IV SA/Wa 1850/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Sędzia WSA Marian Wolanin, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego W. P. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] września 2008 r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania E. P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2008 r. w części dotyczącej wymeldowania E. P. i orzekł o odmowie wymeldowania E. P. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne: Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, wszczętego na wniosek W. P., Prezydent W. decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. orzekł o wymeldowaniu E. P. wraz z córką K. K. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca wymeldowanie zawarta w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych bowiem w/w opuściły przedmiotowy lokal i nie dopełniły obowiązku wymeldowania. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła E. P., która wskazała, że jest zameldowana na pobyt czasowy w O., przy ul. [...], od 26 lipca 2005 r. do 25 lipca 2010 r. Wyjaśniła, że jej pobyt czasowy związany jest z wykonywaną pracą, a miejsca stałego pobytu nigdy nie opuściła z zamiarem skoncentrowania swojego życia w innym miejscu. Badając zasadność wniesionego odwołania Wojewoda [...] wskazał, że zgodnie z przepisem art. 6 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 z późn. zm., zwanej dalej "ustawą") pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Natomiast pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem (art.7). Jednocześnie organ wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ odwoławczy podkreślił, że w postępowaniu o wymeldowanie osoby z pobytu stałego, w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy, organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest związany stanowiskiem innego organu ewidencji ludności, wyrażonym poprzez czynność materialno – techniczną lub decyzję o zameldowaniu osoby pod określonym adresem na pobyt czasowy. Zdaniem organu posiadanie zameldowania na pobyt czasowy wyklucza możliwość kwestionowania zameldowania na pobyt stały. Skoro bowiem jeden z organów meldunkowych uznał, że zachodzą przesłanki do zameldowania na pobyt czasowy – a tym samym stwierdził brak zamiaru opuszczenia miejsca pobytu stałego, to inny organ meldunkowy jest tym stanowiskiem związany. W czasie trwania zameldowania osoby pod określonym adresem na pobyt czasowy nie można kwestionować czasowego charakteru tego pobytu i przyjmować, na potrzeby postępowania o wymeldowanie z pobytu stałego, że zameldowanie na pobyt czasowy jest nowym miejscem pobytu stałego. Konkludując Wojewoda [...] wskazał, że nie można przyjąć, że E. P. bez wymeldowania opuściła miejsce pobytu stałego. Jest ona zameldowana prawidłowo na pobyt czasowy przy ul. [...] w O., a posiadanie zameldowania na pobyt czasowy wyklucza możliwość kwestionowania zameldowania na pobyt stały. Skargę na decyzję Wojewody [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. P. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucił jej rażące naruszenie art. 15 ust. 2 w związku z art. 6 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 7, art. 8 i art. 77 kpa. Wskazał również na naruszenie art. 25, art. 28 i art. 58 kc. W uzasadnieniu skargi wskazał, że E. P. świadomie, dobrowolnie i nieodwołalnie opuściła przedmiotowy lokal, organizując sobie na stałe życie w nowym miejscu. Opuściła lokal w 1991 r. zabierając wówczas wszystkie swoje rzeczy osobiste, książki i sprzęty wyposażenia mieszkania. Skarżący podkreślił, że nieważna jest czynność prawna sprzeczna z ustawą, mająca na celu obejście ustawy bądź sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Zdaniem skarżącego meldując się na pobyt czasowy w O. E. P. – nie chcąc utracić meldunku stałego w W. w lokalu komunalnym przy ul. [...] z uwagi na możliwość jego wykupu za 10% wartości – zameldowała się wyłącznie na pobyt czasowy, co stanowi jawne obejście ustawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga została uwzględniona, jednakże z innych powodów niż wskazane w skardze. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja zdaniem Sądu zapadła z naruszeniem art. 7 kpa oraz art. 77 § 1 kpa. Nie została, bowiem wyjaśniona istotna dla rozstrzygnięcia sprawy zasadność posiadania przez skarżącą meldunku czasowego w dacie wydawania decyzji przez organ odwoławczy. Zgodnie z art. 6 ustawy, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Pobytem czasowym natomiast, jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem (art. 7 ustawy). Zaś z art. 15 ust. 2 ustawy wynika, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Dla zaistnienia przesłanki "opuszczenia miejsca stałego pobytu" konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego (wyrok NSA z dnia 10 lutego 1989 r., sygn. akt SA/Wr 789/88, ONSA 1989/2/72). E. P. w odwołaniu od decyzji Prezydenta W. wskazała, że zameldowana jest na pobyt czasowy w O. Ta okoliczność – jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji – była podstawą do zmiany decyzji Prezydenta W. i w konsekwencji do odmowy wymeldowania E. P. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Zameldowanie czasowe stanowi dla strony potwierdzenie, że dopełniła nałożonych przepisami ustawy obowiązków w zakresie ewidencji meldunkowej. W takim przypadku kwestionowanie zameldowania na pobyt stały, z którego nastąpiło czasowe wymeldowanie się do innego lokalu jest niemożliwie, dopóki to czasowe zameldowanie nie zostanie uznane za nieprawidłowe. Nie ma wówczas znaczenia, czy strona nadal korzysta z mieszkania, w którym jest na stałe zameldowana, czy nie korzysta. Organ administracji meldując stronę na pobyt czasowy uznaje, że zachodzą szczególne warunki do zameldowania na taki pobyt czasowy (art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy) przy zachowaniu zameldowania dotychczasowego na pobyt stały. W orzecznictwie sądowym wielokrotnie podkreślano, że skoro jeden z organów meldunkowych uznał, że zachodzą przesłanki do zameldowania na pobyt czasowy – a tym samym stwierdził brak zamiaru opuszczenia miejsca pobytu stałego, to inny organ meldunkowy jest tym stanowiskiem związany. Związanie to polega na tym, że w czasie trwania zameldowania osoby pod określonym adresem na pobyt czasowy nie można kwestionować czasowego charakteru tego pobytu i przyjmować, na potrzeby postępowania o wymeldowanie z pobytu stałego, że miejsce zameldowania na pobyt czasowy jest nowym miejscem pobytu stałego (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 9 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Op 255/04, ZNSA 2006/2/107). Wątpliwości, co do charakteru pobytu uzasadniającego zameldowanie na okres dłuższy niż 3 miesiące, organ administracyjny ma obowiązek rozstrzygnąć (art. 8 ust. 2 ustawy), w toku załatwienia sprawy o zameldowanie na pobyt czasowy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 263/06, niepubl.). Nie można oczywiście zdaniem Sądu dopuścić do sytuacji, by osoby, w stosunku, do których prowadzone jest postępowanie w sprawie wymeldowania z jej pobytu stałego niweczyły to postępowanie poprzez fikcyjne czasowe meldowanie się i zmuszały w ten sposób organy administracji do wydawania decyzji o odmowie wymeldowania z pobytu stałego. W ocenie Sądu, jeśli w toku postępowania w sprawie wymeldowania danej osoby z pobytu stałego ujawnią się wątpliwości, co do prawidłowości jej zameldowania czasowego organ administracji prowadzący to postępowanie, winien z urzędu poinformować o tych wątpliwościach organ dokonujący zameldowania czasowego i o konieczności wszczęcia z urzędu postępowania w celu wyjaśnienia tych wątpliwości. Ustalenie tej okoliczność ma zaś istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Jeśli E. P. w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy spełniała warunki do czasowego zameldowania, to należy w konsekwencji przyjąć, że bez wyeliminowania z obrotu prawnego czasowego zameldowania nie można uznać, że skarżąca bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce zamieszkania, w którym zameldowana jest na pobyt stały (art. 15 ust. 2 ustawy). W niniejszej sprawie istnieją wątpliwości, których nie zauważa Wojewoda [...]. Z oświadczenia E. P. wynika, że jest ona zameldowana czasowo od 1994 r., ostatnio jest to zameldowanie na okres od 26 lipca 2005 r. do 25 lipca 2010 r. Zameldowanie czasowe w tym przepadku wynosi 15 lat. Nie może więc być takiej sytuacji, że organy administracji publicznej nie sprawdzając prawidłowości zameldowania na pobyt czasowy, w takim (czasowym) zameldowaniu potwierdzają w istocie fikcyjność zameldowanie na pobyt stały. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Wojewoda [...] winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające na okoliczność prawidłowości zameldowania czasowego E. P. przez właściwy organ, dodatkowo w kontekście złożonych przez skarżącego dowodów w sprawie. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Na marginesie podkreślić należy, że co prawda Wojewoda [...] uzasadnienie swojej decyzji oparł na uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 772/07 (Lex 364653), jednakże wybrano tylko fragmenty "korzystne" dla potwierdzenia rozstrzygnięcia, pomijając konkluzję rozstrzygnięcia Sądu. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.