IV SA/Wa 1575/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na trwałe wyłączenie z produkcji gruntów leśnych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. R. P. (dalej zwany "skarżącym") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z [...] kwietnia 2016 r. w przedmiocie zezwolenia na trwałe wyłączenie z produkcji gruntów leśnych i ustalenia należności w tym zakresie. W skardze zawarto również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uzupełniony pismem z 29 czerwca 2016 r., z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem skarżącego naliczone opłaty, w przypadku uwzględnienia skargi, zostaną nienależnie pobrane i nie będą mogły zostać zwrócone wobec braku takich regulacji w przepisach ustawy o ochronie gruntów rolnych leśnych, co potwierdza orzecznictwo sądowe. Dyrektor Generalny Lasów Państwowych w odpowiedzi na skargę stwierdził, iż wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie spełnia ustawowych przesłanek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania decyzji. Jednakże art. 61 § 3 P.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu Sąd ocenia, czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. Oznacza to, że wniosek powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie i literaturze podkreśla się, że ww. przepisie chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało zasadniczo miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienia NSA: z 20 lutego 2012 r., II FZ 38/12; z 26 marca 2009 r., I FZ 53/09; zob. też B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wolters Kluwer, 2011, s. 228). Za trudne do odwrócenia skutki uznaje się natomiast takie skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z 13 maja 2010 r., II FZ 182/10). Skarżący we wniosku wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji w przypadku uwzględnienia skargi spowoduje, iż nie będzie mógł ubiegać się o zwrot nienależnie uiszczonych opłat z powodu braku takiej regulacji w przepisach ustawy o ochronie gruntów rolnych leśnych. W ocenie Sądu podniesiona przez skarżącego kwestia ewentualnego dochodzenia zwrotu zapłaconych należności nie stanowi przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. Zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie sądowym należności z tytułu opłat za wyłączenie z produkcji gruntów leśnych mają charakter cywilnoprawny (por. uchwałę Sądu Najwyższego 7 sędziów z 23 grudnia 1982 r. III AZP 8/82, OSNCP 1984/2-3/19). W tym przypadku przysługuje zatem roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia. Natomiast o spełnieniu przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności można mówić dopiero wówczas, gdy zostanie wykazane, że wykonanie tego aktu lub czynności spowoduje szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04, niepubl.). Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest należność pieniężna, a więc z natury rzeczy świadczenie odwracalne, którego zwrot może być skutkiem ewentualnego uwzględnienia skargi. Bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków", o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., oraz bez przedstawienia stosownych dokumentów, potwierdzających ich istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Skoro skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to brak było podstaw do udzielenia mu ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jego oczekiwaniami. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 5 P.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.