IV SA/Wa 2036/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w dniu 19 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary administracyjnej za naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej zwana "skarżącą" lub "spółką") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2016 r. w przedmiocie wymierzenia kary administracyjnej za naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego. W skardze zawarto również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca podniosła, że obecnie nie posiada środków pozwalających na uiszczenie kary pieniężnej, która jest bardzo wysoka. Wyjaśniła, że wszelkie środki zgromadzone na rachunkach są przeznaczone na utrzymanie bieżącej działalności spółki, regulowanie należności publicznoprawnych, spłatę zobowiązań kredytowych, których łączna wartość wynosi 15.019.478,49 zł oraz regulowanie pozostałych zobowiązań, w tym zapłatę wynagrodzeń. Skarżąca wyjaśniła przy tym, iż w pierwszym kwartale br. wypłacono pracownikom wynagrodzenie w wysokości 1.336.516,72 zł, zastrzegając, iż stan ten będzie podtrzymywany w kolejnych kwartałach. Zdaniem skarżącej w celu zapłaty kary administracyjnej musiałaby się wyzbyć części majątku produkcyjnego koniecznego do prowadzenia działalności oraz wystąpić do instytucji kredytowych o udzielenie jej dodatkowego finansowania, co naruszyłoby postanowienia zawartej umowy kredytowej. Reasumując skarżąca stwierdziła, że wykonanie zaskarżonej decyzji przez spółkę, względnie zaspokojenie organu w drodze egzekucji, spowoduje nieodwracalne skutki w postaci wypowiedzenia umów kredytowych, co doprowadzi do utraty płynności finansowej spółki i ograniczenia jej działalności. Do wniosku dołączono bilans skarżącej spółki za 2015 r. oraz wg stanu na 31 marca 2016 r., rachunek zysków i strat za 2015 r. na dzień 31 marca 2016 r. oraz stan zadłużenia i umowę kredytową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a." po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zarówno aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jak też aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis ten przyznaje zatem stronie prawo do wystąpienia z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Skorzystanie z tej możliwości wiąże się jednak z obowiązkiem takiego sformułowania wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na spełnienie przynajmniej jednej z dwóch przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie i literaturze podkreśla się, że ww. przepisie chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało zasadniczo miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 38/12; z 26 marca 2009 r., sygn. akt I FZ 53/09; zob. też B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wolters Kluwer, 2011, s. 228). Za trudne do odwrócenia skutki uznaje się natomiast takie skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10). Wykonanie zaskarżonej decyzji może mieć wpływ na kondycję finansową skarżącej. Jednakże wpływ ten nie jest równoznaczny z powstaniem trudnych do odwrócenia skutków, czy też wyrządzeniem znacznej szkody. Przez szkodę, o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy rozumieć szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest należność pieniężna, a więc z natury rzeczy świadczenie odwracalne, którego zwrot (wraz z odsetkami) może być skutkiem ewentualnego uwzględnienia skargi. Obowiązek zapłaty administracyjnej kary pieniężnej oraz ewentualna, wynikająca z pogorszonej płynności finansowej, konieczność skorzystania z finansowania zewnętrznego, czy zbycia określonego składnika majątkowego nie jest okolicznością nadzwyczajną w prowadzeniu działalności gospodarnej i może być skutkiem również działań oraz decyzji samego przedsiębiorcy. Natomiast każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach podmiotu zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest, to, więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11. Zdaniem Sądu skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 770.446 zł spowoduje utratę jej płynności finansowej, a w konsekwencji ograniczenie prowadzonej działalności i brak możliwości regulowania bieżących należności. Analiza sytuacji majątkowej skarżącej wskazuje, iż za 2015 r. uzyskała ona przychody netto w wysokości ponad 213 mln zł, natomiast za I kwartał 2016 r. w wysokości pond 50 mln zł. Z rachunku zysków i strat wynika również, iż spółka za 2015 r. osiągnęła zysk netto w wysokości 1.749.392,75 zł, a za I kwartał 2016 r. w kwocie 300.094,26 zł. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, dokonuje zatem obecnie szeregu operacji finansowych, w tym reguluje zobowiązania w postaci wynagrodzeń (za I kwartał 2016 r. – 1.336.516,72 zł) i jak sama stwierdziła – zamierza utrzymywać ten stan w kojonych kwartałach br. Ponadto istotna dla rozstrzygnięcia pozostaje nie tylko wartość należącego do spółki majątku trwałego (aktywa trwałe wg stanu na 31 marca 2016 r. – pow. 68 mln zł), ale także wartość aktywów obrotowych w wysokości pow. 35 mln zł, w oparciu, o które prowadzona jest bieżąca działalność spółki. Nie bez znaczenia jest także okoliczność, iż należności krótkoterminowe spółki we wskazanym okresie wynosiły pow. 19 mln zł na 31 marca 2016 r., a inwestycje krótkoterminowe wzrosły z ponad 11 mln zł do ponad 13 mln zł. Zauważenia również wymaga, iż skarżąca zgromadziła w kasie i na rachunkach bankowych środki pieniężne w wysokości 1.736.094,45 zł (wg stanu na 31 marca 2016 r.), a więc znaczenie przekraczające wysokość wymierzonej kary pieniężnej (700.446 zł). Podkreślić należy, iż w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, ponoszone wydatki stanowiące koszty uzyskania przychodów, amortyzacja majątku trwałego, itp. Istotniejsze, zatem jest to, że skarżąca uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtowały się i nadal kształtują się na bardzo wysokim poziomie. Podkreślić należy, iż skarżąca prowadzi nieprzerwanie działalność gospodarczą, osiąga wysokie przychody – ponad 213 mln zł w 2015 r., nie wykazuje strat, osiąga zyski, utrzymuje wynagrodzenia pracownicze, wzrasta również poziom inwestycji krótkoterminowych. Powyższe nie pozwala na ocenę, że zapłata nałożonej kary może rzeczywiście spowodować nieodwracalne skutki dla skarżącej. Należy również stwierdzić, że nie uzasadnia wstrzymania wykonania decyzji okoliczność podniesiona przez skarżącą, że uiszczenie wymierzonej kary pieniężnej spowoduje utratę przez spółkę płynności finansowej co może za sobą pociągnąć negatywne konsekwencje również dla pracowników zatrudnionych w spółce. W rozpoznawanej sprawie z dokumentów przedstawionych przez skarżącą w żaden sposób nie wynika, żeby sytuacja finansowa spółki była na tyle trudna, aby konieczne było zwolnienie pracowników, a jak zostało wyżej wskazane, to na skarżącej spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uprawdopodobniających zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej. Natomiast posiadanie przez skarżącą innych zobowiązań, w tym kredytów, nie może prowadzić do wniosku, że mogą one być zaspokojone kosztem należności wobec Skarbu Państwa. Potrzeba wydatkowania posiadanych środków na zaspokojenie zobowiązań kredytowych nie może być priorytetowo traktowana przed obowiązkiem uiszczenia należności wobec Skarbu Państwa, które powinny być zaspokojone w pierwszej kolejności. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała, by wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowało dla niej trudne do odwrócenia skutki, czy groźbę wystąpienia znacznej szkody. Wskazać także należy, iż egzekwowanie administracyjnej kary pieniężnej powoduje dolegliwość w postaci uszczerbku finansowego, który, ponoszony przez skarżącą przy regulowaniu nawet znacznych zobowiązań finansowych nie jest pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia znacznej szkody, czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji skarżąca może otrzymać zwrot uiszczonych kwot (por. postanowienie NSA z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1562/11). Biorąc powyższe pod uwagę Sąd nie znalazł uzasadnionych podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.