IV SA/Wa 222/20

PostanowienieWSA w Warszawie2021-01-14

Skład orzekający: Kaja Angerman, Joanna Borkowska, Aneta Dąbrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego narusza interes prawny właściciela sąsiedniej nieruchomości, który domaga się utrzymania określonego poziomu powierzchni biologicznie czynnej i utworzenia pasa buforowego w celu ograniczenia uciążliwości zakładu produkcyjnego?
Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, uznając, że uchwała w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie narusza bezpośrednio interesu prawnego skarżącego. Studium, jako akt wewnętrznie obowiązujący organy gminy, nie jest aktem prawa miejscowego i nie wprowadza bezpośrednich ograniczeń w sposobie korzystania z nieruchomości skarżącego. Ustalenia studium mają charakter wytycznych dla przyszłych planów miejscowych, a w tym przypadku kierunki zagospodarowania terenu przemysłowego zmierzały do ochrony sąsiednich nieruchomości, a nie do ograniczenia praw skarżącego.
Stan faktyczny
Skarżący, właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem zakładu produkcyjnego, wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy dotyczącą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Zarzucił naruszenie jego interesu prawnego przez nieuwzględnienie w studium wniosku o utrzymanie 20% powierzchni biologicznie czynnej i utworzenie pasa buforowego na sąsiedniej działce, co miało ograniczyć uciążliwość zakładu. Skarżący podniósł, że jego nieruchomość jest narażona na uciążliwości (hałas, zapylenie) przekraczające dopuszczalne normy.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zasądzono zwrot kwoty wpisu od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 stycznia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kaja Angerman Sędziowie Sędzia WSA Joanna Borkowska Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 stycznia 2021 roku sprawy ze skargi A. W. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2019 roku nr [...] w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić A. W. kwotę 300 (trzysta) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi; A. W. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę NR [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. w sprawie uchwalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] (dalej: "uchwała", "studium"). Skarżący zażądał stwierdzenia nieważności uchwały. Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie jego interesu prawnego, chronionego art. 140 Kodeksu cywilnego oraz art. 10 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym [(Dz. U. z 2018 r., poz. 1945) – dalej w skrócie: "u.p.z.p."] przez nieuwzględnienie przez Gminę [...] w studium wniosku skarżącego dotyczącego utrzymania stosunku powierzchni biologicznie czynnej w postaci zadrzewień do całości powierzchni działki o numerze ew. [...] na poziomie 20 % i stworzenia z części niezabudowanej tej działki pasa buforowego bez możliwości zabudowy, ograniczającego uciążliwość zakładu produkcyjnego [...] sp. z o.o. w [...]. W motywach skargi podano, że skarżący jest właścicielem nieruchomości w gminie [...] stanowiącej działkę o numerze ew. [...], która sąsiaduje z terenami [...] sp. z o.o., w tym z działką o numerze ew. [...]. Zakład produkcyjny [...] powoduje znaczne uciążliwości wykraczające poza posiadane nieruchomości. Doszło już do przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu, co zostało podkreślone w wyroku z [...] grudnia 2018 r. (sygn. Akt [...]), w którym uznano, że nieruchomość skarżącego znajduje się w strefie oddziaływania obiektu [...]. Skarżący wielokrotnie informował Gminę [...], że ww. zakład powoduje zapylenie, które osiada na jego nieruchomości. W bieżącym roku fakt występowania lepkiego nalotu na posesji skarżącego został potwierdzony przez przedstawicieli Gminy [...]. Gmina powinna podjąć wszelkie działania, aby zapewnić ochronę nieruchomości skarżącego przed szkodliwym wpływem immisji z nieruchomości [...], albowiem zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. w studium uwzględnia się uwarunkowania wynikające w szczególności z warunków i jakości życia mieszkańców, w tym ochrony ich zdrowia. Skarżący podniósł, że podobny stan faktyczny był przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygnaturze akt II OSK 213/17. W wyroku z 14 lutego 2018 r. NSA wskazał, że: "Naruszeniem interesu prawnego może być również takie przeznaczenie nieruchomości sąsiadujących z działką stanowiącą własność osób wnoszących skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, które udaremni bądź utrudni zabudowę ich nieruchomości lub też spowoduje uciążliwości ograniczenia w swobodnym użytkowaniu nieruchomości i rozporządzaniu prawem własności". W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku, w odniesieniu do legitymacji skargowej NSA podkreślił, że "podstawą zaskarżenia jest bowiem niezgodność uchwały z prawem i równocześnie naruszenie przez nią konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy. Powyższym zagadnieniem dwukrotnie zajmował się Trybunał Konstytucyjny, który w uzasadnieniu wyroków z 4 listopada 2003 r. (sygn. SK 30/02, OTK ZU 8/A/2003/84) i z 16 września 2008 r. (sygn. SK 76/06, OTK-A 2008/7/121) podzielił interpretację przyjmowaną przez sądy administracyjne, zgodnie z którą prawo do zaskarżania uchwał na podstawie art. 101 ust. 1 SamGminU przysługuje tym, którzy wykażą się konkretnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego. W przywołanym uzasadnieniu NSA wskazał, że przeznaczenie określonych nieruchomości wpływa na sposób korzystania z prawa własności działek sąsiadujących z tymi nieruchomościami, a wiąże się to chociażby ze znoszeniem uciążliwości, np. hałasu i to niezależnie od tego, czy hałas ten będzie mieścił się w granicach norm dopuszczonych przez obowiązujące przepisy prawa. Jeżeli dochodzi do uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego, który daje właścicielowi nieruchomości sąsiedniej (znajdującej się w sferze oddziaływania) w stosunku do nieruchomości wnoszących skargę w trybie art. 101 ust. 1 SamGminU, możliwości szerszego wykonywania swego prawa własności, to ma to wpływ na zakres wykonywania własności przez skarżących, gdyż tym samym muszą oni więcej znosić (wyrok NSA z 5 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 2479/12). Wreszcie, NSA stwierdził, że prawo własności jest chronione konstytucyjnie (art. 21 ust. 1 Konstytucji RP) i znajduje także ochronę w przepisach Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (w szczególności w art. 6 ust. 1 oraz art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji), nie jest jednak prawem bezwzględnym. Doznaje w określonych sytuacjach ograniczeń. Dopuszcza je Konstytucja RP w art. 64 ust. 3. W tym też kontekście skarżący powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 17 czerwca 2013 r. (sygn. akt II SA/G1 12/13), w którym wskazano, że "Ingerencja gminnego planisty w sferę wykonywania prawa własności winna odwoływać się do innych konstytucyjnie chronionych wartości. Ingerencja taka może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie prawa dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób". Rada Gminy [...] – w odpowiedzi na skargę – wniosła o odrzucenie, względnie oddalenie skargi. Organ stwierdził, że zaskarżona uchwała jest zgodna z prawem i nie narusza interesu prawnego skarżącego. Rada ostatecznie nie uwzględniła wniosku zgłoszonego przez skarżącego z uwagi na jego bezzasadność. Brak podstaw do twierdzenia, że w uchwalonym studium nie uwzględniono warunków i jakości życia mieszkańców, w tym ochrony ich zdrowia oraz zapewnienia dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, zgodnie z uniwersalnym projektowaniem. Studium w stosunku do terenu w obrębie, którego znajduje się działka[...] wskazuje, że ewentualna uciążliwość obiektów na terenie [...] (zakład produkcyjny art. spożywczych [...]) musi ograniczyć się do własnego terenu, a sposób jaki inwestor zastosuje, żeby spełnić ten warunek będzie możliwy do określenia na etapie późniejszym, kiedy będzie wiadomo jakiego rodzaju oddziaływanie występuje na terenie [...] i jakie konkretne środki należy zastosować, żeby zakład nie był uciążliwy dla terenów sąsiednich. Wprowadzenie zatem obowiązku zadrzewienia 20 % działki [...] na etapie studium jest bezprzedmiotowe, a ze względu na istniejącą zabudowę ustalono, że minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej wynosi 5 % działki budowlanej. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie brak również podstaw do twierdzenia, że uchwalając studium Rada naruszyła art. 140 K.c. Organ podkreślił, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie jest aktem prawa miejscowego, lecz aktem wewnętrznie obowiązującym jedynie organy gminy i jedynie pośrednio może wpływać na prawa i obowiązki podmiotów spoza systemu organów administracji publicznej (wyrok NSA z 3 sierpnia 2007 r., sygn. akt II OSK 614/2007, LexisNexis nr 3993407, Lex nr 334317). Ponadto prawo własności nie podlega bezwzględnej i bezwarunkowej ochronie. W określonych ustawami przypadkach prawo takie może doznawać ograniczeń i tak jest na gruncie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która daje organom gminy władztwo planistyczne, pozwalające na kształtowanie sposobu wykonywania prawa własności. W planach zagospodarowania przestrzennego (art. 6 ust. 1 u.p.z.p.) oraz - w pewnym sensie, na wyższym poziomie ogólności i niejako pośrednio przez wyznaczenie określonych ram dla wspomnianych planów - w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, rada gminy władna jest ustalać takie przeznaczenie terenów, które może nie odpowiadać ich właścicielom, przy czym jednak przeznaczenie takie nie może być dowolne, ale oparte na racjonalnych przesłankach, wynikających zwłaszcza z art. 1 u.p.z.p. (wyrok WSA w Krakowie z 20.05.2015 r., sygn. akt II SA/Kr 402/15). Wniosek złożony przez skarżącego nie dotyczył jego nieruchomości, ale nieruchomości sąsiedniej. Sfera uprawnień skarżącego w stosunku do jego nieruchomości w żaden sposób nie została ograniczona. W skardze nie wykazano, że przyjęte w studium rozwiązania naruszają interes prawny skarżącego. Skarżący w piśmie z [...] lipca 2020 r. na poparcie twierdzenia, że doszło do naruszenia jego interesu prawnego, przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 16 maja 2013 r. (II SA/Po 12/13), w którym wskazano, że: "Określone obszary gminy mogą być zatem przeznaczone w planie miejscowym pod zabudowę danego rodzaju, jeśli wcześniej w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmina wskaże te obszary jako przewidziane pod taką zabudowę. Ustalenia planu miejscowego są konsekwencją zapisów studium. Tym samym, skoro studium jest wiążące dla ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy, który stanowiąc akt prawa miejscowego nie może naruszać ustaleń studium, a więc ustanawiać sprzecznych rozwiązań (co wynika jednoznacznie z treści art. 9 ust. 4, art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 1 PlanZagospU), to wprowadzenie w studium ograniczeń co do sposobu zagospodarowania danego terenu ma realne przełożenie na uprawnienia właścicielskie skarżących. W szczególności, gdy jak wskazuje sam skarżony organ, została już wszczęta procedura uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego". Skarżący podkreślił, że uchwałą Nr [...] Rada Gminy [...] [...] marca 2020 r. przyjęła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części wsi [...]. Skarżący zaskarżył ww. uchwałę skargą z [...] lipca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) - dalej w skrócie: "P.p.s.a."], polegają m. in. na kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta – stosownie do art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. – obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 (akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej) podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Takim aktem jest zaskarżona uchwała Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. w sprawie uchwalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...] (zwana dalej: "uchwałą", "studium"). Prawo dla skarżącego do zaskarżenia przedmiotowej uchwały wynikało z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 506). Przepis ten stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Skuteczne zaskarżenie uchwały rady gminy z zakresu administracji publicznej do sądu administracyjnego jest uzależnione zatem od wykazania przez skarżącego, że kwestionowana uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie. Innymi słowy, dopuszczalność skargi wniesionej na uchwałę, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a., oprócz posiadania interesu prawnego, uwarunkowana jest także jego naruszeniem. Strona inicjująca postępowanie sądowe w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a jej indywidualną sytuacją prawną, czyli interes prawny i, że ze względu na istnienie tego związku zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jej sytuację prawną, pozbawiając uprawnień, ograniczając lub uniemożliwiając ich realizację, czyli naruszenie interesu prawnego. Naruszenie interesu prawnego następuje więc wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący (wyrok NSA z 19.06.2009 r., sygn. akt II OSK 205/09, orzeczenia.nsa.gov.pl). Naruszenie to musi występować w momencie zaskarżenia uchwały, a nie dopiero w przyszłości (wyrok NSA z 4.09.2001 r., sygn. akt II SA 1410/01, publ. LEX nr 53376; wyrok NSA z 14.03.2002 r., sygn. akt II SA 2503/01, publ. LEX nr 81964). Oznacza to, że do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Skarżący musi w dacie wniesienia skargi legitymować się naruszonym interesem prawnym. W skardze należy wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę (wyrok NSA z 4.02.2005r., sygn. akt OSK 1563/04, Lex nr 171196). Naruszenie zindywidualizowanego interesu, nie zaś wadliwość obiektywna uchwały, stanowi legitymację do wniesienia skargi. Dopiero stwierdzenie naruszenia interesu prawnego otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) skargi. Daje Sądowi prawo do oceny - czy naruszenie interesu prawnego kwestionowanymi postanowieniami planu zostało dokonane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a więc czy nie zostały naruszone przepisy dotyczące procedury uchwalania aktu planistycznego oraz czy gmina nie przekroczyła granic swoich uprawnień planistycznych. Zaskarżona uchwała może być wyeliminowana z obrotu prawnego, dopiero wówczas, gdy wraz z naruszeniem interesu prawnego dojdzie do naruszenia prawa. Jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego, to w myśl art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a., Sąd odrzuca skargę. Przepisem szczególnym w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. stawiającym wymagania wobec zaskarżalności do sądu uchwały z zakresu administracji publicznej podjętej przez organ gminy jest wspomniany już wyżej art. 101 u.s.g. Zatem wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga na studium posiada swoją podstawę we wskazanej wyżej regulacji ustawy o samorządzie gminnym, która stanowi lex specialis w stosunku do ogólnej regulacji art. 50 P.p.s.a. określającej legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. jest norma prawa materialnego, przy czym niekoniecznie interes prawny musi mieć podstawę w przepisach materialnych prawa administracyjnego (wyrok NSA z 16.02.2010r., sygn. akt II OSK 1981/09, orzeczenia.nsa.gov.pl). Niewątpliwie skarżący, jako podmiot legitymujący się posiadaniem prawa własności do działki nr [...] położonej w miejscowości [...] w gminie [...], a zatem objętą zakresem zaskarżonej uchwały, posiada interes prawny w kwestionowaniu ustaleń w niej przyjętych. Natomiast do rozważenia pozostaje kwestia, czy zapisy studium powodują naruszenie interesu prawnego skarżącego, a wówczas gdy zaistnieją podstawy do takiego przyjęcia, dopiero konieczne jest dokonanie oceny, czy naruszenie interesu prawnego skarżącego nastąpiło zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym. Przechodząc zatem do uzyskania odpowiedzi na zasadnicze pytanie, czy zaskarżonym aktem doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącego sprowadzającego się do odebrania lub ograniczenia prawa własności skarżącego wynikającego z przepisów prawa materialnego, należy wyjść od normy art. 3 ust. 1 u.p.z.p., która stanowi, że kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy należy do zadań własnych gminy. Formą realizacji tego obowiązku jest planowanie przestrzenne dokonywane przez organy gminy na zasadach i w trybie określonych w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. I tak, w celu określenia polityki przestrzennej gminy, w tym lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego, rada gminy sporządza - dla całego obszaru w granicach administracyjnych gminy - studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (art. 9 ust. 1 i ust. 3 oraz następne u.p.z.p.). Z kolei w celu ustalenia przeznaczenia terenów, w tym dla inwestycji celu publicznego, oraz określenia sposobów ich zagospodarowania i warunków zabudowy rada gminy sporządza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (art. 4 ust. 1 oraz art. 14 i następne u.p.z.p.). Plan miejscowy – stosownie do art. 14 ust. 8 u.p.z.p. – jest aktem prawa miejscowego, w przeciwieństwie do studium, które - zgodnie z art. 9 ust. 5 u.p.z.p. – nie jest aktem prawa miejscowego, niemniej jednak ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych (art. 9 ust. 4 u.p.z.p.). Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, nie będąc aktem prawa miejscowego, jest więc aktem wewnętrznie obowiązującym jedynie organy gminy i jedynie pośrednio może wpływać na prawa i obowiązki podmiotów spoza systemu organów administracji publicznej (np. wyrok NSA z 3 sierpnia 2007 r., sygn. akt II OSK 614/2007). Mając na uwadze ten fakt, nie można zakładać - jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 lutego 2008 r. (sygn. akt II OSK 1765/07) - że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy staje się aktem, który wywołuje skutki prawne zbliżone do tych, które wywołuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Oceniając więc naruszenie interesu prawnego skarżącego, które jest przesłanką dopuszczalności skargi opartej na art. 101 u.s.g., trzeba widzieć różnice pomiędzy studium - jako aktem wewnętrznej polityki przestrzennej gminy, a aktem prawa miejscowego – jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w zakresie bezpośredniości i realności naruszenia interesu prawnego (wyroki NSA z: 26.02.2008r., sygn. akt II OSK 1765/07; 2.07.2009r., sygn. akt II OSK 414/09 – w orzeczenia.nsa.gov.pl). Sama możliwość naruszenia interesu prawnego skarżącego nie jest wystarczającym kryterium zaskarżalności studium (tak również wyżej powołany wyrok NSA z 26.02.2008 r.). W tym miejscu należy także powtórzyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że naruszenia interesu prawnego jako warunku dopuszczalności skargi nie można upatrywać w naruszeniu przepisów dotyczących procedury planistycznej. Ta może być bowiem kontrolowana przez sąd administracyjny dopiero wówczas gdy wykazane zostanie, że interes prawny strony skarżącej został naruszony (powyższy wyrok NSA z 26.02.2008r.). Jak już wyżej podano, skarżący jest właścicielem działki nr [...], która zgodnie z jego wskazaniem sąsiaduje z terenami [...], w tym z działką nr [...]. W skardze podniesiono, że nieruchomość skarżącego znajduje się w strefie oddziaływania zakładu produkcyjnego [...]. Zakład ten jest źródłem znacznych uciążliwości wykraczających poza posiadane nieruchomości. Skarżący uważa, że zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny. W studium nie ustalono bowiem powierzchni biologiczne czynnej w postaci zadrzewień do całości powierzchni działki nr [...] na poziomie 20 % i stworzenia w części niezabudowanej tej działki pasa buforowego bez możliwości zabudowy, ograniczającego uciążliwość zakładu produkcyjnego [...]. Z powyższego wynika, że skarżący nie kwestionuje kierunków zagospodarowania wyznaczonych dla terenu, na którym położona jest jego działka nr [...], tylko kierunki zagospodarowania terenu, na którym położona jest działka nr [...]. Z akt sprawy wynika, że działka skarżącego nie znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [...] Działki te oddzielają działki nr [...] i[...]przeznaczone pod infrastrukturę drogową. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, należało stwierdzić, że zapisy zaskarżonej uchwały nie naruszają interesu prawnego skarżącego w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Kwestionowana uchwała nie wprowadziła aktualnie dla skarżącego ograniczenia w sposobie korzystania z jego nieruchomości. Oceniając realność i bezpośredniość naruszenia interesu prawnego skarżącego treścią zaskarżonego studium w odniesieniu do norm kształtujących prawo własności, na które skarżący powołał się, należało wziąć pod uwagę zarówno charakter tego aktu z zakresu administracji publicznej, jak i jego treść określoną przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W tym kontekście możliwa była bowiem jedynie ocena, czy treść kwestionowanego studium ingeruje w uprawnienia skarżącego wynikające z prawa własności nieruchomości, z którymi łączy się możliwość nieskrępowanego korzystania z niej oraz prawo żądania ochrony przed takim wykorzystaniem nieruchomości sąsiedniej, które narusza możliwość korzystania z jego własnej nieruchomości (pod. wyrok WSA w Gliwicach z 24.01.2018 r., sygn. akt II SA/Gl 845/17). Z akt sprawy wynika, że działka skarżącego nr [...] położona jest na terenie zabudowy zagrodowej i usługowej oznaczonym w studium symbolem [...], a działka nr [...] położona jest na terenie zabudowy produkcyjnej związanej z przemysłem spożywczym oznaczonym w studium symbolem [...]. Zgodnie ze studium, załącznikiem nr 1 do uchwały – rozdziałem III zatytułowanym "Kierunki zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz w przeznaczeniu terenów, w tym wynikające z audytu krajobrazowego", podrozdziałem 1. Struktura funkcjonalno – przestrzenna gminy – wskazano, że aktywizacja gospodarcza stanowi szansę dla lokalizacji inwestycji i przedsięwzięć wpływających znacząco na rozwój ekonomiczny gminy. Będzie się ona koncentrować głównie w wyznaczonych na rysunku studium pn. "Kierunki" terenach produkcji, składów, magazynów i usług. Tereny koncentracji działalności gospodarczej zostały wyznaczone w sąsiedztwie drogi wojewódzkiej nr [...] we wsi m. in. [...]. Przy podejmowaniu decyzji lokalizacyjnych należy uwzględnić przepisy dotyczące położenia gminy [...] w [...] Obszarze Chronionego Krajobrazu oraz zastosować wprowadzenie zieleni izolacyjnej przy terenach produkcyjnych graniczących z zabudową mieszkaniową. Dalej wskazano, że jednym z podstawowych kierunków rozwoju struktury funkcjonalno – przestrzennej gminy [...] jest rozwój funkcji produkcyjno – usługowych wzmacniających aktywność gminy jako miejsca pracy i zamieszkiwania, zwłaszcza dla ludzi młodych. Obszary zainwestowania obejmują istniejące i projektowane tereny przeznaczone m. in. pod taką funkcję jak "tereny przeznaczone pod kontynuację i rozwój funkcji przemysłowych, usługowych i infrastruktury technicznej", w tym obejmują m. in. [...] – tereny zabudowy produkcyjnej związanej z przemysłem spożywczym. Zgodnie z rozdziałem III podpunktem 3 studium dla obszaru zainwestowania [...] (jw. tereny zabudowy produkcyjnej związanej z przemysłem spożywczym) przyjęto następujące ustalenia: (1) główna funkcja – zabudowa produkcyjna, składy, magazyny; (2) uzupełniająca funkcja – urządzenia infrastruktury technicznej, drogi wewnętrzne, parkingi, zieleń urządzona; (3) zasady zagospodarowania i standardy kształtowania zabudowy: a) istniejąca zabudowa może być rozbudowywana, przebudowywana i nadbudowywana, b) ewentualna uciążliwość musi ograniczyć się do terenu, do którego inwestor posiada tytuł prawny, c) zakazuje się lokalizacji zabudowy mieszkaniowej, d) maksymalna wysokość budynków produkcyjnych – 25 m, e) maksymalna wysokość magazynów – 40 m, f) maksymalna wysokość pozostałych obiektów – 15 m, g) minimalna powierzchnia biologicznie czynna – 5 % działki budowlanej, h) przy granicy z terenami zabudowy mieszkaniowej należy wyznaczyć strefy zieleni zabezpieczającej zabudowę mieszkaniową przed potencjalnymi uciążliwościami zagospodarowania w obszarach [...]. Mając za podstawę wprowadzone zaskarżonym studium kierunki zagospodarowania dla terenów oznaczonych symbolem [...], na którym usytuowana jest m. in. działka nr [...], w szczególności w zakresie zasad zagospodarowania i standardów kształtowania zabudowy nakierowane na ograniczanie ewentualnych uciążliwości wyłącznie do terenu, do którego inwestor posiada tytuł prawny i wyznaczenie strefy zieleni zabezpieczającej zabudowę mieszkaniową przed potencjalnymi uciążliwościami zagospodarowania w obszarach [...] przy granicy z terenami zabudowy mieszkaniowej - nie sposób podzielić twierdzenia skarżącego, że zaskarżoną uchwałą doszło do naruszenia jego interesu prawnego. Na podstawie mających się tak kształtować kierunków zagospodarowania w zakresie terenów oznaczonych symbolem [...] nie można stwierdzić, aby ustaleniami studium doszło do realnego naruszenia interesu prawnego skarżącego. Na podstawie tak ukształtowanych kierunków zagospodarowania określonych w zaskarżonym studium nie sposób wyprowadzić tezy, że utrudnią one zagospodarowanie nieruchomości skarżącego, spowodują uciążliwości i ograniczą swobodne użytkowanie jego nieruchomości, wpłyną na rozporządzanie prawem własności. Z powyższego wynika, że nie doszło do uchwalenia studium, które dawałoby właścicielowi nieruchomości sąsiednich, położonych na terenie oznaczonym symbolem [...], w tym działki nr [...] w stosunku do nieruchomości skarżącego możliwość szerszego wykonywania prawa własności, wpływającego na zakres wykonywania własności przez skarżącego. Innymi słowy, miałoby negatywne przełożenie na realne wykonywanego przez skarżącego prawa własności. Zamierzeniem wyznaczonych kierunków zagospodarowania spornego terenu nie było ograniczenie prawa własności skarżącego, ale jego ochrona przed zaistniałym oddziaływaniem. Ponadto, powyższymi ustaleniami studium nie odebrano skarżącemu możliwości zagospodarowania jego własności według własnych potrzeb. Gmina wiedząc jakie zagrożenia dla otoczenia wiążą się z rodzajem dopuszczonej działalności na terenach [...] ustalonymi kierunkami zagospodarowania zastrzegła, aby inwestor zabezpieczył zabudowane nieruchomości sąsiednie przed uciążliwościami ograniczając ich zasięg do terenu jego własności, a nawet aby uchronił je przed potencjalnymi uciążliwościami doprowadzając do wyznaczenia strefy zieleni zabezpieczającej zabudowę mieszkaniową. Natomiast sposób spełnienia warunku ograniczenia uciążliwości do granic własności nieruchomości sąsiednich, zgodnie ze wskazaniem Rady, będzie możliwy do określenia na etapie późniejszym, kiedy będzie wiadomo jakiego rodzaju oddziaływania występują na terenie [...] i jakie konkretnie środki należy zastosować, żeby ww. zakład produkcyjny nie był uciążliwy dla terenów sąsiednich. Z kolei ze względu na istniejącą zabudowę ustalono, że minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej wynosi 5 % działki budowlanej. Z tego też wynika, że uwzględniono charakter, specyfikę aktu planistycznego jakim jest studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania, jako uchwały wytyczającej lokalne zasady zagospodarowania poszczególnych terenów na całym obszarze gminy, a nie poszczególnych działek. Sąd, mając za podstawę powyższe wywody, stanowisko skarżącego i organu oraz ustalenia zaskarżonego studium uznał, że w przedmiotowym przypadku nie można mówić o istnieniu interesu prawnego skarżącego, do naruszenia którego doszło ustaleniami zaskarżonej uchwały. Sam skarżący nie wykazał naruszenia interesu prawnego. W przeważającej części skargi i pisma procesowego skarżący cytuje fragmenty orzeczeń sądów administracyjnych, w których przedmiotem zaskarżenia był plan zagospodarowania przestrzennego, a nie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Natomiast w kwestii fragmentu orzeczenia wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Po 12/13, w której przedmiotem zaskarżenia również było studium - należy wskazać, że niekwestionowane w sprawie były twierdzenia, że wprowadzenie w studium ograniczeń co do sposobu zagospodarowania danego terenu ma przełożenie na uprawnienia właścicielskie (co też wyżej zostało wykazane) oraz, że ustalenia planu miejscowego są konsekwencją zapisów studium. Nadto, też w zakresie orzeczenia wydanego w sprawie [...], w której przedmiotem zaskarżenia była decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem wniesionym przez skarżącego od decyzji zatwierdzającej projekt budowalny i udzielającej [...] sp. z o.o. pozwolenia na budowę hali produkcyjno-magazynowej m. in. na działce [...] - należy wskazać, że w kontrolowanej sprawie chodziło o wykazanie i ocenę naruszenia interesu prawnego zaskarżonym aktem organu gminy (studium) w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g., a nieustalenie przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, czyli interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W tym stanie rzeczy Sąd – na mocy art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. – orzekł jak w punkcie 1 postanowienia. O zwrocie opłaty sądowej – postanowił w punkcie 2 – na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło