IV SA/Wa 1985/16

WyrokWSA w Warszawie2016-12-02

Skład orzekający: Grzegorz Rząsa, Katarzyna Golat, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy działka oznaczona w ewidencji gruntów jako "tereny kolejowe" (Tk) może zostać uznana za nieruchomość rolną w rozumieniu art. 46¹ Kodeksu cywilnego, co skutkowałoby jej nabyciem z mocy prawa przez gminę na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zapisy w ewidencji gruntów, w tym oznaczenie działki jako "tereny kolejowe" (Tk), mają rozstrzygające znaczenie dla oceny, czy nieruchomość może być uznana za rolną w kontekście komunalizacji z mocy prawa. Mimo że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego mógł przeznaczać teren pod uprawy rolne, to zapis ewidencyjny oznaczający działkę jako "tereny kolejowe" uniemożliwia jej postrzeganie jako nieruchomości rolnej, chyba że wpisy w ewidencji zostaną zmienione w odrębnym postępowaniu. W związku z tym, organy prawidłowo odmówiły stwierdzenia nabycia nieruchomości przez gminę.
Stan faktyczny
Gmina C. wniosła skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która uchyliła decyzję Wojewody i odmówiła stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 1,1100 ha. Minister uznał, że działka ta, oznaczona w ewidencji gruntów jako "tereny kolejowe" (Tk), nie stanowiła nieruchomości rolnej w rozumieniu Kodeksu cywilnego, a tym samym nie mogła stać się własnością Gminy. Gmina zarzuciła błędną wykładnię przepisów dotyczących komunalizacji gruntów rolnych oraz błędne przyjęcie, że zapisy ewidencji gruntów mają rozstrzygające znaczenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy C.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia nieruchomości z mocy prawa oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23), określanej dalej jako K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania P. S.A. z siedzibą w W., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 lipca 2000 r. przez Gminę C. prawa własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 1,1100 ha, położonej w obrębie B., gm. C. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister wskazał, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2009 r. stwierdził, że z dniem 1 lipca 2000 r. mienie państwowe o nieurządzonej księdze wieczystej, obejmujące nieruchomość położoną w B., gmina C. jako działka nr [...], o pow. 1,1100 ha, położonej w obrębie B., gm. C., stało się z mocy prawa nieodpłatnie własnością Gminy C. Odwołujący się podniósł w szczególności, iż działka nr [...] stanowi tereny kolejowe i ze względu na usytuowaną na niej infrastrukturę kolejową nie jest przeznaczona do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie. Minister wskazał, że podstawą prawną, mającą zastosowanie w sprawie jest art. 13 ust. 1 i 2, w związku z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 1995 r. Nr 57, poz. 299, z późn. zm.). Stosownie do tych przepisów Gmina mogła nabyć tylko taką nieruchomość, która była nieruchomością rolną w rozumieniu art. 46¹ Kodeksu cywilnego, tj. była lub mogła być wykorzystywana do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Dalej Minister wyjaśnił, że zgodnie z wypisem z rejestru gruntów oraz notatką służbową z dnia 18 maja 2016 r. działka nr [...] oznaczona była, według stanu na dzień 30 czerwca 2000 r., symbolem Tk - tereny kolejowe. Jednocześnie Minister zauważył, że brak jest dowodów, które wskazywałyby na nieprawidłowość opisu użytku w rejestrze gruntów, w związku z czym skonstatował, że działka nr [...] nie stanowiła nieruchomości rolnej w rozumieniu art. 46¹ ustawy z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 380, ze zm.), a tym samym nie mogła ona stać się, z mocy prawa, własnością Gminy C. W skardze wywiedzionej 1 lipca 2016 r. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2016 r., zaskarżając decyzję w całości, Gmina C. wniosła o jej uchylenie, opierając się na następujących zarzutach naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności: a) art. 13 ust. 2, 3 i 4, w związku z art. 1 i art. 2 ww. ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa stwierdzającego, że nieruchomości rolne nieprzekazane do Zasobu ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 16 ust. 3 lub nieprzekazane Agencji ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 17 ust. 1, w terminie określonym w ust. 1 stają się z mocy prawa własnością gmin, na terenie których są położone, poprzez ich niewłaściwą interpretację w zakresie przesłanek komunalizacji gruntów rolnych, b) art. 20 i nast. ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287, z późn. zm.) poprzez przyjęcie, iż zapisy ewidencji gruntów mają rozstrzygające znaczenie co do stanu faktycznego dotyczącego nieruchomości, a w szczególności co do jej możliwego użytkowania. W ocenie skarżącej Gminy wzmiankowana działka nr [...] o pow. 1,11 ha położona w obrębie B., gmina C. spełnia, wbrew stanowisku organu skarżonego, obie przesłanki wymagane przez ustawę do uznania jej za nieruchomość rolną. Zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania gminy C., zatwierdzonego uchwałą Gminnej Rady Narodowej w C. Nr [...] z dnia [...] grudnia 1987 r. ze zmianami, obowiązującym w dniu 1 lipca 2000 r., przedmiotowa działka położona była na terenie oznaczonym symbolem R- uprawy polowe i ogrodnicze oraz RPU- urządzenia produkcyjno-usługowe rolnictwa. Ponadto, zgodnie z art. 46¹ K.c., nieruchomością rolną jest nieruchomość, która jest lub może być wykorzystana do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie. Skarżąca podkreśliła, że klasyfikacja gruntów w operacie ewidencji gruntów nie wyklucza możliwości użytkowania działki, jako gruntu rolnego i po częstokroć nie odzwierciedla stanu faktycznego. A zatem w ocenie skarżącej Gminy wzmiankowana działka stanowi nieruchomość rolną w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, a nadto działka jest położona na obszarze przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Przepis art. 46¹ K.c. jest podstawowym przepisem zawierającym definicję kodeksową nieruchomości rolnej. Dalej skarżąca wywodziła, że definicja ta ma także zastosowanie do wszystkich innych ustaw dotyczących nieruchomości (gruntów rolnych) chyba, że zawierają one postanowienia odmienne. O rolniczym charakterze gruntu przesądza tylko jego rolnicze przeznaczenie, a nie sposób obecnego wykorzystywania. Dlatego do nieruchomości rolnej należą także odłogi i ugory, które potencjalnie biorąc mogą być wykorzystywane rolniczo. Kryterium wyodrębniającym (cechą wyróżniającą) nieruchomość rolną jest zatem możliwy sposób jej wykorzystania. Odwołując się do orzecznictwa Gmina stwierdziła, że nie jest konieczne rzeczywiste prowadzenie działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej lub ogrodniczej, sadowniczej czy rybnej (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 865/08 LEX nr 554853). W ocenie skarżącej interpretacja art. 46¹ K.c. prowadzi do wniosku, iż wskazuje on na czysto agronomiczne cechy i gruntu, jakie powodują, że uzyskiwanie na nim produktów rolnych jest fizycznie możliwe. Co więcej, uzyskiwanie z gruntu płodów rolnych nie musi faktycznie następować; wystarczające jest istnienie pewnej potencjalnej perspektywy uzyskiwania z gruntu płodów rolnych znajdującej swe uzasadnienie w fizyczno-agronomicznych właściwościach gruntu (tak wyrok NSA w Warszawie z dnia 20 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 435/07, LEX nr 5050413). Z uwagi na powyższe skarżąca zaakcentowała, iż przedmiotowa działka, mimo oznaczenia jej w rejestrze gruntów symbolem Tk - tereny kolejowe, z uwagi na jej czysto agronomiczne cechy, może być potencjalnie wykorzystana do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie, a zatem stanowi ona nieruchomość rolną w rozumieniu art. 46¹ K.c., co potwierdza się również w jej oznaczeniu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to, iż uchylona decyzja Wojewody [...] była w pełni zasadna, a skarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest obarczona wadą, albowiem została wydana z naruszeniem art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżone decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: I. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718), określanej dalej jako P.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna przesądza, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy, kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. II. Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Za nieusprawiedliwioną uznać należy materialną podstawę skargi. W sprawie ma zastosowanie norma art. 1 pkt 1 i art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2012 r. poz. 1187, ze zm. – obecnie Dz. U. z 2015 r., poz. 1014), zwanej dalej ustawą. Naruszenie prawa materialnego może wystąpić w dwojakiej postaci, tj. przez błędną jego wykładnię lub poprzez niewłaściwe zastosowanie zachodzące w sytuacji wadliwego wyboru normy prawnej do ustalonego prawidłowo stanu faktycznego lub wadliwej subsumpcji, tj. wadliwego podciągnięcia ustalonego stanu faktycznego pod przepis prawny i wadliwym określeniu skutków prawnych wynikających z tego przepisu. Organy zastosowały przepis art. 13 ust. 2 ustawy poprzez zbadanie, czy zachodzą przesłanki hipotezy w nim zawartej, a następnie trafnie odmówiły zastosowania tej normy. Określonym w art. 13 ust. 2 ustawy warunkiem materialnym przejścia z mocy prawa własności nieruchomości na rzecz gminy było spełnianie przez nieruchomość kryteriów nieruchomości rolnej, w rozumieniu art. 1 pkt 1 ustawy. III. Przepis art. 1 pkt 1 ustawy, reguluje zasady gospodarowania mieniem Skarbu Państwa w odniesieniu do nieruchomości rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych. Przytoczony przepis zawiera dwie przesłanki pozytywne i jedną negatywną zakwalifikowania nieruchomości jako rolnej. Przepisem tym wymagane jest by stanowiła ona nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego i była położona na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Nie może to być natomiast nieruchomość znajdująca się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych. Jako okoliczność bezsporną wskazać można, że sporna działka nie znajdowała się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych. Przesłanka negatywna określona w art. 1 pkt 1 in fine ustawy nie ma więc dla dalszych rozważań żadnego znaczenia. Zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy nieruchomości rolne nieprzekazane do Zasobu ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 16 ust. 3, lub nieprzekazane Agencji ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 17 ust. 1, w terminie określonym w ust. 1, stają się z mocy prawa własnością gmin, na terenie których są położone. Powołane przepisy stanowią jeden z przykładów tzw. komunalizacji nieruchomości z mocy prawa. Nabycie z mocy prawa własności nieruchomości przez gminę w ich trybie nastąpiło z dniem 1 lipca 2000 r. Decyzja wydana przez Wojewodę ma w sprawie przedmiotowej komunalizacji charter deklaratoryjny, ale jest aktem koniecznym do przyjęcia w obrocie, że komunalizacja miała miejsce (por. np. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 8 września 2011 r., sygn. akt III CZP 42/11 (OSNC 2012/2/17). IV. Definicję nieruchomości rolnej w rozumieniu prawa cywilnego zawarto w art. 46¹ K.c., który stanowi, iż nieruchomościami rolnymi są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Za prawidłowe należy uznać stanowisko organu, według którego odesłanie do Kodeksu cywilnego prowadzi do zastosowania art. 46¹ K.c. Spełnianie przez nieruchomość warunków pojęcia nieruchomości rolnej zdefiniowanego w art. 46¹ K.c. nie oznacza jednak, że w każdym przypadku nieruchomość rolna objęta jest zakresem przedmiotowym ustawy. Konieczne jest położenie nieruchomości na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej (z powołanych przepisów wynika, że jednym z ustawowych warunków komunalizacji nieruchomości rolnej na mocy art. 13 ust. 2 ustawy jest to, aby według stanu na dzień 1 lipca 2000 r. położona ona była na obszarze przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej). Skarżąca powołuje się w tym zakresie na ustalenia miejscowego planu zagospodarowania gminy C., zatwierdzonego uchwałą Gminnej Rady Narodowej w C. Nr [...] z dnia [...] grudnia 1987 r. ze zmianami, obowiązującym w dniu 1 lipca 2000 r., zgodnie z którymi przedmiotowa działka położona była na terenie oznaczonym symbolem R-uprawy polowe i ogrodnicze oraz RPU- urządzenia produkcyjno-usługowe rolnictwa. V. Należy jednak wskazać, że obie przytoczone wyżej przesłanki pozytywne muszą być spełnione łącznie, a charakter nieruchomości, zgodnie z wykładnia systemową odzwierciedlają również zapisy ewidencji gruntów i budynków, których znaczenie dla komunalizacji nie zostało zniesione przez ustawę. W związku z tym istotne jest dla rozstrzygnięcia sprawy, że przedmiotowa działka w ewidencji gruntów i budynków w rubryce "Opisy użytków" opisana jest jako Tk – teren kolejowy (zgodnie z wypisem z rejestru gruntów z 26 września 2008 r. - karta 6 akt sprawy oraz wypis z rejestru gruntów stan na 1 lipca 2000 r. - karta 3 akt sprawy). Kryteria zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych określa załącznik nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454, ze zm.). Przepis § 68 ust.1 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji (...) wskazuje pełny katalog rodzajów gruntów, wchodzących w skład grupy użytków gruntowych "grunty rolne", przyjmując przy tym podstawowy podział na użytki rolne (pkt 1 lit. a – h) oraz nieużytki (pkt 2). Odnotować należy, że w katalogu użytków rolnych przewidziano również grunty zabudowane (pkt 1 lit. e - grunty rolne zabudowane, oznaczone symbolem – "Br"). Do całkowicie innego rodzaju użytków gruntowych niż grunty rolne zakwalifikowano natomiast w rozporządzeniu grunty oznaczone symbolem "Bi" ("inne tereny zabudowane"), wymienione w § 68 ust. 3 pkt 3, dotyczącym grupy użytków gruntowych "grunty zabudowane i zurbanizowane", obok takich użytków, jak np. tereny mieszkaniowe, oznaczone symbolem – "B" (ust.3 pkt 1), czy też tereny przemysłowe, oznaczone symbolem – "Ba" (ust.3 pkt 2). Stosownie do treści Załącznika nr 6 do rozporządzenia: "Zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych", do innych terenów zabudowanych zalicza się grunty: 1) zajęte pod budynki i budowle inne niż zaliczone w PKOB do działu 11 oraz do grupy 125 oraz urządzenia związane z tymi budynkami i budowlami, w szczególności: kotłownie, zbiorniki, przewody naziemne, place składowe, place postojowe i manewrowe, ogrodzenia, śmietniki, składowiska odpadów; 2) położone między budynkami, budowlami i urządzeniami, o których mowa w pkt 1, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń i niewykorzystywane w innym celu, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod rabaty i kwietniki, 3) zajęte pod cmentarze czynne oraz cmentarze nieczynne, ale niezaliczone do gruntów zadrzewionych i zakrzewionych, oraz grzebowiska zwierząt. Takie zapisy nie znajdują się w przywołanych odpisach z ewidencji gruntów i budynków. VI. Wypisom z ewidencji gruntów ustawodawca przypisał charakter dokumentów urzędowych i stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone, a zatem i dowód na okoliczność rodzaju użytków gruntowych (art. 76 § 1 K.p.a., w zw. z art. 20 ust. 1 pkt dnia 17 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne: Dz. U. z 2015 r., poz. 520). Nieprawidłowy jest zatem przeciwstawny pogląd, że wpisy w ewidencji nie mają znaczenia przy ocenie, czy dany grunt jest nieruchomością rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego (pogląd taki głosi np. W. Katner, Komentarz do art. 46¹ Kodeksu cywilnego, LEX 2014, teza 5). W ocenie Sądu, z wpisem w ewidencji gruntów wiąże się domniemanie co do charakteru danego gruntu (rodzaju użytków gruntowych), które może być jednak obalone przez stronę dowodami przeciwnymi na podstawie art. 76 § 3 K.p.a. W podobnym kierunku wypowiedział się również WSA w Warszawie w wyroku z 18 sierpnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1246/16, http://www.orzeczenia.gov.pl, powoływanej dalej jako CBOSA oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1260/11, CBOSA, w którym stwierdzono: "Z materiału tego wynika status nieruchomości według zapisów w księdze wieczystej, przeznaczenie w planie miejscowym i w ewidencji gruntów. Był to w niniejszej sprawie materiał wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Brak było podstaw do dopuszczenia z urzędu dodatkowych dowodów, o których mowa w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (oględzin, świadków, biegłego). Odnotować w tym miejscu można, że Gmina nie złożyła dodatkowych wniosków dowodowych w trakcie postępowania administracyjnego". Skład orzekający podziela wyrażane w orzecznictwie stanowisko, że zapisy widniejące w ewidencji gruntów są dowodem określonego stanu faktycznego i nie mogą być zignorowane przez organ badający sprawę. Ich znaczenie prawne nie budzi wątpliwości, w kontekście określenia wystąpienia przesłanek do stwierdzenia nabycia z mocy prawa gruntu przez gminę. Zważyć należy, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie może samodzielnie dokonywać ustaleń sprzecznych z zapisem ewidencji gruntów. Brak jest podstaw do przyjęcia aby taki skutek mógł być osiągnięty np. w wyniku dokonania oględzin (tak WSA w Warszawie w wyroku z 17 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1727/10, CBOSA). NSA w wyroku z dnia 12 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1139/11, CBOSA wyraził stanowisko (a skład orzekający pogląd ten podziela), że zapis w ewidencji nie jest w sprawie komunalizacyjnej, opartej o art. 13 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, jedynie odzwierciedleniem stanu faktycznego. Z mocy art. 1 pkt 3 tej ustawy, wydzielenie geodezyjne lub brak tego wydzielenia są przesłankami materialnoprawnymi komunalizacji. Skutków tych nie można oceniać w kontekście mocy zapisów ewidencyjnych, wynikającej z art. 2 pkt 8 oraz art. 20 i nast. Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Nie jest zatem trafny zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 20 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. W związku z powyższym NSA uznał, że w rozpatrywanej przez NSA sprawie sygn. akt I OSK 1139/11, zapisy w ewidencji miały rozstrzygające znaczenie z uwagi na treść art. 1 pkt 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, a nie z powodu niewłaściwej interpretacji normy art. 20 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Z kolei w wyroku z dnia 16 września 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1035/16, CBOSA, WSA w Warszawie uznał, że "w obecnym stanie ewidencyjnym, stwierdzającym stan istniejący we wskazanej wyżej dacie, zakwalifikowanie spornej części gruntu jako użytku innego niż użytek rolny, tj. jako użytku należącego do kategorii użytków <>, uniemożliwia postrzeganie tego gruntu jako stanowiącego nieruchomość rolną". VII. W orzecznictwie uznaje się, że faktyczne wykorzystanie spornej nieruchomości w przypadku rozważania zastosowania art. 13 ust. 2 ustawy nie stanowiło warunku ustawowego uznania jej za nieruchomość rolną w rozumieniu art. 1 pkt 1 ustawy i dlatego dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy nie miała znaczenia okoliczność w jaki sposób faktycznie jest wykorzystana ta nieruchomość. Obowiązujące przepisy nie wypowiadały się w tej materii (tak NSA w wyroku z dnia 19 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 2506/14, CBOSA). Odrębną natomiast kwestią jest dostosowanie zapisów w ewidencji gruntów do faktycznego sposobu ich użytkowania. Należy podkreślić, że kwestionowanie zapisów w ewidencji gruntów i budynków odbywa się w trybie ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne i nie może być dokonane jako efekt postępowania komunalizacyjnego. Stwierdzony przez organ stan ewidencyjny we wskazanej wyżej dacie, tj. zakwalifikowanie spornej części gruntu jako użytku innego niż użytek rolny, tj. jako użytku należącego do kategorii użytków "tereny kolejowe", uniemożliwia postrzeganie tego gruntu jako stanowiącego nieruchomość rolną, przed ewentualna zmiana zapisów w ewidencji. VIII. Biorąc pod uwagę ww. zapis w ewidencji uznać należy, że organy wyjaśniły sprawę w sposób prawidłowy przed jej merytorycznym rozstrzygnięciem. Zgromadzone dowody poddano prawidłowej ocenie mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy. Ocena ta nie narusza prawa, w szczególności art. 13 ust. 1 i 2 ustawy, a co za tym idzie nie sposób jej podważyć. Zaskarżona decyzja nie uchybia także przepisom prawa procesowego. Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło