IV SA/Wa 1675/17
WyrokWSA w Warszawie2017-10-25
Skład orzekający: Grzegorz Rząsa, Anna Falkiewicz-Kluj, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który przyjął pojazdy jako zastaw w celu zabezpieczenia płatności za usługę, może być uznany za odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie, nawet jeśli nie był świadomy nielegalnego pochodzenia tych pojazdów i nie dokonał ich fizycznego przywozu do kraju?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odpowiedzialność odbiorcy odpadów sprowadzonych nielegalnie ma charakter obiektywny i nie wymaga winy umyślnej ani nawet nieumyślnej. Kluczowe jest faktyczne władztwo nad odpadami, a nie ich własność czy świadomość nielegalnego pochodzenia. Przyjęcie pojazdów jako zastawu, nawet bez świadomości ich nielegalnego pochodzenia, czyni podmiot odbiorcą odpadów w rozumieniu przepisów, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska utrzymującej w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 50.000 zł. Kara została wymierzona za odbiór dwóch pojazdów (odpadów o kodzie 16 01 04*), które zostały nielegalnie wwiezione do kraju bez wymaganego zgłoszenia. Skarżący twierdził, że pojazdy te przyjął w zastaw jako zabezpieczenie płatności za zakup opon, nie miał świadomości ich nielegalnego pochodzenia i nie dokonał ich fizycznego przywozu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant st. sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2017 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej - oddala skargę -
I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej "GIOŚ" lub "Główny Inspektor") z [...] kwietnia 2017 r., znak: [...] (dalej "zaskarżona decyzja"). Na mocy tej decyzji Główny Inspektor, po rozpatrzeniu odwołania K. G., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą K. w B. (zwanego dalej "skarżącym" lub "Stroną"), utrzymał w mocy decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej "WIOŚ" lub "Wojewódzki Inspektor") z [...] grudnia 2016 r., znak: [...], wymierzającej karę pieniężną w wysokości 50.000 zł, skarżącemu będącemu odbiorcą odpadów o kodzie 16 01 04* w postaci 2 szt. pojazdów o łącznej masie ok 2 Mg: w postaci P., o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...] oraz V. bez numerów identyfikacyjnych nadwozia, wwiezionych do kraju nielegalnie, tj. bez dokonania zgłoszenia.
II. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
II.1. W dniach od [...] września 2015 r. do [...] listopada 2015 r. [...]Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przeprowadził kontrolę na terenie nieruchomości zlokalizowanej pod adresem: N., [...] B., użytkowane przez skarżącego. W wyniku tej kontroli ujawniono m. in. nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów o kodzie 16 01 04* w postaci pojazdu marki P. o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] (wskazanego pod nr 6 w Protokole) oraz pojazdu marki V., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: b.d., wskazanego pod nr 12 w Protokole Jak ustalono, pojazdy te zostały nielegalnie przemieszczone z zagranicy, w tym z [...], na terytorium Polski. W protokole z ww. kontroli zawarto informację, że skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów pozwalających ustalić, kto i skąd dokonał wwozu na terytorium RP ww. odpadów, jedynie w przypadku dwóch ww. pojazdów - marki P., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] oraz marki V. o numerze identyfikacyjnym nadwozia: b.d. - kontrolowany podmiot najpierw w pisemnej informacji do ww. protokołu z [...] października 2015 r. wyjaśnił, iż nie jest w stanie określić, skąd pochodzą ww. pojazdy i czyją są własnością, a następnie przedłożył oświadczenie obywatela [...] – P. A., z którego wynika, że obywatel [...] w zamian za oponę o wymiarach 315/80R22,5 pozostawia dwa auta używane tj. P. i V.. Zgodnie z treścią Protokołu z ww. kontroli Nr PIL [...], kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej - skarżący, przed podpisaniem ww. protokołu wniósł uwagi do ustaleń omawianej kontroli i oświadczył, że nie zgadza się ze stanowiskiem wskazanym w części protokołu odnośnie realizacji obowiązków określonych przepisami ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz stwierdzonych naruszeń i nieprawidłowości w tym zakresie, jak również poinformował, że przedstawi swoje stanowisko w tym zakresie w terminie 7 dni. Na s. 9-11 protokołu opisano szereg stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących gospodarki odpadami, jakich dopuścił się skarżący. Następnie, pismem z [...] listopada 2015 r., ustanowiony w sprawie pełnomocnik skarżącego, przedstawił wyjaśnienia dotyczące ww. pojazdów, w których m.in. poinformował, że wyłącznie w przypadku dwóch pojazdów - marki P., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] oraz marki V., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: b.d., kontrolowany podmiot istotnie stał się odbiorcą odpadów pochodzących z [...]. Z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości dotyczące naruszenia przepisów wynikających z ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2015 r., poz. 1048 ze zm., dalej także "u.m.p.o." lub "Ustawa"), [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska pismem z [...] grudnia 2015 r. zawiadomił Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz przekazał całą zebraną w tej sprawie dokumentację. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, po przeanalizowaniu nadesłanej dokumentacji, w dniu [...] stycznia 2016 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadami o kodzie 16 01 04 * w postaci:
1. pojazdu marki F., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: b.d., wskazanego pod nr 3 w Protokole z oględzin do Protokołu kontroli Nr [...], przeprowadzonej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w okresie od [...] września 2015r. do [...] listopada 2015 r.,
2. pojazdu marki V., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: b.d., wskazanego pod nr 5 w Protokole z oględzin do Protokołu kontroli Nr [...], przeprowadzonej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w okresie od [...] września 2015r. do [...] listopada 2015r.,
3. pojazdu marki P., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], wskazanego pod nr 6 w Protokole z oględzin do Protokołu kontroli Nr [...], przeprowadzonej przez [...]Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w okresie od [...] września 2015 r. do [...] listopada 2015 r.,
4. pojazdu marki V., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: b.d., wskazanego pod nr 12 w Protokole z oględzin do Protokołu kontroli Nr [...], przeprowadzonej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w okresie od [...] września 2015 r. do [...] listopada 2015 r.,
oraz odpadem o kodzie 16 01 06 w postaci:
5. pojazdu marki I., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: b,d., wskazanego pod nr 13 w Protokole z oględzin do Protokołu kontroli Nr [...], W toku ww. postępowania, na podstawie pisemnych wyjaśnień pełnomocnika Strony, ustalono, że pojazd marki P., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] oraz marki V., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: b.d., zostały odebrane przez obywatela [...]- P. A. i obecnie nie znajdują się we władaniu skarżącego, zaś pozostałe pojazdy zostały przekazane do stacji demontażu. Biorąc pod uwagę powyższe, Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją znak: [...] z dnia [...] września 2016 r. umorzył ww. postępowanie. W uzasadnieniu omawianej decyzji, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, iż pojazdy wskazane w zawiadomieniu o wszczęciu niniejszego postępowania administracyjnego w pkt. 1, 2 i 5, zostały przez Stronę przekazane do stacji demontażu. Z kolei zgodnie z wyjaśnieniami pełnomocnika Strony z [...] stycznia 2016r., pojazdy wskazane w pkt. 3 i 4 zawiadomienia o wszczęciu niniejszego postępowania administracyjnego, zostały zwrócone obywatelowi [...] i nie znajdują się już we władaniu Strony., w związku z czym obowiązek wynikający z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, nie może zostać nałożony na Stronę postępowania. Następnie, w związku z obowiązkiem wynikającym z art. 32 ust. 1 u.o.m.p.o., [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nielegalnego wwozu do Polski odpadów w postaci 2 sztuk pojazdów marki: P., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] oraz V. bez numerów identyfikacyjnych VIN, b.d. odpadów o kodzie 16 01 04* (zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy) o łącznej masie ok 2 Mg. O powyższym ww. organ zawiadomił skarżącego, pismem z [...] października 2016 r., które zostało doręczone Stronie [...] października 2016 r. Jednocześnie, organ wezwał Stronę na rozprawę administracyjną w ww. sprawie. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie, ustanowiony w sprawie pełnomocnik pismem z [...] listopada 2016 r. wniósł o umorzenie postępowania oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania Strony postępowania oraz załączonych do pisma dokumentów na okoliczność ich treści, a w szczególności na okoliczność bezprzedmiotowości ww. postępowania oraz nie dokonania przez skarżącego nielegalnego wwozu odpadów w postaci dwóch pojazdów na terytorium RP. W uzasadnieniu omawianego pisma, pełnomocnik Strony wyjaśnił, iż w toku postępowania prowadzonego przez organ, ustalono, iż pojazd marki P. oraz pojazd marki V., weszły w posiadanie Strony postępowania w wyniku niezachowania należytej staranności i ostrożności w zawieraniu umów z klientami. Pełnomocnik wskazał, że w ramach umowy sprzedaży, P. A. - obywatel [...], zgłosił się do skarżącego w celu zakupu opon. W zastaw, celem zabezpieczenia płatności za opony i wykonanie usługi, klient pozostawił w zakładzie Strony przedmiotowe pojazdy. Pan A. był zobowiązany do zapłaty kwoty 1000,00 zł za zakup opon, czego nie dokonał. Powyższe informacje, jak podkreślił pełnomocnik Strony, znajdują swoje potwierdzenie w protokole z kontroli Nr [...], a także w treści załącznika nr 14, karta 14/9. Pełnomocnik Strony podkreślił, że skarżący nie dokonał wwozu na terytorium RP odpadów w postaci ww. pojazdów, jak również nie wszedł celowo w ich posiadanie, a jedynie na skutek nieuczciwości klienta. Ponadto, pełnomocnik Strony stwierdził, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją znak: [...] z [...] września 2016 r. umorzył postępowanie w sprawie zagospodarowania ww. odpadów, gdzie w uzasadnieniu decyzji wskazane zostało, iż ww. pojazdy nie zostały celowo przywiezione przez skarżącego, a jedynie odebrane w ramach zastawu, zaś na dzień wydania decyzji, pojazdy te nie znajdowały się już we władaniu Strony, bowiem zostały odebrane przez P.A. W dniu [...] września 2016 r. w siedzibie [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska Delegatura w P., odbyła się rozprawa administracyjna, w której wziął udział skarżący, wraz ze swoim pełnomocnikiem. Z protokołu z ww. rozprawy wynika, że Strona oświadczyła, iż pojazdy będące przedmiotem postępowania, nigdy nie były jej własnością oraz, że nie dokonała ich przywozu na terytorium RP. Skarżący ponownie wyjaśnił, że pojazdy te zostały przyjęte w zastaw celem zabezpieczenia płatności za wykonaną usługę wymiany opon i koszt zakupu opony, której dokonał P. A.. Strona oświadczyła, że nie weszła celowo w posiadanie ww. pojazdów, a jedynie na skutek nieuczciwości klienta, gdzie następnie pojazdy te zostały odebrane przez P. A. i od tego momentu nie znajdowały się we władaniu Strony. Pismem z [...] listopada 2016 r. organ I instancji poinformował pełnomocnika Strony, w trybie art. 10 § 1 k.p.a., o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie oraz poinformował Stronę o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, w terminie 7 dni od dnia doręczenia ww. pisma. Omawiane pismo zostało doręczone pełnomocnikowi Strony za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu [..] grudnia 2016r. Strona nie skorzystała z ww. uprawnienia.
II.2. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, decyzją znak: [...], z [...] grudnia 2016 r., na podstawie zgormadzonego materiału dowodowego, wymierzył karę pieniężną w wysokości 50.000 skarżącemu, będącemu odbiorcą odpadów o kodzie 16 01 04* w postaci 2 szt. pojazdów o łącznej masie ok 2 Mg: w postaci P., o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...] oraz V. bez numerów identyfikacyjnych nadwozia, wwiezionych do kraju nielegalnie, tj. bez dokonania zgłoszenia, wymaganego przepisami art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. WE L 190 z 12 lipca 2006 ze zm.). Jako podstawę wydania ww. decyzji organ powołał art. 104 k.p.a., art. 32 ust. 1 u.o.m.p.o. oraz art. 3, w związku z art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów.
II.3. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił:
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 1 u.m.p.o., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżący odpowiada za odbiór nielegalnie sprowadzonych odpadów, o których braku legalności nie miał świadomości oraz naruszenie art. 3, w związku z art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, że Skarżący odpowiada za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadów;
- naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań i czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niezbędnego do załatwienia sprawy, a w konsekwencji prowadzenie postępowania i wydanie decyzji w sposób niebudzący zaufania jego uczestników i obywateli; art. 77 §1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w efekcie niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia całości materiału dowodowego; art. 105 §1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w efekcie niewydanie postanowienia o umorzeniu postępowania, z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
II.4. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazaną na wstępie decyzją z [...] kwietnia 2017 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego, zgodności ustalonego stanu faktycznego z normami prawnymi obowiązującymi w tym zakresie, w odniesieniu do zarzutów przedstawionych w odwołaniu, stwierdził że zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2015 r. poz. 1048 ze zm.) Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50.000 zł do 300.000 zł. Wobec powyższego, już z treści samego przepisu wynika, że omawiana kara pieniężna nakładana jest na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie, a zatem - jej zastosowanie nie jest uzależnione od odpowiedzialności danego podmiotu za fizyczny przywóz odpadów z zagranicy na terytorium RP, natomiast muszą wystąpić bezwzględnie trzy przesłanki - przedmioty objęte postępowaniem stanowią odpady, nastąpiło ich nielegalne przemieszczenie bez dokonania zgłoszenia, zaś podmiot, na który nakładana jest omawiana kara pieniężna, jest odbiorcą ww. odpadów, zgodnie z ustawową definicją odbiorcy odpadów sprowadzonych nielegalnie. Pełnomocnik skarżącego nie kwestionuje prawidłowości zakwalifikowania pojazdu marki P., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] oraz pojazdu marki V., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: b.d. - jako odpadów o kodzie 16 01 04*. Nabycie przez pojazd statusu odpadu uzależnione jest od tego, czy w momencie przekroczenia granicy może on być wykorzystywany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, a zatem, czy może on poruszać się po drogach. Z tej przyczyny, w postępowaniu w sprawie dotyczącej międzynarodowego przemieszczania odpadów, nie bada się możliwości przywrócenia pojazdowi stanu technicznego umożliwiającego dopuszczenie do ruchu drogowego. To co stanie się w przyszłości z pojazdem, nic ma wpływu na uzyskany przez niego status odpadu. Co równie istotne, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2132/11 wskazał, iż "pozbycie się", które stanowi konieczną przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko. Organ podkreślił, iż pojazd marki P., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] oraz pojazd marki V. o numerze identyfikacyjnym nadwozia: b.d., zostały sprowadzone na terytorium RP bez dowodów rejestracyjnych. Wymaga podkreślenia, że brak dowodów rejestracyjnych dla spornych pojazdów oraz usunięty numer VIN z pojazdu marki V., były równoznaczne z brakiem możliwości użytkowania tych pojazdów zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem. Zgodnie z art. 72 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 128 ze zm.), rejestracji pojazdów dokonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był wcześniej zarejestrowany, przy czym należy wskazać, że ww. wymóg ustawowy obowiązywał od daty wejścia w życie ww. ustawy. Powyższe zostało również podkreślone w ww. wyroku z 18 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2874/13. Organ przywołał także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 listopada 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1466/10, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 2793/12. Organ podkreślił także, że pojazd marki V. nie posiadał numeru VIN. Z uwagi na fakt, że zgodnie z Protokołem kontroli Nr [...], omawiane pojazdy posiadały na wyposażeniu silniki, skrzynie biegów oraz układy zawieszenia i hamowania jako odpady, organ I instancji prawidłowo zakwalifikował ww. pojazdy jako odpady o kodzie 16 01 04* - zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014r. poz. 1923). Organ podkreślił, że o niebezpiecznym charakterze odpadu w postaci pojazdu przesądza sam fakt, iż zawiera on substancje i elementy niebezpieczne (np. olej silnikowy, olej przekładniowy w skrzyni biegów, resztki paliwa, płyn chłodniczy i inne). W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ I instancji wykazał, iż międzynarodowe przemieszczenie przedmiotowych odpadów wymagało zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych zainteresowanych organów na podstawie art. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006. Organ powołał się na pismo skarżącego z 12 listopada 2015 r., w którym wskazano, że skarżący stał się odbiorca tych odpadów. Ponadto, organ I instancji słusznie podkreślił, że od daty przejęcia przez skarżącego ww. pojazdów do dnia ww. kontroli, upłynęło ponad 6 lat. Powyższy materiał dowody świadczy zatem bezsprzecznie, że skarżący - zgodnie z ustawową definicją - stał się odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie, w postaci ww. 2 szt. pojazdów, zaklasyfikowanych jako odpady o kodzie 16 01 04*, jak również - że omawiana okoliczność potwierdził sam pełnomocnik Skarżącego.
Pełnomocnik Skarżącego w pisemnych wyjaśnieniach z 22 listopada 2016 r. stwierdził, że pojazd marki P. oraz pojazd marki V., weszły w posiadanie Strony postępowania w wyniku niezachowania należytej staranności i ostrożności w zawieraniu umów z klientami. P.A. - obywatel [...], zgłosił się do skarżącego w celu zakupu opon, a w zastaw, celem zabezpieczenia płatności za opony i wykonanie usługi, klient pozostawił w zakładzie Strony przedmiotowe pojazdy. Pełnomocnik skarżącego wskazał, że Pan A. był zobowiązany do zapłaty kwoty 1000,00 zł za zakup opon, czego nie dokonał. Ponadto, w toku rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...] września 2016r. w siedzibie [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska Delegatura w P., skarżący oświadczył, iż pojazdy będące przedmiotem postępowania, nigdy nie były jego własnością oraz, że nie dokonał ich przywozu na terytorium RP i nie wszedł celowo w posiadanie ww. pojazdów, a jedynie na skutek nieuczciwości klienta. Odnosząc się do powyższego materiału dowodowego, organ II instancji wskazał, że skoro P. A. nie dokonał zapłaty za ww. usługę, to zgodnie z treścią oświadczenia ww. obywatela [...] z [...] marca 2009 r., skarżący w dniu [...] czerwca 2009 r. stał się właścicielem ww. pojazdów, a więc stanowiły one jego własność. Tym niemniej, jak już wyjaśniono powyżej, okoliczność prawnej własności odpadów nie jest przesłanką konieczną do zakwalifikowania danego podmiotu jako odbiorcy odpadów sprowadzonych nielegalnie, bowiem domniemywa się że władający powierzchnia ziemi, na której znajdują się nielegalnie przemieszczone odpady, jest odbiorca odpadów sprowadzonych nielegalnie. Ponadto, odnosząc się do argumentacji skarżącego, który stwierdził, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją znak: [...] z [...] września 2016 r. umorzył postępowanie w sprawie zagospodarowania ww. odpadów, gdzie w uzasadnieniu decyzji wskazane zostało, iż ww. pojazdy nie zostały celowo przywiezione przez skarżącego, a jedynie odebrane w ramach zastawu, organ wskazał, że nie można stwierdzić, czy skarżący celowo przywiózł na terytorium RP odpady w postaci przedmiotowych pojazdów, tym niemniej, przyjmując w zastaw omawiane pojazdy, skarżący miał świadomość, że w przypadku nie uiszczenia przez P. A. zapłaty za wykonaną usługę, pojazdy te mogą stać się własnością skarżącego, jak również, że z uwagi na brak dowodów rejestracyjnych oraz numeru identyfikacyjnego nadwozia na pojeździe marki V., pojazdy te nie będą mogły być użytkowane zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, tj. na drogach publicznych. Wskazana wiedza nie wykracza bowiem ponad zwykłe doświadczenie życiowe dorosłej osoby. Dalej, w odpowiedzi na zarzut pełnomocnika skarżącego, który wskazał na definicję nielegalnego przemieszczenia z rozporządzenia 1013/2006 i wyjaśnił, że podmiotem odpowiedzialnym za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie przedmiotowych pojazdów jest P. A., zaś skarżący nie dokonał wwozu odpadów w postaci ww. pojazdów na terytorium RP, organ podkreślił, że, jak już zostało wyjaśnione powyżej, ustawodawca w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.m.p.o. wskazał, że przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się nielegalnie przemieszczone odpady, jest odbiorca odpadów sprowadzonych nielegalnie. Wobec powyższego, w tym stanie prawnym odbiorca odpadów przemieszczonych nielegalnie nie musi być tożsamy z podmiotem odpowiedzialnym za fizyczne nielegalne przemieszczenie odpadów.
Organ wskazał także pomimo iż skarżący na skutek postępowania prowadzonego przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska przekazał przedmiotowe pojazdy P.A. to nie zrealizował obowiązku nałożonego przez ww. organ, polegający na zagospodarowaniu odpadów w postaci ww. pojazdów. Główny Inspektor Ochrony Środowiska w toku postępowania w sprawie zagospodarowania odpadów w postaci ww. pojazdów, nie wydał postanowienia lub decyzji zobowiązującej Skarżącego do odpowiedniego zagospodarowania ww. odpadów, z uwagi na fakt, że pojazdy zostały zwrócone obywatelowi [...] i nie znajdowały się już we władaniu Strony. Organ wyjaśnił, że biorąc pod uwagę powyższy stan faktyczny, obowiązek wynikający z art. 25 ust. 1 pkt 2 i art. 26 pkt. 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów - nie mógł zostać nałożony na Stronę postępowania. Wobec powyższego, Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z 13 września 2016 r. umorzył ww. postępowanie administracyjne w sprawie zagospodarowania odpadów. Organ odwoławczy wyjaśnił, że gdyby doszło do wydania przez ww. organ postanowienia lub decyzji zobowiązującej skarżącego do zagospodarowania omawianych odpadów, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazałby, że ww. odpady o kodzie 16 10 04* w postaci marki P., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] oraz marki V., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: b.d., winny zostać zagospodarowane przez uprawnionego odbiorcę, tj. przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów lub przedsiębiorcę prowadzącego punkt zbierania pojazdów na terytorium RP. Nie można uznać, że przekazanie omawianych odpadów ich poprzedniemu właścicielowi stanowi prawnie usankcjonowany sposób postępowania z odpadami, tym niemniej nie jest to przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego. Organ podkreślił, że w realiach sprawy, nie zaistniały żadne przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania przez organ I instancji. Brak było podstaw do uwzględnienia zarzutu skarżącego w zakresie konieczności wykazania umyślności w działaniu Skarżącego, warunkującej nałożenie na Skarżącego kary pieniężnej w trybie art. 32 ust. 1 ww. ustawy. W ocenie organu II instancji, kierując się kryteriami określonymi w art. 34 u.m.p.o., tj. ilością odpadów (2 szt. pojazdów), ich niebezpiecznym charakterem oraz potencjalnym wystąpieniem zagrożenia dla ludzi i środowiska powodowanym przez nielegalne przemieszczenie ww. odpadów, należy stwierdzić, że kara pieniężna nałożona na Skarżącego w najmniejszej możliwej ustawowo wysokości - 50.000, nie jest dla skarżącego krzywdząca. Należy mieć bowiem na uwadze, że w związku z nielegalnym przemieszczeniem (bez dokonania zgłoszenia) już 1 szt. odpadu, nakładana jest obligatoryjnie ww. kara pieniężna. Mając powyższe na uwadze organ II instancji stanął na stanowisku, że Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska prawidłowo wyjaśnił stan faktyczny w sprawie, dokonał oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego i wyczerpująco wyjaśnił, z jakich przyczyn sporne pojazdy stanowiły nielegalnie przemieszczone odpady niebezpieczne, których Skarżący był odbiorcą.
III.1. Z powyższą decyzją Głównego Inspektora Ochrony Środowiska nie zgodził się skarżący, który w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego:
a. art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w efekcie tegoż naruszenia błędne przyjęcie, iż skarżący odpowiada za odbiór nielegalnie sprowadzonych odpadów, o których braku legalności nie miał świadomości;
b. art. 3 w zw. z art 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w efekcie tegoż naruszenia błędne uznanie, iż skarżący odpowiada za nielegalne międzynarodowe przemieszczenia odpadów;
2. naruszenie prawa procesowego:
a. art. 7 w zw. z art. 8 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i w efekcie nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań i czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niezbędnego do załatwienia sprawy, a w konsekwencji prowadzenie postępowania i wydanie decyzji w sposób niebudzący zaufania jego uczestników i obywateli;
b. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w efekcie niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i dalej wszechstronnego rozpatrzenia całości materiału dowodowego, w szczególności poprzez braku oceny dokumentów przedłożonych przez skarżącego przedmiocie potwierdzających dokonanie wwozu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej odpadów w postaci ww. pojazdów przez pana P.A., a następnie ich odbiór przez ww. właściciela;
c. art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności poprzez błędne uznanie, iż skarżący dokonał celowego sprowadzenia odpadów w postaci przedmiotowych pojazdów oraz błędne przyjęcie, iż skarżący stał się właścicielem ww. pojazdów, które stanowiły przedmiot zastawu;
d. art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w efekcie nie wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania toczącego się względem pana K. G. z uwagi na jego bezprzedmiotowość, albowiem skarżący nie dokonał wwozu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej ww. pojazdów, które stanowiły przedmiot zastawu płatności za usługę i następnie zostały odebrane przez ich właściciela.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik K.G. wskazał w szczególności, że karę pieniężną w wysokości od 50.000 zł do 300.000 zł, można popełnić wyłącznie umyślnie. W doktrynie przyjmuje się, iż niemożliwym jest, aby najpoważniejsze delikty w zakresie gospodarki odpadami, można było popełnić "bez winy", a mniej poważne pod warunkiem, aby była to wina co najmniej nieumyślna. Wzmianka "choćby nieumyślnie" zamieszczona w art. 32 ust. 3 oraz w art. 33 ust. 1, 2 i 3 u.m.p.o. wskazuje w sposób jednoznaczny na to, że delikty przewidziane w art. 32 ust. 1, 2 i 4 u.m.p.o. można popełnić tylko umyślnie. (Jerzmański J., Radecki W , Komentarz Ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, 2014 r.). Co więcej autor glosy do wyroku NSA z 19 września 2014 r., stwierdził, iż do wymierzenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 32 ust. 1 u.m.p.o., obok bezprawności i związku przyczynowo-skutkowego, powinien wystąpić element subiektywny w postaci umyślności, zaś w przypadku wystąpienia wszystkich tych przesłanek odpowiedzialności, stopień zawinienia powinien być brany pod uwagę przy ustalaniu wysokości kary (Mateusz Kaczocha, glosa do wyroku z 19 września 2014 r., sygn. akt: II OSK 612/13). Wobec powyższego skarżący wskazał, iż nie została wykazana wina skarżącego w postaci umyślnego popełnienia zarzucanych czynności wwiezienia do kraju pojazdów wskazanych w decyzjach, albowiem skarżący nie posiadał wiedzy na temat nielegalnego pochodzenia przedmiotowych samochodów. Co więcej organ nie przedstawił dowodów uzasadniających wymierzenie przedmiotowej kary, albowiem Główny Inspektor Ochrony Środowiska ww. decyzji wskazał, iż na podstawie zebranego materiału dowodowego istotnie nie można stwierdzić, czy skarżący celowo przywiózł na terytorium RP odpady w postaci przedmiotowych pojazdów. Zatem nie ulega wątpliwości, iż skarżący nie dokonał wwozu na terytorium Rzeczpospolitej Polski odpadów w postaci ww. pojazdów, jak również nie wszedł w ich celowe posiadanie, bowiem, skarżący przyjął przedmiotowe pojazdy w ramach zastawu umowy sprzedaży opony w rozmiarze 315/80R22.5 zawartej z P.A. celem zabezpieczenia płatności. Skarżący wskazuję, iż organ II instancji błędnie przyjął, że "skoro pan P. A. nie dokonał zapłaty za ww. usługę, to zgodnie z treścią oświadczenia ww. obywatela [...] z [...] marca 2009 r., pan K. G. w dniu [...] czerwca 2009 r. stał się właścicielem ww. pojazdów, a więc stanowiły one jego własność". Zgodnie z polskim ustawodawstwem zastaw stanowi ograniczone prawo rzeczowe, uregulowane w art. 306. § 1 k.c., w myśl którego w celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności można rzecz ruchomą obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel będzie mógł dochodzić zaspokojenia z rzeczy bez względu na to, czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela rzeczy, wyjąwszy tych, którym z mocy ustawy przysługuje pierwszeństwo szczególne. Sam zastaw jako ograniczone prawo rzeczowe, ustanawia się wyłącznie w celu zabezpieczenia wierzytelności. Wraz z zaspokojeniem wierzyciela zastaw upada. Nie ulega zatem wątpliwości, iż skarżący nie stał się właścicielem ww. pojazdów na skutek braku płatności swojego kontrahenta, a jedynie uzyskał możliwość zaspokojenia się z ww. pojazdów przyjętych w zastaw jako zabezpieczenie wykonania umowy. Organ II instancji oparł się jedynie na domniemaniu, iż skarżący jako władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się nielegalnie przemieszczane odpady, jest odbiorcą odpadów sprowadzanych nielegalnie. Skarżący w toku postępowania wielokrotnie wykazywał, iż ww. pojazdy należą do P. A. oraz przedkładał dokumenty, w tym oświadczenie P.A. z [...] marca 2009 r., świadczące o tym, iż przedmiotowe pojazdy zostały przyjęte przez skarżącego jako zabezpieczenie płatności za ww. usługę. Ponadto to nie skarżący sprowadził ww. pojazdy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, a P. A.. Natomiast skarżący jedynie z uwagi na niedochowanie należytej staranności przyjął przedmiotowe pojazdy w zastaw. Należy podkreślić, iż skarżący nie posiadał wiedzy, iż przedmiotowe pojazdy pochodzą z nielegalnego przemieszczenia międzynarodowego odpadów, ponieważ w innym wypadku nigdy nie zgodziłby się na ich przyjęcie. Należy wskazać, iż zamiarem skarżącego nie było używanie ww. pojazdów, a jedynie przyjęcie ich jako zabezpieczenia płatności za ww. opony. W niniejszej sprawie P. A. dokonał nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia ww. pojazdów, albowiem nie zgłosił ani nie wystąpił o stosowne zezwolenie do odpowiednich organów. Jak wskazano powyżej pan P.A. pozostawił w zakładzie skarżącego przedmiotowe pojazdy celem zabezpieczenia płatności za zakup opon od skarżącego. Należy podkreślić, iż skarżący nie miał świadomości, iż przedmiotowe pojazdy pochodzą z nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów. Bezspornym jest zatem, iż skarżący nie powinien ponosić odpowiedzialności za nielegalne przemieszczanie się odpadów, skoro to nie on dokonał ich wwozu na terytorium Rzeczpospolitej Polski. Skarżący wskazał ponadto, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska w Warszawie złamał powyższe zasady ogólne wynikające z art. 7 i 8 k p a. bowiem, nie przedstawił wystarczających dowodów, które jednoznacznie wykazywałyby sprowadzanie nielegalnych ww. pojazdów do Polski przez skarżącego w celu ich odzysku lub unieszkodliwienia. Ponadto organ II instancji nie zgromadził w sposób pełny i wiarygodny materiału dowodowego, który jednoznacznie dowodziłby celowe i świadome sprowadzenie nielegalnych pojazdów do Rzeczpospolitej Polskiej.
III.2. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
IV.1. Skarga jest bezzasadna i podlega oddalaniu (art. 151 p.p.s.a.).
IV.2.1. Podstawą wymierzenia skrzącemu kwestionowanej kary pieniężnej w kwocie 50 000 zł był art. 32 ust. 1 Ustawy. Zgodnie z tym przepisem, Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50 000 do 300 000 zł. Należy już na wstępie podkreślić, że Ustawa określa postępowanie i organy właściwe do wykonania zadań z zakresu międzynarodowego przemieszczania odpadów wynikających z rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12.07.2006, str. 1; dalej: "Rozporządzenie 1013/2006") oraz kary pieniężne za naruszanie obowiązków w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów (art. 1 tej ustawy). Rozporządzenie to, jak każde rozporządzenie unijne, obowiązuje bezpośrednio we wszystkim państwach członkowskich Unii Europejskiej. Ustawa wprowadza natomiast rozwiązania organizacyjne służące realizacji Rozporządzenia 1013/2006 oraz sankcje prawne za naruszenie postanowień tego rozporządzenia (por. np. wyrok NSA z 17 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 308/15, CBOSA). Postanowienia Ustawy winny być zatem interpretowane z uwzględnieniem postanowień Rozporządzenia 1013/2006 oraz celu tego aktu prawa unijnego. Zgodnie z motywem 1 Rozporządzenia, głównym i najważniejszym jego celem jest ochrona środowiska, a jego wpływ na handel międzynarodowy ma jedynie uboczny charakter.
IV.2.2. W sprawie niniejszej nie było kwestią sporną, że wskazane w sentencji organu I instancji pojazdy, tj. P. o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...] oraz V. bez numerów identyfikacyjnych nadwozia, stanowiły odpady (o kodzie 16 01 04*) w rozumieniu art. 2 pkt 1 Rozporządzenia 1013/2006. Przepis ten odsyła do art. 1 ust. 1 lit. a) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie odpadów (Dz. Urz. UE L 114 z 27.04.2006, str. 9) oraz art. 3 pkt 6 ustawy o odpadach. Odpadami są zatem wszelkie substancje lub przedmioty należące do kategorii określonych w załączniku I, które ich posiadacz usuwa, zamierza usunąć lub ma obowiązek usunąć (w ustawie o odpadach jest mowa o "pozbyciu" się substancji lub przedmiotu). W orzecznictwie TSUE oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosi się, że o kwalifikacji danej substancji lub przedmiotu jako odpadu rozstrzyga przesłanka pozbycia się, mogącego być działaniem faktycznym, zamierzonym lub nakazanym, natomiast dalszą kwestią pozostaje zaliczenie odpadu do poszczególnej grupy. Przesłankę tę można więc stwierdzić wyłącznie na podstawie zachowania posiadacza przedmiotu (substancji), z uwzględnieniem okoliczności obiektywnych umożliwiających odtworzenie zamiarów jaki mu przyświecał w stosunku do tego przedmiotu. Nie chodzi tu przy tym o utratę kontroli nad przedmiotem, lecz zasadniczą zmianę jego wykorzystania, odmienną od głównego przeznaczenia, do którego przestał on się nadawać, zwłaszcza gdy zmiana ta może spowodować negatywne następstwa dla człowieka lub środowiska. Potrzeba zminimalizowania tych ostatnich uzasadnia zarazem rozszerzającą wykładnię pojęcia odpadu tak, aby prawnym reżimem regulującym zasady gospodarowania odpadami objąć jak największą grupę przedmiotów i substancji mogących stanowić zagrożenie w rozpatrywanym zakresie. Pozbyciem się przedmiotu w tym rozumieniu będzie również przekazanie go (zbycie) innemu podmiotowi, który będzie go wykorzystywał w inny, zasadniczo odmienny od dotychczasowego sposób. Odpadami mogą być więc także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu (np. poprzez wykorzystanie niektórych części) i mogące być w związku z tym przedmiotem transakcji handlowej jako dobro o określonej wartości ekonomicznej. W przypadku pojazdu istotne jest m. in., czy w momencie przekroczenia granicy może on być wykorzystywany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, a zatem czy może on poruszać się po drogach bez potrzeby dokonywania istotnych napraw. W szczególności takie okoliczności, jak wyrejestrowanie pojazdu lub zakres jego uszkodzeń, pozwalają na uznanie go za odpad (por. np. wyroki NSA z dnia 16 kwietnia 2014 r., II OSK 2793/12; 18 czerwca 2015 r., II OSK 2874/13; 13 grudnia 2016 r., II OSK 715/15; 11 maja 2017 r., II OSK 2274/15, CBOSA). W realiach niniejszej sprawie chodzi o pojazdy wyrejestrowane, w tym jeden nie posiadający nawet numeru VIN. Orzekające w sprawie organy prawidłowo zatem uznały omawiane pojazdy (w załączniku nr 4 do protokołu kontroli wskazane pod pozycją 6 i 12) za odpady o kodzie 16 01 04* - zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014r. poz. 1923). Uzupełniająco należy dodać, że w sprawie nie było również kwestią sporną, że przedmiotowe odpady zostały przywiezione przez obywatela [...] nielegalnie bez dokonania zgłoszenia. Skarżący nie twierdził inaczej, a tym bardziej nie przedłożył dokumentów potwierdzających dokonanie zgłoszenia. W skardze wprost zresztą przyznano, że P. A. dokonał nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadów, tj. bez wymaganego zgłoszenia (s. 6).
IV.3.1. Skarżący kwestionuje natomiast ustalenia organów ochrony środowiska, że był odbiorcą przedmiotowych odpadów. Skarżący swoje stanowisko opiera na dwóch twierdzeniach. Po pierwsze, odpady te nie stały się jego własnością, a zostały przyjęte przez niego w 2009 r. jako zastaw pod zabezpieczenia roszczenia wobec obywatela [...] z tytułu zakupu opon. Po drugie, skarżący dowodzi, że brak jest umyślności w jego działaniu.
IV.3.2. Odnosząc się do pierwszej z kwestii należy przypomnieć, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 Ustawy, odbiorcy odpadów sprowadzonych nielegalnie - rozumie się przez to każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się nielegalnie przemieszczone odpady, jest odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie. Uchodzi uwadze skarżącego, że ustawa nie wymaga, aby odbiorca odpadów był ich właścicielem. Istotne jest, że jest ich posiadaczem, czyli sprawuje na nimi kontrolę. Stąd też bez znaczenia dla rozstrzygnięcia są obszerne rozważania skargi dotyczące istoty ograniczonego prawa rzeczowego, jakim jest zastaw, oraz relacji tego prawa do prawa własności. Położenie akcentu na faktyczne władztwo nad odpadami jest zgodne z podstawowym celem regulacji dotyczących odpadów, jakim jest skuteczna ochrona środowiska. Takie rozwiązanie ma zapobiegać między innymi próbom tworzenia konstrukcji prawnych (np. w postaci fikcyjnych umów lub umów zawartych z tzw. "słupami"), w rezultacie których zastosowanie sankcji administracyjnych byłoby niemożliwe lub nadmiernie utrudnione. Niezależnie od tego warto dodać, że w niniejszej sprawie to sam skarżący kilkukrotnie określił się jako odbiorca przedmiotowych odpadów (zob. np. strona 3 pisma z 12 listopada 2015 r. oraz s. 2 pisma z 25 stycznia 2016 r.). Status skarżącego jako odbiorcy tych odpadów nie budzi wątpliwości w świetle ostatecznie przyjętej przez niego wersji (pierwotnie skarżący oświadczył, że nie wie, jak pojazdy te znalazły się na jego nieruchomości), a mianowicie przyjęcia tych odpadów jako zabezpieczenia zapłaty ceny za opony. Należy odnotować, że wersja ta pozostaje w sprzeczności z rozważaniami skargi odnoszącymi się do sytuacji, gdy dane odpady zostały sprowadzone na teren nieruchomości bez woli i wiedzy właściciela nieruchomości. Należy w końcu podkreślić, że okoliczność, że to nie skarżący przemieszczał przedmiotowe odpady, nie zwalnia go z odpowiedzialności na podstawie art. 32 ust. 1 Ustawy. Zgodnie z tym przepisem kara jest nakładana na odbiorcę odpadów, a nie na "przemieszczającego" odpady. Ubocznie należy podnieść, że niezależnie od odpowiedzialności odbiorcy odpadów sankcje mogą być nałożone również na osobę wysyłającą odpady (art. 32 ust. 2 i 3 oraz art. 33 ust. 2 Ustawy).
IV.3.3. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jest okoliczność, czy skarżący chciał przyjąć nielegalnie sprowadzone odpady. Należy przypomnieć, że sprawa niniejsza nie dotyczy odpowiedzialności karnej skarżącego, a odpowiedzialności administracyjnej. Odpowiedzialność ta ma ze swej istoty charakter obiektywny. Oznacza to, że jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, wina nie jest przesłanką nałożenia kary administracyjnej lub innej sankcji administracyjnej. Na gruncie art. 32 ust. 1 Ustawy takie stanowisko NSA zaprezentował m. in. w wyrokach z 19 września 2014 r. (II OSK 612/13) oraz z 14 marca 2017 r. (II OSK 1697/15 i II OSK 1694/15) i Sąd w niniejszym składzie podziela wskazaną tam argumentację. Ubocznie warto dodać, że wina umyśla to nie tylko zamiar bezpośredni (dolus directus), ale również zamiar ewentualny (dolus eventualis). Czyn popełniony jest zatem z winy umyślonej nie tylko wówczas, gdy sprawca chce go popełnić, ale również w przypadku, gdy przewidując możliwość jego popełnienia, godzi się na to. W realiach niniejszej sprawy trudno racjonalnie przyjąć, że skarżący jako profesjonalista - zajmujący się od 2004 r. mechaniką pojazdową - przyjmując od obywatela [...] dwa niezarejestrowane pojazdy nie godził się z tym, że mogły one zostać sprowadzone nielegalnie. Warto tu odnotować, że nie były to jedyne pojazdy mające status odpadów, a które znajdowały się nieruchomości skarżącego w momencie kontroli. Okolicznością zwalniającą skarżącego z odpowiedzialności nie jest w każdym razie ewentualna nieznajomość odpowiednich przepisów prawa dotyczących postępowania z odpadami (zgodnie z obowiązującą w administracyjnym prawie materialnym zasadą ignorantia iuris nocet – por. np. wyroki NSA z 4 kwietnia 2017 r.,
I GSK 614/15 oraz 15 marca 2016, I GSK 839/14, CBOSA).
IV.4. Bezzasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Zarzuty te w istocie nie mają samodzielnego charakteru, w szczególności mają charakter wtórny wobec zarzutów naruszenia prawa materialnego. Innymi słowy, zarzuty te mógłby mieć wpływ na wynik sprawy jedynie wówczas, gdyby podzielić stanowisko skarżącego co do naruszenia przez organy prawa materialnego. Tymczasem zarzuty prawa materialnego, co wykazano wyżej, okazały się nieuzasadnione. W ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy dokonały wystarczających ustaleń do zastosowania wobec skarżącego art. 32 ust. 1 Ustawy. Ustalenia te mają ponadto oparcie w zebranych w sprawie dowodach (w tym m. in. w protokole kontroli).
IV.5. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło