IV SA/Wa 2094/15
WyrokWSA w Warszawie2015-11-02
Skład orzekający: Magdalena Durzyńska, Marzena Milewska-Karczewska, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy złożenie wniosku o przekazanie sprawy rozgraniczeniowej do sądu powszechnego powoduje bezprzedmiotowość postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w sprawie rozgraniczenia nieruchomości?Ratio decidendi
Złożenie wniosku o przekazanie sprawy rozgraniczeniowej do sądu powszechnego nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Decyzja o rozgraniczeniu nieruchomości jest decyzją ostateczną w administracyjnym toku instancyjnym, a strona ma prawo żądać stwierdzenia jej nieważności, jeśli uzna ją za dotkniętą wadami określonymi w art. 156 § 1 k.p.a. W przypadku zainicjowania obu środków kontroli decyzji ostatecznej (wniosku o stwierdzenie nieważności i żądania przekazania sprawy do sądu) pierwszeństwo ma postępowanie administracyjne jako dalej idące.Stan faktyczny
Skarżąca A. S. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w S., która utrzymała w mocy decyzję SKO o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości. Wójt Gminy wydał decyzję o rozgraniczeniu, a skarżąca jednocześnie wniosła o stwierdzenie jej nieważności oraz o przekazanie sprawy do sądu powszechnego. SKO umorzyło postępowanie nieważnościowe, uznając je za bezprzedmiotowe w świetle uchwały Sądu Najwyższego, która według SKO powoduje utratę mocy obowiązującej decyzji administracyjnej po złożeniu wniosku o przekazanie sprawy do sądu. Skarżąca zarzuciła SKO nierozpatrzenie sprawy i niewłaściwą interpretację przepisów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję SKO z dnia [...] kwietnia 2015 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję SKO z dnia [...] marca 2015 r. i zasądził od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska, Sędziowie sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 listopada 2015 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącej 200 (słownie dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postepowania.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej też "SKO" lub Kolegium), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez Panią A. S. (dalej: skarżąca), w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt. Dz.U. z 2013r. poz. 267 z późn. zm.- dalej: "k.p.a."), utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2015r. nr [...] umarzającą w całości postepowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2014r. Nr [...].
Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] lipca 2014r. nr [...] Wójt Gminy [...] orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości położonej we wsi [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], własność Pani Z. J., z działką nr ew. [...] stanowiąca własność Pani A. S.
W terminie 14 dni od wydania w/w decyzji, a zatem zgodnie z przepisem art. 33 ust.3 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne jt. Dz.U. z 2010r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.- dalej też u.p.g.k.) tj. w dniu [...] września 2014r. Pani A. S. wniosła do Wójta Gminy [...] żądanie przekazania sprawy rozgraniczeniowej do Sądu powszechnego. Jednocześnie Pani A. S. wniosła do SKO w [...] wniosek o stwierdzenie nieważności w/w decyzji wskazując na ziszczenie się jej zdaniem przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. bowiem w sposób rażący został naruszony przepis art. 31 ust.2 u.p.g.k.
Kolegium postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...] na wniosek A. S. wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanej wyżej decyzji Wójta Gminy [...].
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...], SKO zawiesiło postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności wskazanej wyżej decyzji, powołując się na przepis art. 97 § 1 k.p.a. oraz fakt, że zgodnie z żądaniem A. S. Wójt Gminy [...] przekazał sprawę dot. rozgraniczenia Sądowi Rejonowemu w [...].
Skarżąca na powyższe postanowienie Kolegium wniosła zażalenie. W wyniku rozpoznania, tegoż zażalenia, Kolegium postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015r. nr [...] uchyliło zaskarżone postanowienie i umorzyło postępowanie w przedmiocie zawieszenia postępowania w całości.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015r. sygn. [...] Sąd Rejonowy w [...] [...] Wydział Cywilny zawiesił postępowanie w sprawie rozgraniczenia do czasu zakończenia postępowania administracyjnego toczącego się przed Kolegium w sprawie o nr [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2014r.
Decyzją z dnia [...] marca 2015r. nr [...] SKO w [...] umorzyło w całości postępowanie administracyjne wszczęte postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014r. w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanej wyżej decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2014r.
Na wyżej wskazane rozstrzygnięcie skarżąca wniosła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że w jej ocenie w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 października 2014r., sygn. akt III CZP 48/14. Sąd Najwyższy we wskazanej uchwale odpowiadał bowiem na pytanie prawne dot. wskazania kto jest wnioskodawcą w postępowaniu sądowym o rozgraniczenie. Wzmianka dot. utraty bytu prawnego decyzji administracyjnej pojawiła się niejako na marginesie uzasadnienia w/w uchwały. Zdaniem skarżącej natomiast decyzje takie tracą byt prawny tylko i wyłącznie w sytuacji wniesienia żądania przekazania sprawy do sądu powszechnego, natomiast nie znajduje to zastosowania w sytuacji, gdy strona jednocześnie żąda przekazania do sądu i kontroli w toku postępowania administracyjnego. A. S. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniosła również o uzasadnienie zmiany linii działania SKO ze zgodnej z doktryną prawa na działanie zmierzające do uniknięcia merytorycznego rozstrzygnięcia kwestii nieważności decyzji Wójta Gminy [...].
Organ po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2015r. nr [...]. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że jest zobligowane do zbadania danej decyzji administracyjnej pod kątem wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. przemawiających za koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji w sytuacji, gdy dany akt funkcjonuje w obrocie prawnym.
Kolegium podzieliło stanowisko poprzednio orzekającego w sprawie składu orzekającego wskazując i przyjmując, iż w sprawie ma zastosowanie uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 października 2014r. o sygn. akt III CZP 48/14. Organ podniósł przy tym, że mając na uwadze stanowisko Sądu Najwyższego zawarte we wskazanej uchwale, co do osoby wnioskodawcy w postępowaniu przed sądem powszechnym, przyjąć należy, iż samo skuteczne złożenie wniosku o przekazanie sprawy o rozgraniczenie nieruchomości do sądu powszechnego powoduje, że decyzja o rozgraniczeniu nieruchomości traci moc. Utrata mocy wiążącej decyzji oznacza, że nie uzyskuje ona procesowych i materialnoprawnych skutków decyzji ostatecznej, co skutkuje niemożnością wszczęcia postępowania nieważnościowego. Zdaniem organu z uzasadnienia uchwały wynika w sposób jednoznaczny, że samo skuteczne złożenie wniosku o przekazanie sprawy o rozgraniczeniu nieruchomości do sądu powszechnego powoduje, że decyzja o rozgraniczeniu nieruchomości traci moc i jest to bezwarunkowe. Stąd też zdaniem organu nie można prowadzić postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego, którego faktycznie już nie ma, gdyż jego byt prawny ustał. Stwierdzenie nieważności decyzji o rozgraniczeniu w takim przypadku byłoby dokonane z rażącym naruszeniem prawa.
A zatem skoro w obrocie prawnym brak jest decyzji, to złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności takiej decyzji winno skutkować odmową wszczęcia postępowania. Ponieważ jednak SKO wszczęło w oparciu o wniosek skarżącej postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności, to niezbędnym stało się zakończenie postępowania w sposób procesowy tj. umorzenie ze względu na jego bezprzedmiotowość, gdyż w obrocie prawnym nie funkcjonuje już decyzja, która miałaby być przedmiotem rozpoznania przez Kolegium.
Odnosząc się do żądania skarżącej dot. wyjaśnienia uzasadnienia zamiany linii działania Kolegium ze zgodnej z doktryną prawa na działania zmierzające do uniknięcia merytorycznego rozstrzygnięcia kwestii nieważności decyzji Wójta Gminy [...], Kolegium podniosło, iż wskazywana przez skarżącą sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie a SKO orzekło w sprawie zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ podniósł także, że jednym z najważniejszych zadań Sądu Najwyższego jest ujednolicenie orzecznictwa sądowego, z tego też względu Kolegium opierając się na wskazaniach zawartych w uchwale siedmiu sędziów SN uznało, iż mają one zastosowanie w przedmiotowej sprawie i dlatego też w całej rozciągłości podzieliło poglądy prawne zawarte w tej uchwale.
Niezgadzając się ze wskazaną wyżej decyzją Kolegium A. S. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie skarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji tegoż organu z dnia [...] marca 2015r. oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. Skarżąca wniosła jednocześnie w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2014r. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości.
W pierwszej kolejności skarżąca w skardze podniosła zarzuty wskazujące na rażące naruszenie prawa przy wydawaniu przez Wójta Gminy [...] decyzji z dnia [...] lipca 2014r. o rozgraniczeniu, zarzucając: naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 30 § 1 oraz art. 31 § 1 i 2 u.p.g.k. a także art. 153 i 917 -918 k.c. Opisując szczegółowo stan faktyczny sprawy w szczególności wskazała na nieprawidłowości przy wyborze geodety upoważnionego do wykonania prac rozgraniczeniowych oraz na zatarcie podejmowanymi czynnościami prawnymi granicy prawnej między nieruchomościami.
Z kolei skarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zarzuciła :
- podejmowanie czynności zmierzających do nierozpatrzenia sprawy ze względu na zastosowany system podwójnej kontroli decyzji wydanych w przedmiocie rozgraniczenia przy zastosowaniu nieadekwatnego orzeczenia SN z dnia 30 października 2014r. sygn. akt. III CZP 48/14, które zostało uczynione punktem ciężkości uzasadnienia umorzenia postępowania odwoławczego ze względu na utratę bytu prawnego decyzji Wójta Gminy [...].
-naruszenie art. 33 ust.3 u.p.g.k. poprzez rozszerzającą interpretację przepisu stojącą na stanowisku, że przekazanie sprawy sądowi powszechnemu wyłącza możliwość kontroli decyzji w toku instancji. Zdaniem skarżącej jest to stanowisko niebezpieczne, zmierza ono do sytuacji, w której decyzja administracyjna pozostawałaby w obiegu nawet wtedy, gdy dotknięta jest wadą wymienioną w art. 156 ust.1 k.p.a. Skarżąca podkreśliła przy tym, że sąd powszechny nie ma kompetencji do kontrolowania czynności podjętych w postępowaniu administracyjnym ani do badania zgodności z prawem wydanej w tym postępowaniu decyzji, gdyż faza sądowa procedury rozgraniczeniowej nie jest etapem odwoławczym w stosunku do fazy administracyjnej.
Skarżąca wskazała, że jej zdaniem, dopuszczalne jest równoczesne zaskarżenie decyzji o rozgraniczeniu w trybie administracyjnym i złożenie wniosku o przekazanie sprawy sądowi powszechnemu. Przy czym pierwszeństwo ma tryb administracyjny. W takiej konfiguracji sąd powszechny z urzędu zawiesza postępowanie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia prawidłowości decyzji w postępowaniu administracyjnym.
Podsumowując skarżąca wskazała, że z dogłębnej analizy przepisów rozdziału VI u.p.g.k można wysnuć wniosek, że ustawodawca po to wyposażył organy administracji w stosowne narzędzia i rozwiązania prawne, w tym narzędzia o charakterze odwoławczym, aby możliwie jak najwięcej spraw z zakresu rozgraniczenia nieruchomości nie obciążało systemu sądownictwa cywilnego, ale zostało rozstrzygniętych na etapie postępowania administracyjnego. Na szczególną uwagę zasługuje na przykład stosunkowo szeroka autonomia stron, którym przysługuje prawo zawarcia ugody i to nie w rozumieniu art. 114-122 k.p.a., ale ugody posiadającej moc ugody sądowej, którą można zawrzeć de facto poza postępowaniem sądowym. Prawo do sądu, jest koniecznością wynikającą z art. 45 Konstytucji RP, niemniej jednak w świetle szerokiej palety rozwiązań prawnych pozostaje rozwiązaniem ostatecznym. Organy administracji oraz organy względem nich nadzorcze są zobowiązane ponosić ciężar wynikających z ustawy obowiązków zamiast poszukiwać sposobów ich przeniesienia na inne struktury państwa jak uczyniło to SKO w [...].
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w skarżonym orzeczeniu tegoż organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz.U. z 2014r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi, jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi– Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.- dalej: p.p.s.a.).
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1 b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów, należy uznać, że jest ona zasadna.
Przedmiotem oceny Sądu jest legalność skarżonej decyzji SKO z dnia [...] kwietnia 2015r., którą utrzymano w mocy decyzje tego organu o umorzeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2014r. nr [...] orzekającej o rozgraniczeniu nieruchomości położonej we wsi [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr ew. [...] stanowiącej własność Z. J., z nieruchomością położoną w tej samej wsi oznaczonej jako działka nr ew. [...] stanowiącej własność A. S. Skarżone orzeczenie jest zatem rozstrzygnięciem proceduralnym.
Ocena zgodności z prawem tego aktu sprowadzać się musi do badania poprawności stosowania przez organ przepisu art. 105 § 1 k.p.a. a więc zbadanie czy w dacie wydania skarżonego aktu administracyjnego faktycznie postępowanie było bezprzedmiotowe a co za tym idzie czy doszło do zasadnego umorzenia postępowania wszczętego wnioskiem skarżącej z dnia [...] września 2014r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2014r. Przy czym podkreślić należy, iż bezprzedmiotowości niniejszego postępowania organ upatruje w fakcie złożenia przez skarżącą żądania o przekazanie sprawy o rozgraniczenie do sądu powszechnego na skutek czego zdaniem organu doszło do utraty mocy obowiązującej w/w decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 1914r. o rozgraniczeniu.
Należy zatem zauważyć, że jak wynika z akt sprawy w dniu [...] lipca 2014r. Wójt Gminy [...] decyzję nr [...] orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości położonych we wsi [...] oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...] i nr [...]. W dniu 1 września 2014r. skarżąca złożyła zarówno wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji, jak również żądanie przekazania sprawy do sądu powszechnego.
Tak więc istotnym zagadnieniem do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest ustalenie czy złożenie żądania przekazania sprawy do sądu powszechnego w tej samej dacie co wniosku o stwierdzenie nieważności powoduje bezprzedmiotowość postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji - jak twierdzi organ. Czy też nie powoduje tej bezprzedmiotowości i organ winien rozpoznać złożony wniosek merytorycznie mimo złożenia żądania o przekazanie sprawy rozgraniczeniowej do Sądu powszechnego.
Analizując przedmiotową kwestię przede wszystkim wypada wskazać, że zgodnie z brzmieniem art. 33 ust.3 u.p.g.k., strona niezadowolona z ustalenia granicy, może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji, przekazania sprawy sądowi. Termin określony w tym przepisie ma charakter terminu prekluzyjnego. Jego przekroczenie uniemożliwia rozpoznanie sprawy w postępowaniu sądowym. Tak więc decyzja administracyjna wydana na mocy art. 33 ust.1 i 2 w/w ustawy ustanawia odstępstwo od wyrażonej w art. 127 § 1 k.p.a. zasady, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. W sytuacji zatem, gdy strona postępowania rozgraniczeniowego jest nie zadowolona z decyzji wówczas nie służy jej odwołanie od tej decyzji na zasadzie przewidzianej w k.p.a. lecz żądanie przekazania sprawy do sądu powszechnego. W konsekwencji stwierdzić należy, że decyzja o rozgraniczeniu nieruchomości jest decyzją ostateczną w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. w administracyjnym toku instancyjnym. Przyznanie stronie uprawnienia do żądania przekazania sprawy o rozgraniczenie nieruchomości sądowi wyłącza możliwość wniesienia odwołania w trybie postępowania administracyjnego (por. wyrok z dnia 9 czerwca 1999r. sygn. III RN 15/98, OSNAP 2000 nr 10, poz. 378; por. też uzasadnienie wyroku NSA z dnia 29 września 1999r. w sprawie II SA 1580/99, lex nr 46210, postanowienie NSA z dnia 7 kwietnia 2010r. I OZ 212.2010, LexPolonica nr 2324159).
Skoro decyzja o rozgraniczeniu jest decyzją ostateczna to w świetle ugruntowanego już orzecznictwa sądowoadministracyjnego przyjąć nalży, że co do zasady strona może żądać stwierdzenia nieważności takiej decyzji (zob. uchwała SN w składzie 7 sędziów z dnia 15 października 1992r. sygn. III AZP 18/92, OSNC 1993/5/67; wyrok SN z dnia 9 czerwca 1999r. sygn. III RN 15/99, OSNP 2000/10/378; wyrok NSA z dnia 22 maja 2003 sygn. II SA 2678/01, lex 148847; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 luty 2015r. sygn. IV SA/Po 1218/14 ) i nie sprzeciwia się temu przewidziana w art. 33 ust.3 u.p.g.k. możliwość żądania przekazania sprawy sądowi, bowiem z żądaniem takim może zwrócić się strona "niezadowolona z ustalenia przebiegu granic", a zatem strona kwestionująca treść merytorycznego rozstrzygnięcia zawartego w decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości. Należy zatem przyjąć, że sprawa o rozgraniczenie nieruchomości rozstrzygnięta ostateczną decyzją o rozgraniczeniu może być ponowie rozpoznana przez sąd powszechny, jeżeli z żądaniem przekazania tej sprawy sądowi zwróci się strona "niezadowolona z ustalenia przebiegu granic". W przypadku zaś gdy strona postepowania administracyjnego rozgraniczeniowego kwestionuje legalności decyzji administracyjnej z powołaniem się na okoliczności wymienione w art. 156 § 1 k.p.a., wówczas do rozpatrzenia takiego żądania stwierdzenia nieważności decyzji właściwe są organy administracji publicznej (par. wyrok NSA z dnia 29 września 1999r., II SA 1580/99, lex 46210).
W orzecznictwie Sądów administracyjnych prezentowane jest również stanowisko, które w pełni podziela sąd w niniejszym składzie, że w razie zainicjowania obu środków kontroli decyzji ostatecznej tj. wniesienia żądania przekazania sprawy do sądu powszechnego oraz wniosku o stwierdzenie nieważności, konieczne jest uwzględnienie prymatu postępowania administracyjnego jako najdalej idącemu, gdyż jego skutkiem może być całkowita eliminacja decyzji z obrotu prawnego, a to może powodować bezprzedmiotowość postępowania wszczętego wnioskiem o przekazanie sprawy sądowi powszechnemu (zob. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 22 maja 2003r. sygn. II SA 2678/01, lex 15847, z dnia 18 czerwca 2014 sygn. I OSK 2814/12, WSA z dnia 18 czerwca 2014 sygn. II SA/Rz 425/12, WSA z dnia 16 lipca 2014r. sygn. II SA/Gl 1869/13, CBOSA).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, godzi się podkreślić, iż skarżąca w terminie o którym mowa w art. 33 ust.3 u.p.g.k tj. 14 dni (wniosek złożono w dniu 1 września 2014r.), złożyła zarówno wniosek o stwierdzenie nieważności jak i żądanie o przekazanie sprawy rozgraniczeniowej do Sądu powszechnego. Tym samym nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania, bowiem po pierwsze nie jest możliwe ustalenie pierwszeństwa wniosków ze względu na termin ich złożenia a po drugie jak wskazano powyżej nawet gdyby było to możliwe to i tak w sprawie pierwszeństwo miałby tryb administracyjny jako dalej idący.
Godzi się w tym miejscu nadmienić, iż podobny pogląd zaprezentował sąd powszechny, bowiem postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 sygn. [...] Sąd Rejonowy w [...] zawiesił toczące się postępowanie w oczekiwaniu na rozstrzygniecie SKO w [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2014r.
Wskazać również wypada, że decyzja Wójta Gminy [...] była ostateczna zgodnie z przepisem art. 16 § 1 k.p.a. od dnia jej wydania bowiem w administracyjnym toku instancyjnym nie przysługiwało od niej odwołanie. Tak wiec skarżąca miała prawo wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji, jeżeli uznawała, że jest ona dotknięta którąś z przesłanek nieważności określonych w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. A zadaniem organu nadzorczego w tym wypadku SKO w [...] było merytoryczne rozpoznanie złożonego wniosku, bowiem w obrocie prawnym nadal pozostawała wskazana decyzja.
Na zakończenie mając na względnie wniosek skarżącej o merytoryczne rozpoznanie sprawy przez sąd i stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2014r. sąd wyjaśnia, iż jak to zostało wskazane na wstępie sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. A zatem zadaniem sądu jest m. in. kontrola wydawanych przez organy rozstrzygnięć a nie zastępowanie tych organów w ich wydawaniu. Z tego też względu Sąd nie analizował podniesionych w skardze zarzutów dot. nieważności decyzji Wójta Gminy [...] bowiem te, uprzednio winny być przedmiotem rozpoznania przez właściwy organ administracji publicznej.
Mając zatem powyższe stanowisko sądu na uwadze, ponownie rozpoznając sprawę organ winien rozpoznać wniosek skarżącej merytorycznie o stwierdzenie nieważności i w tym zakresie wydać stosowne rozstrzygnięcie w oparciu o przepis art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a.
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że podjęte w sprawie decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa procesowego, co miało wpływ na wynik sprawy i co daje podstawę do ich uchylenia na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Orzeczenie w przedmiocie kosztów oparto o przepis art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło