego utrudniony dostęp, to nie podjęła żadnych kroków prawnych celem powrotu do tego lokalu. W skardze J. G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2011 r. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż po rozwodzie przez wiele lat bezskutecznie usiłowała doprowadzić do rozkwaterowania jej i byłego męża z lokalu przy ul. [...] z uwagi na fakt, iż mąż znęcał się nad skarżącą. Skarżąca oświadczyła, iż nie weszła do spornego mieszkania od chwili wydania decyzji z [...] marca 2007 r. o wymeldowaniu jej z tego lokalu, ponieważ nie chciała łamać prawa. Natomiast krokami prawnymi, jakie skarżąca podjęła w celu rozwiązania tej sytuacji było pisanie licznych odwołań, wyjaśnień, próśb do Policji, Urzędu Dzielnicy, Wojewody [...] oraz Prezydenta W. O innych możliwych krokach nikt skarżącej nie informował. J.G. podniosła, iż w mieszkaniu pozostały jej osobiste przedmioty, meble, ubrania, dokumenty, pamiątki. Wojewoda [...] - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 9 grudnia 2011 r. J.G. oświadczyła, że trudno jej zrezygnować z mieszkania, gdyż wniosła tam wkład osobisty. Wyjaśniła, że przed wymeldowaniem nie mieszkała w tym mieszkaniu jednakże czasem tam przebywała. Sporne mieszkanie jest mieszkaniem służbowym, którego głównym najemcą jest L. G. Uczestnik postępowania L. G. wniósł o oddalenie skargi. Podniósł, iż skarżąca od bardzo dawna nie przebywa w spornym lokalu, a z lokalu wyprowadziła się jeszcze przed rozwodem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach spraw, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. Uznał, że decyzja Wojewody [...] z [...] lipca 2011 r. nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego. Zaskarżona decyzja wydana została w ramach postępowania wznowieniowego prowadzonego w trybie art. 145 i następnych Kodeksu postępowania administracyjnego, będącego jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, służących weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych. Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., czyli niebrania udziału w postępowaniu bez własnej winy jak w kontrolowanej sprawie, następuje tylko na żądanie strony (art. 147 K.p.a.). Taką też podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z [...] marca 2007 r. podała skarżąca we wniosku wszczynającym niniejsze postępowanie. Skarżąca twierdziła, że zarówno jej byłemu mężowi jak i organom administracji publicznej orzekającym w sprawie znany był jej adres, a pomimo tego postępowanie o wymeldowanie skarżącej prowadzone było bez jej udziału. Z akt sprawy wynika, że dla skarżącej J. G. ustanowiony został przez sąd powszechny kurator dla osoby nieznanej z miejsca pobytu (postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] lutego 2007 r.). Jednakże - co już wskazano w stanie sprawy - kurator reprezentujący J. G. nie został zawiadomiony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, których zeznania były decydujące dla wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Tym samym skarżąca, mimo, że reprezentowana przez kuratora pozbawiona została możliwości wzięcia udziału w przeprowadzeniu dowodu. Uchybienie powyższe wytknięte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 13 września 2010 r. zostało sanowane przez organy, albowiem przed wydaniem zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z [...] maja 2011 r. ponownie przeprowadzono w dniu 17 marca 2011 r. dowód z przesłuchania świadków R. G., H. R. i I. G. oraz w dniu 19 kwietnia 2011 r. dowód z przesłuchania świadków E. S., C. K. i A.S. Skarżąca J. G. obecna była podczas dokonywania czynności przesłuchania ww świadków, co potwierdzają protokoły przesłuchań. Skarżąca została nadto poinformowana o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji oraz o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 K.p.a.). W odpowiedzi skarżąca nie zgodziła się z zeznaniami świadków i podtrzymała swoje stanowisko, iż w spornym lokalu zamieszkiwała. Na dowód powyższego nie zgłosiła jednak żadnych dowodów. W ocenie Sądu powyższe działania organów administracji świadczą o prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu w trybie wznowienia z punktu widzenia przepisów postępowania. Tym niemniej przeprowadzone postępowanie wyjaśniające doprowadziło organ do uznania, iż skarżąca J. G. przed wydaniem decyzji Prezydenta W. z [...] marca 2007 r. nie zamieszkiwała w miejscu zameldowania, a zatem zasadnie odmówiono uchylenia decyzji wydanej w trybie zwykłym gdyż w wyniku wznowionego postępowania mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 K.p.a.). Podstawę materialnoprawną wymeldowania skarżącej z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. stanowił art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z treścią tego przepisu organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności dowodach osobistych). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 powołanej ustawy, jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne, nadto że opuszczenie danego lokalu to nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia tego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów. Dobrowolne opuszczenie ma miejsce wówczas, gdy wynika z własnej woli osoby zainteresowanej. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny, tj. przez złożenie stosownego oświadczenia lub w sposób dorozumiany - przez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Zaś trwałość opuszczenia lokalu ma miejsce wyłącznie w sytuacji, gdy osoba wyraża wolę zerwania wszystkich związków z lokalem dotychczasowego miejsca pobytu. Zatem o opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić jedynie wówczas, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, przy czym zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Innymi słowy dla zaistnienia przesłanki "opuszczenia miejsca pobytu stałego" konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego (patrz: wyrok NSA z 23.04.2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, publ. LEX nr 50123; wyrok NSA z 6.02.2002r., sygn. akt SA/Sz 1278/00, niepubl.; wyrok NSA z 21.03.2001 r., sygn. V SA 2950/00, publ. LEX nr 80643; wyrok NSA z 23.09.1999r., sygn. V SA 252/99, publ. LEX nr 49952; wyrok NSA z 5.01.2007r., sygn. akt II OSK 133/06, publ. LEX 327831; wyrok WSA z 24.11,2006r., sygn. akt IV SA/Wa 1677/06, publ. LEX 306533; wyrok NSA z 17.03.2003r., sygn. akt V SA 2323/02, publ. LEX nr 159183). Należy także mieć na uwadze, że wydanie decyzji administracyjnej o wymeldowaniu z pobytu stałego, stanowi wyjątek od ogólnej zasady realizacji obowiązku wymeldowania przez osobę, która opuszcza miejsce pobytu stałego. Dlatego też obowiązkiem organu rozpatrującego sprawę o wymeldowanie jest nie budzące wątpliwości ustalenie istnienia bądź nieistnienia przesłanki do wymeldowania, tj. opuszczenia pobytu stałego. Rozpatrując sprawę - w świetle wyżej wskazanych kryteriów - Sąd doszedł do przekonania, iż rozstrzygnięcia organów orzekających w sprawie są zgodne z prawem. W ocenie Sądu ustalenia w zakresie spełnienia przesłanek do wymeldowania J. G., wynikających z powołanych przepisów prawa, zostały właściwie poczynione, ocenione i udowodnione w toku postępowania administracyjnego. I tak organy prawidłowo ustaliły, iż skarżąca od wielu lat nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Ustalenia te wynikają z zeznań świadków, którzy zgodnie twierdzą (za wyjątkiem E.S.), że od wielu lat nie widują skarżącej w spornym lokalu ani w jego okolicy. Świadkowie przesłuchani przez organ to osoby z najbliższego środowiska w miejscu zameldowania skarżącej J. G., a zatem ich zeznania należało uznać za wiarygodne. Poczynione ustalenia uwiarygodnia sama skarżąca, która po pierwsze sama nie przedstawiła żadnych przeciwdowodów, a po drugie wielokrotnie w toku postępowania twierdziła, iż w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. nie mieszkała na stałe a jedynie przebywała w nim od czasu do czasu, albowiem były mąż był - jak twierdzi skarżąca - osobą nadużywająca alkoholu i agresywną. Swoim zachowaniem zmusił skarżącą do opuszczenia lokalu. Zauważyć jednak należy, iż skarżąca nigdy nie skorzystała ze środków prawem przewidzianych w postaci powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania lub powództwa o eksmisję, umożliwiających powrót do lokalu, a których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne. Nadto w sprawie o wymeldowanie istotne znaczenie ma nie to czy skarżąca od czasu do czasu pojawiała się w przedmiotowym lokalu utrzymując w nim nadal swoje rzeczy osobiste, ale to czy skarżąca opuściła miejsce stałego zameldowania, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów. Nie może bowiem ujść uwadze okoliczność, iż rozwód skarżącej J. G. i uczestnika postępowania L. G. orzeczony został wyrokiem z [...] września 1981 r., a zatem 30 lat temu. Skarżąca ponownie wyszła za mąż i założyła nową rodzinę. Sama stwierdziła, iż po zawarciu związku małżeńskiego przebywała na działce w L. lub u znajomych. Ostatecznie ewentualne wątpliwości rozwiewa oświadczenie skarżącej złożone na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 9 grudnia 2011 r., że przed wymeldowaniem w dniu [...] marca 2007 r. skarżąca nie mieszkała w spornym mieszkaniu jednakże czasem tam przebywała. Bez znaczenia dla oceny czy spełnione zostały przesłanki z art. 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, pozostają także okoliczności, iż skarżąca wielokrotnie zwracała się do różnych organów państwowych o rozkwaterowanie jej z byłym mężem, a także to, że skarżąca poczyniła na sporne mieszkanie znaczne nakłady finansowe. Istotą bowiem postępowania w niniejszej sprawie było zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu skarżącej. Skoro skarżąca nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu konieczne było doprowadzenie do stanu, w którym zapis ewidencji będzie odpowiadał stanowi faktycznemu. Podkreślenia wymaga, iż zameldowanie w danym lokalu w żadnym razie nie rodzi żadnych praw do tego lokalu a wymeldowanie nie skutkuje utratą praw posiadanych. Meldunek ma charakter jedynie rejestracyjny. Wszelkie roszczenia jakie wysuwa skarżąca w stosunku do byłego męża, a także pretensje do zajmowanego podczas trwania małżeństwa mieszkania, nie mogą stanowić podstawy uwzględnienia skargi. Mając zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa oraz, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. Z tych względów na podstawie art. 151 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji wyroku.