IV SA/Wa 1641/17

WyrokWSA w Warszawie2017-10-26

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Alina Balicka, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miasta w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego narusza interes prawny skarżącego poprzez nieuwzględnienie zgłoszonych uwag oraz wadliwe sporządzenie prognozy oddziaływania na środowisko?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Rada Miasta prawidłowo rozpatrzyła uwagi skarżącej, a zarzuty dotyczące prognozy oddziaływania na środowisko są bezpodstawne. Sąd podkreślił, że rozstrzygnięcie w przedmiocie uwag jest niezaskarżalne i nie wymaga uzasadnienia, a prognoza została pozytywnie uzgodniona i zaopiniowana przez właściwe organy. Ponadto, sąd stwierdził, że Rada Miasta nie przekroczyła przysługującego jej władztwa planistycznego.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym brak rozpatrzenia zgłoszonych uwag oraz wadliwość prognozy oddziaływania na środowisko. Skarżąca podnosiła, że plan przewiduje realizację dużej inwestycji handlowej w sąsiedztwie jej nieruchomości, co negatywnie wpłynie na środowisko i jakość życia. Rada Miasta wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że uwagi zostały rozpatrzone, a prognoza sporządzona zgodnie z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2017 r. sprawy ze skargi B. M. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę Pismem z [...] maja 2017 r. B. M. reprezentowana przez [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...], w sprawie zatwierdzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] dla terenu zawierającego się w kwartale ulic [...],[...],[...],[...] ( Dz. Urz. Woj. [...]. z 14 marca 2017 r. poz. 2533), wnosząc o stwierdzenie jej nieważności i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej uchwale zarzuciła naruszenie art. 17 pkt 2 oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2017 r., poz. 1073, dalej jako u.p.z.p.) przejawiające się w całkowitym braku uzasadnienia rozstrzygnięcia co do uwag zgłoszonych przez skarżącą. Nierozpatrzone uwagi dotyczyły: a. wyjątkowej ogólnikowości prognozy oddziaływania na środowisko sporządzonej przez mgr W. Z. w sytuacji, gdy na danym terenie występuje obszar zalesiony starodrzewiem. Rada Miasta ograniczyła się do stwierdzenia, że prognoza została uzgodniona przez właściwe organy; b. braku oceny wpływu na środowisko i życie mieszkańców znacząco zwiększonego wskaźnika ruchu samochodowego w obszarze objętym planem miejscowym – Rada Miasta ograniczyła się od stwierdzenia, że prognoza została uzgodniona przez właściwe organy; c. dopuszczenia wśród niskiej zabudowy mieszkalnej dominanty wysokościowej ( 16 m) – istotne naruszenie ładu przestrzennego w obszarze centrum [...]; d. brak szczegółowych analiz w zakresie zwiększenia oddziaływania na nieruchomości pozostających w sąsiedztwie, w szczególności, jeśli hałas, wprowadzenie zanieczyszczeń do powietrza, a zwłaszcza wymogów krajobrazowych: i. brak analizy pod kątem naturalnych przepływów cyrkulacji mas powietrza. Budowa z dużą dominantą będzie stanowiła barierę przepływu powietrza, co skutkować będzie kumulacją zanieczyszczeń w szczególności na obszarze nieruchomości przyległych do planowanej inwestycji, w tym na nieruchomość skarżącej; ii. brak wzięcia pod uwagę różnic w zakresie parametrów hałasu ( znaczące pogorszenie klimatu akustycznego - inne są wskaźniki dla terenu U/UC inne dla terenów MWm, które bezpośrednio sąsiadują z planowaną inwestycją; 2) art. 17 pkt 9 u.p.z.p. poprzez zaakceptowanie prognozy oddziaływania na środowisko, polegającego na wyłożeniu wraz z projektem planu miejscowego i zaakceptowanie jego treści bez zmian pomimo składanych przez mieszkańców uwag dotyczących kwestii związanych z nadmiernym pogorszeniem stanu środowiska w wyniku budowy planowanej galerii handlowej; 3) art. 17 ust. 4 u.p.z.p. poprzez nieuzyskanie przez organ wykonawczy gminy prognozy oddziaływania na środowisko przed przekazaniem projektu do opiniowania Miejskiej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej. Opinia tej Komisji została wydana w dniu [...] września 2016 r., zaś prognoza została sporządzona w grudniu 2016 r. Uchybienie to stanowi samodzielną podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały; 4) § 2 pkt 5 oraz § 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ( Dz. U. nr 164, poz. 1587) w związku z art. 16 ust. 2 u.p.z.p. w związku z przygotowaniem prognozy oddziaływania na środowisko, która na dzień przystąpienia do sporządzenia projektu planu miejscowego był dokumentem nieaktualnym. W uzasadnieniu skargi podano, skarżąca pismem z [...] marca 2017 r. wezwała Radę Miasta [...] do usunięcia naruszenia prawa poprzez przyjęcie przez Radę w dniu [...] lutego 2017 r. zaskarżonej uchwały. Rada nie odpowiedziała na to wezwanie. Nieruchomość stanowiąca własność skarżącej objęta jest zaskarżonym planem. Uchwała w sposób istotny narusza interes prawny skarżącej, w szczególności w zakresie w jakim plan przewiduje możliwość zabudowy na nieruchomości sąsiedniej dużej inwestycji w postaci galerii handlowej o powierzchni handlowej nie większej niż 2000 m2. W prognozie oddziaływania na środowisko jej autor wskazał, że obszar objęty planem położony jest w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu (s.9). Tymczasem w planie ograniczono się wyłącznie do dwóch aspektów ochrony krajobrazu, tj. krajobrazu kulturowego (preferowana zabudowa w stylu [...]), zaś w kwestii wartości przyrodniczych przewidziano jedynie zieleń izolacyjną, standard akustyczny dla terenów MU oraz zakaz lokalizacji zakładów o zwiększonym ryzyku awarii przemysłowej. Nie odniesiono się natomiast do kwestii związanych z istotnym pogorszeniem w przyszłości negatywnych oddziaływań takich jak zanieczyszczenie powietrza. Sporządzona prognoza w sferze ustalenia istniejącego stanu środowiska przyrodniczego nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym dotyczącym obszaru objętego planem. Na str. 1 autor prognozy stwierdza, że obszar zmiany planu obejmuje centralny fragment części miasta [...]. Teren jest zabudowany budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi, jak również usługowymi. W granicach zmiany planu obecna jest również małogabarytowa zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna. Zabudowane działki mając charakter leśny z dużym udziałem sosny i dębu, obszar zmiany planu otoczony jest zabudową mieszkalno- usługową, tworzącą zwarte zurbanizowane centrum [...]. Teren jest uzbrojony w sieć wodociągową, energetyczną, kanalizację sanitarną oraz się telefoniczną. Tymczasem w rzeczywistości przewarzająca część terenu objętego planem jest zalesiona drzewami starymi, o cechach pomników przyrody. Na terenie obecnie planowanym pod budowę galerii handlowej znajdował się zakład oczyszczania miasta, który posiadał zabudowę niską, jednakże gros tego terenu było przeznaczone dla przechowywania urządzeń i maszyn, przez co możliwe było utrzymanie bogatego zalesienia terenu. Obecnie po likwidacji zakładu teren posiada cechy przypominające park miejski z obfitym zadrzewieniem. W prognozie jej autor w ogóle nie odniósł się do aktualnych danych dotyczących zanieczyszczeń powietrza na analizowanym obszarze, które są zdecydowanie gorsze od wskazanych w prognozie. Prognoza w sposób ogólnikowy opisuje zagadnienia związane z ochroną przed hałasem. Na str. 15 prognozy autor stwierdza, że dopuszczona w zmianie planu realizacja na terenie 10.U galerii handlowej może spowodować pogorszenie komfortu życia ludzi mieszkających w otoczeniu tego terenu. Będzie się to wiązało z trwałym pogorszeniem klimatu akustycznego i czystości powietrza. Skarżąca podniosła, że mieszkańcy wielokrotnie zwracali się od Rady Miasta w zakresie różnych możliwości zagospodarowania przedmiotowego terenu, które jednak nie zostały uwzględnione. Takie podejście jest dla skarżącej, sąsiadującej z planowaną inwestycją, zadziwiające biorąc pod uwagę, że w jej przekonaniu gmina dysponuje innymi nieruchomościami, które mogłyby zostać przeznaczone pod obecnie planowaną w ramach zaskarżonego planu inwestycję. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta [...] wniosła o jej oddalenie. Organ odnosząc się kolejno do zarzutów skarżącej stwierdził, że Burmistrz Miasta rozpatrzył wszystkie uwagi wniesione do projektu planu zgodnie z art. 17 pkt 12 u.p.z.p. Stanowisko Burmistrza w formie wykazu tabelarycznego znajduje się w aktach sprawy oraz BIP Urzędu Miasta. Rada Miasta przed głosowaniem nad uchwałą zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.z.p. przegłosowała każdą uwagę, której wcześniej nie uwzględnił Burmistrz, w całości podzielając jego stanowisko. Każda uwaga przed oficjalnym stanowiskiem Burmistrza była szczegółowo omawiana na posiedzeniu Komisji Ładu Przestrzennego i Ochrony Środowiska Rady Miasta. Obrady były otwarte, uczestnikami oprócz Radnych był zastępca Burmistrza wraz pracownikami oraz autorami uwag. Każde nieuwzględnienie uwagi zostało uzasadnione. Nie było przypadku braku stanowiska wobec nieuwzględnionej uwagi. Oba organy ( Burmistrz i Rada Miasta ) rozpatrując uwagi stosowały zasadę proporcjonalności, wyważając wszystkie wartości, między innymi ład przestrzenny, ochronę środowiska i prawo własności. Kierując się przywołaną zasadą organy rozpatrując wszystkie za i przeciw, właściwie użyły tzw. władztwa planistycznego. a. Prognoza oddziaływania na środowisko została sporządzona w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Zakres i stopień szczegółowości prognozy został narzucony przez uzgodnienia PPIS oraz RDOś. Prawidłowe wykonanie prognozy zgodnie z przepisami i lokalnymi uwarunkowaniami potwierdziły uzgodnienia z tymi organami. Dokument ten jest sporządzony dla ściśle określonego terenu, w tym przypadku dotyczy terenu zadrzewionego, pozbawionego pomników przyrody, poza wszelkimi strefami ochrony przyrody orz w centrum miasta. Uzasadnienie rozstrzygnięcia o negatywnym rozpatrzeniu uwag było wystarczające, ponieważ prognoza nie mogła odnosić się do kwestii przyrodniczych, które nie występują bezpośrednio na terenie opracowania planistycznego. b. Prognoza jest dokumentem sporządzanym na potrzeby projektu planu. Do projektów planu nie sporządza się badań w zakresie ich potencjalnego wpływu na ruch kołowy. Plan zakłada różne warianty zainwestowania przestrzeni ( niekoniecznie galerią handlową). Szczegółowy raport oddziaływania konkretnej inwestycji na środowisko zostanie przygotowany przez przyszłego inwestora. c. Kreowanie ładu przestrzennego i polityki przestrzennej następuje poprzez studium. Zgodnie ze Studium miasta [...] na terenie U/UC ( kwartał [...],[...], [...], [...]) dopuszcza się realizację budynków o wysokości 14 m, z możliwością realizacji lokalnych dominant o wysokości do 16 m. Tereny zabudowy okalającej omawiany kwartał to zabudowa mieszkaniowa i usługowa o wysokości 12 i 13, 5 m. Różnica między zabudową 16 i 12 metrową nie wydawała się Radzie Miasta przesadzona, dlatego korzystając z władztwa planistycznego dopuściła takie rozwiązanie w studium. Plan miejscowy założył wysokość 16 m tylko na 20% powierzchni rzutu potencjalnego budynku. Wobec tego, zdaniem organu, nie można zgodzić się z tezą o naruszeniu władztwa planistycznego. d. Skarżąca myli dwa lub trzy opracowania planistyczne. Obecnie obowiązujący plan wskazuje trzy tereny zabudowy U, UC i MU. Zgodnie z § 10 ust. 2 zaskarżonej uchwały ustala się, że obowiązujące zapewnienie standardu akustycznego dla terenów w rozumieniu przepisów odrębnych poprzez wskazanie terenów oznaczonych na rysunku planu symbolami: MU jako tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Oznacza to, że realizowana zabudowa musi uwzględniać oddziaływania akustycznie nie tylko wzajemne, ale również od linii kolejowej oraz drogi głównej relacji [...]. W projekcie planu oraz prognozie oddziaływania na środowisko uwzględniono zarówno wzajemne odziaływania terenów zabudowy, jak i zewnętrzne. 2) Rada Miasta nie przyjmuje ani nie uchwala dokumentu prognoza oddziaływania na środowisko. Jest ona niezbędnym elementem procedury planistycznej, wyrażającym wpływ projektu planu na szeroko rozumiane środowisko. Zarzut tu podniesiony nie dotyczy art. 17 pkt 9 u.p.z.p., gdyż przepis ten dotyczy wprowadzenia zmian w projekcie planu i w prognozie na skutek uzyskanych uzgodnień i opinii, co zostało uwzględnione. 3) Organ sporządzający plan był w posiadaniu prognozy oddziaływania na środowisko przed spotkaniem Miejskiej Komisji Urbanistyczno - Architektonicznej. Ostateczny kształt prognozy był efektem zmian wprowadzonych w projekcie planu przez Komisję. Po wprowadzeniu zmian zalecanych przez Komisję uzyskano projekt planu oraz prognozę środowiskową w kształcie ostatecznym nadającym się do procedury uzgodnień i opinii. Komisja ta opiniuje projekt planu miejscowego a nie prognozę środowiskową. Nawet gdyby założyć powstanie opracowania środowiskowego po spotkaniu z Komisją nie miałoby to wpływu na ostateczny kształt planu miejscowego. Odmienna niż w ustawie kolejność wykonanych czynności może mieć charakter rażącego naruszenia prawa wyłącznie jeżeli stron udowodni, że miało to wpływ na ostateczny kształt przyjętego dokumentu. Biorąc pod uwagę , że Komisja opiniuje wyłącznie projekt planu nie można przyjąć aby taka sytuacja miała miejsce. 4) Wszystkie materiały uzyskane na potrzebę sporządzeni planu były aktualne na dzień przystąpienia do jego sporządzenia oraz na dzień wszczęcia postępowania. Prognoza znajdująca się w dokumentacji formalnoprawnej datowana jest na grudzień 2016 r., ponieważ została przygotowana na wyłożenie planu, które nastąpiło [...] grudnia 2016 r. Dokument ten jest tożsamy z prognozą wysłaną do opiniowania, zaś RDOŚ i PPIS zaopiniowali prognozę i projekt planu bez uwag. W dokumencie na wyłożenie zmieniono datę pozostawiając niezmienioną treść. Odnosząc się do zrzutów skargi organ wskazał, że teren objęty planem jest w całości położony poza wszelkimi strefami ochrony przyrody, w tym też poza [...] Obszarem Chronionego Krajobrazu. Plan miejscowy zawiera tylko ustalenia dotyczące ochrony krajobrazu kulturowego, ponieważ na terenie opracowania nie występują inne wartości podlegające ochronie. Na terenie opracowania nie występują pomniki przyrody. Gmina nie dysponuje innymi nieruchomościami w centrum miasta mogącymi posłużyć do wykształcenia wyraźnego centrum. Plan miejscowy pozostaje w zgodności ze studium miasta. Na rozprawie w dniu [...] października 2017 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że działka skarżącej położona jest przy ul. [...], ma numer ewidencyjny [...], obręb [...], jest zabudowana domem jednorodzinnym. Pełnomocnik organu oświadczył, że działka skarżącej w planie znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 12.MU. Wyjaśnił, że [...] nie ma statusu uzdrowiska. Stwierdził, że skarżąca nie ma interesu prawnego w popieraniu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawę prawną wniesionej skargi stanowił art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875, dalej jako u.s.g. ), zgodnie z którym każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Oznacza to, że w pierwszej kolejności obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy wniesiona skarga podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny i czy spełnia wymogi formalne, do których w niniejszej sprawie zaliczyć należy: 1) zaskarżenie uchwały z zakresu administracji publicznej, 2) wcześniejsze bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, 3) zachowanie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (dwa ostatnie punkty stanowią wymogi formalne dopuszczalności skargi). Nie budzi wątpliwości w świetle jednolitego stanowiska i doktryny, że uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest uchwałą z zakresu administracji publicznej. Również pozostałe wymogi formalne do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym zostały spełnione, albowiem skarga została poprzedzona bezskutecznym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, które do organu wpłynęło w dniu [...] marca 2017 r. W przedmiotowej sprawie został również zachowany termin do wniesienia skargi. Jak wynika z akt sprawy skarga została wniesiona w dniu [...] maja 2017 r., a więc z zachowaniem 60-dniowego terminu liczonego od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Przed przystąpieniem do oceny merytorycznej skargi Sąd jest obowiązany do sprawdzenie czy zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżącego, co dawałoby mu legitymację do wniesienia skargi. Naruszenie interesu prawnego składającego taką skargę musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, musi więc naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego. Wskazać należy, iż w wyroku z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02 (OTK-A 2003 nr 8, poz. 4) Trybunał Konstytucyjny zauważył, że skarga na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem. Podstawą zaskarżenia jest bowiem równocześnie naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy, ewentualnie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą w inny sposób prawnie związany. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że każdy skarżący, składając skargę w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a zaskarżoną przezeń uchwałą, to znaczy, iż zachodzi związek polegający na tym, że uchwała narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) jego interes prawny lub uprawnienie, albo jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka określonej wspólnoty samorządowej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, OSNP 2004/7/114). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2451 nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, Lex nr 81964). Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, nie w przyszłości, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Interes prawny skarżącego, co do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Przy takim związku należy eliminować sytuacje, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej (wyrok NSA z dnia 18 września 2003 r., II SA/2637/02, Lex nr 80699). Z powyższego zatem wynika, iż przymiot strony w postępowaniu kwestionującym legalność uchwały z zakresu administracji publicznej kształtowany jest na innych zasadach, aniżeli w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami Kpa. Dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) zaskarżonej uchwały. Ocena ta zaś dotyczy rodzaju naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącej i w zależności od tego skarga może lub nie może być uwzględniona. W niniejszej sprawie skarżąca powinna zatem wykazać, że zaskarżoną uchwałą Rady Miejskiej [...] został naruszony jej interes prawny lub uprawnienie, przy czym naruszenie to musi mieć charakter bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera dopiero drogę do merytorycznego rozpoznania skargi. Niemożność wykazania naruszenia konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia, prowadzi natomiast do wniosku, że strona wnosząca skargę nie ma legitymacji procesowej do zaskarżenia uchwały (por. wyrok NSA z 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, Lex nr 81964). Innymi słowy uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, muszą naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącej. Podkreślenia wymaga, iż w wyroku z dnia 4 listopada 2003 r., SK 30/02 (OTK-A 2003 nr 8, poz. 4) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że skarga na podstawie art. 101 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem. Podstawą zaskarżenia jest bowiem równocześnie naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy, ewentualnie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą w inny sposób prawnie związany. W związku z powyższym każdy skarżący, składając skargę w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a zaskarżoną przezeń uchwałą, to znaczy, iż zachodzi związek polegający na tym, że uchwała narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) jego interes prawny lub uprawnienie, albo jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka określonej wspólnoty samorządowej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, OSNP 2004/7/114). Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) zaskarżonej uchwały. Ocena ta zaś dotyczy rodzaju naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącej w zależności od tego skarga może lub nie może być uwzględniona. Jednak naruszenie interesu prawnego lub prawa dające stronie prawo do zaskarżenia uchwały z zakresu administracji publicznej nie oznacza automatycznego uwzględnienia skargi. Musi zostać wykazane, że naruszenie interesu prawnego skarżącej związane jest z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego (np. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. II OSK 796/12, dostępny CBOSA). W przypadku kwestionowania uchwały w przedmiocie planu zagospodarowania przestrzennego uwzględnienie skargi nastąpi, gdy naruszenie przepisów przekroczy granice tzw. władztwa planistycznego. Z treści skargi natomiast wynika, że skarżąca naruszenia swojego interesu prawnego upatruje w braku rozpatrzenia uwag zgłoszonych do projektu planu, jak również w prognozie oddziaływania na środowisko, a która, jej zdaniem, zawiera wiele wad. W ocenie Sądu zarzuty te są bezpodstawne. Z dokumentacji planistycznej wynika bowiem, że zaskarżona uchwała zawiera rozstrzygnięcie o sposobie załatwienia uwag. Załącznik nr [...] do uchwały zawiera wykaz uwag oraz rozstrzygnięcie czy uwaga została uwzględniona, czy też nie. Zgodnie z § 12 pkt 16 rozporządzeni Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpni 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ( Dz.U. nr 164, poz. 1587) oraz załącznikiem nr 9 do ww. rozporządzenia, rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zostało przygotowane w formie tabelarycznego wykazu zawierającego informację o sposobie rozstrzygnięcia uwag przez Burmistrza. Zauważyć przy tym należy, że rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest niezaskarżalne i nie podlega uzasadnieniu. Tym samym nawet ewentualne uchybienie w tym zakresie nie ma znamion istotnego naruszenia trybu postępowania, albowiem w żaden sposób nie mogło wpłynąć na treść uchwały (por. wyrok WSA w Krakowie z 28 stycznia 2008 r., II SA/Kr 29/07, LEX nr 497586). Jak wynika z załącznika nr 2 do uchwały pod poz. 7 uwagi zgłoszone przez skarżącą zostały rozpatrzone zarówno przez Burmistrza, jak i Radę Miasta, jak również w uwagach zostały podane powody, dla których nie zostały one uwzględnione. Zważyć przy tym należy, że rozstrzygnięcie w przedmiocie uwag jest niezaskarżalne i nie podlega uzasadnieniu. Tym samym ewentualne uchybienie w tym zakresie nie ma znamion istotnego naruszenia trybu postępowania, albowiem w żaden sposób nie mogło wpłynąć na treść uchwały. Nie doszło również do naruszenia zasad postępowania, skoro wykaz zgłoszonych uwag, jak wskazano wyżej, stanowi załącznik nr 2 do zaskarżonej uchwały. W tych okolicznościach zarzut naruszenia art. 17 pkt 12 oraz art. 20 ust. 1 u.p.z.p. nie mógł odnieść oczekiwanego skutku. Przechodząc do kolejnego zarzutu naruszenia art. 17 pkt 9 u.p.z.p., w ramach którego skarżąca kwestionuje prawidłowość sporządzonej prognozy oddziaływania na środowisko, stwierdzić należy, iż twierdzenia skarżącej, że teren objęty planem znajduje się w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, jak również to, że na terenie tym znajdują się drzewa ( Pomniki przyrody) nie znajdują potwierdzenia w dokumentacji planistycznej. Zauważyć należy, że prognoza odziaływania na środowisko wraz projektem planu zostały uzgodnione przez RDOŚ w [...] w dniu [...] grudnia 2016 r., który stwierdził, iż z prognozy wynika, że realizacja ustaleń planu nie będzie miała znaczącego, negatywnego wpływu na stan środowiska w granicach planu i bezpośrednim otoczeniu oraz nie spowoduje pogorszenia warunków życia mieszkańców [...]. Z kolei z opinii sanitarnej PWIS w [...] z [...] listopada 2016 r. wynika, że organ pozytywnie zaopiniował projekt planu, stwierdzając, że zagospodarowanie poszczególnych terenów z uwzględnieniem ustaleń planu oraz przepisów odrębnych nie spowoduje negatywnego wpływu na stan środowisk i warunki życia mieszkańców. Natomiast PPIS w [...] pismem z [...] listopada 2016 r. wprawdzie zaopiniował prognozę oddziaływania środowisko z jednej strony zastrzeżeniem zachowania norm hałasu na terenie oznaczonym w planie symbolem MU, montowania głośno pracujących elementów wentylacji z zachowaniem standardów akustycznych na terenach zabudowy mieszkaniowej i wprowadzania oczyszczonych wód opadowych z parkingów do urządzeń odwadniających lub sieci ogólnospławnej. Jednakże z drugiej strony wskazał, iż wydając opinię wziął pod uwagę fakt, że ustalenia planu nie będą miały negatywnego wpływu na zdrowie ludzi i stan sanitarny środowiska. Zatem należy przy tym wskazać, iż w orzecznictwie wyraźnie podkreśla się, że inne są konsekwencje prawne stanowiska wyrażającego opinię, a inne uzgodnienia. Opinia nie ma bowiem charakteru wiążącego. W przypadkach, gdy jest ona wymagana, nawet opinia negatywna może być uznana za spełnienie wymogu procesowego, w przeciwieństwie do uzgodnienia, które zawsze ze swej istoty ma charter wiążący, a stanowisko organu uzgadniającego winno zostać uwzględnione (por. wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2224/13). Wobec tego, że prognoza oddziaływania na środowisko została pozytywnie uzgodniona przez właściwy organ, którym jest RDOŚ w [...], jak również uzyskała pozytywne opinie organów sanitarnych, to w tych warunkach nie można skutecznie zarzucić naruszenia art. 17 ust. pkt 6 u.p.z.p. skutkującego stwierdzeniem nieważności uchwały. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 17 pkt 4 u.p.z.p., należy wskazać, iż przepis ten stanowi, że wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego sporządza projekt planu miejscowego rozpatrując wnioski, o których mowa w pkt 1, wraz z prognozą oddziaływania na środowisko. Z przedłożonej dokumentacji planistycznej wynika, że organ planistyczny sporządził projekt planu miejscowego, jak również została sporządzona prognoza oddziaływania na środowisko. Zauważyć należy, że obowiązek uzyskania przez Burmistrza [...] opinii miejskiej komisji urbanistyczno-architektonicznej wynika z pkt 6 tiret 2 art. 17 a nie z pkt 4 art. 17 u.p.z.p. Według twierdzenia skarżącej Burmistrz [...] nie poddał zaopiniowaniu miejskiej komisji urbanistyczno-architektonicznej prognozy oddziaływania na środowisko skoro została sporządzona w dniu [...] grudnia 2016 r., zaś opinii komisji została wydana w dniu [...] września 2016 r. Zarzut ten w świetle dokumentacji planistycznej jest pozbawiony uzasadnionych podstaw, albowiem wynika z niej, że prognoza odziaływania na środowisko była sporządzona przed [...] grudnia 2016 r. O tym, że przed tą datą prognoza ta została sporządzona wskazują znajdujące się w aktach planistycznych opinie i uzgodnienia wydane przez właściwe organy, którym została ona przekazana przez Burmistrza [...] do zaopiniowania i uzgodnienia. Nie ma zatem podstaw aby twierdzić, że prognoza oddziaływania na środowisko nie została sporządzona przed posiedzeniem komisji urbanistyczno - architektonicznej, jak również, że nie była wraz z projektem planu przedłożona tej komisji. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że prognoza była opracowana przed spotkaniem Miejskiej Komisji Urbanistyczno-architektonicznej, a jej ostateczny kształt zawierający datę wykonania był efektem wprowadzonych zmian w projekcie planu przez Komisję. Organ słusznie wskazał, że Komisja opiniuje projekt planu miejscowego, a nie prognozę oddziaływania na środowisko. Za pozbawiony uzasadnionych podstaw należy uznać również zarzut naruszenia § 2 pkt 5 i § 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymagania zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, skoro skarżąca w żaden sposób nie wykazała aby materiały stanowiące podstawę do sporządzenia projektu planu miejscowego , w tym prognoza oddziaływania na środowisko były nieaktualne na dzień przystąpienia do jego sporządzenia, jak również na dzień przekazania projektu planu do opiniowania i uzgodnienia. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazujących na to, że skarżąca naruszenia swojego interesu prawnego upatruje w tym, że przewidziana w planie realizacja obiektów usługowych na na obszarze położonym między ulicami [...],[...] i [...] i [...], na którym położona jest również jej działka nr ew. [...], obręb [...], zabudowana domem jednorodzinnym ( teren oznaczony jako 12.MU), spowoduje pogorszenie stanu powietrza i zwiększy hałas związany ze zwiększeniem się ruchu samochodowego, co skutkować będzie kumulacją zanieczyszczeń, a zwłaszcza na obszarze sąsiednich nieruchomości. Przede wszystkim wskazań należy, że ustalenia planu przewidujące na terenie oznaczonym symbolem 10.UC U/UC (położonym obok działki skarżącej) przeznaczenie pod usługi, w tym obiekty handlowe o pow. sprzedaży powyżej 2000 m2, realizowane w formie pojedynczych budynków lub w formie galerii handlowej o pow. sprzedaży nie większej niż 10000 m2 (§ 22 ust. 1 zaskarżonej uchwały), są zgodne z treścią studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta [...] przyjętego uchwałą Rady Miasta [...] z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], zgodnie z którym na terenie objętym planem przewidziano m.in. przeznaczenie pod zabudowę U/UC jako terenów usług różnych, w tym usług o znaczeniu miastotwórczym i okołomiejskim z lokalizacją usług handlu o pow. sprzedaży powyżej 2000 m2, dopuszczono zachowanie istniejących zespołów zabudowy jednorodzinnej i wielorodzinnej jako przeznaczenia podstawowego, z dopuszczeniem do 40 % funkcji usługowych. Zauważyć przy tym należy, że skarga skarżąca na to studium została oddalona wyrokiem tut. Sądu z 16 października 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 2284/16. Zauważyć należy, że zagadnienie wpływu ustaleń planu na środowisko, w tym na zdrowie ludzi był przedmiotem analizy autora prognozy oddziaływania na środowisko, która została pozytywnie uzgodniona i zaopiniowana przez właściwe organy. Jak słusznie wskazał organ w odpowiedzi na skargę prognoza oddziaływania jest dokumentem przedstawiającym analizę stanu środowiska terenu objętego planem przed oraz po jego zainwestowaniu, zaś szczegółowy raport oddziaływania na środowisko zostanie przygotowany przez przyszłego inwestora wobec konkretnych rozwiązań projektowych. Wobec tego stwierdzić należy, że obawy skarżącej związane ze zwiększeniem się hałasu i zanieczyszczenia powietrza są przedwczesne, skoro nie wiadomo jaki obiekt handlowy na tym terenie zostanie zrealizowany. Stąd też zarzut skargi w tym zakresie nie można uznać za zasadny. Wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. do zadań własnych gminy należy kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych. Uchwalając plan gmina realizuje przysługujące jej uprawnienia określane w doktrynie jako władztwo planistyczne gminy. Upoważnienie gminy do ingerencji w prawo własności zawarte zostało w przepisie art. 6 ust. 1 u.p.z.p., który stanowi, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Jednakże przyznanych uprawnień gmina nie może wykonywać dowolnie. Art. 1 ust. 2 pkt 1 - 9 u.p.z.p. wymienia przesłanki, które winny zostać wzięte pod uwagę w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ustawodawca nie przyznaje przy tym szczególnej ochrony prawu własności, stawiając je na równi z innymi wartościami, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy, a które winny być w działaniach gminy wyważone, stosownie do realizowanych celów. Z wyliczenia tych wartości, które należy uwzględniać w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a więc również przy tworzeniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, wynika, że nie zawsze jest możliwe ich uwzględnienie w maksymalnym zakresie według żądań zainteresowanych podmiotów, gdyż niejednokrotnie dochodzi do kolizji tych wartości. W tej sytuacji prawo własności musi być często ograniczone ze względu na konieczność uwzględnienia innych wartości, jak potrzeby interesu publicznego, potrzeby bezpieczeństwa czy obronności, wymagania ochrony środowiska czy ochrony dóbr kultury. Nie oznacza to dowolności powodującej przekroczenie granic władztwa planistycznego gminy. Działając w ramach określonych przez granice prawa i stosując zasadę proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) organy gminy mogą w tworzonym planie zagospodarowania przestrzennego ograniczać uprawnienia właścicieli w celu pełniejszej realizacji innych wartości, które uznały za ważniejsze. Jeszcze raz zatem powtórzyć przyjdzie, że prawo własności, mimo iż podlega konstytucyjnej ochronie, nie jest prawem absolutnym i doznaje szeregu ograniczeń wynikających z ustaw, co jest zgodne z art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z dnia 30 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 13/11). W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, Rada Miejska [...] nie przekroczyła przysługującego jej na mocy art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1 u.p.z.p. władztwa planistycznego. Zakres ingerencji gminy w prawo własności skarżącej nie nosi znamion dowolności i mieści się w granicach wyznaczonych prawem gminy do władczego rozstrzygania o zasadach kształtowania ładu przestrzennego. Ponadto podkreślenia wymaga, że kontrola sądu administracyjnego w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie może dotyczyć celowości czy słuszności dokonywanych w nim rozstrzygnięć, lecz ogranicza się jedynie do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał, a zwłaszcza przestrzegania zasad planowania oraz określonej ustawą procedury planistycznej (por. wyroki NSA: z dnia 1 grudnia 2010 r., II OSK 1947/10; z dnia 23 czerwca 2010 r., II OSK 834/10). Z podanych wyżej względów brak było podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały, dlatego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło