IV SA/Wa 177/19

WyrokWSA w Warszawie2019-03-20

Skład orzekający: Marzena Milewska-Karczewska, Joanna Borkowska, Iwona Owsińska-Gwiazda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przeznaczenie terenu pod drogi publiczne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, które nie jest zgodne z kierunkami zagospodarowania przestrzennego określonymi w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części?
Ratio decidendi
Przeznaczenie terenu pod drogi publiczne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, które nie jest zgodne z kierunkami zagospodarowania przestrzennego określonymi w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, stanowi naruszenie zasady sporządzania planu miejscowego i jest podstawą do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części. Sąd, stwierdzając nieważność części planu dotyczącej działki skarżącego, jest zobowiązany do stwierdzenia nieważności całego ustalenia planistycznego, które narusza prawo, nawet jeśli dotyczy ono także innych nieruchomości.
Stan faktyczny
Skarżący, właściciele działki nr ew. [...], wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa, podnosząc, że przez ich działkę zaplanowano przebieg dróg gminnych, co narusza ich interes prawny i ogranicza prawo własności. Rada Gminy uznała wezwanie za bezzasadne. Skarżący wnieśli skargę na uchwałę Rady Gminy dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w części dotyczącej przebiegu dróg przez ich działkę. Wcześniejsze postępowania sądowe i kasacyjne dotyczyły tej samej uchwały i częściowo uchyliły poprzednie wyroki sądu I instancji.
Rozstrzygnięcie
1. stwierdza nieważność § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a i b zaskarżonej uchwały w części dotyczącej przeznaczenia terenu oznaczonego symbolem B1.4US/UT, B3.1US/UT na całej długości przylegania do terenu przeznaczonego pod drogi publiczne oznaczone symbolem 9 KDD i 4 KDL; 2. stwierdza nieważność § 23 ust. 1 pkt 1 lit. a i b zaskarżonej uchwały w części dotyczącej przeznaczenia terenu pod drogi publiczne oznaczone symbolem 4 KDL- w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] i symbolem 9 KDD; 3. stwierdza nieważność § 23 ust. 3 pkt 3 i 6 zaskarżonej uchwały w części dotyczącej przeznaczenia terenu pod drogi publiczne oznaczone symbolem 4 KDL- w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] i symbolem 9 KDD; 4. stwierdza nieważność § 23 ust. 5 pkt 1 w części dotyczącej przeznaczenia terenu pod drogi publiczne oznaczone symbolem 4 KDL - w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] i symbolem 9 KDD; 5. stwierdza nieważność § 23 ust. 6 pkt 4 - w zakresie działki nr ew. [...] i pkt 10 zaskarżonej uchwały; 6. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w jej części graficznej obrazującej ustalenie wymienione w pkt 1-5 niniejszego wyroku; 7. zasądza od Gminy [...] na rzecz skarżących H. M. i A. W. solidarnie kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant ref. Magdalena Dębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2019 r. sprawy ze skargi H. M. i A. W. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a i b zaskarżonej uchwały w części dotyczącej przeznaczenia terenu oznaczonego symbolem B1.4US/UT, B3.1US/UT na całej długości przylegania do terenu przeznaczonego pod drogi publiczne oznaczone symbolem 9 KDD i 4 KDL; 2. stwierdza nieważność § 23 ust. 1 pkt 1 lit. a i b zaskarżonej uchwały w części dotyczącej przeznaczenia terenu pod drogi publiczne oznaczone symbolem 4 KDL- w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] i symbolem 9 KDD 3. stwierdza nieważność § 23 ust. 3 pkt 3 i 6 zaskarżonej uchwały w części dotyczącej przeznaczenia terenu pod drogi publiczne oznaczone symbolem 4 KDL- w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] i symbolem 9 KDD; 4. stwierdza nieważność § 23 ust. 5 pkt 1 w części dotyczącej przeznaczenia terenu pod drogi publiczne oznaczone symbolem 4 KDL - w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] i symbolem 9 KDD; 5. stwierdza nieważność § 23 ust. 6 pkt 4 - w zakresie działki nr ew. [...] i pkt 10 zaskarżonej uchwały; 6. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w jej części graficznej obrazującej ustalenie wymienione w pkt 1-5 niniejszego wyroku; 7. zasądza od Gminy [...] na rzecz skarżących H. M. i A. W. solidarnie kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi wniesionej przez A. W. i H. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest uchwała Rady Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2008r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] dotycząca części wsi [...]. Stan faktyczny, istotny dla rozstrzygnięcia sprawy jest następujący: Pismami z dnia [...] marca 2013r. A. W. i H. M. będący właścicielami działki nr ew. [...] położonej w miejscowości [...] wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa podnosząc, że przez działkę nr ew. [...], której są współwłaścicielami został zaplanowany przebieg dróg gminnych: [...], [...] oraz [...]. Takie zaplanowanie komunikacji narusza ich interes prawny, bowiem dzieli działkę nr [...] na dwie części i w istotny sposób ogranicza wykonywanie prawa własności. Rada Gminy [...] uchwałą z dnia [...] z dnia [...] kwietnia 2013r. uznała wezwanie do usunięcia naruszenia prawa za bezzasadne. Pismem z dnia [...] maja 2013r. A. W. i H. M. (dalej: skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie skargę na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2008r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] dotyczący części wsi [...] w części dotyczącej przebiegu przez ich działkę planowanych dróg gminnych ([...] i [...] -ul. [...] oraz [...]- zorganizowana w kształcie ronda w szczególności drogi -[...]) oraz drogi publicznej oznaczonej symbolem [...] – dzielącej ich działkę na dwie części. Wskazali, że celowe byłoby poprowadzenie przebiegu tej drogi w północnej części ich działki, bez dzielenia terenu na dwie odrębne działki. Na etapie postępowania sądowego podnieśli również, że wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 29 grudnia 2010r. (sygn. akt IV SA/Wa 2001/10) wykreślono z kwestionowanego planu drogę [...] i [...], co poddaje w wątpliwość planowanie drogi [...], która ma stanowić kontynuację drogi [...]. Ponadto wskazali na sprzeczność ustaleń planu w tym zakresie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy [...] wniosła o jej oddalenie wskazując, że działka skarżących ma 1,5 ha, a rozwiązania planistyczne w części ustalenia minimalnej powierzchni działki umożliwią jej swobodne zagospodarowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 czerwca 2016r. sygn. akt IV SA/Wa 337/16 stwierdził nieważność : §9 ust. 2 pkt 2 lit. a, § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b, § 23 ust. 1 pkt 1 lit. b, § 23 ust. 3 pkt 6, § 23 ust. 6 pkt 10 zaskarżonej uchwały, odnośnie planowanej drogi publicznej oznaczonej symbolem [...] w stosunku do działki nr ew. [...] oraz stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w jej części graficznej obrazującej ustalenia wymienione w pkt I do V wyroku. Powyższy wyrok Sądu został zaskarżony skargą kasacyjną przez Radę Gminy [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA). NSA po rozpoznaniu sprawy wyrokiem z dnia 14 listopada 2018r. sygn. akt II OSK 2747/16 uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu Sądowi zasądzając jednocześnie od skarżących na rzecz Gminy [...] koszty postępowania. W uzasadnieniu NSA uznał, że zaskarżony wyrok Sądu I instancji narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. NSA zauważył, że Sąd I instancji stwierdził nieważność § 9 ust. 2 pkt 2 lit. a) zaskarżonej uchwały oraz rysunku planu w tym zakresie, pomimo, że dotyczą one terenów oznaczonych symbolem A1, A2, A3, przez które to tereny droga publiczna [...] nie przebiega. Tym samym Sąd I instancji wyszedł poza granice sprawy, bowiem rozpoznawana skarga dotyczyła części planu w zakresie przebiegu przez działkę skarżących o nr [...], drogi publicznej oznaczonej symbolem [...]. Podobnie Sąd I instancji przekroczył granice sprawy stwierdzając nieważność § 23 ust. 3 pkt 6 zaskarżonej uchwały oraz rysunku planu w tym zakresie, które dotyczą strefy "B" o złożonych warunkach gruntowo-wodnych, podczas gdy działka skarżących nie jest położona w tej strefie. NSA stwierdził również, że uzasadnienie Sądu I instancji wymyka się spod kontroli instancyjnej z uwagi na brak uzasadnienia, które spełnia wymogi stawiane przez art. 141 ust.4 p.p.s.a., gdyż Sąd I instancji nie powołał w uzasadnieniu przepisów prawa, które znalazły zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym i doprowadziły Sąd do stwierdzenia naruszenia przez gminę zasady proporcjonalności oraz przekroczenie władztwa planistycznego. Z całą pewnością, zdaniem NSA, nie można uznać za wystarczające w tym zakresie stwierdzenia Sądu I instancji, że z uwagi na wyeliminowanie z planu części dróg stanowiących kontynuację kwestionowanej drogi [...], zaakceptowanie jej aktualnego przebiegu stanowiłoby naruszenie zasady proporcjonalności oraz byłoby przekroczeniem przez gminę władztwa planistycznego. NSA wskazał przy tym że Sąd I instancji nie odniósł się także do przebiegu drogi wzdłuż granicy działki, i stanowiska gminy, że taki przebieg drogi naruszałby interesy właścicieli innych działek, w sytuacji gdy przyjęty w planie przebieg nie uniemożliwia zagospodarowanie działki skarżących zgodnie z jej przeznaczeniem. NSA wskazał przy tym że prawidłowa ocena zarzutu nadużycia władztwa planistycznego wymaga rozważenia, czy doszło do należytego wyważenia interesu ogólnego i interesów indywidualnych. Sąd I instancji stwierdził nieważność poszczególnych postanowień planu oraz rysunku planu, w żaden sposób tego faktu nie uzasadniając. Podniesiono także, że z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, iż przyczyną uwzględnienie skargi była również sprzeczność planu miejscowego z ustaleniami studium w zakresie dotyczącym kwestionowanej drogi, co oznacza naruszenie zasady sporządzania planu miejscowego w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p.. Poglądu tego jednak Sąd I instancji w wydanym wyroku szerzej nie uzasadniał w świetle postanowień przepisów art. 10 ust. 2 pkt 5 u.p.z.p. oraz art. 15 ust. 2 u.p.z.p. Zdaniem NSA wskazane wyżej przepisy Sąd I instancji winien był rozważyć, w kontekście konieczności uwzględnienie w części tekstowej oraz graficznej studium całej sieć planowanych dróg, tak jak ma to miejsce w projekcie planu, aby można było mówić o zgodności tych dokumentów. NSA wskazał również, że rozpoznając sprawę ponownie, jeśli Sąd I instancji dojdzie do wniosku, że doszło do naruszenia zasad sporządzania planu w rozumieniu art. 28 ust.1 u.p.z.p., to winien także rozważyć, czy z uwagi na to, iż przeznaczenie terenu pod drogę [...] wykracza poza działkę gruntu stanowiącą własność skarżących, nie należałoby stwierdzić nieważności planu w odniesieniu do całego terenu przeznaczonego pod kwestionowaną drogę, bowiem wykreślenie fragmentu przebiegającego przez działkę skarżących pozbawi rację istnienia pozostałej części drogi, która nie będzie miała połączenia z żadną z dróg istniejących na tym terenie. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, uwzględniając związanie Sądu wykładnią prawa dokonaną przez NSA w wyroku z dnia 14 listopada 2018r. sygn. akt II OSK 2747/16, Sąd uznał że skarga jest dopuszczalna w trybie art. 101 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (jt. Dz.U z 2001r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) oraz jest ona zasadna. Za zasadne należy uznać te zarzuty skargi, które kwestionują przeznaczenie w zaskarżonej uchwale części obszaru pod drogi publiczne oznaczone symbolami [...] i [...]. Sąd w niniejszym składzie podziela bowiem w całości pogląd tutejszego Sądu zaprezentowany w wyroku z dnia 29 grudnia 2010r. sygn. akt IV SA/Wa 2001/10 (publ. na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych- http://orzeczenia.nsa.gov.pl) w którym wskazano m. in. że zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (jt. Dz.U. z 2012r. poz. 647 z późn. zm) – według której należy ocenić legalność zaskarżonej uchwały - ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Wprawdzie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie jest aktem prawa miejscowego – co wynika z art. 9 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – jednakże zawartym w nim ustaleniom ustawodawca nadał rangę wiążących wytycznych przy formułowaniu treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego będącego aktem prawa miejscowego. Związanie ustaleniami studium przy sporządzaniu planu miejscowego polega zatem na formułowaniu zawartości tego planu - określonej w art. 4 ust. 1, art. 14 ust. 1 i w art. 15 ust. 2 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – w sposób uwzględniający i wręcz wynikający z określonych w studium ustaleń kierunków zagospodarowania przestrzennego wymienionych w art. 10 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ustalenia planu miejscowego muszą więc zawierać się w znaczeniowym zakresie kierunków określonych w planie miejscowym. Z art. 3 ust. 1 i z art. 9 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika bowiem, iż studium jest prawnie określonym instrumentem kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej na terenie gminy, służącej ustalaniu lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego. Skoro więc w studium – według art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – określa się kierunki zagospodarowania przestrzennego przy uwzględnieniu lokalnych uwarunkowań, to te kierunki stanowią lokalne zasady zagospodarowania przestrzennego, w rozumieniu art. 9 ust. 1 powołanej ustawy, determinujące treść planu miejscowego w zakresie ustalenia przeznaczenia terenu, rozmieszczenia inwestycji celu publicznego oraz określenia sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu – zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, których szczegółowość określona została w art. 15 ust. 2 i 3 powołanej ustawy. Ustawowy warunek zachowania zgodności ustaleń planu miejscowego z kierunkami zagospodarowania przestrzennego określonymi w studium – wynikający z art. 9 ust. 4 i z art. 15 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – stanowi zatem ustawową zasadę sporządzania planu miejscowego w rozumieniu art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dlatego jej naruszenie wywołuje – określony w powołanym art. 28 ust. 1 – skutek nieważności planu miejscowego w całości lub w części. Naruszeniem omawianej zasady jest określenie w zaskarżonej uchwale Rady Gminy Jabłonna w sprawie planu miejscowego przeznaczenia terenu pod drogi publiczne oznaczone symbolem [...] i [...]. Według bowiem art. 15 ust. 2 pkt 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w planie miejscowym określa się obowiązkowo zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. Jakkolwiek więc Rada Gminy [...] była uprawniona do określenia w planie miejscowym przeznaczenia terenu pod drogi publiczne, jako podstawowego elementu budowy systemu komunikacji stanowiącego inwestycję celu publicznego, o tyle przeznaczenie w tym planie terenu pod drogi publiczne o symbolu [...] i [...] nie jest zgodne z kierunkami zagospodarowania przestrzennego określonymi dla tego terenu w uchwale Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. w sprawie uchwalenia studium i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...] (zmienionej uchwałą Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r.), ponieważ przeznaczenie to nie zawiera się w znaczeniowym zakresie kierunków ustalonych w studium. Z porównania załącznika graficznego nr 1 do zaskarżonej uchwały w sprawie planu miejscowego z załącznikiem graficznym rysunek nr 1 do uchwały Rady Gminy [...] w sprawie studium – przy uwzględnieniu różnicy w skali obu załączników graficznych – wynika, iż teren przeznaczony w planie miejscowym pod drogi publiczne oznaczone symbolem [...] i [...], w studium oznaczony został symbolem OU - strefa krajobrazu chronionego z dopuszczeniem zainwestowania rekreacyjno-turystyczno-sportowego. W pkt 3.2.4 (strona 8) tekstu studium wskazano, iż studium to ustala m.in. kierunki rozwoju komunikacji, co rozwinięto w pkt 6.1.6 (strona 46) tekstu studium poprzez stwierdzenie, iż studium ustala sieć ulic i dróg publicznych w Gminie [...] – sieć ta pokazana jest w załączniku graficznym nr 1. Na graficznym załączniku nr 1 do studium, w terenie przeznaczonym w planie miejscowym pod drogi publiczne oznaczone symbolem [...] i [...], nie określono jakiegokolwiek przebiegu drogi. W studium wyznaczono jedynie w tym obszarze czarną kreską ciąg komunikacyjny, któremu w załączniku graficznym do planu miejscowego odpowiada przeznaczenie pod drogę publiczną oznaczoną symbolem [...] jako przedłużenie ulicy [...]. Ponadto, z porównania ryc.4.1. znajdującej się na stronie 14 tekstu studium z załącznikiem graficznym do planu miejscowego wynika, iż teren przeznaczony w tym planie pod drogi publiczne oznaczone symbolem [...] i [...] położony jest w wyznaczonej w studium strefie A szczególnej ochrony ekologicznej (jest to teren znajdujący się na ryc.4.1. poniżej nazwy "[...]" w kierunku [...] i położonych nad nią jezior, jako charakterystycznych elementów uwarunkowań lokalnych zobrazowanych także na załączniku graficznym do planu miejscowego). Dla tej strefy kierunki zagospodarowania przestrzennego zostały opisane w pkt 4.2.1. (strony 13) tekstu studium. Z treści tej wynika, iż funkcją dominującą będzie ochrona ekosystemów rzecznych i dolinnych dużej rzeki oraz walorów krajobrazowych, a funkcją uzupełniającą będzie turystyka. W rozwoju funkcji turystycznej należy preferować formy mało uciążliwe dla środowiska (turystyka rowerowa, konna piesza). Mało uciążliwą dla środowiska infrastrukturę turystyczno-rekreacyjną można z dużymi ograniczeniami wprowadzić jedynie poza terenem tzw. "międzywala". Tak sformułowane w studium kierunki zagospodarowania przestrzennego stanowiące zasady przeznaczania terenów w planie miejscowym w żaden sposób nie mieszczą w sobie dopuszczalności przeznaczenia w planie miejscowym części tego terenu pod drogi publiczne oznaczone symbolem [...] i [...]. Przeznaczenie terenu w planie miejscowym – jak słusznie wskazał m. in. w wyroku z dnia 27 sierpnia 2010r. sygn. II OSK 1226/10 Naczelny Sąd Administracyjny (publ. CBASA).- nie musi bowiem stanowić graficznego odwzorowania ustaleń określonych w studium. Jednakże przeznaczenie terenu w planie miejscowym nie może niweczyć kierunków zagospodarowania przestrzennego określonych w studium, lecz musi stanowić ich rozwinięcie i uszczegółowienie. Innymi słowy, zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji – określone w planie miejscowym zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – muszą wynikać lub mieścić się w kierunkach rozwoju dotyczących systemów komunikacji, określonych w studium zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Takich kierunków rozwoju dla terenu przeznaczonego w zaskarżonym planie miejscowym pod drogi publiczne oznaczone symbolem [...] i [...], w uchwale dotyczącej studium w żaden sposób jednak nie określono. Przeznaczenie terenu pod przedmiotowe drogi publiczne nie mieści się bowiem w tak sformułowanych kierunkach rozwoju, jak zostało to wyartykułowane dla tego terenu w pkt 4.2.1. tekstu studium. Również zgodnie z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (Dz.U. Nr 118, poz. 1233) ustalenia studium dotyczące kierunków rozwoju systemów komunikacji i infrastruktury technicznej powinny zawierać w szczególności wytyczne określania w planach miejscowych wykorzystania i rozwijania potencjału już istniejących systemów oraz koordynacji lokalnych i ponadlokalnych zamierzeń inwestycyjnych. Kierunki rozwoju określone w pkt 4.2.1. treści studium w żaden jednak sposób nie artykułują funkcji wynikających z wytycznych zawartych w cytowanym §6 pkt 5 rozporządzenia z dnia 28 kwietnia 2004 r. Także więc i z tego względu, zakres znaczeniowy treści zawartej w pkt 4.2.1. studium nie obejmuje dopuszczalności realizacji dróg publicznych na terenie przeznaczonym na taki cel w planie miejscowym pod drogi publiczne oznaczone symbolem [...] i [...]. Ponadto, zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w studium określa się w szczególności obszary, na których rozmieszczone będą inwestycje celu publicznego o znaczeniu lokalnym. Droga publiczna stanowi w planowaniu przestrzennym cel publiczny, zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, ze zm.) w zw. z art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jeżeli więc w zaskarżonym planie miejscowym ustalono przeznaczenie terenu pod drogi publiczne oznaczone symbolem [...] i [...], to ustawowy wymóg zachowania zgodności tego ustalenia ze studium oznacza konieczność objęcia tego terenu w studium obszarem dopuszczalności rozmieszczenia celów publicznych, nawet bez precyzyjnego wskazywania w studium konkretnych przedsięwzięć mających stanowić cel publiczny i ich konkretnej lokalizacji. W uchwale Rady Gminy [...] w sprawie studium, teren przeznaczony w zaskarżonym planie miejscowym pod drogi publiczne oznaczone symbolem [...] i [...], nie znajduje się w obszarze przewidzianym do rozmieszczenia inwestycji lokalnych celów publicznych. W omawianym studium nie określono bowiem takich obszarów. Wprawdzie uchwała Rady Gminy [...] w sprawie studium podjęta została przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w roku 2000), jednakże również według art. 6 ust. 5 pkt 6 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139, ze zm.), studium określało w szczególności kierunki rozwoju komunikacji. Skoro jednak zaskarżony w niniejszym postępowaniu plan miejscowy został sporządzony w ramach obecnie obowiązującej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to do oceny jego legalności, jako aktu prawa miejscowego – także co do zakresu rozumienia zgodności planu ze studium – należy stosować reguły wynikające z obecnie obowiązującej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Obecnie tworzone prawo miejscowe musi bowiem spełniać ustawowe wymogi obowiązujące w chwili jego tworzenia. Zamiar więc określenia w planie miejscowym takiego przeznaczenia terenu, które nie wynika z kierunków zagospodarowania przestrzennego określonych w studium wymagałby uprzedniej zmiany ustaleń studium, zwłaszcza w przypadku, gdy studium zostało sporządzone w ramach poprzednio obowiązującej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Mając na uwadze, iż ustalenie w zaskarżonej uchwale przeznaczenia terenu pod drogi publiczne oznaczone symbolem [...] i [...] nie jest zgodne z kierunkami zagospodarowania przestrzennego ustalonymi dla tego terenu w uchwale Rady Gminy [...] w sprawie studium, należało wobec tych ustaleń zaskarżonego planu miejscowego stwierdzić jego nieważność ze względu na naruszenie tymi ustaleniami ustawowej zasady sporządzania planu miejscowego określonej w art. 9 ust. 4 i w art. 15 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skoro bowiem teren przeznaczony w planie miejscowym pod drogi publiczne oznaczone symbolem [...] i [...] obejmuje m.in. działkę nr ew. [...] stanowiącą własność skarżących, to przeznaczenie to, jako niezgodne z prawem narusza interes prawny skarżących w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w sposób nie znajdujący podstawy w obowiązującym prawie. Mając jednak na uwadze, iż przeznaczenie terenu w zaskarżonym planie miejscowym pod drogę publiczną oznaczoną symbolem [...] wykracza poza działkę gruntu stanowiącą własność skarżącego, oraz z racji tego, że przeznaczenie to narusza ustawową zasadę sporządzania planu miejscowego, a także uwzględniając że przebieg wskazanej drogi z racji stwierdzenia przez tutejszy Sąd wyrokiem 29 grudnia 2010r. sygn. akt IV SA/Wa 2001/10 nieważności, zaskarżonego również w niniejszej sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w części dot. m. in. drogi oznaczonej na planie symbolem [...] (przedłużenie dla drogi [...]), Sąd zobowiązany jest do stwierdzenia nieważności planu miejscowego w odniesieniu do całego przeznaczenia terenu pod wskazaną wyżej drogę [...]. Zgodnie bowiem z art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skoro więc ustalenie przeznaczenia m.in. części nieruchomości stanowiącej własność skarżącego pod przedmiotowe drogi publiczne narusza prawo, to Sąd zobowiązany jest - w ramach powołanego art. 134 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - stwierdzić nieważność całego ustalenia planistycznego, które narusza prawo, nawet wtedy, gdy przeznaczenie to dotyczy także innych nieruchomości. Jakkolwiek bowiem właściciele pozostałych nieruchomości objętych przeznaczeniem niezgodnym z prawem nie złożyli skargi na uchwałę w sprawie planu miejscowego w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, to jednak przeznaczenie to, właśnie ze względu na jego niezgodność z prawem, nie może pozostać w mocy, jako normatywny element prawa miejscowego, którym jest plan miejscowy. W takim przypadku, uprawnienie Sądu do oceny legalności całego planistycznego przeznaczenia obejmującego także inne nieruchomości, aniżeli nieruchomość skarżącego, wynika z art. 134 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdy przeznaczenie to obejmuje także nieruchomość skarżącego. Takiemu rozumieniu uprawnienia Sądu dał wyraz także Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 16 listopada 2009 r. sygn. akt II OSK 1249/09 stwierdzając, iż: "Gdyby bowiem naruszenie prawa w odniesieniu do działek skarżącego miało charakter ogólny i dotyczyło większego obszaru czy też całego planu to Sąd nie tylko może wówczas, ale jest zobowiązany, wyeliminować taki plan (jego część) z obrotu prawnego." Mając na względzie że skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności wskazanej wyżej uchwały w tej części planu która przewiduje przebieg przez działkę nr ew. [...] drogi [...] i [...] oraz mając na uwadze, że zdaniem Sądu wyeliminowanie z obrotu prawnego ustaleń zaskarżonej uchwały planistycznej dotyczących przeznaczenia terenu pod drogi publiczne oznaczone wskazanymi wyżej symbolami, nie podważa wykonalności pozostałej części tej uchwały. Wykonalność pozostałych ustaleń zaskarżonej uchwały planistycznej nie pozostaje bowiem w normatywnym związku zależności z tymi ustaleniami, których Sąd stwierdził nieważność w pkt 1-6 sentencji niniejszego wyroku. W związku z powyższym – uwzględniając ocenę prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2018r. sygn. akt II OSK 2747/16 z mocy art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – działając na podstawie art. 147 §1 powołanej ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło