IV SA/Wa 1875/09
WyrokWSA w Warszawie2010-06-30
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Aneta Dąbrowska, Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, wydana na podstawie ustawy o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce nożnej UEFA EURO 2012, może zawierać postanowienia o ograniczeniu w użytkowaniu nieruchomości bez przeprowadzenia odrębnego postępowania wywłaszczeniowego lub ustanowienia służebności?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego, wydana na podstawie ustawy o EURO 2012, nie może zawierać postanowień o ustanowieniu ograniczeń w użytkowaniu nieruchomości. Takie ograniczenia mogą być ustanowione wyłącznie w odrębnym trybie, albo poprzez decyzję na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami (po rokowańach), albo poprzez ustanowienie służebności cywilnej. Orzekanie w tym przedmiocie w decyzji o lokalizacji, bez wyraźnego upoważnienia prawnego, stanowi naruszenie prawa bez podstawy prawnej, co może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Ministra Infrastruktury, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie i rozbiórce linii elektroenergetycznej, realizowanej w ramach przygotowań do UEFA EURO 2012. Skarżący podnosili liczne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa, w tym konstytucyjnych, proceduralnych oraz przepisów ustawy o EURO 2012 i prawa ochrony środowiska. Sąd rozpoznał sprawę, biorąc pod uwagę, że inwestycja została już rozpoczęta, a następnie zakończona.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa w części, w której utrzymuje w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 roku nr [...] w pkt. [...]; zasądził od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżących P. L. i R. K. kwoty po 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2010 r. sprawy ze skarg M. F., K. K., M. T., L. T., P. L., R. K., G. J., S. J., K. F., T. F., B. S., M. S., E. S., M. S., B. D., T. D., J. L., M. L. i A. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego 1. stwierdza wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa w części, w której utrzymuje w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 roku nr [...] w pkt. [...]; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżących P. L. i R. K. kwoty po 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. Minister Infrastruktury - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 tj. ze zm.), zwanej dalej "kpa" - utrzymał mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r, którą orzeczono o lokalizacji przedsięwzięcia - budowie odcinka napowietrznej czterotorowej, dwunapięciowej linii elektroenergetycznej relacji P. – K. od słupa nr 43 (z wyłączeniem tego słupa) do granicy gminy M. z gminą K. i od słupa nr 52 (z wyłączeniem tego słupa) do słupa nr 58 (z wyłączeniem tego słupa) oraz na rozbiórce istniejącej linii 220 kV na odcinku od słupa nr 221 do słupa nr 218 oraz od słupa nr 212 do nowego słupa nr 58 (z wyłączeniem tego słupa). Decyzje wydano na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce nożnej UEFA EURO 2012 (Dz. U. Nr 173, poz. 1219 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o EURO".
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Infrastruktury zrelacjonował przebieg sprawy wskazując, iż ze stosownym wnioskiem o lokalizacje przedsięwzięcia wystąpił inwestor – P. S.A. Planowana inwestycja stanowiła część przedsięwzięcia pn. "Rozbudowa systemu zasilania elektroenergetycznego aglomeracji [...]". Po uzupełnieniu wniosek spełniał stosowne wymagania m.in. zawierał konieczne elementy i załączono do niego właściwe opinie, w tym także decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia (z dnia [...] listopada 2008 r.), zwaną dalej "decyzją środowiskową". W toku postępowania uczyniono zadość obowiązkowi powiadomienia stron o jego wszczęciu (wywieszenie ogłoszeń w urzędzie miasta w K. i M. oraz [...] Urzędzie Wojewódzkim, ich publikację na stronie internetowej oraz w prasie lokalnej) - po modyfikacji wniosku ponownie powiadomiono o wszczęciu postępowania. Wydana decyzja spełnia wymagania, co do zakresu orzeczenia. Określono warunki techniczne realizacji inwestycji, linie rozgraniczające, wymagania wynikające z przepisów szczególnych. Ponieważ inwestor nie wnosił o podział nieruchomości, organ wojewódzki odstąpił od jego zatwierdzenia.
Sygn. akt IV SA/Wa 1875/09
Odnosząc się do treści odwołań Minister wskazał, iż:
art. 24 ust. 1 ustawy o EURO nie zawiera zamkniętego katalogu elementów, jakie powinna zawierać decyzja o lokalizacji, wskazując jakie elementy powinna zawierać w szczególności, wobec tego odstąpienie od zatwierdzenia podziału nieruchomości nie stanowi naruszenia prawa,
wobec brzmienia przepisu wskazującego, co ma zwierać wniosek (art. 23 ust. 2 ustawy o EURO) uprawnione jest twierdzenie, iż prawodawca nie uwarunkował wydania decyzji od wykazania się przez wnioskodawcę posiadaniem tytułu prawnego do nieruchomości, gdzie będzie realizowane przedsięwzięcie, bezzasadny jest zarzut odnośnie błędnego ustalenia zakresu oddziaływania przedsięwzięcia wyznaczonego liniami rozgraniczającymi (w gminie K. po 22 m., w gminie M. po 28 m. od osi przedsięwzięcia), odległości te odpowiadające wynikom analizy określającej zasięg pól, gdzie oddziaływanie będzie większe lub równe 1 kV/m, zostały wskazane w decyzji środowiskowej, organ administracji wydający decyzję o lokalizacji nie jest uprawniony do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji ani do analizy proponowanych we wniosku inwestora rozwiązań, inwestor sam dokonuje wyboru najbardziej korzystnych dla siebie rozwiązań lokalizacyjnych i techniczno - wykonawczych, z ustawy o EURO ani aktów wykonawczych nie wynika, aby przedsięwzięcia musiały być realizowane, jako całość, od inwestora zależy czy wystąpi on z jednym wnioskiem o całość, czy też z kilkoma,
orzeczenie w sprawie mogło zapaść w oparciu o nieostateczną decyzję środowiskową z dnia [...] listopada 2008 r., co wynika z art. 34 ustawy o EURO (decyzję podlegają natychmiastowemu wykonaniu), przepis ten dotyczy wszystkich decyzji wydanych w związku z realizacją przedsięwzięć EURO 2012 nie zaś wyłącznie decyzji wydawanych na podstawie tej ustawy, w decyzji środowiskowej wskazano, iż została ona wydana dla przedsięwzięcia lokalizowanego na zasadach ustawy o EURO, organ odwoławczy zwlekał z rozpatrzeniem odwołania w niniejszej sprawie, oczekując na zakończenia postępowania odwoławczego w przedmiocie decyzji środowiskowej, ostatecznie wydał jednak orzeczenie przed rozpatrzeniem odwołań w tamtej sprawie, skoro jest to dopuszczalne,
planowane przedsięwzięcie stanowi część zadania wskazanego pod poz. 92 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 października 2007 r.
Sygn. akt IV SA/Wa 1875/09
w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro 2012 (Dz. U. Nr 192 poz. 1385, ze zm.), stąd nie zasadny jest zarzut, jakoby nie należało ono do przedsięwzięć niezbędnych dla przeprowadzenia mistrzostw, organ administracji nie jest uprawniony do oceny zgodności z Konstytucją stosownych przepisów prawa, organ administracji nie był zobligowany do przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko, w myśl art. 46 i 50 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o ocenach", gdyż nie procedował na podstawie przepisów tej ustawy,
przebieg inwestycji został wybrany na etapie postępowania zakończonego wydaniem decyzji środowiskowej, bezprzedmiotowe byłoby rozważanie zasadności jej zrealizowania w alternatywnej lokalizacji (np. na oddalonych terenach leśnych),
w kwestii sprzeczności przedsięwzięcia z zapisami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego wskazano, iż przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), zwanej dalej "upzp", nie mają zastosowania w sprawie, co wynika z art. 25 ust 1 ustawy o EURO; oznacza to, iż także art. 7 i 87 ust. 2 Konstytucji RP, zaliczające do źródeł prawa, akty prawa miejscowego, nie zostały naruszone,
rozbiórka istniejącej linii stanowi element przedsięwzięcia polegającego na realizacji nowej linii, wobec faktu, iż sama rozbiórka nie stanowi przedsięwzięcia wymagającego przeprowadzenia procedury ocen oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uprawnione było wydanie decyzji w tym przedmiocie pomimo umorzenia postępowania dotyczącego wydania decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia polegającego na rozbiórce,
decyzja o lokalizacji linii może być wydana na rzecz spółki celowej utworzonej na zasadzie regulacji ustawy o EURO lub innego uprawnionego podmiotu (art. 23 ust. 1); stąd było uprawnione wydanie decyzji na rzecz P. SA, mając na uwadze w szczególności zakres zadań Spółki (dbałość o bezpieczeństwo dostarczania energii elektrycznej, poprzez zapewnienie bezpieczeństwa funkcjonowania systemu elektroenergetycznego i odpowiedniej zdolności przesyłowej w sieci; prowadzenie ruchu sieciowego w sposób
Sygn. akt IV SA/Wa 1875/09
efektywny, przy zachowaniu wymaganej niezawodności dostarczania energii elektrycznej i jakości jej dostarczania),
wskazany w art. 2 ustawy o EURO sposób finansowania przedsięwzięć związanych z organizacją mistrzostw EURO 2012 jest przykładowy, nie ma charakteru zamkniętego,
w decyzji środowiskowej nie wskazano numerów działek, przez które ma przebiegać przedsięwzięcie, sam fakt iż we winsoku o wydanie tej decyzji wymieniono inne numery działek nie świadczy o tym, iż decyzja o lokalizacji jest sprzeczna z decyzją środowiskową gdy chodzi o przebieg przedsięwzięcia gdyż wnioski inwestora, w toku postępowania w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej, były modyfikowane a numery działek w wyniku podziałów ulegały zmianie,
kwestia braku możliwości uczynienia zadość PN-98/E-5100-1 nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, gdyż obowiązki wynikające z tej normy muszą być spełnione na etapie wydania pozwolenia na budowę,
nie słuszny jest zarzut przedłożenia map, na których nie uwzględniono w pełni uzbrojenia terenu - przedłożone mapy zostały przyjęte do Państwowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] odpowiednio w dniach 1 lipca i 18 sierpnia 2008 r.,
nie trafny jest zarzut naruszenia wymagania art. 107 § 1 kpa w zakresie obowiązku określania adresatów decyzji, skoro prawodawca odstąpił od obowiązku ustalenia stron postępowania (specjalny tryb powiadamiania) to nie jest zasadne oczekiwanie wskazania tych stron w treści decyzji,
na organie administracji nie ciąży obowiązek informowania stron o powszechnie obowiązujących aktach prawnych, osoba zainteresowana może skorzystać z prawa bezpłatnego przeglądania zbiorów dzienników urzędowych w urzędach terenowych organów administracji rządowej i organów samorządu terytorialnego.
W skargach M. F., K. K., M. T., L. T., P. L., R. K., G. J., S. J., K. F., T. F., B. S., M. S., E. S., M. S., B. D., T. D., J. L., M. L., A. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2009 r.
Sygn. akt IV SA/Wa 1875/09
(skargi pozostałych Skarżących zostały odrzucone prawomocnymi orzeczeniami) podniesiono zarzuty naruszenia:
art. 7, 21, 87 ust. 2 Konstytucji R.P.,
przepisów postępowania - art. 6 - 9 i 77 § 1 art. 84 § 1 art. 107 § 1 i 3, art. 130
§ 1 kpa,
przepisów ustawy o EURO w szczególności art. 1 ust. 1 i 2, art. 7 i 23 ust. 1 i 2,
art. 24 ust. 1 pkt 2 i 5 oraz ust. 2, art. 25 ust. 1, 34 ust. 1,
pkt92 załącznika do rozporządzenia w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro
2012,
przepisów ustawy o ocenach, w szczególności art. 46, 72 ust. 1 pkt 13
i art. 153,
art. 6 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 11, art. 73 ust. 2 pkt 1, art. 101 ustawy z dnia 27
kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze
zm.), zwanej dalej "poś",
art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1 upzp,
art. 143 K.c,
Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu
decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących ochrony
środowiska sporządzonej w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. (Dz. U. z 2003 r.,
Nr 78, poz. 706),
dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/35/WE z dnia 26 maja
2003 r. przewidującej udział społeczeństwa w odniesieniu do sporządzania
niektórych planów i programów w zakresie środowiska oraz zmieniającej
w odniesieniu do udziału społeczeństwa i dostępu do wymiaru sprawiedliwości
dyrektywy Rady 85/337/EWG i 96/61/WE (Dz. Urz. UE wyd. spec. 15/t. 7 s. 66).
Uzasadniając skargę przywołano poniższe argumenty.
1. Decyzja o realizacji przedsięwzięcia została podjęta w zmowie i porozumieniu z inwestorem, a jest ona niekorzystna dla społeczności lokalnej, umożliwia zajęcie prywatnych terenów, koniecznych dla zalegalizowanego przedsięwzięcia, szczególne procedury wynikające z ustawy o EURO wykorzystano dla uzyskania tytułów prawnych do terenów, bez zachowania stosownych procedur.
Sygn. akt IV SA/Wa 1875/09
2. Naruszono przepisy konstytucyjne wydając decyzję w sprzeczności
zobowiązującymi planami zagospodarowania przestrzennego stanowiącymi,
w świetle Konstytucji R.P., źródło prawa. Art. 3 ustawy o EURO wyłącza
stosowanie upzp jedynie, gdy chodzi o tryb wydania decyzji o lokalizacji;
jaskrawe naruszenie zasad Konstytucji przez organ administracji stanowi
o nieważności orzeczenia (art. 156 § 1 pkt 2 kpa).
3. Art. 24 ust. 2 ustawy o EURO (można wnosić, iż stronie chodziło o art. 24a
ust. 2 w wersji po późniejszej nowelizacji) nakłada obowiązek dokonania
decyzją podziału nieruchomości, w celu wydzielenia terenów niezbędnych dla
jej realizacji. Organ administracji nie wykonał obowiązku w tym zakresie, co
doprowadziło do ingerencji w prawa własności. Inwestor, wbrew twierdzeniom
organu, nie dysponuje prawem do nieruchomości, organ nie odniósł się do tej
kwestii, bezpodstawne było odstąpienie od wymagania zatwierdzenia decyzją
o lokalizacji podziału nieruchomości w myśl art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o EURO.
4. Przedmiotowe przedsięwzięcie zostało wpisane na listę niezgodnie z intencjami
prawodawcy. Nie jest to przedsięwzięcie "niezbędne" ani realizowane
w związku z przygotowaniem EURO 2012. Świadczą o tym fakty, iż stanowi ono
cześć większej inwestycji, którą zaczęto realizować jeszcze przed
rozpoczęciem przygotowań do mistrzostw, oraz jej znaczenie - ma ona służyć
poprawie bezpieczeństwa i stabilności krajowego systemu energetycznego
przez zamknięcie pierścienia wszystkich linii 400 kV obejmujących swym
zasięgiem teren ponad połowy kraju, w tym połączenie czterech dużych
elektrowni systemowych. Ukończenie budowy pozwoli na zmniejszenie strat
w przesyle energii, linia jest częścią europejskiej infrastruktury przesyłowej; jest
ona ważna i może wpływać na poprawę bezpieczeństwa energetycznego
[...], jednak nie jest to wystarczające do zaliczenia do inwestycji
niezbędnych do realizacji w związku z Euro 2012, skoro skutkiem tego jest
ograniczenie udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji. Po zrealizowaniu
przedsięwzięcia, możliwości przesyłowe linii wzrosną 16 krotnie, nie ma to
związku z faktycznymi potrzebami aglomeracji poznańskiej gdy chodzi
o przeprowadzanie mistrzostw. Przedsięwzięcie pod poz. 92 rozporządzenia
w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro 2012 zostało wpisane na listę całkowicie
bezzasadnie, realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia ma taki związek
z organizacją mistrzostw Euro 2012, jak budowa centrum handlowego
5. Sygn. akt IV SA/Wa 1875/09
w W. (poz. 56 załącznika do rozporządzenia), czyli żaden. Przedsięwzięciem realizowanym w związku z Euro 2012 nie może być realizacją fragmentu linii przesyłowej, gdyż budowa taka nie realizuje celów ustawy. We wniosku nie wskazano, w jakim zakresie przedsięwzięcie dotyczy realizacji celów ustawy o EURO, a w jakim realizacji innych zadań operatora -ta proporcja ma istotne znaczenie dla oceny czy przepisy ustawy mają w sprawie zastosowanie.
5. Brak jest jasnej procedury zaliczania przedsięwzięć do wymienionych na liście
załączonej do rozporządzenia w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro 2012,
a następnie, które faktycznie odpowiadają opisowi zawartemu w tym akcie.
Skoro przedmiotowe przedsięwzięcie w wykazie w rozporządzeniu zostało
określono ogólnikowo i nie było przesłanek do jego zaliczenia do tej grupy,
może to stanowić przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji lokalizacyjnej,
w myśl art. 156 § 1 pkt2 kpa. Wydając rozporządzenie pominięto wymagania
w zakresie jego stosownej szczegółowości zawarte w art. 5 ust. 2 ustawy
o EURO.
6. W myśl art. 46 pkt 2 ustawy o ocenach, inwestor był obowiązany w przypadku
niniejszego przedsięwzięcia przeprowadzić strategiczną ocenę oddziaływania
na środowisko. Art. 153 tej ustawy nie miał w sprawie zastosowania. Pominięcie
wskazanego wymagania stanowi o nieważności orzeczenia, w myśl art. 11 poś
w zw. z art. 156 § 1 pkt 7 kpa.
7. Ze stosownym wnioskiem wystąpić mogła tylko spółka celowa, utworzona
w myśl ustawy o EURO. Inwestor nie zalicza się do podmiotów uprawnionych
do wystąpienia z wnioskiem, nie może być wydana na jego rzecz decyzja.
Wydanie decyzji na podmiot, inny niż wymieniony w ustawie, stanowi o rażącym
naruszeniu prawa w szczególności art. 7 ust. 1 wskazanej ustawy.
8. Wyrażono zgodę na realizację przedsięwzięcia, choć jego skutki oddziaływania
na zdrowie ludzi nie są do końca znane, czym naruszono zasadę przezorności,
pominięto kwestie oddziaływania przedsięwzięcia na krajobraz oraz naruszono
zasadę racjonalnego gospodarowania przestrzenią.
9. Kabel należało przeprowadzić ziemią skoro ograniczy to promieniowanie,
ewentualne koszty poniesie przecież nie inwestor, lecz konsumenci,
umieszczenie kabla w ziemi umożliwi racjonalną gospodarkę rolną i leśną, linie
zlokalizowano przez środek osiedla mieszkaniowego ok. 20 m. od zabudowy.
10. Sygn. akt IV SA/Wa 1875/09
10. W sprawie były wymagane wiadomości specjalne, gdy chodzi o oddziaływanie
na środowisko, nie wyjaśniono właściwie zakresu oddziaływania
przedsięwzięcia, gdyż poddano je analizie w częściach.
Inwestor złożył nie pełną mapę w zakresie uzbrojenia terenu.
12. Umieszczenie kabla oddziaływuje na interesy właścicieli nieruchomości,
należało uwzględnić regulacje K.c, obecni właściciele będą mogli żądać
zaprzestania naruszenia ich dóbr osobistych przez zakopania kabla jak
i dochodzić roszczeń, jeśli wpływa to na ich psychikę, wypracowywano mniej
konfliktowy przebieg przedsięwzięcia - inwestor go nie uwzględnił, a organ
administracji arbitralnie zatwierdził na podstawie regulacji szczególnych.
13. Inwestor powinien dysponować prawem do nieruchomości, skoro decyzja ma
zatwierdzać jej podział; w niniejszej sprawie inwestor takim tytułem nie
dysponuje.
14. Wydając decyzje nie uwzględniono, iż inwestor nie dysponował ostateczną
decyzją środowiskową, pozostająca w obrocie nie miała nadanego rygoru
natychmiastowej wykonalności, gdyby wydanie ostatecznej decyzji
środowiskowej nie było potrzebne, niezrozumiała jest zwłoka organu
odwoławczego przy wydaniu zaskarżonej decyzji, konieczność istnienia
w obrocie prawnym ostatecznej decyzji środowiskowej potwierdza regulacja
wskazująca termin, w jakim można posługiwać się decyzją środowiskową -
liczy się on od dnia, gdy jest ona ostateczna.
15. Nie wyjaśniono, na jakiej podstawie przyjęto szerokość strefy ochronnej na 22
lub 28 m. od osi linii.
16. Nie uwzględniono wytycznych, co do projektowania stref ochronnych dla
urządzeń elektroenergetycznych zawartych w nieobowiązującym już
zarządzeniu Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 28 stycznia 1985 r.
w sprawie szczegółowych wytycznych projektowania i eksploatacji urządzeń
elektroenergetycznych w zakresie ochrony ludzi i środowiska przed
oddziaływaniem pola elektromagnetycznego (M. P. Nr 3, poz. 24). Najmniejsza
odległość przy napięciu 400 kV pomiędzy najbliższym przewodem linii
a krawędzią balkonu, tarasu, lub dachem, tarasem lub płaszczyzną poziomą,
gdzie natężenie pola elektrycznego nie przekroczy 1 kV/m., wynosi 33 m., jeśli
napięcie znamionowe będzie wynosić 1240 kV odległość musi wynosić 130 m.
(wg skargi P. L.), dodatkowo decyzja jest wewnętrznie sprzeczna -
17. Sygn. akt IV SA/Wa 1875/09
nakazano w niej stosowanie PN-98/E-5100-1 (przeniesiono do niej normatywy z nieobowiązującego zarządzenia) a jednocześnie wyznaczono zasięg uciążliwości przedsięwzięcie i określono zakazy zabudowy w sprzeczności z wynikającymi z tej normy tj. odpowiednio na 22 i 28 od osi linii zamiast po 33 m. od zewnętrznej krawędzi najdalej wysuniętych przewodów linii (skarga E. S., M. S., B. D., T. D., J. L., M. L. reprezentowanych przez adw. R. W.).
17. Decyzja lokalizacyjna obejmuje rozbiórkę sieci pomimo, iż postępowanie
w przedmiocie decyzji środowiskowej w tym zakresie zostało umorzone,
ponadto rozbiórka nie może być przedsięwzięciem niezbędnym dla organizacji
mistrzostw Euro 2012.
18. Decyzja organu I instancji nie została prawidłowo doręczona, gdyż
w obwieszczeniu nie zawarto pełnej jej treści.
19. W decyzji nie wskazano enumeratywnie stron postępowania, nie przywołano
także szczegółowo miejsca publikacji regulacji prawnych wymienianych
w orzeczeniach (ich kolejnych nowelizacji), co może uniemożliwić stronom
ustalenie, w ramach jakiego porządku prawnego jest rozpatrywana ich sprawa.
20. Organy administracji uniemożliwił wypowiedzenie się stronom na etapie
postępowania przed wydaniem decyzji w I instancji (powiadomiono jedynie o
złożeniu wniosku) jak i odwoławczego, czym naruszono zasadę zapewnienia
stronom udziału w postępowaniu.
W skardze P. L. sformułowano także wniosek o wystąpienie przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem o zgodność ustawy o EURO z Konstytucją oraz umowami międzynarodowymi w zakresie, w jakim nadmiernie ingeruje w prawa własności oraz narusza zasadę pomocniczości. Skarżący P. L. i R. K. wnieśli o zwrot kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie,
podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
W związku z wystąpieniem Sądu, organ administracji i uczestnik postępowania
(inwestor) wyjaśnili, iż inwestycja została rozpoczęta z dniem 14 maja 2010 r. (pisma
z dnia 29 czerwca 2010 r.).
10
Sygn. akt IV SA/Wa 1875/09
Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2010 r. (sygn. akt IV SA/Wa 2094/09) Sąd uchylił decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2009 r., wydaną w wyniku wniesienia odwołania od wskazanej wcześniej decyzji środowiskowej organu I instancji z dnia [...] listopada 2008 r.
W ocenie Sądu, z uwagi na treść art. 34 ust. 1 ustawy o EURO, uchylenie tej decyzji nie uzasadnia zawieszenia postępowania w myśl art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), w zw. z treścią art. 34 ust. 1 ustawy o EURO.
W trakcie rozprawy pełnomocnicy organu i inwestora wnieśli o oddalenie skargi. Pełnomocnik inwestora wyjaśnił, iż inwestycja została zakończona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wobec wyjaśnień organu administracji i inwestora, w sprawie znalazł zastosowanie art. 36 ust. 2 w zw. z ust. 3 ustawy o EURO. Sąd nie mógł więc uwzględnić skargi poprzez uchylenie zaskarżonego aktu, a przy orzekaniu o wydaniu decyzji z naruszeniem prawa, mógł mieć na względzie jedynie wadliwości decyzji stanowiące podstawę wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji (wskazane w art. 145 § 1, art. 145a, art. 156 § 1 kpa).
Skargi, wniesione przez właścicieli nieruchomości zlokalizowanych na obu odcinkach przedmiotowej inwestycji zasługiwały na uwzględnienie, choć nie z przyczyn wskazanych epressis verbis w ich treści. Sąd, w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
Przyczyną orzeczenia przez Sąd, iż decyzje organów obu instancji zostały wydane w części z naruszeniem prawa są następujące uwarunkowania formalnoprawne.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. orzekł w pkt V.2 decyzji o ustanowieniu określonych ograniczeń w użytkowaniu nieruchomości, przez które miała przebiegać w przyszłości linia napowietrzna wysokiego napięcia. Tymczasem w myśl obowiązujących przepisów, tego rodzaju ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości w związku z realizacją przedsięwzięcia infrastrukturalnego w interesie publicznym mogą być ustanawiane alternatywnie wyłącznie w dwu trybach albo poprzez wydanie decyzji w myśl art. 124 ust. 1 ustawy
11
Sygn. akt IV SA/Wa 1875/09
z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) - orzeczenie musi być poprzedzone stosownymi rokowaniami (art. 124 ust. 3 ustawy), bądź poprzez ustanowienie służebności w myśl art. 3051 -3055K.c. (w drodze umownej albo orzeczenia Sądu). Stąd orzekanie w tym przedmiocie w treści decyzji o lokalizacji przedsięwzięcia, w świetle braku właściwego upoważnienia w tym zakresie sformułowanego expressis verbis (kompetencja organu nie może być domniemana - art. 6 kpa), stanowi o wydaniu decyzji bez podstawy prawnej, w myśl art. 156 § 1 pkt 2 in fine kpa.
Wobec tego zasadne są zarzuty skarg w tym zakresie, w jakim podnosi się w nich, iż z mocy decyzji, nie dokonując wywłaszczenia, wprowadzono ograniczenia odnośnie korzystania z nieruchomości, przez które przebiegać ma zlokalizowane przedsięwzięcie.
Natomiast w kontekście możliwych przesłanek uwzględnienia skargi nie zasadne są pozostałe zarzuty.
Należy wskazać, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy o EURO przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 28 sierpnia 2009 r. o zmianie ustawy o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 161, poz. 1281).
Kwestionowane orzeczenie nie narusza w innym niż wskazany wyżej zakresie, gdy chodzi o wystąpienie przesłanek wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności, przepisów regulujących wydawanie decyzji o lokalizacji, w brzmieniu na dzień wydania kwestionowanego orzeczenia organu odwoławczego (kwestia zakresu wniosku, załączanych dokumentów oraz decyzji organu I instancji, dokonania wymaganych uzgodnień, powiadomienia i informowania stron oraz doręczania decyzji).
Odnosząc się do zarzutów skarg należy wskazać, co następuje.
Nie zasadna jest argumentacja zarzutów wskazana, w pkt 2. Postanowienia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego nie mają w sprawie znaczenia, pomimo, iż stanowią one obowiązujące akty prawa miejscowego, w rozumieniu art. 87 ust. 2 Konstytucji. Wynika to z faktu, iż w świetle art. 25 ust. 1 ustawy o EURO, przy wydawaniu decyzji o lokalizacji inwestycji nie mają zastosowania przepisy upzp, w kwestiach uregulowanych, a więc również kryteriów wydawania decyzji lokalizacyjnej. Z tego przepisu nie wynika bynajmniej by wolą prawodawcy było wyłączenie przepisów upzp w zakresie szczególnego trybu
12
Sygn. akt IV SA/Wa 1875/09
wydawania decyzji lokalizacyjnej. Z kolei reguła, iż zasady zagospodarowania gruntów są ustalane, dla terenów gdzie plany przyjęto, właśnie na podstawie ich postanowień, wynika z treści normatywnej samej upzp (patrz art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 1) nie zaś z mocy samego planu, jako aktu prawa miejscowego. Stąd wyłączenie przez prawodawcę ogólnych zasad wynikających z upzp, na etapie wydawania decyzji lokalizacyjnej prowadzi do tego, iż w sprawie nie mają zastosowania także reguły związania postanowieniami planów zagospodarowania przestrzennego. Nota bene przyjęcie tego rodzaju zasady przez prawodawcę (praktyczne ograniczenie uprawnienia planistycznego gmin w ramach planów zagospodarowania przestrzennego), nie zostało zakwestionowane na gruncie analogicznej regulacji szczególnej - ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. Nr 80, poz. 721 ze zm. - przez Trybunał Konstytucyjny (wyrok z dnia 6 czerwca 2006 r., sygn. akt K 23/05, Lex Nr 197885).
Nie zasadny jest zarzut, iż Wojewoda był obowiązany dokonać decyzją podziału nieruchomości według linii rozgraniczających (argumentacja zarzutów pkt 3). Normy tego rodzaju nie zawarto w regulacjach w brzmieniu wiążącym organ administracji na dzień orzekania. Wskazywana w jednej ze skarg zasada zawarta w dodanym późniejszą nowelizacją art. 24a ust. 2 ustawy o EURO nie miała zastosowania w niniejszej sprawie, z uwagi na dzień jej wejścia w życie po dniu wydania zaskarżonego orzeczenia tj. od 15 października 2009 r. - patrz art. 7 ww. noweli z sierpnia 2009 roku. Według stanu prawnego na dzień orzekania wskazanie linii rozgraniczających przedsięwzięcia nie rodziło skutków prawnych w postaci określonego podziału nieruchomości. Stąd konstatacja organu administracji, iż nie zatwierdza on podziału nieruchomości, gdyż nie wnosi o to inwestor i nie byłoby to merytorycznie konieczne w myśl art. 24 ust. 1 pkt 1. ustawy o EURO. Nie orzeczenie pozytywnie w tym przedmiocie nie może być kwalifikowane wobec tego, jako naruszające prawo, zwłaszcza wobec wskazania przez organ I instancji w treści decyzji, iż orzekanie w tej kwestii jest niezasadne. Wobec tego, w wymaganym ustawą przedmiocie organ administracji zajął stanowisko (pkt V.1. decyzji). W tym kontekście nie zatwierdzenie decyzją podziału nieruchomości nie może przesądzać o kwalifikowanej wadliwości orzeczenia (mogąca mieć jedynie znaczenie w sprawie kwestia rażącego naruszenia prawa, w myśl art. 156 §. 1 pkt 2 kpa). W tym świetle bezzasadne są także zarzuty dotyczące orzeczenia w przedmiocie lokalizacji,
13
Sygn. akt IV SA/Wa 1875/09
pomimo braku praw do gruntu dla inwestora (argumentacja zarzutu nr 13). Wobec nie zatwierdzenia projektu podziału gruntów kwestia własności gruntów nie odgrywa żadnego znaczenia w sprawie.
Gołosłowna jest z kolei, w świetle zgromadzonego materiału sprawy, argumentacja zarzutów wskazana w pkt4, jakoby zrealizowane przedsięwzięcie znalazło się na liście stanowiącej załącznik do rozporządzenia w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro 2012, wbrew intencjom prawodawcy. Zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy - pismo z dnia 28 maja 2008 r. (przedłożone ponownie na rozprawie równocześnie do akt sądowych). Potwierdza ono, iż expressis verbis wskazane przedsięwzięcie klasyfikowane było przez terenowy organ administracji rządowej, jako przedsięwzięcie niezbędne dla realizacji rozgrywek Euro 2012, co było przesłanką złożenia stosownego wniosku uwzględnionego w treści rozporządzenia Rady Ministrów. Bez znaczenia jest kwestia, iż realizacja tego przedsięwzięcia będzie miała dalej idące pozytywne skutki (wzmocnienie bezpieczeństwa całej sieci energetycznej, zmniejszenie kosztów przesyłu, ułatwienie transferów międzypaństwowych). Tego rodzaju uwarunkowania dotyczą większości przedsięwzięć realizowanych w związku z przygotowaniem mistrzostw EURO 2012 (budowa infrastruktury drogowej, kolejowej, stadionów itp.). Bez znaczenia jest kwestia, iż przedsięwzięcie obejmuje jedynie część magistrali skoro prowadzi ostatecznie do wskazanych skutków (polepszenie zaopatrzenia w energie, co jest niezbędne w związku z organizacją mistrzostw). Jedynie na marginesie należy przyznać rację Skarżącym, gdy podnoszą iż zawarte w pkt92 załącznika do rozporządzenia sformułowanie, z uwagi na zakres swojej ogólnikowości (analogicznie do formuły przyjętej np. w pkt 88 i 90), uchybia regułom poprawnej legislacji (argumentacja zarzutów w pkt 5). W takiej sytuacji odgrywało istotne znaczenie prawidłowe ustalenie, w toku postępowania administracyjnego, czy przedsięwzięcie może być zaliczone do w ten sposób generalnie określonej w rozporządzeniu kategorii (służących wskazanemu celowi). Zebrany w postępowaniu materiał dowodowy (w tym przywołane wcześniej pismo) nie pozostawia w tym zakresie wątpliwości. Bezzasadny jest natomiast zarzut naruszenia wymagań, co do szczegółowości rozporządzenia w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro 2012, z bezpośrednim przywołaniem wytycznych wskazanych w art. 5 ustawy o EURO, gdyż dotyczą one kwestii innego dokumentu (program wieloletni). Wskazane wadliwości, co do ogólnikowej treści aktu wykonawczego, nie
14
Sygn. akt IV SA/Wa 1875/09
deprecjonują go w ocenie Sądu w takim stopniu, aby nie mógł być on uznany, jako obowiązujące źródło prawa w praworządnym państwie, gdy chodzi o rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie indywidualnej, stosowny materiał dowodowy pozwala bowiem na jednoznaczne określenie woli prawodawcy pomimo wskazanej, pewnej niedoskonałości aktu.
Chybiony jest zarzut dotyczący nie przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko (argumentacja zarzutów w pkt 6). Stosowne regulacje mogą znaleźć zastosowanie wyłącznie na etapie przyjmowania dokumentów kierunkowych wskazanych w art. 46 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 14 ustawy o ocenach (koncepcje, polityki, strategie, plany, programy). Analogiczne przepisy były zamieszczone w art. 40 ust. 1 poś. Gdy chodzi zaś o podejmowanie rozstrzygnięć w sprawach indywidualnych kończących się wydaniem decyzji administracyjnych, zastosowanie mogą znaleźć jedynie przepisy działu V ustawy o ocenach (wcześniej kwestie regulowane w tytule I, dziale VI, rozdziale 1 poś). W tym kontekście bez znaczenia jest treść przepisu przejściowego (art. 153 ustawy o ocenach). Bezzasadne w tym postępowaniu są również pozostałe zarzuty dotyczące kwestii braku prawidłowego wyjaśnienia wpływu przedsięwzięcia na środowisko i przeprowadzenia stosownych procedur w tym zakresie (argumentacja zarzutów wpkt 8-10). W związku z wydzieleniem w polskim porządku prawnym procedury ocen oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w ramach której w stosownym zakresie powinien być zapewniony udział społeczeństwa, jako odrębnego postępowania administracyjnego kończącego się wydaniem stosownego orzeczenia w drodze decyzji (pod nazwą decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia), zarzuty w tym zakresie mogą być kierowane wyłącznie na etapie postępowania w sprawie ocen oddziaływania na środowisko. W tym świetle bezzasadne są również w niniejszej sprawie zarzuty, co do naruszenia zasad dotyczących udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji, wynikających z prawodawstwa stanowionego na szczeblu instytucji Unii Europejskiej oraz ratyfikowanych umów międzynarodowych.
Nie zasadny jest zarzut wydania decyzji na rzecz inwestora niebędącego spółką celową, w rozumieniu ustawy o EURO (argumentacja zarzutów pkt 7). Trafnie organ administracji wskazał, iż do innych podmiotów, w myśl art. 23 ust. 1, może być zaliczony każdy inwestor realizujący przedsięwzięcie zaliczone do niezbędnych w związku z organizacją mistrzostw Euro2012. Konstatację taką potwierdza
15
Sygn. akt IV SA/Wa 1875/09
dodatkowo nowelizacja ustawy o EURO ustawą z dnia 3 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz. U. Nr 68 poz. 575), mocą której dodano do art. 2 ust. 1a. Wobec braku stosownych przepisów przejściowych w noweli, regulacja ta musiała znaleźć zastosowanie w sprawie, wobec generalnej zasady orzekania przez organ odwoławczy według stanu prawnego na dzień wydania decyzji w II instancji.
Sąd nie uwzględnił także pozostałych zarzutów z poniższych przyczyn:
• gdy chodzi o przedłożenia aktualnych map (argumentacja zarzutów pkt11), w pełni należy podzielić argumentację organu administracji, jej ponowne przytaczanie byłoby bezcelowe,
• w kwestii orzeczenia w sprawie, po przedłożeniu wyłącznie nieostatecznej decyzji środowiskowej (argumentacja zarzutów pkt 14) - z dosłownego brzmienia art. 34 ust. 1 ustawy o EURO (wykładnia językowa) jak i jego usytuowania w porządku norm zawartych w ustawie o EURO (wykładnia systemowa) wynika jednoznacznie, iż dotyczy on wszystkich rozstrzygnięć wydawanych w ramach realizacji przedsięwzięć, niezbędnych dla realizacji mistrzostw Euro2012, nie zaś tylko szczególnych rodzajów decyzji, które są wydawane na podstawie ustawy o EURO; w sprawie nie rodzi wątpliwości, iż przedmiotowe przedsięwzięcie należy do kategorii objętych ustawą o EURO -stąd bez znaczenia jest kwestia, iż w nieostatecznej decyzji środowiskowej nie zawarto klauzuli, iż jest ona natychmiast wykonalna (art. 108 kpa), skoro przedmiotowa zasada wynika z mocy prawa nie jest zaś następstwem uznaniowego rozstrzygnięcia indywidualnego; wskazanej konstatacji nie niweczy okoliczność, iż organ odwoławczy w niniejszej sprawie przez pewien czas wstrzymywał się z rozpoznaniem odwołania oczekując ostatecznego orzeczenia w przedmiocie decyzji środowiskowej, działanie takie mogło być podyktowane względami praktycznymi (uniknięcie ryzyka wystąpienia przesłanek wznowieniowych z art. 145 § 1 pkt 8 kpa w razie wydania decyzji kasatoryjnej), nie było jednak procesowo wymagane; bez znaczenia jest w tym kontekście okoliczność, iż maksymalny czas obowiązywania decyzji odlicza się z woli prawodawcy od terminu gdy jest ona ostateczna,
• w kwestii domniemanego, wadliwego wyznaczenia linii rozgraniczających przedsięwzięcie, jako obszaru wymagającego szczególnych zasad zagospodarowania (argumenty zarzutów pkt 15 i 16) - granice oddziaływań
16
Sygn. akt IV SA/Wa 1875/09
wyznaczono zgodnie z informacjami wynikającymi z decyzji środowiskowej, której postanowienia były wiążące wobec treści art. 34 ust. 1 ustawy o EURO (pkt 11.3.1. decyzji),
• gdy chodzi o brak decyzji środowiskowej dla rozbiórki fragmentu linii (argumenty zarzutów pkt 17) - rozbiórka linii elektroenergetycznej nie należy do przedsięwzięć objętych procedurami ocen oddziaływania na środowisko, stąd inwestycja związana z rozbiórką linii nie musiała być objęta decyzją środowiskową; z kolei sama rozbiórka sieci, jako powiązana z realizacją przedsięwzięcia polegającego na realizacji nowej linii (stanowiąca jego element niezbędny, skoro nie można bez stosownych korekt projektowych nowej linii założyć funkcjonowania dwu równoległych linii służących do przesyłu na tym samym odcinku) była trafnie kwalifikowana, jako należąca do niezbędnych z punktu widzenia realizacji mistrzostw EURO 2012, trafnie zauważają jedynie Skarżący, iż sama rozbiórka, o ile nie pozostawałaby w ścisłym związku z realizacją przedsięwzięcia, nie mogłaby stanowić inwestycji niezbędnej w rozumieniu ustawy o EURO,
• odnosząc się do pkt 18 argumentów zarzutów, trzeba wskazać, iż według brzmienia ustawy o EURO, na dzień orzekania przez organy obu instancji, art. 23 ust. 3 ten nie nakładał na organy administracji obowiązku publikowania w obwieszczeniu treści decyzji, czy także jej uzasadnienia, lecz jedynie nakazywał poinformowanie o fakcie jej wydania,
• trafnie organ administracji odniósł się w zaskarżonym orzeczeniu do zarzutu nie przywołania w treści decyzji informacji o wszystkich nowelizacjach przytaczanych aktów normatywnych; nie jest to niezbędne, mając na uwadze publiczną dostępność aktów normatywnych; jednakże zasady właściwego zredagowania decyzji przemawiałyby, w przypadku orzekania na podstawie aktów normatywnych podlegających istotnym modyfikacjom, za wskazaniem według, którego brzmienia regulacji były oceniane uwarunkowania formalnoprawne (przed którą albo po której istotnej nowelizacji) - uchybienie temu postulatowi nie stanowi jednak naruszenia prawa, które mogłoby być rozważane w kontekście istotnym dla sprawy - np. rażącego naruszenia prawa, nie ma w sprawie znaczenia kwestia nie wyliczenia w treści decyzji wszystkich jej stron, do których należą niewątpliwie właściciele nieruchomości objętych wnioskiem (argumentacja zarzutów pkt 19); w orzecznictwie sądowym
17
Sygn. akt IV SA/Wa 1875/09
przyjmuje się, iż obowiązek wskazany w art. 107 § 1 kpa nie obejmuje sytuacji, gdy decyzje są doręczane w trybie art. 49 kpa (tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt IV SA/Wa 2319/06 zamieszczony w publicznie dostępnej bazie orzeczeń na stronie internetowej NSA) - zasadę tę należy odnosić także do innych regulacji dotyczących doręczania przez ogłoszenie publiczne - bądź, iż uchybienie obowiązkowi wskazania stron w decyzji stanowi naruszenie przepisów, które jednak nie może mieć wpływu na wynik sprawy (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt II OSK 1242/08 zamieszczony w publicznie dostępnej bazie orzeczeń na stronie internetowej NSA); w tym kontekście, o ile by nawet przyjąć, iż pominięcie wskazania stron w treści decyzji stanowi uchybienie, nie ma to znaczenia w zakresie istotnym dla sprawy (np. dotknięcie decyzji wadą nieważności, z uwagi na rażące naruszenie prawa).
Nie może być uwzględniony zarzut naruszania art. 10 kpa (argumentacja zarzutów w pkt 20) w pierwszym rzędzie z tej przyczyny, iż dotyczy on procedury, a więc może być on skuteczny jedynie w razie wykazania, iż stosowne uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tzw. w konkretnym przypadku np. uniemożliwiło stronom zaprezentowanie swoich racji, przedłożenie dowodów, złożenie wniosków dowodowych itp. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju okoliczności nie przywołano. Z kolei, trzeba mieć na uwadze, iż postępowanie administracyjne w rozpoznawanym przypadku miało charakter stosunkowo prosty z punktu widzenia postępowania dowodowego. Organ opierał się na dokumentacji przedłożonej przez inwertora. Stosowne zmiany i uzupełnienia zostały zakomunikowane poprzez ponowne obwieszczenie o wszczęciu postępowania. Tak więc strony mogły zapoznać się z całym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji organu I instancji jak i II instancji i zgłosić ewentualne zastrzeżenia. W tym świetle zarzut naruszenia art. 10 jest równocześnie gołosłowny. Brak jest wobec tego przesłanek dla uznania, iż zaskarżona decyzja jest dotknięta wadliwością istotną z punktu widzenia ram badania jej legalności (wydana z rażącym naruszeniem prawa -art. 156 § 1 pkt 2 kpa - bądź, iż strony bez własnej winy nie mogły brać udziału w postępowaniu - przesłanki wznowieniowe z art. 145 § 1 pkt 4 kpa).
Nie mogą być w końcu uwzględnione, w kontekście ram kontroli przez Sąd niniejszej decyzji, argumenty zarzutów w pkt 1, 9 i 12. Wprawdzie Sąd orzekający w niniejszym składzie, nie podziela oceny organu administracji procedującego w tej
18
Sygn. akt IV SA/Wa 1875/09
sprawie, jakoby kwestia przebiegu przedsięwzięcia liniowego, czy też przyjętych rozwiązań technicznych (linia nadziemna czy podziemna) pozostawała wyłącznie w gestii inwestora i miałby on prawo wyboru wariantu najkorzystniejszego ze swoje perspektywy. Tego rodzaju wykładnia ustawy o EURO czyniłaby dyskusyjnym zasadność wydawania decyzji przez organ administracji w przedmiocie przebiegu inwestycji i przyjętych rozwiązań. Byłaby także nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą ochrony własności. Trzeba mieć bowiem na względzie, iż, jak wskazano wcześniej, orzeczenie w przedmiocie lokalizacji (według przepisów na dzień orzekania) rodziło prawo do żądania ograniczenia praw właściciela na drodze administracyjnej (przez wydanie decyzji na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami), bądź przed sądem cywilnym (w ramach roszczenia o ustanowienie służebności). Jedynie na marginesie trzeba odnotować, iż po wskazanej nowelizacji ustawy o EURO z sierpnia 2009 roku wydanie decyzji o lokalizacji prowadzi bezpośrednio do daleko idących skutków w zakresie przewłaszczenia (art. 24a ust. 1-3 po nowelizacji). Sąd podziela w tym zakresie poglądy prezentowane na gruncie analogicznych regulacji szczególnych w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o sygn. akt IV SA/Wa 128/08, IV SA/Wa 1202/08, IV SA/Wa 1620/08, IV SA/Wa 375/09, IV SA/Wa 97/10 (zamieszczone w publicznie dostępnej bazie orzeczeń na stronie internetowej NSA). Jednocześnie wykładnia przepisów prezentowana przez organ administracji, była podzielana z kolei na gruncie analogicznych regulacji w szeregu innych orzeczeń sądowych. Nie można wobec tego przyjąć, aby jej zastosowanie, w ramach wykładni przepisów prawa materialnego (ustawy o EURO), mogło skutkować uznaniem, iż decyzja jest dotknięta wadą kwalifikowaną, jako np. wydana z rażącym naruszeniem prawa, a jedynie tego rodzaju wadliwość mogłaby skutkować uwzględnieniem zarzutów skarg.
Podobnie, gdy chodzi o część argumentacji zarzutów w pkt 16, nie może być przesłanką nieważności domniemana sprzeczność postanowień decyzji, w której z jednej strony określono strefy narażone na promieniowanie (w których ma być w przyszłości wyłączona zabudowa) według ustaleń wynikających z decyzji środowiskowej, jako linie rozgraniczające przedsięwzięcia (odpowiednio 22 i 28 m od osi linii - pkt III decyzji organu I instancji) z drugiej zaś zobowiązano inwestora do zachowania warunków wynikających z PN-98/E-5100-1 (pkt II.7 tej decyzji), gdzie dla celów projektowych odległości te wyznacza się odpowiednio na 33 m od przewodów zewnętrznych. Tego rodzaju domniemana sprzeczność warunków decyzji można
19
Sygn. akt IV SA/Wa 1875/09
usunąć poprzez zastosowanie wykładni jej postanowień w ten sposób, iż obowiązek stosowania PN-98/E-5100-1 dotyczy kwestii innych niż uregulowane szczegółowo w decyzji (poza odległościami). Wprawdzie więc, sama redakcja orzeczenia uchybia wymaganiu jednoznacznego sformułowania jego sentencji, jednak wadliwość ta nie może być kwalifikowana, jako rażące naruszenie prawa.
Sąd nie uwzględnił wniosku o wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Zgodnie z art. 193 Konstytucji RP z 1997 r. każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne, co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Z przepisu tego wynika, iż sąd orzekający nie jest związany wnioskiem strony w tym zakresie. Jeżeli Sąd poweźmie wątpliwości, co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą to powinien przedstawić pytanie prawne Trybunałowi Konstytucyjnemu. Jednak wyłącznie od oceny Sądu, a nie strony postępowania zależy, czy rozstrzygnięcie danej sprawy wymaga przedstawienia pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu (patrz tak samo wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt II OSK 565/09, niepubl.). Skład Sądu orzekający wobec uwarunkowań niniejszej sprawy nie powziął wątpliwości uzasadniających wystąpienie z pytaniem.
Niezależnie jednak od tego Skarżący może samodzielnie skorzystać z instytucji wskazanej w art. 79 ust.1 Konstytucji R.P. Zgodnie z tym przepisem każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji.
Mając powyższe na względnie zarzuty naruszenia przywołanych w skargach przepisów postępowania jak i prawa materialnego należało uznać za bezzasadne bądź, jako niemające znaczenia w granicach sprawy (występowania przesłanek wznowieniowych bądź stanowiących o nieważności decyzji). Wobec wskazanych wyżej uwarunkowań, w ocenie Sądu, bezzasadne są również zarzuty naruszenia przywołanych w skargach norm konstytucyjnych.
20
Sygn. akt IV SA/Wa 1875/09
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 135 i 145 § 1 pkt 3 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów orzeczono w związku z treścią art. 200 ppsa, mając na uwadze art. 210 § 1 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło