IV SA/Wa 1927/12

WyrokWSA w Warszawie2012-12-06

Skład orzekający: Anna Szymańska, Marta Laskowska-Pietrzak, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po poprzednich współwładających jest wystarczającym dowodem do wpisania spadkobierców jako władających działką ewidencyjną w operacie ewidencji gruntów i budynków, zwłaszcza gdy stan prawny działki nie jest uregulowany?
Ratio decidendi
Postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku nie jest wystarczającym dowodem do wpisania spadkobierców jako władających działką ewidencyjną, ponieważ stanowi jedynie dowód sukcesji praw przysługujących poprzednim władającym, a nie dowód faktycznego objęcia władania działką przez spadkobierców. Wpis do ewidencji gruntów musi odzwierciedlać rzeczywisty stan faktyczny władania, a samo opłacanie podatków od nieruchomości nie jest wystarczające do uznania za władającego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków poprzez wykreślenie skarżących jako współwładających działką ewidencyjną. Wpis ten został dokonany na podstawie postanowień o nabyciu spadku po poprzednich współwładających. Organy administracji uznały, że wpis jest wadliwy, ponieważ postanowienia spadkowe nie dowodzą faktycznego władania działką przez spadkobierców, a ewidencja musi odzwierciedlać aktualny stan faktyczny. Skarżący zarzucili naruszenie art. 51 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, twierdząc, że wpis był zgodny z prawem i stanem faktycznym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków - oddala skargę - IV SA/Wa 1927/12 UZASADNIENIE I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej "Inspektor"), po rozpatrzeniu odwołania K., M. i D. B. (dalej "odwołujący się") od decyzji Prezydenta [...] (dalej "Prezydenta") z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...], orzekającej o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków poprzez wykreślenie odwołujących się jako współwładających działką ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], położoną w [...] przy ulicy [...] (dalej "sporną działką"), utrzymał decyzję Prezydenta w mocy. II. Zaskarżona decyzja Inspektora zapadła w następującym stanie faktycznym: 1. Pismem z dnia 12 grudnia 2011 r. F. B. (dalej "wnioskodawca") wystąpił do Prezydenta o wyjaśnienie, na jakiej podstawie prawnej dokonano wykreślenia władających J. B. oraz S. B. (dalej łącznie "poprzedni współwładający") i wpisania, jako władających odwołujących się. Jednocześnie wnioskodawca wniósł o przywrócenie stanu prawnego zgodnego z dokumentami sprzed 2003 r. 2. Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Prezydent orzekł o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków poprzez wykreślenie odwołujących się. W uzasadnieniu decyzji Prezydenta podkreślono, że: a) Wpisanie odwołujących się jako współwładających sporną działką w miejsce poprzednich współwładających, dokonany w oparciu o postanowienia o nabyciu spadku po poprzednich współwładających, nie było zgodne z obowiązującymi przepisami regulującymi prowadzenie ewidencji gruntów i budynków. b) W świetle art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficznego nie jest dopuszczalne wprowadzanie do ewidencji gruntów i budynków danych dotyczących osób zmarłych. Nie jest zatem dopuszczalne przywrócenie w ewidencji wpisu dotyczącego poprzednich współwładających. 3. Odwołujący się wnieśli do Inspektora odwołanie od decyzji Prezydenta. III. Rozpatrzywszy zaskarżoną obecnie do Sądu decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. odwołanie od decyzji Prezydenta, Inspektor utrzymał decyzję Prezydenta w mocy. Uzasadniając zaskarżoną decyzję, Inspektor wskazał w szczególności, co następuje: 1. W świetle art.20 ust. 2 pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego w ewidencji gruntów wykazuje się właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne i prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki. Zasadą jest zatem wykazywanie w ewidencji gruntów przede wszystkim właściciela. 2. W przepisach przejściowych i końcowych Prawa geodezyjnego zamieszczony został art.51, stanowiący, że w ewidencji gruntów i budynków, założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955r. o ewidencji gruntów i budynków, oprócz właściciela, do czasu uregulowania tytułu własności, wykazuje się także władającego. Wymieniony przepis w okresie przejściowym, stanowi gwarancję dla władającego uwidocznionego dotychczas w ewidencji gruntów, że do czasu uregulowania prawa własności gruntu będzie wykazany jako podmiot w ewidencji gruntów. 3. Zgodnie z § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia, prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt. 2 i w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, a wśród nich użytkowników gruntów państwowych i samorządowych, wykazuje się na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, umów dzierżawy. 4. Należy podkreślić, że ewidencja gruntów i budynków nie tworzy, a jedynie odzwierciedla stany prawne i faktyczne gruntów, budynków i lokali ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Tym samym starosta/prezydent prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie posiada uprawnień do samoistnego kreowania poprzez tę ewidencję nowych stanów prawnych bez zachowania procedur określonych przepisami. 5. Sporna działka nie ma uregulowanego stanu prawnego. Oznacza to, że nie posiada właściciela. W ewidencji gruntów i budynków wykazani zostali poprzedni współwładający na podstawie dekretu z 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków. 6. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego przez władającego, w nowych wpisach, należy rozumieć osobę fizyczną lub prawną, która ma odpowiedni tytuł prawny do władania gruntem pochodzący od jego właściciela (np. wyrok WSA z 6.09.2007r., sygn. IV SA/Wa 1011/07; wyrok NSA z 6.11.2011., sygn akt. II SA 2099/00; wyrok NSA z 5.08.1999 r., sygn. Akt II SA 1007/99). Ze zgromadzonego materiału dowodowego sprawy nie wynika, aby skarżący taki tytuł prawny do władania gruntem posiadali. 7. Wpisanie w rejestrze ewidencji gruntów i budynków odwołujących się jako współwładających było nieprawidłowe gdyż postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku odnosi się do prawa własności. Dla przedmiotowej działki nie był ustalony właściciel. 8. Zgodnie z art. 2 ust 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencja gruntów i budynków jest to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Wprowadzenie danych dotyczących osób, które zmarły, a zatem przywrócenie wpisu dotyczącego poprzednich współwładających prowadziłoby do dezaktualizacji danych ewidencyjnych. IV. M. B. (dalej "skarżący") wniósł do Sądu skargę na decyzję Inspektora, zarzucając orzeczeniu odwoławczemu naruszenie art. 51 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Uzasadniając zarzut skargi, skarżący wskazał w szczególności, co następuje: 1. Przepis art. 51 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne brzmi: "W ewidencji gruntów i budynków, założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U, Nr 6, poz. 32), oprócz właściciela, do czasu uregulowania tytułu własności, wykazuje się także osobę władającego". 2. Jak wynika z brzmienia w/w przepisu, przesłanki jego zastosowania są następujące: - ewidencja gruntów i budynków została założona na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r., - ewidencja jest nadal prowadzona, - nieruchomość nie ma uregulowanego tytułu własności. 3. W takiej sytuacji w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się osobę władającego, do czasu uregulowania tytułu własności, co stanowi wyjątek od zasady wykazywania w ewidencji właścicieli nieruchomości. 4. Przepis ten w żadnym wypadku nie ogranicza jego zastosowania, jak błędnie przyjął organ w zaskarżonej decyzji, do sytuacji, gdy władający został już uprzednio wpisany do ewidencji pod rządami dekretu z 1955r, tj. przed wejściem w życie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne z 1989r. Przepis ten ustanawia wyłącznie cezurę czasową wykazywania władającego - do czasu uregulowania tytułu własności, nie wprowadzając żadnych innych ograniczeń dot. wpisu w ewidencji polegającego na wykazaniu osoby władającego. 5. Podkreślić należy, że poprzedni współwładający współwładali sporną działką zgodnie z protokołem ustalenia granic oraz właścicieli (osób władających, użytkowników i dzierżawców) nieruchomości gruntowych, położonych na obszarze administracyjnym [...] sporządzonym dla w/w nieruchomości w dniu [...] września 1972 r. 6. Po śmierci poprzednich współwładających jako współwładający działką wpisani zostali ich spadkobiercy, tj. odwołujący się, którzy objęli nieruchomość w posiadanie na podstawę prawomocnych orzeczeń Sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. 7. Pomimo zatem tego, że wpis do ewidencji gruntów spadkobierców poprzednich współwładających nastąpił w 2002 roku, to zarówno: 1) założenie ewidencji gruntów, jak i 2) wpisanie do ewidencji poprzednich współwładających (1972 r.), jak i ich śmierć (dziedziczenie - w 1977 oraz 1979 roku), oraz 3) wydanie orzeczeń Sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po współwładających (postanowienia Sądu z dnia [...] marca 1977 r. oraz z dnia [...] kwietnia 1981 r.) nastąpiły pod rządami obowiązującego wówczas dekretu 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 6 poz. 32). 8. W świetle powyższego wpisanie do ewidencji odwołujących się jako współwładających sporną działką nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. 9. Wpis ten był także zgodny ze stanem faktycznym, ponieważ jako spadkobiercy poprzednich współwładających od przełomu lat 70 i 80 odwołujący się posiadają i władają przedmiotową nieruchomością wspólnie z p. F. B., co znajduje odzwierciedlenie m.in. w korespondencji prowadzonej z właściwymi urzędami w sprawach dotyczących nieruchomości oraz dowodach opłaty należnych podatków od nieruchomości. 10. Mając zatem na uwadze, iż: - założenie ewidencji gruntów nastąpiło na podstawie dekretu z 2 lutego 1955 r. - ewidencji gruntów i budynków, - działka ewid. nr [...] z obrębu [...] nie miała i do chwili obecnej nie ma - uregulowanego stanu prawnego, - do czasu uregulowania stanu prawnego nieruchomości, na podst. art. 51 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne z 1989 r., do ewidencji założonej na podstawie dekretu z 1955r. wpisuje się także osoby władające nieruchomością, uznać należy, że wpisanie do ewidencji w 2002 roku odwołujących się jako współwładających nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz zgodnie ze stanem faktycznym władania nieruchomością, zaś wydane w niniejszej sprawie orzeczenia Inspektora oraz Prezydenta wydane zostały z naruszeniem art.51 Prawa geodezyjnego. V. W odpowiedzi na skargę Inspektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 2[...] lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 zpóźn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."). Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja Inspektora, a także utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta nie naruszają prawa. Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a. W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W ocenie Sądu naruszenia, o których mowa powyżej nie wystąpiły w niniejszej sprawie. VII. Przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją Inspektora była aktualizacja operatu ewidencyjnego w zakresie władania sporną działką. 1. Tryb i przesłanki dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków, uregulowane w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ("Prawo geodezyjne") oraz w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (także "rozporządzenie w sprawie ewidencji") przedstawiają się w sposób następujący: Przepis art. 20 ust.1 i 2 Prawa geodezyjnego wskazuje zakres informacji podlegający ewidencjowaniu w ewidencji gruntów i budynków. Przepis art. 22 ust.2 Prawa geodezyjnego nakłada na osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51, obowiązek zgłaszania właściwemu staroście wszelkich zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z decyzji właściwych organów. Na żądanie starosty osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51, zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków (art.22 ust.3 Prawa geodezyjnego). Właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne przesyłają staroście odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisy aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji, orzeczenia lub sporządzenia aktu notarialnego (art.23 Prawa geodezyjnego). Uszczegółowienie procedury wprowadzania zmian do ewidencji nastąpiło w przepisach rozporządzenia w sprawie ewidencji: Do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozporządzenia). Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1 rozporządzenia). Dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11 (§ 46 ust. 1 rozporządzenia). Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z: 1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, 2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, 3) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, 4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów (§ 46 ust. 3 rozporządzenia). Aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych (§ 47 ust.1 rozporządzenia). W przypadku gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne lub stosuje art., 22 ust. 3 ustawy (§ 47 ust. 3 rozporządzenia). 2. W odniesieniu do uwzględniania w ewidencji gruntów i budynków osób władających gruntami przepisy Prawa geodezyjnego oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji zawierają następujące regulacje: Zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 1 Prawa geodezyjnego w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części. Zgodnie z art. 51 Prawa geodezyjnego w ewidencji gruntów i budynków, założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6, poz. 32), oprócz właściciela, do czasu uregulowania tytułu własności, wykazuje się także osobę władającego. Zgodnie z § 10 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji w przypadkach braku danych dotyczących właścicieli nieruchomości, w ewidencji wykazuje się dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi nieruchomościami władają. Zgodnie z § 10 ust. 2 rozporządzenia o wykazaniu w ewidencji osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 2, orzeka starosta w drodze decyzji. 3. Przywołania wymagają następujące stanowiska orzecznictwa sądowoadministracyjnego dotyczące ujawniania w ewidencji gruntów osób władających gruntami: Ujawnienie władającego gruntem znajdzie zastosowanie wtedy gdy dotycząca go dokumentacja formalnoprawna nie pozwala na ustalenie osoby właściciela lub posiadającego inne prawo rzeczowe. Władającego ujawnia się zatem wtedy, gdy prawny status danego gruntu jest nieuregulowany a jedyną relacją, jaką można stwierdzić pomiędzy osobą fizyczną lub jednostką organizacyjną a tym gruntem jest relacja faktyczna polegająca na władaniu. Relacja ta, zważywszy zarówno na wyjątkowość jej ujawniania w ewidencji, jak i na jej złożony, wieloaspektowy charakter, musi być oczywista w świetle materiału dowodowego, jakim dysponuje organ ewidencyjny (wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 września 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 862/05, publ. LEX). Skoro według art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się jedynie władających gruntami państwowymi i samorządowymi, a Rada Ministrów nie wydała rozporządzenia o rozszerzeniu zakresu informacji objętych ewidencją gruntów i budynków, dotyczących osób władających innymi gruntami, to nie można przepisów § 10 ust. 2 oraz § 12 ust. 2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) traktować jako podstawy prawnej do wykazywania w ewidencji gruntów i budynków władających również innymi gruntami, niż grunty państwowe lub samorządowe (wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 lutego 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 18/07, publ. LEX). Władający w oparciu o art. 51 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) wpisywany jest tylko wówczas, gdy właściciel nie jest znany i to do czasu jego ustalenia. Wpis władającego winien być jednakże dokonany tylko wówczas, gdy władanie jest stanem bezspornym. Ujawnienie władającego w ewidencji gruntów możliwe jest wówczas, gdy fakt władania jednoznacznie wynika z materiału zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Także sam fakt opłacania przez skarżącą zobowiązań podatkowych związanych z nieruchomością nie stanowił dostatecznej podstawy do uznania jej za władającą gruntem w rozumieniu § 10 ust. 2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) - wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 maja 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 441/07, publ. LEX. Postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku nie można określić mianem tytułu prawnego pochodzącego od właściciela gruntu dającego prawo żądania zmian w ewidencji gruntów przez wpisanie w charakterze władającego (wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 września 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 1011/07, publ. LEX). 4. Uznać należy, że literalne brzmienie art.51 nie usuwa wszystkich wątpliwości co do właściwego zakresu zastosowania tego przepisu. W oparciu o zapis, że w ewidencji gruntów i budynków, założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6, poz. 32), oprócz właściciela, do czasu uregulowania tytułu własności, wykazuje się także osobę władającego, można bowiem alternatywnie przyjąć, że: a) Dopuszczalność zastosowania art.51 pod rządem Prawa geodezyjnego determinuje wyłącznie to, czy w konkretnej sprawie występuje ewidencja gruntów założona na podstawie dekretu z 1955 r. Każda osoba, która pod rządem Prawa geodezyjnego władałaby gruntem objętym ewidencją złożoną na podstawie dekretu z 1955 r. byłaby ujawniana na podstawie art.51 Prawa geodezyjnego jako władający, niezależnie od tego, czy nabyłaby to władnie pod rządem dekretu z 1955 r., czy też Prawa geodezyjnego i niezależnie od tego, czy w dacie wejścia w życie Prawa geodezyjnego była wpisana do tej ewidencji jako władający. W konsekwencji powyższego każdy kolejny podmiot, który pod rządem Prawa geodezyjnego objąłby dany grunt we władanie, byłby uprawniony do żądania wpisania go do ewidencji jako władającego. Taka liberalna wykładnia art.51 Prawa geodezyjnego umożliwiałaby zatem zarówno utrzymanie w mocy - pod rządem tej ustawy - wpisów o władaniu gruntami dokonanych przed jej wejściem w życie (tj. pod rządem dekretu z 1955 r.), jak i dokonywanie pod rządem nowej ustawy nowych wpisów. b) Przepis art.51 dotyczy wyłącznie osób, które łącznie: 1) w okresie obowiązywania dekretu 1955 r. zostały wpisane jako władający do ewidencji gruntów założonej na podstawie ustawy z 1955 r., 2) władały tym gruntem w dniu wejścia w życie Prawa geodezyjnego, 3) władają tym gruntem pod rządem Prawa geodezyjnego. Przepis art.51 Prawa geodezyjnego gwarantowałby tym osobom zachowanie pod rządem nowej ustawy wpisu o władaniu poczynionego pod rządem dekretu z 1955 r. Osoby które objęły grunty we władanie już pod rządami Prawa geodezyjnego, nawet bezpośrednio od pierwotnych władających, spełniających kryteria, o których mowa wcześniej, nie mogłyby być wpisane do ewidencji jako władający. Możnaby wywodzić, że powyższa wykładnia jest najbardziej konsekwentna, wziąwszy pod uwagę przejściowy charakter przepisu art.51 Prawa geodezyjnego, jak i fakt, że art.20 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjnego zawęża możliwość ujawniania władających gruntami, ograniczając ją do gruntów państwowych i samorządowych, nie przewidując - w odniesieniu do ewidencji zakładanych na podstawie Prawa geodezyjnego - możliwości wpisania władającego gruntem, którego właściciel nie jest ustalony. c) Przepis art.51 Prawa geodezyjnego umożliwiałby zarówno utrzymanie tych wpisów o władaniu gruntem, które - w sytuacji zgodności tych wpisów z rzeczywistym stanem faktycznym, istniejącym pod rządem Prawa geodezyjnego - zostały dokonane pod rządem dekretu z 1955 r., jak i poczynienie nowych wpisów o władaniu w sytuacji, w której chodziłoby o wpisy dotyczące osób, które pod rządem Prawa geodezyjnego przejęły we władanie grunty bezpośrednio od osób, które pod rządem dekretu z 1955 r. zostały ujawnione w ewidencji jako władające (taką też wykładnię art.51 proponuje skarżący). VIII. Odnosząc powyższe uwarunkowania do niniejszej sprawy należy wskazać, co następuje: Organy obu instancji zgodnie uznały, że nie ma przesłanek do dalszego wykazywania odwołujących się, jako władających sporną działką. Zarówno Prezydent, jak i Inspektor zgodnie uznali, że wpis odwołujących się jako władających, dokonany w 2002 r. wyłącznie na podstawie postanowień stwierdzających nabycie spadku po pierwotnych władających jest wadliwy (postanowienia te są bowiem wyłącznie dowodem sukcesji praw przysługujących pierwotnym władającym, nie zaś dowodem zaistnienia stanu faktycznego w postaci objęcia władania działką przez spadkobierców), w związku z czym podlega wykreśleniu. Pomimo jednomyślności obu organów w powyższym zakresie, uzasadnienia obu decyzji w nieco inny sposób traktują kwestię dopuszczalności wpisu odwołujących się jako władających. Z decyzji Prezydenta należy wywodzić, że co do zasady dopuszczalności takiej organ nie wyklucza, stwierdza natomiast, że władanie działką przez odwołujących się nie zostało udowodnione. W ocenie Prezydenta dowodu takiego nie stanowią zarówno wspomniane postanowienia spadkowe, jak i powołanie się przez odwołujących się na fakt opłacania zobowiązań podatkowych, dotyczących spornej działki (takie stanowisko formułuje się w orzecznictwie - por. przywołany wcześniej wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 maja 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 441/07). Organ II instancji stanął natomiast na rygorystycznym stanowisku, że dokonanie na podstawie art.51 Prawa geodezyjnego wpisu odwołujących się jako władających jest co do zasady niemożliwe. Sąd przychyla się do stanowiska Prezydenta, stosownie, do którego, nie negując co do zasady możliwości dokonania takiego wpisu (w sytuacji, w której skarżący powołują się na przejęcie władania działką bezpośrednio od władających ujawnionych w ewidencji w okresie obowiązywania dekretu z 1955 r., a wręcz na przejęcie tego władania jeszcze pod rządem tego dekretu w związku ze śmiercią w tym okresie poprzednich władających) stwierdzić należy że władanie działką przez odwołujących się nie zostało udowodnione. Trafnie wywiódł Prezydent, że brak jest podstaw do uznania, że odwołujący się istotnie władają sporną działką. Wskazane wyżej różnice pomiędzy uzasadnieniami obu decyzji nie mają wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji Inspektora. Skarga nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym podlega oddaleniu. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło