IV SA/Wa 17/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2013 r. sprawy ze skargi "E." Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę Decyzją Prezydenta W. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] ustalono lokalizację inwestycji celu publicznego o znaczeniu powiatowo - gminnym dla inwestycji polegającej na budowie sieci ciepłowniczej 2xDN700-DN200 wraz z kanalizacją teletechniczną od ul. [...] do terenu przewidzianego dla obiektów i urządzeń energetyki cieplnej oraz zabudowy mieszkaniowej i usługowej po byłych Z. Od powyższej decyzji odwołała się E. sp. z o. o., wskazując m. in., iż powinna być uznana za stronę postępowania ponieważ jej interesu prawnego dotyczy postępowanie z uwagi na usytuowanie urządzeń przesyłowych będących własnością spółki, a także ze względu na przysługujące jej roszczenie o ustanowienie służebności przesyłu na obszarze będącym terenem planowanej inwestycji. Po zapoznaniu się z odwołaniem E. sp. z o. o., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2012r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że stosownie do brzmienia art. 138 § 1 pkt 3 kp.a organ odwoławczy wydaje decyzję w której umarza postępowanie odwoławcze w sytuacji gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a odwołanie służy stronie. W związku z tym należy przyjąć, że odwołanie jest niedopuszczalne, jeżeli zostało wniesione przez podmiot, który nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. Kolegium podało, że w piśmiennictwie wyrażono pogląd, że w razie gdy odwołanie wniosła jednostka, która twierdzi, że zaskarżona decyzja dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku, organ odwoławczy obowiązany jest rozpoznać jej odwołanie. Jeżeli w wyniku rozpoznania odwołania organ stwierdzi, że jednostka ta nie ma w danej sprawie indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku, to wydaje wówczas decyzje o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 (B. Adamiak (w:) Komentarz, 1996, s. 575). W myśl art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny lub obowiązek ma wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego, który może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku danego podmiotu. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który nie jest oparty na żadnym konkretnym przepisie prawa materialnego. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa. Kolegium podało, że zaskarżona decyzja Prezydenta W. z dnia [...] października 2011 r. dotyczy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie sieci ciepłowniczej wraz z kanalizacją teletechniczną od ul. [...] do terenu przewidzianego dla obiektów i urządzeń energetyki cieplnej oraz zabudowy mieszkaniowej i usługowej po byłych Z. Zatem stronami postępowania w niniejszej sprawie są właściciele, współwłaściciele, użytkownicy wieczyści bądź współużytkownicy wieczyści nieruchomości wskazanych w decyzji oraz nieruchomości sąsiednich. Ze znajdujących się w aktach sprawy informacji z rejestru gruntów nie wynika, żeby E. sp. z o.o. była właścicielem, współwłaścicielem, użytkownikiem wieczystym bądź współużytkownikiem wieczystym, którejś z wymienionych nieruchomości. Kolegium wskazało, że odwołująca się swój interes prawny wywodzi z okoliczności usytuowania urządzeń przesyłowych będących własnością spółki, a także ze względu na przysługujące jej roszczenie o ustanowienie służebności przesyłu na obszarze będącym przedmiotem decyzji. Z powyższego, zdaniem Kolegium, nie wynika, iż odwołująca się spółka posiada interes prawny lub obowiązek, z którego wynikałoby uprawnienie bycia stroną w przedmiotowym postępowaniu zgodnie z art. 28 KPA, a zatem nie posiada legitymacji prawnej do skutecznego złożenia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2011 r. ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego. W tym stanie rzeczy Kolegium uznało, że skoro odwołanie zostało złożone przez podmiot, który nie jest stroną w postępowaniu dotyczącym ustalenia ww. lokalizacji inwestycji celu publicznego, postępowanie odwoławcze winno zostać umorzone w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła E. sp. z o. o., zarzucając, iż została ona wydana z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi wskazano, że Kolegium bezpodstawnie umorzyło postępowanie odwoławcze bowiem Spółka miała interes prawny w postępowaniu dotyczącym ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie sieci ciepłowniczej wraz z kanalizacją teletechniczną od ul. [...] do terenu przewidzianego dla obiektów i urządzeń energetyki cieplnej oraz zabudowy mieszkaniowej i usługowej po byłych Z. Spółka wywodzi swój interes prawny z faktu, iż na terenie planowanej inwestycji znajduje się należąca do skarżacej sieć energetyczna, ciepłownicza, gazowa i wodociągowa. Skarżąca podniosła, że planowana inwestycja będzie wchodzić w kolizję z istniejącymi sieciami należącymi do E. sp. z o.o. zaś realizacja przekładek nie będzie możliwa we wszystkich koniecznych miejscach. Zdaniem skarżącej okoliczność ta została pominięta przez organ administracji, co narusza art. 7 k.p.a. bowiem sprawa nie została dokładnie wyjaśniona. Dodatkowo skarżąca wskazała, że toczy się postępowanie przed sądem powszechnym o ustanowienie służebności przesyłu odnośnie sieci skarżącego na działkach na których planowana jest kwestionowana inwestycja celu publicznego. Skarżąca Spółka podkreśliła, iż we wskazanych okolicznościach, mogła skutecznie wnieść odwołanie od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2011r. dotyczącej ustalenia ww. lokalizacji inwestycji. Odpowiadając na skargę Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) -zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów należy uznać, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd stwierdza, że postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa. Zebrany materiał dowodowy został oceniony w sposób prawidłowy, wyciągnięto z niego logiczne wnioski, które znalazły się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. prawidłowo stwierdziło, że E. sp. z o. o., nie legitymowała się interesem prawnym do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2011 r. w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie sieci ciepłowniczej. W konsekwencji prawidłowo umorzyło postępowanie odwoławcze. Podkreślić należy, że skarżącej spółce nie przysługiwał żaden tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości, na której jest planowana inwestycja oraz nieruchomości sąsiadujących z terenem zamierzonej inwestycji. Przede wszystkim nie można w okolicznościach rozpoznawanej sprawy uznać za uzasadniony zarzutu naruszenia przepisów postępowania przez organ odwoławczy, gdyż stwierdzenie przez organ, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Zgodnie z przepisem art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że pojęcie strony może być wyprowadzone tylko z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym wymaga istnienia normy prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie której można żądać skutecznie czynności organu, z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga więc ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między powszechnie obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego. Innymi słowy podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a. i nie jest legitymowany do kwestionowania zapadłych w postępowaniu administracyjnym rozstrzygnięć. W świetle utrwalonego już orzecznictwa sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że stroną postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy czy też inwestycji celu publicznego są zawsze wnioskodawca oraz właściciel lub użytkownik wieczysty działki, na której ma być realizowana inwestycja (art. 63 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), a także właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich (por. np. uchwały NSA z 25 września 1995 r., sygn. akt VI SA 13/1995, publ. ONSA 1995/4/154, Lex 10650, i z 4 grudnia 1995, sygn. akt VI SA 20/95, publ. ONSA 1996/2/54, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2009r. sygn. akt II OSK 673/09). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie popodkreśla, że interes prawny musi być ponadto uzasadniony okolicznościami i zdarzeniami, które wystąpiły lub nadal trwają. Nie jest legitymowany do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ten, kto uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi, takimi które według jego zamiarów wystąpią dopiero w przyszłości. Szczególną cechą interesu prawnego jest bowiem realność (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 163/06 oraz z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1787/10 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Skarżąca Spółka nie może zatem upatrywać swojego interesu prawnego w toczącym się przed sądem powszechnym postępowaniu o ustanowienie służebności przesyłu odnośnie sieci skarżącego na działkach na których planowana jest kwestionowana inwestycja celu publicznego. Nie ulega także wątpliwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że od interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, czyli stan, w którym określony podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Zdaniem Sadu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. prawidłowo przyjęło, że "natura" posiadanego przez skarżącą interesu nie umożliwia jej występowania w postępowaniu odwoławczym od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2011 r., którą ustalono lokalizację inwestycji celu publicznego, w charakterze strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca niewątpliwie może twierdzić, że posiada interes w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla ww. zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie sieci ciepłowniczej wraz z kanalizacją teletechniczną od ul. [...] do terenu przewidzianego dla obiektów i urządzeń energetyki cieplnej oraz zabudowy mieszkaniowej i usługowej po byłych Z. Jednakże interes ten, w przeciwieństwie do interesu właściciela lub użytkownika wieczystego, nie jest prawnie chroniony w postępowaniu ustalenie warunków zabudowy lub inwestycji celu publicznego. W rezultacie przybiera postać interesu faktycznego, a ten nie daje legitymacji do występowania w postępowaniu odwoławczym od decyzji w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji. Fakt przebiegu przez teren planowanej inwestycji sieci technicznych należący do skarżącej nie powoduje, iż staje się ona stroną postępowania, którego przedmiotem jest lokalizacja inwestycji. Okoliczność ta może mieć znaczenie w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę gdzie rozważane będą kwestie techniczne dotyczące realizacji inwestycji nie zaś w postępowaniu dotyczącym lokalizacji. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela ocenę organu drugiej instancji, zgodnie z którą E. sp. z o. o., nie miała interesu prawnego, a w konsekwencji nie posiadała statusu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu odwoławczym od decyzji dotyczącym lokalizacji ww. inwestycji. Także wskazany w skardze zarzut naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przepisów postępowania przez błędne ustalenie stanu faktycznego należy uznać za nieuzasadniony. Zadaniem Sądu zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest wystarczający do wymaganego przez prawo ustalenia podstawy faktycznej decyzji. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.