IV SA/Wa 1592/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym 1) wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] oraz 2) wniosku o ustanowienie tłumacza przysięgłego języka [...] w sprawie ze skargi L. G. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy postanawia: 1. odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...]; 2. odmówić ustanowienia dla skarżącej L. G. tłumacza przysięgłego [...]. W piśmie z dnia 5 maja 2015 r. L. G. wniosła za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], który nie został uzasadniony. Skarżąca wniosła również o ustanowienie tłumacza przysięgłego języka [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności została w sposób kompleksowy uregulowana w art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zaś katalog pozytywnych przesłanek warunkujących wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania aktu lub czynności określony został w art. 61 § 3 tej ustawy i ma on charakter taksatywny. Zgodnie z treścią tego przepisu, sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z treści powołanego przepisu można wyprowadzić wniosek, że na podstawie tego przepisu sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jednakże warunkiem niezbędnym takiego rozstrzygnięcia jest zaistnienie przynajmniej jednej z wymienionych przesłanek uzasadniających wstrzymanie. Każda bowiem decyzja, czy postanowienie wywołuje określone skutki prawne, nie każda jednak podlega ochronie tymczasowej. W przepisie tym chodzi bowiem o szczególne i wyjątkowe zagrożenie odpowiadające specjalnemu rodzajowi ochrony tymczasowej strony postępowania. Jak przyjęto w judykaturze, wniosek o wstrzymanie wykonania w całości lub w części aktu lub czynności powinien zawierać odrębne uzasadnienie, gdyż sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny zasadności skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2006 r., sygn. akt I OZ 1381/06, dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem wniosek o wstrzymanie wykonania w ogóle nie został uzasadniony, podczas gdy to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania aktu w świetle art. 61 § 3 powołanej ustawy. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy samo powtórzenie treści przepisu i powołanie się na trudną sytuację majątkową, a tym bardziej samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 maja 2004 r., FZ 65/04; z dnia 3 października 2007 r., I OZ 707/07 i z dnia 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09 – dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednak nade wszystko podnieść należy, że instytucję wstrzymania wykonania aktu lub czynności można zastosować tylko wówczas, gdy dany akt lub czynność posiada atrybut wykonalności. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy bowiem akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. W przedmiotowej sprawie żądaniem wstrzymania wykonania została objęta zarówno ostateczna decyzja Rady do Spraw Uchodźców utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców umarzającą postępowanie w sprawie o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny, jak również wnioskiem o wstrzymanie objęta została decyzja organu pierwszej instancji. Zatem zarówno zaskarżona decyzja objęta wnioskiem o wstrzymanie, jak i decyzja ją poprzedzająca, są rozstrzygnięciami nie nadającymi się do wykonania. W literaturze zwraca się uwagę na fakt, że nie kwalifikuje się do wykonania akt administracyjny nieprzyznający uprawnień i nie nakładający obowiązków, które wymagałyby wykonania. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony [por. T. Woś (red.): Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 381; oraz postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2006 r., I FZ 281/06 (publ. OSP 2007, nr 6, poz. 76) i postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 października 2008 r., II SA/Wr 411/08, Lex nr 504587]. Zatem żadna z decyzji objętych wnioskiem o wstrzymanie nie nakłada na skarżącą żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny lub przymusowy, a więc nie posiadając przymiotu wykonalności – węzła praw i obowiązków – nie może podlegać wstrzymaniu jej wykonanie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 § 3 a contrario ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1. sentencji postanowienia. Wyjaśnić również należy, że postanowienie w zakresie odmowy ustanowienia tłumacza przysięgłego nie podlega zaskarżeniu, a w konsekwencji Sąd nie sporządza jego uzasadnienia. Wskazać jedynie należy, że tłumacz przysięgły ustanawiany jest przez Sąd tylko i wyłącznie na potrzeby rozprawy celem zapewnienia właściwej komunikacji między Sądem a cudzoziemcem, nie zaś ułatwienia porozumienia między skarżącym a jego pełnomocnikiem, kwestia sposobu porozumienia się pełnomocnika ze skarżącym będącym cudzoziemcem jest ich sprawą. Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2015 r. przyznane zostało skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, a skoro tak, to stosownie do treści art. 67 § 5 powołanej ustawy Sąd dokonuje doręczeń wszelkiej korespondencji sądowej ustanowionemu pełnomocnikowi – z pominięciem skarżącej – w tym również zawiadomienia o terminie rozprawy, bowiem gdyby doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy dokonano bezpośrednio skarżącej, czynność ta byłaby bezskuteczna i nie wywołałaby skutków prawnych. O odmowie ustanowienia tłumacza przysięgłego Sąd orzekł na podstawie art. 5 § 3 a contrario ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 133 z późn. zm.) w zw. z art. 29 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647).