IV SA/Wa 1948/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] Wojewoda [...], zwany dalej "Wojewodą", utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy R., zwanego dalej "Wójtem", z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], uchylającą czynność materialno - techniczną polegającą na dokonaniu zameldowania K. B., zwanego dalej "skarżącym", na pobyt stały w miejscowości K. gmina R., zwanego dalej "lokalem", w dowodzie osobistym oraz w rejestrze mieszkańców gminy R. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda wskazał m.in., w dniu [...] czerwca 2005 r. Wójt wszczął z urzędu postępowanie w sprawie uchylenia czynności materialno - technicznej zameldowania skarżącego oraz K. P. na pobyt stały w lokalu. Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. Wójt uchylił wskazaną wyżej czynność. Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Wójta. Wyrokiem z dnia 25 września 2007 r, sygn. akt IV SA/Wa 141/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje organów obu instancji ze względu na naruszenie przez Wójta art.79 k.p.a. Orzekając w sprawie decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. Wójt ponownie uchylił czynność zameldowania skarżącego. Odwołanie od decyzji Wójta złożył skarżący. Rozpatrzywszy odwołanie Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Wójta, wskazując m.in., co następuje: podstawę prawną uchylenia czynności zameldowania stanowi art.47 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. z 2006 r. Dz.U. nr 139, poz.993 z późn.zm.), fakt niezamieszkiwania przez skarżącego w lokalu zarówno w dniu [...] czerwca 2005 r., jak i po tej dacie został udowodniony, - przesłuchani w dniu [...] maja 2008 r. świadkowie - mieszkańcy lokalu w latach 1977 - 2007 r. T. T. oraz M. C. zeznały, iż skarżący nigdy w lokalu nie zamieszkiwał, nie było w nim jego rzeczy osobistych oraz nie posiadał do niego kluczy, niezamieszkiwanie skarżącego w lokalu potwierdziły również zeznania świadka D. K. złożone w dniu [...] września 2008 r. oraz ustalenia Policji zawarte w pismach z dnia [...] czerwca 2005 r. i z dnia [...] sierpnia 2008 r., w piśmie Policji z dnia [...] sierpnia 2008 r. stwierdza się, iż "posesja jest opuszczona, zarośnięta, teren domu wygląda jakby nikt w nim nie zamieszkiwał, powyższemu przeczą zeznania J. S., który w trakcie przesłuchania w dniu [...] sierpnia 2008 r. stwierdził, iż: (-) w dniu [...] czerwca 2005 r. zastał skarżącego oraz K. P. w lokalu - tego dnia bowiem pomógł K. P. uruchomić samochód, po czym został zaproszony na kawę, (-) po zachowaniu obojga wyżej wymienionych można było wywnioskować, iż są gospodarzami, (-) innych osób w lokalu nie było, zeznaniom J. S. nie można dać wiary w świetle zeznań T. T. i M. C., których wynika, iż, po pierwsze, wszystkie pomieszczenia w budynku były zajmowane przez ich rodziny - łącznie przez 9 osób, a po drugie, iż nikt innym z nimi mieszkał, świadek K. P. przesłuchany w dniu [...] sierpnia 2008 r. zeznał jedynie, iż raz zawiózł skarżącego do domu po grze w piłkę, nie wskazując kiedy to miało miejsce oraz, iż słyszał, że skarżący zamieszkiwał w spornym lokalu, ale było to dawno, a aktualnie nie posiada na ten temat wiedzy, pomimo trzykrotnych prób nie udało się przesłuchać K. P., zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie. W skardze na decyzję Wojewody oraz w późniejszych pismach ją uzupełniających skarżący wniósł o: - uchylenie decyzji organów obu instancji, - przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania innemu organowi pierwszej instancji. Uzasadniając skargę skarżący podniósł m.in., co następuje: * orzeczenie Wojewody jest nieobiektywne, stronnicze, rozmywa obraz sprawy, * wadliwie Wojewoda ustala stan faktyczny na dzień [...] czerwca 2005 r. w oparciu o późniejsze okoliczności faktyczne, * zeznania świadków T. T., M. C. i D. K. są nieprawdziwe, * kluczowym błędem postępowania odwoławczego jest podważenie wiarygodności świadka J. S., * wadą postępowania jest nieprzesłuchanie K. P., * skarżący nie otrzymał korespondencji z dnia [...] kwietnia 2008 r., * Policja nie wykonała swoich czynności poprawnie, przesłuchania świadków powołanych w sprawie przeprowadzane były z naruszeniem art.83§1 - 3 oraz art.84§1 i 2 k.p.a., świadek T. bezprawnie uchylał się od odpowiedzi na pytania strony postępowania, przesłuchanie pozostałych świadków rozpoczynało się od odczytania im wcześniejszych depozycji bez uprzedniego rozpytania ich, co im jest w sprawie wiadomo, pracownik organu I instancji, przesłuchując w dniu [...] września 2008 r. świadka D. T. umożliwił świadkowi nieuzasadnioną odmowę udzielenia odpowiedzi na pytania zadane przez skarżącego, bezrefleksyjnie odniesiono się w postępowaniu administracyjnym do wartości i mocy dowodowej zeznań osób, które pozostają ze skarżącym w konflikcie interesów (sprawy o zasiedzenie oraz o eksmisję), W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Na rozprawie przed Sądem w dniu 10 kwietnia 2009 r. skarżący podniósł, co następuje: świadek T. T. jest niewiarygodna, o czym m.in. świadczą rozbieżności w jej zeznaniach złożonych w postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu przed sądem powszechnym odnośnie ilości osób zamieszkujących w lokalu (w postępowaniu administracyjnym świadek zeznał, iż było to dziewięć osób, natomiast w postępowaniu przed sądem powszechnym świadek podał, iż były to tylko trzy osoby, reszta natomiast to osoby wyłącznie zameldowane), wskazany wyżej świadek pozostaje ze skarżącym w konflikcie interesów - źródłem tego konfliktu są roszczenia świadka o zasiedzenie nieruchomości, na której posadowiony jest lokal, skarżący nabył sporny lokal aktem notarialnym z dnia [...] września 2005 r., w lokalu zameldował się w dniu [...] czerwca 2005 r. za zgodą ówczesnego właściciela, w trzypokojowym budynku zajmował jeden pokój, podczas gdy w dwóch pozostałych mieszkali pozostali lokatorzy, * lokatorzy zostali objęci wyrokiem eksmisyjnym z dnia [...] września 2007 r., nakazującym im wyprowadzenie się z lokalu, * w tym okresie skarżący przejściowo zamieszkiwał w R. u swojej partnerki życiowej, co wynikało z faktu, iż z uwagi na zły stan zdrowia wymagał stałej opieki, * wziąwszy pod uwagę to, iż Policja nie kontaktowała się ze skarżącym wnosi on, iż ustalenia dotyczące zamieszkiwania przez niego w lokalu czynione były pod jego nieobecność, * ustalenia te, z których wynika, iż nieruchomość była zaniedbana i opuszczona, opierały się zapewne na powierzchownej lustracji podwórza, przez co nie odzwierciedlały rzeczywistego stanu rzeczy, * funkcjonariusze Policji działają w porozumieniu z Wójtem, potwierdzając wyłącznie korzystne dla organu okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Wojewody [...] na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. -zwanej dalej "p.p.s.a."). Skargę należało oddalić albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W szczególności w postępowaniu administracyjnym w dostateczny sposób wyjaśniono okoliczności faktyczne sprawy niezbędne do jej prawidłowego rozstrzygnięcia. Zaskarżoną decyzję wydano na podstawie art.47 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z art. 47 ust.1 ustawy organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Zgodnie z art.47 ust.2 ustawy jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż czynność materialno-techniczna, jaką jest zameldowanie, nie nosi cech ostateczności ani prawomocności i organ administracji właściwy w sprawach meldunkowych ma obowiązek skorygowania błędnego wpisu ewidencyjnego. Czynności tej -wyeliminowania błędnego wpisu - dokonuje organ administracji na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (wyrok NSA W-wa z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 883/05). Analogicznie do przypadku określonego w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych również w sprawie o uchylenie czynności zameldowania organ administracji może orzekać z urzędu (wyrok NSA w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2001 r, sygn. akt V SA 3871/00, publ. LEX nr 84486). Zgodnie z art.9 ust.2b ustawy o ewidencji (...) zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Zameldowanie polega na stwierdzeniu przez właściwy organ, prowadzący ewidencję ludności, że dana osoba przebywa w konkretnym lokalu na stałe lub przez określony okres czasu. Jest to, więc stwierdzenie pewnej okoliczności faktycznej, niezależnie od przysługujących tej osobie uprawnień do lokalu (wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 173/06, LEX nr 328109). Pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (wyrok NSA z dnia 14 maja 2001 r., sygn. akt V SA 1496/00, publ. LEX nr 54454). Przebywanie w danym lokalu na pobyt stały ma miejsce wtedy, gdy dana osoba w oczywisty sposób wykorzystuje lokal jako miejsce skoncentrowania swoich najistotniejszych życiowych potrzeb, tj. w szczególności przechowuje w nim nie pojedyncze a wszystkie, czy też zdecydowaną większość rzeczy niezbędnych do codziennego funkcjonowania, pojawia się w nim nie okazjonalnie a stale, nocuje w nim, spożywa posiłki, ponosi koszty jego utrzymania, przyjmuje wizyty, odbiera korespondencję, itd. Z powyższego wynika, iż z istoty swojej zamieszkiwanie na stałe (pobyt stały) w danym lokalu jest równoznaczne z występowaniem całego zespołu powtarzalnych zachowań danej osoby potwierdzającym istnienie pomiędzy tą osobą a lokalem różnorodnych związków o istotnym z życiowego punktu widzenia wymiarze. Przyjąć wprawdzie należy, iż poszczególne przypadki zamieszkiwania w lokalu mogą różnić się między sobą liczbą czy też treścią wskazanych wyżej związków, co może być wynikiem znaczących różnic w sytuacji rodzinnej, zdrowotnej, zawodowej, czy też w stylu życia osób w tych lokalach przebywających, niemniej, aby można było mówić o zamieszkiwaniu, musi występować określone minimum tychże związków. Nie jest zatem tak, iż każdy przejaw korzystania z lokalu daje podstawę do uznania, iż osoba korzystająca z lokalu w nim zamieszkuje. Mając powyższe względy na uwadze uznać należy, iż z materiału dowodowego zebranego w postępowaniu administracyjnym - co do kompletności i prawidłowości którego Sąd (wbrew stanowisku skarżącego) nie zgłasza zastrzeżeń -nie wynika, aby w dacie zameldowania skarżącego w lokalu (czy też w okresie zbliżonym) stanowił on miejsce skoncentrowania najistotniejszych życiowych potrzeb skarżącego. Subiektywne przeświadczenie skarżącego, iż było inaczej nie znajduje potwierdzenia w dających się ustalić faktach. Fakt niezamieszkiwania skarżącego w lokalu w spójny sposób potwierdzają zeznania świadków oraz ustalenia Policji. Przesłuchiwane przez pracownika organu I instancji w dniu [...] maja 2008 r. w charakterze świadków T. T. oraz M. C. (k.160 - 158 akt administracyjnych organu I instancji - teczka nr 2) zgodnie oświadczyły m.in., iż: (-) mieszkały wraz ze swoimi rodzinami w lokalu w latach 1977 - 2007, opuszczając go w następstwie zapadnięcia przeciwko nim wyroku eksmisyjnego, (-) w tym czasie, a w szczególności w dacie [...] czerwca 2005 r. skarżący oraz jego partnerka życiowa w lokalu nie mieszkali. Z notatki urzędowej (k.99 akt organu II instancji) sporządzonej przez starszego sierżanta D. M. w dniu [...] czerwca 2005 r. a zatem siedem dni po zameldowaniu skarżącego w lokalu wynika, iż: (-) w dniu sporządzenia notatki funkcjonariusz udał się do lokalu, (-) na miejscu zastał T. T., która oświadczyła, iż ani skarżący, ani jego partnerka życiowa nie mieszkają w lokalu. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2008 r. Komisariat Policji w R. poinformował organ I instancji, iż: (-) skarżący nie zamieszkuje w lokalu, (-) nigdy tam nie mieszkał, (-) posesja jest opuszczona, zarośnięta, teren domu wygląda tak, jakby nikt w nim nie zamieszkiwał, (-) według wiedzy posiadanej na dzień sporządzania informacji skarżący zamieszkuje w R. przy ulicy [...]. Wniosków wynikających z powyższych dowodów nie podważają zeznania świadków zgłoszonych przez skarżącego, tj. zeznania J. S. (k.139 - 140 akt II instancji) oraz K. P. (k.142 akt organu II instancji). J. S. zeznał m.in., iż: (-) w dniu [...] czerwca 2005 r. zastał skarżącego i jego partnerkę życiową w lokalu, (-) w dniu tym na podwórzu posesji pomagał K. P. przy uruchamianiu samochodu, (-) potem został zaproszony do środka na kawę, (-) skarżący i K. P. zachowywali się jak gospodarze domu, (-) w środku znajdowały się stół, krzesła, leżanka, szklanki, ręczniki, miska, (-) dom wyglądał, jakby skarżący i K. P. w nim mieszkali, (-) klika razy był w lokalu, nie pamięta dokładnie, ile. K. P. zeznał m.in., iż: (-) nie wie, czy skarżący mieszkał w lokalu w dniu [...] czerwca 2005 r., (-) po tej dacie jeden raz odwiózł skarżącego do lokalu po wspólnej grze w piłkę, (-) nie był nigdy w środku. Z zestawienia tych dowodów należy zdaniem Sądu wywieść następujące wnioski. Zeznania K. P. niewiele wnoszą do sprawy - świadek ten nie ma wiedzy na temat, czy skarżący kiedykolwiek mieszkał w lokalu, nie był nigdy w lokalu, a może potwierdzić wyłącznie to, iż w bliżej nieokreślonej dacie skarżący po grze w piłkę udał się do lokalu. Powyższe może co najwyżej świadczyć o tym, iż skarżący miał faktyczną możliwość korzystania z lokalu, co nie dowodzi, iż w nim mieszkał. Wersję skarżącego potwierdzają wyłącznie zeznania J. S., niemniej w ocenie Sądu nie mogą być one wystarczającą podstawą do pełnego zrekonstruowania stanu faktycznego sprawy. Nie negując wiarygodności tych zeznań należy stwierdzić, iż pochodzą one od osoby, która miała zaledwie kilkukrotną styczność z lokalem i potwierdzają jedynie to, iż w lokalu znajdowały się meble, czy też naczynia kuchenne, z których w obecności świadka skorzystała partnerka życiowa skarżącego. Same te okoliczności nie pozwalają na przesądzenie w sposób jednoznaczny, iż skarżący zamieszkiwał w lokalu na stałe. O wyłącznie fragmentarycznej wiedzy świadka na temat sposobu wykorzystania lokalu świadczy chociażby fakt, iż w jego zeznaniach nie pojawiają się żadne spostrzeżenia odnośnie zajmowania budynku przez innych lokatorów, którą to okoliczność uznać należy, po pierwsze, za istotną, po drugie, za taką, która musiałaby być dostrzeżona i skomentowana przez osobę dobrze zorientowaną w sytuacji faktycznej sprawy. Należy zauważyć, iż według twierdzeń samego skarżącego poczynionych na rozprawie miał on dysponować w niewielkim trzypokojowym budynku wyłącznie jednym pokojem, podczas gdy pozostali lokatorzy dwoma. Z powyższych względów odmówienie przez Wojewodę zasadniczego znaczenia zeznaniom świadka J. S. uznać należy za prawidłowe. Zdecydowanie pełniejszy, spójny, jednoznaczny i wiarygodny obraz sprawy przedstawiają natomiast zeznania świadków zamieszkujących w lokalu do jesieni 2007 r. (a zatem również w okresie obejmującym ponad dwa lata od dnia zameldowania w lokalu skarżącego). Nie sposób zanegować oceny skarżącego, iż osoby te pozostawały z nim w konflikcie interesów wynikającym z faktu, iż podobnie jak skarżący czyniły starania o nabycie własności lokalu. Okoliczność ta jednakże nie pociąga za sobą tak daleko idących konsekwencji, jak to widziałby skarżący, iż organy winny odstąpić od odbierania zeznań od tych osób, ewentualnie - co do zasady - odmówić im wiarygodności. Odebranie wskazanych wyżej zeznań było obowiązkiem organów orzekających w sprawie, albowiem osoby mieszkające w lokalu posiadały najlepszą orientację odnośnie tego, kto lokal zamieszkiwał. W oczywisty sposób zeznania te podlegają ocenie pod kątem wyeliminowania ewentualnego wpływu wspomnianego wcześniej konfliktu interesów na ich treść. W ocenie Sądu o niezaistnieniu tego wpływu świadczy to, iż wspomniane zeznania korespondują z ustaleniami Policji. W konkluzji podkreślić należy, iż kwestia wymeldowania ze spornego lokalu nie rzutuje na cywilnoprawne uprawnienia skarżącego do niego, tj. nie pozbawia go tych uprawnień. Ponadto wskazać należy, iż skarżący może rozważyć ewentualność wystąpienia o ponowne zameldowanie go w spornym lokalu, pod tym jednakże warunkiem, iż uprzednio rzeczywiście w tym lokalu zamieszka. W tej sytuacji skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a. 8