IV SA/Wa 2241/15

WyrokWSA w Warszawie2015-12-22

Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Aneta Dąbrowska, Marzena Milewska-Karczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu przeprowadzenia linii elektroenergetycznej została wydana prawidłowo, z uwzględnieniem wymogów precyzyjnego określenia obszaru ograniczenia i przeprowadzenia rokowań z właścicielem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Wojewody, utrzymująca w mocy decyzję Starosty, nie narusza prawa. Inwestycja celu publicznego (budowa linii elektroenergetycznej) była zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a decyzja precyzyjnie określała lokalizację i powierzchnię ograniczenia korzystania z nieruchomości, wskazując pas technologiczny o szerokości 70 metrów. Ponadto, organ administracji wykazał, że przed wydaniem decyzji przeprowadzono rokowania z właścicielem, które zakończyły się fiaskiem z powodu niemożności porozumienia co do warunków (właściciel żądał wykupu nieruchomości).
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. P. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości skarżącego w celu założenia i przeprowadzenia nad nią przewodów linii elektroenergetycznej 400 kV. Skarżący zarzucał organom m.in. brak precyzyjnego określenia obszaru ograniczenia, nierzetelność rokowań oraz odmowę zawieszenia postępowania w związku z toczącymi się innymi postępowaniami administracyjnymi i sądowymi dotyczącymi tej inwestycji. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy, uznając spełnienie przesłanek do ograniczenia korzystania z nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 - dalej kpa) oraz art. 9a i art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014r., poz. 518 ze zm. - dalej ugn), po rozpatrzeniu odwołania K. P. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości położonej w miejscowości [...], gmina [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,9500 ha, nr [...] o pow. 1,0200 ha i nr [...] o pow. 1,6400 ha, stanowiącej własność K. P. (dalej skarżącego) (KW [...]), poprzez zezwolenie [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej [...] S.A.) na założenie i przeprowadzenie nad nieruchomością przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej w ramach realizacji inwestycji pn. "Budowa dwutorowej linii 400kV [...] z czasową pracą jednego toru na napięciu 220 kV w relacji [...]-[...]" oraz zobowiązującej [...] S.A. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po wykonaniu prac, a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty, do zapłaty odszkodowania, utrzymał ją w mocy. Decyzje zostały wydane w następujących okolicznościach faktycznych oraz stanie prawnym: Starosta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 roku ograniczył sposób korzystania z nieruchomości położonej w miejscowości [...], gm. [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,9500 ha, nr [...] o pow. 1,0200 ha i nr [...] o pow. 1,6400 ha, stanowiącej własność skarżącego, poprzez zezwolenie [...] S.A. na założenie i przeprowadzenie nad nieruchomością przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej w ramach realizacji inwestycji pn: "Budowa dwutorowej linii 400kV [...] z czasową pracą jednego toru na napięciu 220 kV w relacji [...]-[...]". Stwierdzono, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości polegać będzie na zezwoleniu na: przeciągnięciu nad działką przewodów napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV [...], tj. przewodów fazowych 3x AFL-8350 mm i odgromowych linii 2xOPGW 48J skojarzonych ze światłowodem z jednoczesnym wybudowaniem na granicy działek nr [...] i [...] słupa energetycznego kratowego serii E33, typ M6+5 o wysokości 54,20 m i wymiarach 11,84 m x 11,84 m, podtrzymującego te przewody oraz późniejszym funkcjonowaniem dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej wraz z wszelkimi obiektami i urządzeniami niezbędnymi do jej eksploatacji, - dostępie, wejściu, przechodzie, przejeździe niezbędnym sprzętem osób upoważnionych przez [...] S.A. w celu wykonania czynności związanych z budową, eksploatacją, konserwacją, remontem, modernizacją, przebudową, usuwaniem awarii linii, w tym dokonywaniem wymiany niezbędnych jej elementów, - ustanowieniu ograniczeń i zakazów wynikających z istnienia pasa technologicznego linii o szerokości 70 m (tj. po 35 m w każdą stronę od osi linii), w tym polegających na zakazie wznoszenia w pasie technologicznym budynków mieszkalnych, budowli, zakazie utrzymywania w pasie technologicznym drzew, krzewów i roślinności przekraczającej 3 m wysokości, a także korzystaniu z nieruchomości obciążonej w sposób zgodny z aktualnie obowiązującymi przepisami dotyczącymi linii elektroenergetycznych, ochrony zdrowia i życia ludzkiego oraz ochrony środowiska, - wycinkę istniejącego na nieruchomości drzewostanu w zakresie niezbędnym do wybudowania linii oraz jej eksploatacji, w szczególności wycinkę drzewostanu na obszarze pasa technologicznego oraz trwałe lub okresowe wyłączenie części nieruchomości (w obrębie pasa technologicznego) z produkcji rolnej i/lub leśnej. Wskazano na lokalizację i powierzchnię ograniczenia, stosownie do załączników graficznych nr 1, nr 2 i nr 3 do decyzji - mapy w skali 1:1000 z naniesionym projektowanym odcinkiem linii z zakreskowaną powierzchnią pasa technologicznego o szerokości 70 m, w obrębie: - działki nr [...], w części powierzchni 0,4245 ha (pas gruntu o szer. 70 m i dl. 64 m), - działki nr [...], w części powierzchni 0,3031 ha (pas gruntu o szer. 70 m i dl 40 m), - działki nr [...], w części powierzchni 0,5283 ha (pas gruntu o szer. 70 m i dl. 76 m), oraz okres ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, tj. od maja 2015 roku do grudnia 2015 roku, nie dłużej niż 60 dni. Zobowiązano również [...] S.A. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po przeprowadzeniu linii energetycznej, a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty, do zapłaty odszkodowania. W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i oddalenie wniosku, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1. art. 124 ust. 1 ugn poprzez brak precyzyjnego określenia części nieruchomości, której dotyczyć ma ograniczenie, 2. art. 124 ust. 3 ugn, poprzez nieprzeprowadzenie z nim przez wnioskodawcę rzetelnych rokowań, w miejsce których, w toku prowadzonych rozmów składane przez wnioskodawcę propozycje były znacznie zaniżone i w żaden sposób nie odpowiadające wartości ograniczeń w korzystaniu z należących do niego nieruchomości, a co za tym idzie uznać je należy za działania pozorne, 3. art. 97 § 1 pkt 4 kpa, poprzez odmowę zawieszenia postępowania, pomimo toczących się postępowań mających wpływ na niniejsze postępowanie w tym dwóch postępowań przed sądami administracyjnymi ze skarg mieszkańców gminy [...] na uchwałę Rady Gminy [...] w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...] oraz uchwałę Rady Gminy [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] dla dwutorowej linii elektroenergetycznej Nn 400kV [...] na terenie gminy [...] oraz postępowania odwoławczego dotyczącego decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...].04.2015 roku o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie ww. inwestycji. Zdaniem strony, uwzględnienie wymienionego odwołania może doprowadzić do tego, że inwestycja będzie musiała mieć inny przebieg, niż wskazany we wniosku i nie będzie przechodziła przez należące do niego nieruchomości, a co za tym idzie, wniosek inwestora inicjujący niniejsze postępowanie będzie bezprzedmiotowy. Wojewoda [...] (dalej Wojewoda, organ odwoławczy) decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. W uzasadnieniu wydanej decyzji Wojewoda wskazał m. in., że w związku z zarzutami skarżącego dokonał oceny spełnienia przesłanek wynikających z art. 124 ust. 1 ugn do wydania decyzji w spornej sprawie, tj. 1/ ograniczenie właściciela lub użytkownika wieczystego w sposobie korzystania z jego nieruchomości musi nastąpić aby zrealizowany został cel publiczny, 2/ realizacja planowanej inwestycji jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku, z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, 3/ wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 ugn zostało poprzedzone przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań o wyrażenie przez tę osobę zgody na realizację inwestycji. Następnie organ odwoławczy wskazał na treść art. 6 pkt 2 ugn, w którym jako jeden z celów publicznych wskazano budowę i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Podniósł, iż w związku z powyższym nie budzi żadnych wątpliwości cel publiczny planowanej inwestycji i jej znaczenie ponadlokalne. Realizacja inwestycji polegającej na umieszczeniu przewodów linii elektroenergetycznej na przedmiotowej nieruchomości gruntowej, ma zaspokajać potrzeby społeczeństwa w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną w północno wschodniej części kraju i została ujęta w Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030 uchwalonego Uchwalą Nr 239 Rady Ministrów z dnia 13 grudnia 2011 roku (publ. MP z 2012r., poz. 252) i zaplanowana do realizacji w 2015 roku i jej ukończenia do końca 2016 roku. Dodał, że w doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że decyzja wydana na podstawie wymienionego przepisu powinna określać przedmiot ograniczenia i jego terytorialny zakres, w tym jednocześnie wskazywać przebieg inwestycji przez nieruchomość. Te warunki spełnia zaskarżona decyzja, wskazując precyzyjnie lokalizację i powierzchnię podlegającą ograniczeniu sposobu korzystania z: - działki nr [...], tj. powierzchnię 0,4245 ha, stosownie do załącznika graficznego nr 1 - mapy w skali 1:1000 z naniesionym projektowanym odcinkiem linii z zakreskowaną powierzchnią pasa technologicznego o szerokości 70 m - działki nr [...], tj. powierzchnię 0,3031 ha, stosownie do załącznika graficznego nr 2 - mapy w skali 1:1000 z naniesionym projektowanym odcinkiem linii z zakreskowaną powierzchnią pasa technologicznego o szerokości 70 m, - działki nr [...], tj. powierzchnię 0,5283 ha, stosownie do załącznika graficznego nr 3 - mapy w skali 1:1000 z naniesionym projektowanym odcinkiem linii z zakreskowaną powierzchnią pasa technologicznego o szerokości 70 m. W decyzji określono również okres ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, tj. od maja 2015 roku do grudnia 2015 roku, nie dłużej niż 60 dni. Jednocześnie Minister stwierdził, że inwestycja została zaplanowana przez inwestora zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla dwutorowej linii elektroenergetycznej NN 400 kV [...] na terenie Gminy [...], uchwalonym Uchwalą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] listopada 2014 roku (publ. Dz. Urz. Woj. [...] z 2015r., poz. [...]), wg którego część przedmiotowej nieruchomości znajduje się w jednostce strukturalnej planu o symbolu EE - teren infrastruktury elektroenergetycznej. Na terenie tym dopuszcza się lokalizację obiektów urządzeń elektroenergetycznych w tym: słupów i przewodów elektroenergetycznych oraz infrastruktury towarzyszącej w tym: dróg do obsługi infrastruktury elektroenergetycznej. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że wydanie decyzji poprzedzone było próbą uzyskania zgody na korzystanie z nieruchomości w celu realizacji inwestycji, na dowód czego przedłożono: - protokoły rozbieżności sporządzone w dniu [...] lipca 2014 roku, z dnia [...] kwietnia 2014 roku, z dnia [...] lutego 2014 roku i z dnia [...] grudnia 2013 roku, - pismo z dnia 4 grudnia 2014 roku adresowane do skarżącego o wyrażenie zgody na ustanowienie na przedmiotowej działce, w drodze umowy służebności przesyłu na rzecz inwestora - [...] S.A. i wyrażeniu zgody na realizację inwestycji na ww. działce. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż przeprowadzone rokowania były nierzetelne, Minister podniósł, iż przepis art. 124 ust. 1 i 3 ugn nie określa formy prowadzenia rokowań. W myśl orzecznictwa, spełnienie obowiązku ich przeprowadzenia jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia (wyrok WSA w Poznaniu z 7.10.20199r., IVSA/Po 381/09). Do ugody nie doszło ponieważ właściciel zażądał wykupu całej nieruchomości. Minister wskazał, że prawo własności nie jest wartością nieograniczoną. W szczególnych sytuacjach uregulowanych przepisami prawa właściciel nieruchomości musi się liczyć z ograniczeniem prawa własności. Z taką sytuacją mamy właśnie do czynienia na gruncie niniejszej sprawy. Odnosząc się do podnoszonej kwestii naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez odmowę zawieszenia postępowania organ wyjaśnił, że złożony przez skarżącego w tym zakresie wniosek został rozpoznany postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 roku, Nr [...], oraz że za zagadnienie wstępne nie może być uznany podnoszony przez stronę fakt, iż przed sądem administracyjnym toczy się postępowanie ze skargi mieszkańców Gminy [...] na uchwały Rady Gminy [...] w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...] oraz w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego czy też fakt wszczęcia postępowania odwoławczego dot. decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] kwietnia 2015r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie w/w inwestycji. Organ powołując się m. in. na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 lipca 2014r. sygn. II SA/Sz 9/14 wyjaśnił, że zagadnieniem wstępnym jest tylko taka kwestia, występująca w dacie orzekania, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w tym dniu. Natomiast okoliczność, że fakty mające znaczenie prawotwórcze mogą ulec zmianie w przyszłości na skutek orzeczenia sądu nie przesądza o istnieniu zagadnienia wstępnego. Wyjaśnił również, że proponowany przebieg linii elektroenergetycznej jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, którego ustalenia w sposób kategoryczny przesądzają o przebiegu przedmiotowej inwestycji przez przedmiotową nieruchomość. Nadto podniósł, że dopóki ww. uchwala nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego lub nie zostanie wstrzymane jej wykonanie, pozostaje wiążącym aktem prawnym i wywołuje skutki przewidziane przepisami prawa, w tym ustawy o gospodarce nieruchomościami. Reasumując Minister stwierdził, że podnoszone przez skarżącego zarzuty nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Wbrew twierdzeniu strony organ I instancji w wyczerpujący sposób dokonał oceny dopuszczalności wydania decyzji w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości, analizując zarówno obowiązujące w tym zakresie przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak również prawidłowo uznając spełnienie wszystkich przesłanek do zastosowania tych przepisów. Ocena decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. nie mogła natomiast uwzględniać okoliczności dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji i ewentualnych nieprawidłowości, jakie zdaniem strony zaistniały, przy ustalaniu tej lokalizacji, ponieważ lokalizacja ta wynika wprost z ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zatem zarzuty dotyczące lokalizacji inwestycji nie mogą być podważane w procedurze wydawania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości poprzez zezwolenie na realizację inwestycji celu publicznego. Organ odwoławczy stwierdził nadto, że organ rozważając uzasadniony interes właściciela nieruchomości i jak najmniejszą dla niego uciążliwość inwestycji musi rozważyć także sprawę w szerszym kontekście - znaczenia przewidywanej inwestycji jako służącego realizacji interesu społecznego, w tym przypadku mającego strategiczne znaczenie dla całego kraju. Ponadto, materiał dowodowy jak i postępowanie wyjaśniające w sprawie spełnia wymogi przepisów art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Wbrew zarzutom odwołania organ I instancji podjął czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Wobec powyższego Minister uznał, że zaskarżona decyzja została podjęta zgodnie z wymogiem zarówno prawa materialnego jak i procedury administracyjnej. Strony brały udział w postępowaniu i na każdym jego etapie miały możliwość wypowiedzenia się co do zgromadzonych dokumentów i ustaleń. Przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające, jak również zgromadzony materiał dowodowy umożliwił dokonanie oceny w zakresie spełnienia przesłanek do ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości w celu realizacji planowanej inwestycji, stosownie do wymogu ustawowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący K. P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 107 § 3 kpa w związku z art. 124 ust. 1 ugn, polegające na tym, że poprzez niezastosowanie ww. przepisów organ bezzasadnie przyjął, iż w niniejszej sprawie w utrzymanej w mocy decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r. organ I instancji precyzyjnie określił lokalizację i powierzchnię ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, podczas gdy prawidłowa ocena okoliczności niniejszej sprawy przedstawionych w zgromadzonym materiale dowodowym powinna prowadzić do wniosku, że rozpatrywanej sprawie organ I instancji nie określił w sposób prawidłowy lokalizacji i powierzchni ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, ponieważ ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości wskazane w p. 2a)-d) odnoszą się do całej powierzchni nieruchomości położonej w miejscowości [...], gm. [...], oznaczonej jako działki nr [...],[...],[...], podczas gdy zgodnie z art. 124 § 1 ugn oraz zasadą ograniczania korzystania z nieruchomości przez właściciela w jak najmniejszym, niezbędnym zakresie, ww. ograniczenie powinno ograniczać się jedynie do części ww. nieruchomości, na której ma być prowadzona inwestycja. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł m. in., że w decyzji organu I instancji została jedynie wskazana szerokość pasa technologicznego oraz powierzchnia zajętej pod pas nieruchomości. W pozostałym zakresie organ I instancji wskazał jedynie na ogólne postanowienia miejscowego planu zagospodarowania, wydając decyzję, która odnosi się do całej nieruchomości będącej własnością skarżącego. Dodał, że organ w sposób nieprecyzyjny określił nieruchomość na której ma być wykonywane ograniczenie sposobu korzystania, m. in. poprzez brak dokładnego wskazania zakresu wycinki drzew (wskazano jedynie, że w szczególności dotyczy ono wycinki w pasie technologicznym), zapewnienia dostępu, wejścia, przechodu, przejazdu (brak wskazania części nieruchomości objętej w/w ograniczeniem) oraz wykonania przebudowy istniejących na nieruchomości napowietrznych linii elektroenergetycznych oraz linii telekomunikacyjnych (brak wskazania części nieruchomości objętej w/w ograniczeniem). Biorąc pod uwagę powyższe - zdaniem skarżącego - koniecznym jest uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem ustalenia, w jakim niezbędnym zakresie dla przeprowadzenia inwestycji konieczne jest ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości przez właściciela, w szczególności, na jakiej powierzchni ww. nieruchomości konieczne jest wykonanie przebudowy istniejących na nieruchomości napowietrznych linii elektroenergetycznych oraz linii telekomunikacyjnych, na jakiej części nieruchomości konieczne będzie przeprowadzenie wycinki drzew oraz przez jaką część nieruchomości właściciel musi zapewnić wnioskodawcy swobodny przejazd, dostęp i przechód. Ponadto skarżący podniósł, że ustalenie organu odwoławczego, iż określenie powierzchni nieruchomości, której dotyczy ograniczenie sposobu korzystania jest precyzyjne i ogranicza się do powierzchni pasa technologicznego pozostaje w sprzeczności z treścią decyzji organu i instancji, która odnosi się do całej powierzchni nieruchomości skarżącego. Skarżący zarzucił również, że organ II instancji nie uzasadnił również, z jakiego powodu uznał, że powierzchnia pasa technologicznego jest powierzchnią uzasadnioną i konieczną dla ograniczeń wskazanych w p. 2a)-d) decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. Dz. U. z 2014r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie wykonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej ppsa), Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w graniach danej sprawy Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów należy uznać, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd stwierdza, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa. Zebrany materiał dowodowy został oceniony w sposób prawidłowy, wyciągnięto z niego logiczne wnioski, które znalazły się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Materialnoprawną podstawę wydania skażonej decyzji stanowił art. 124 ust. 1 ugn. Stosownie do jego treści starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zasadniczymi przesłankami wydania decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości są zatem: realizacja celu publicznego wynikającego z planu miejscowego albo decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz brak zgody właściciela lub wieczystego użytkownika nieruchomości na takie ograniczenie. Oceniając spełnienie tych przesłanek w rozpoznawanej sprawie stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki zastosowania instytucji ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Planowana inwestycja dotyczy budowy sieci elektroenergetycznej pn: "Budowa dwutorowej linii 400 kV [...] z czasową pracą jednego toru na napięciu 220 kV w relacji [...]-[...]", a zatem urządzenia wymienionych w art. 124 ust. 1 u.g.n. Nie ulega też wątpliwości, że planowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego, o której jest mowa w art. 6 pkt 2 u.g.n. Jak słusznie zaznaczył Wojewoda, cel wskazany we wniosku [...] S.A. wyczerpuje znamiona celu publicznego, w rozumieniu art. 6 u.g.n., według którego takim celem m.in. jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Wskazać należy również, że inwestycja jest zgodna z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W aktach sprawy znajduje się Uchwała Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2014r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla dwutorowej linii elekroenergetycznej NN 400 kV [...] na terenie gminy [...] (publ. Dz.Urz. Woj. [...] z dnia [...] stycznia 2015r., poz. [...]) oraz rozstrzygnięcie nadzorcze nr [...] z dnia [...] grudnia 2014r. Wojewody [...] stwierdzające nieważność w/w uchwały w części dot. ustaleń : § 8 ust. 5; § 11 ust.1 pkt 4; pkt 6 lit. d) w zakresie sformułowania: "(...) w stosunku do powierzchni działki(...)", § 11 ust.3 uchwały oraz w części graficznej, w odniesieniu do terenów oznaczonych symbolami: od 1R do 24R oraz 27R do 59R; § 11 ust.3 pkt 5 w odniesieniu do terenów oznaczonych symbolem: 25R i 26R; § 11 ust.4 pkt 6 lit. a (publ. Dz.Urz. Woj. [...] z dnia [...] grudnia 2014r. poz. [...]). Z zestawienia powyższych aktów wynika zatem w sposób jednoznaczny, iż w/w uchwała Gminy [...] nadal zachowuje swą ważność m. in. odnośnie ustaleń dot. linii elektroenergetycznej 400 kV [...], bowiem w tym zakresie stosownym rozstrzygnięciem Wojewody [...] nie stwierdzono jej nieważności. Nadto Sąd zauważa również w tym miejscu, że skargi wniesione do Sądu na powyższą uchwałę zostały przez Sąd oddalone (wyrok z 1 grudnia 2015r. sygn. IV SA/Wa 749/15). Z obowiązujących zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika zatem, że część działek nr ew. [...],[...],[...] przeznaczona jest pod infrastrukturę elektroenergetyczną (symbol 25EE) o szerokości 70m (po 35m w obie strony od osi linii elektroenergetycznej 400 kV - pas technologiczny- § 5 pkt 14 Uchwały ) a nadto Plan w obszarze tym (pas technologiczny) zakazuje, zgodnie z §11 ust. 2 pkt 10 w zw. z § 12 ust.2 m. in. lokalizowania budynków mieszkalnych i innych przeznaczonych na pobyt ludzi, wprowadzania nasadzeń zieleni wysokiej pod linią i w odległości 10 m od rzutu poziomego skrajnego przewodu linii elektroenergetycznej 400 kV. Plan ustala również możliwość wycinki oraz usunięcia zad rzewień i zakrzewień w zakresie pozwalającym na realizację oraz właściwe utrzymanie inwestycji polegającej na budowie linii elektroenergetycznej 400KV zgodnie z przepisami odrębnymi. Nadto z wyrysu z miejscowego planu, stanowiącego załącznik do wskazanej powyżej uchwały wynika, że przebieg przedmiotowej linii przedstawiony na załączniku graficznym nr 1, 2 i 3 na do decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2015r. jest zgodny z przyjętym na rysunku planu. Ustalenia planu mają w postępowaniu z art. 124 u.g.n. zasadnicze znaczenie, bowiem po pierwsze warunkują w ogóle wydanie zezwolenia na ograniczenie korzystania z nieruchomości, co wskazano już wyżej, a po drugie zezwolenie to może zawierać tylko takie rozstrzygnięcia, które są zgodne z planem miejscowym. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. powinna określać przedmiot ograniczenia i jego terytorialny zakres, w tym jednoznacznie wskazywać przebieg inwestycji przez nieruchomość. Tylko bowiem wobec takiej części obszaru nieruchomości może być wydana decyzja o zezwoleniu na czasowe jej zajęcie, który to obszar jest niezbędny dla posadowienia na nim tych urządzeń oraz wykonania związanych z tym posadowieniem robót budowlanych (por. Marian Wolanin (w:) J. Jaworski, A. Prusaczek, A. Tułodziecki, M. Wolanin "Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz", Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2009 oraz wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., I OSK 664/08). Dyspozycja art. 124 ust. 1 ugn stanowi o obowiązku precyzyjnego określenia obszaru nieruchomości, na którym następuje ograniczenie prawa właściciela do nieruchomości. Wskazuje na to brzmienie zdania drugiego art. 124 ust. 1 ugn, według którego, ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wymóg zachowania zgodności ograniczenia korzystania nieruchomości z planem miejscowym lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego odnosi się przede wszystkim do obszaru nieruchomości, który objęty został przeznaczeniem pod budowę publicznych urządzeń infrastruktury technicznej lub na którym ustalona została lokalizacja tego typu inwestycji. Tylko bowiem wobec takiej części obszaru nieruchomości może być wydana decyzja o zezwoleniu na jej zajęcie, który to obszar jest niezbędny dla posadowienia na nim tych urządzeń oraz wykonania związanych z tym posadowieniem robót budowlanych (vide wyrok NSA z 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 664/08). Sąd stwierdza, w oparciu o znajdujące się w aktach dokumenty, że organy administracji precyzyjnie określiły lokalizację i powierzchnię podlegającą ograniczeniu sposobu korzystania z : -działki nr [...], tj. powierzchnię 0,4245 ha, stosownie do załącznika graficznego nr 1 - mapy w skali 1:1000 z naniesionym projektowanym odcinkiem linii z zakreskowaną powierzchnią pasa technologicznego o szerokości 70m, - działki nr [...], tj. powierzchnię 0,3031 ha, stosownie do załącznika graficznego nr 2 - mapy w skali 1:1000 z naniesionym projektowanym odcinkiem linii z zakreskowaną powierzchnią pasa technologicznego o szerokości 70m, - działki nr [...], tj. powierzchnię 0,5283 ha, stosownie do załącznika graficznego nr 3 - mapy w skali 1:1000 z naniesionym projektowanym odcinkiem linii z zakreskowaną powierzchnią pasa technologicznego o szerokości 70m. W decyzji określono również okres ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, tj. od maja 2015 r. do grudnia 2015 r., nie dłużej niż 60 dni. Tym samym zarzut podniesiony w tym zakresie nie może być uznany za uzasadniony. Drugą przesłanką wydania decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. jest brak zgody na korzystanie z nieruchomości jej właściciela lub wieczystego użytkownika. Stosownie do art. 124 ust. 3 u.g.n. udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem (użytkownikiem wieczystym), które przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Ich przedmiotem jest udzielenie przez właściciela zgody na wykonanie prac związanych z realizacją na jego gruncie inwestycji infrastrukturalnej. Podkreślenia wymaga, że ustawa o gospodarce nieruchomościami nie definiuje pojęcia rokowań ani ich formy. Pojęcie to występuje również w prawie cywilnym (choć obecnie zastąpione terminem "negocjacje"), gdzie oznacza przygotowania do zawarcia umowy. Celem rokowań jest zawarcie umowy, które następuje po osiągnięciu porozumienia co do wszystkich jej składników (por. K. Piasecki (w:) Kodeks cywilny. Księga pierwsza. Część ogólna. Komentarz, Zakamycze 2003). Z tego względu należy moment rozpoczęcia rokowań wiązać z chwilą, w której jedna ze stron wystąpi do drugiej strony z inicjatywą zawarcia określonej umowy poprzez złożenie oświadczenia wyrażającego wolę zawarcia umowy. W orzecznictwie przyjmuje się, że spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. oznacza taką sytuację, w której pomimo prowadzonych rozmów, nie doszło do zawarcia umowy, a inwestor określił i zaproponował właścicielowi konkretne warunki uzyskania zgody na wykonanie prac o jakich mowa w art. 124 u.g.n. W orzecznictwie wypracowany też został pogląd, zgodnie z którym niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy w ogóle nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia, (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt ISA/Wa 1657/11). Zauważyć przy tym wypada, że art. 124 ust. 3 u.g.n. wymaga udokumentowania rokowań. Sąd ustalił, że przed wystąpieniem z wnioskiem inwestor prowadził rokowania ze skarżącymi, w wyniku których nie doszło do porozumienia między stronami. W ocenie Sądu dokumenty przedstawione przez [...] S.A., są wystarczające do uznania, że spełniona została przesłanka dotycząca przeprowadzenia rokowań przed wszczęciem postępowania o uzyskanie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z części nieruchomości. Zgodnie z protokółami rozbieżności z dnia: [...] grudnia 2013r., [...] luty 2014r., [...] kwietnia 2014r., [...] lipca 2014r. K. P. nie wyraził zgody na realizację budowy linii na zaproponowanych przez [...] S.A. warunkach. W trakcie rokowań skarżący, w odpowiedzi na składane mu propozycje, przedstawił swoje oczekiwania w postaci wykupu działki a następnie wyższej kwoty odszkodowania niż obejmowała to propozycja, warunki te nie zostały zaakceptowane przez [...] S.A. [...] S.A pismami z dnia 4 grudnia 2014r. wystąpiła do skarżących z pisemną ofertą prosząc o ustosunkowania się do niej w terminie 7 dni i zastrzegając jednocześnie, że odmowa przyjęcia oferty, a także nieudzielenie odpowiedzi we wskazanym terminie zostanie uznana za niewyrażenie zgody na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej. Na wskazane pisma, które skarżący odebrali w dniu 8 grudnia 2014r. (w aktach uwierzytelnione kopie zwrotnego potwierdzenia odbioru) [...] S.A. nie otrzymała jak wynika z jej oświadczenia zawartego we wniosku z dnia 9 lutego 2015r. (str. 5 wniosku) żadnej odpowiedzi. Ponadto zauważyć należy, że organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu [...] marca 2015r. rozprawę administracyjną, podczas której skarżący oświadczyli m. in. że "proponuje wykup nieruchomości lub zamianę na inną nieruchomość" na co nie przystał pełnomocnik inwestora. Skarżący potwierdził również, że [...] S.A prowadziła z nimi rokowania w sprawie udostępnienia działki pod budowę linii energetycznej [...]-[...]. W ocenie Sądu organy prowadząc powyższe postępowanie prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego oraz nie naruszyły przepisów procedury administracyjnej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło