IV SA/Wa 2449/15

WyrokWSA w Warszawie2016-04-05

Skład orzekający: Katarzyna Golat, Piotr Korzeniowski, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję Prezydenta Miasta W. odmawiającą przyznania odszkodowania za nieruchomość i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, stosując art. 138 § 2 k.p.a.?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę Miasta W. na decyzję Wojewody uchylającą decyzję Prezydenta m. W. i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sąd uznał, że Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ sprawa nie została należycie wyjaśniona w stopniu umożliwiającym merytoryczne rozstrzygnięcie. Kluczowe było ustalenie, czy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości w szerszym kontekście niż tylko odjęcie prawa własności, co uzasadniało potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę wewnętrzną. Prezydent m. W. odmówił przyznania odszkodowania, uznając, że nie nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości. Wojewoda uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że prawo do nieruchomości zostało uszczuplone i sprawa nie została należycie wyjaśniona. Miasto W. zaskarżyło decyzję Wojewody, zarzucając niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. i art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Miasta W.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2016 r. sprawy ze skarg Miasta W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. znak [...] nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej jako k.p.a.) oraz art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. 1998 r. Nr 133, poz. 872, ze zm.), określanej dalej jako "ustawa", po rozpatrzeniu odwołania J.O. od decyzji Prezydenta m. W. nr [...] z dnia [...] października 2014 r. (odmawiającej przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W., w Dzielnicy [...], przy ulicy [...], stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 636 m²), uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewoda [...] w uzasadnieniu przedstawił następujący stan sprawy. Pismem z dnia 10 listopada 2005 r. J.O. wystąpił z wnioskiem o rekompensatę za zajęte dwie działki gruntu pochodzące z nieruchomości oznaczonej jako działka ew. nr [...] w obrębie [...] dzielnicy [...] o pow. 0,5494 ha. Następnie pismem z dnia 7 grudnia 2005 r. E.S. i J.O. wystąpili z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną, położony w Dzielnicy [...] przy, ul. [...], z nieruchomości objętej KW [...] oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o pow. 5733 m², w trybie art. 73 ww. ustawy. Ponadto pismem z dnia 12 grudnia 2005 r. E.S. wystąpiła z wnioskiem "na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa nieruchomości zajętych pod drogi publiczne pozostających w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego (...) o rekompensatę za zajęte dwie działki gruntu pochodzące z nieruchomości oznaczonej jako działka ew. nr [...] w obrębie [...] dzielnicy [...] o pow. 0,5494 ha, położonej przy ul. [...] wzdłuż ul. [...]. Pismem z dnia 30 czerwca 2014 r. Biuro Geodezji i Katastru poinformowało, że działka nr [...] o pow. 636 m² z obrębu [...] stanowi część dawnej nieruchomości hipotecznej "Dobra Ziemskie [...] cz. Dz. [...]", przy czym jest to jedna z części tej nieruchomości pozostała po odłączeniu w 1966 r. powierzchni 5733 m² do założenia księgi wieczystej KW [...]. Działka ewid. nr [...] z obrębu [...], znajdująca się w ulicy [...] nie była i nie jest objęta księgi) wieczystą KW nr [...]. Działka ta, wraz z działką ewid. nr [...], znajdującą się w ul. [...], składały się na pozostałą część dawnej nieruchomości hipotecznej "Dobra Ziemskie [...] cz. dz. [...]". Do działek tych w rejestrach gruntów archiwalnej ewidencji gruntów, jak i ewidencji z 1996 r. nie wpisywano właściciela, a jedynie władającego, zgodnie z informacjami Protokółu ustalenia stanu władania. Natomiast zgodnie z Protokółem badań hipotecznych, stanowiącym zasób operatu ewidencyjnego, właściciele hipoteczni nieruchomości "Dobra Ziemskie [...] dz. [...]" w części stanowiącej drogę, pozostali niezmienieni od 1946 r. (daty zakupu całej tejże nieruchomości) i tak też na dzień dzisiejszy są wpisani w rejestrze gruntów do ww. działki ewidencyjnej nr [...]. Decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ul. [...] w W., oznaczonej jako działka [...] w obrębie [...], o powierzchni 636 m². W uzasadnieniu wskazał, że nieruchomość stanowiąca część ul. [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. nie była zajęta pod drogę publiczną, a zatem nie została spełniona jedna z koniecznych przesłanek wymienionych w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. W związku z odwołaniem wniesionym od ww. decyzji, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] marca 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...], stwierdzając że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r., gdyż ul. [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. nie posiadała statusu drogi publicznej. W związku ze skargą, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 774/12 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2012 r. stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. W uzasadnieniu wskazał, że organ odwoławczy winien wezwać J.O. (stronę postępowania) do wyjaśnienia swego żądania, aby ustalić czy skarżący domaga się odszkodowania za grunt zajęty pod ulicę [...] - drogę nie będącą formalnie drogą publiczną, czy kwestionuje decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. wydaną na podstawie art. 73 ustawy. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] marca 2013 r. uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. i umorzył postępowanie przed organem I instancji w całości. W uzasadnieniu wskazał, ze wobec sprecyzowania wniosku przez J.O. w zakresie podstawy wystąpienia o odszkodowanie bezprzedmiotowe jest postępowanie prowadzone w trybie art. 73 ust. 1 ww. ustawy. Od powyższej decyzji nie była składana skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pismem z dnia 20 marca 2014 r. J.O. wskazał, że podstawą wystąpienia o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul: [...], oznaczoną jako działka nr [...] jest art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2014 r. Prezydent m. W. odmówił przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W., w Dzielnicy [...] przy ulicy [...], stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 636 m². Pismem z dnia 13 listopada 2014 r. J.O. złożył odwołanie od powyższej decyzji, kwestionując zasadność rozstrzygnięcia organu I instancji. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził, iż sprawa odszkodowania za przedmiotową nieruchomość nie została wyjaśniona w stopniu umożliwiającym rozstrzygnięcie jej zgodnie z prawem, co uzasadnia uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wojewoda przypomniał, że podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 128 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014 r. poz. 518, dalej określanej również jako "u.g.n."), w zw. z art. 129 ust. 1 i ust. 5 pkt 3 u.g.n. Organ wywodził, że zgodnie z art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.): "Wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem". Z kolei w myśl art. 1 zd. 2 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r., oraz w Strasburgu dnia 16 września 1963 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175), z późn. zm.) "Nikt nie może być pozbawiony swojej własności, chyba że w interesie publicznym i na warunkach przewidzianych przez ustawę oraz zgodnie z ogólnymi zasadami prawa międzynarodowego". W myśl art. 128 ust. 1 u.g.n. wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw. Stosownie do art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Przepis ten stanowi jeden z wyjątków od zasady łącznego orzekania, w jednej decyzji, o wywłaszczeniu i odszkodowaniu, wynikającej z art. 129 ust. 1 u.g.n. Dalej organ argumentował, że norma ta stwarza możliwość zrealizowania obowiązku wypłaty odszkodowania w takich przypadkach gdzie przewidziane przez akt normatywny, będący podstawą wywłaszczenia, odszkodowanie nie zostało ustalone, a mamy do czynienia z wywłaszczeniem w rozumieniu obecnej Konstytucji oraz obecnie obowiązujących przepisów o wywłaszczaniu, a taka wykładnia zgodna jest z konstytucyjną zasadą ochrony własności. Zdaniem Wojewody [...] w istocie rzeczy zasadniczy problem w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii, czy przepisy aktualnie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami mogą znaleźć zastosowanie do stanu faktycznego zaistniałego w przedmiotowej sprawie. Podkreślił, że przedmiotowa nieruchomość położona w W., w Dzielnicy [...] przy ulicy [...], stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 636 m², zgodnie z ewidencją gruntów i budynków została sklasyfikowana jako użytek drogowy i stanowi własność K.O. i E.O., jednakże władającym przedmiotową nieruchomością jest Prezydent m. W. Ulica [...] jest częścią sieci dróg, poprzez połączenie z ulicą [...] i ulicą [...]. Jest ogólnodostępnym, nieogrodzonym ciągiem komunikacyjnym, służącym nieograniczonej liczbie nieoznaczonych podmiotów, a zatem służy do użytku publicznego. Niewątpliwie właściciele przedmiotowej nieruchomości nie są w stanie wykonywać swojego prawa własności zgodnie z art. 140 Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz.121, dalej jako k.c.) "w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą", a zatem zostali pozbawieni praw do nieruchomości lub prawo to zostało istotnie ograniczone. W ocenie organu, że użyty w art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. termin "pozbawienie praw do nieruchomości" może oznaczać każde działanie władcze przynoszące skutek w postaci odebrania praw do nieruchomości podmiotom, którym one przysługiwały, a nie tylko takie działania, jakie w komentowanej ustawie zostały zakwalifikowane do kategorii wywłaszczania, ewentualnie określone jako ograniczanie praw do nieruchomości lub jako ograniczanie sposobu korzystania z nieruchomości. Wojewoda [...] podniósł, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 stycznia 2014 r. (sygn. akt. I OZ 1247/13) zauważył, iż "kwestia przyznania odszkodowania jest nierozerwalnie związana z odjęciem prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w następstwie jej wywłaszczenia, niezależnie od tego, czy odszkodowanie to przyznawane jest jednocześnie z decyzją o wywłaszczeniu, czy też wydawane jest odrębne orzeczenie w tym przedmiocie. Dotyczy to także sytuacji, gdy odjęcie prawa własności, bądź prawa użytkowania wieczystego, następuje w innym trybie." Mając powyższe na uwadze i uwzględniając fakt, iż obecnie obowiązujące przepisy, z poszanowaniem norm konstytucyjnych przewidują wywłaszczenie za odszkodowaniem, Wojewoda uznał za wadliwą decyzję o odmowie przyznania odszkodowania. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Miasto W., zarzucając zaskarżonej decyzji: 1. naruszenie art. 129 ust. 5 pkt. 3 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że przepis ten może stanowić samoistną podstawę ustalenia odszkodowania w postępowaniu administracyjnym oraz błędne przyjęcie, że organ powinien ustalić odszkodowanie pomimo tego, że nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w powołanym przepisie, 2. art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), poprzez nieuzasadnione powołanie tego przepisu w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy przepis ten nie mógł mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie, 3. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 138 § 2 k.p.a., art. 12 § 1 k.p.a. i art. 35 § 1 k.p.a., polegające na nieuzasadnionym uchyleniu decyzji Prezydenta m. W. oraz przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, pomimo tego, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został oceniony prawidłowo przez organ pierwszej instancji, co spowodowało naruszenie zasady szybkości postępowania. W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...]. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący podniósł, że zgodnie z art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. starosta wydaję odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Zdaniem skarżącego, przepis ten nie może stanowić samodzielnej podstawy do ustalenia odszkodowania. Dodał, że wnioskodawcy domagają się odszkodowania za grunt, na którym funkcjonuje droga wewnętrzna. Przedmiotowa działka nie podpada pod działanie przepisu art. 73 ustawy, z uwagi na to, że nie stanowi drogi publicznej w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. W ocenie skarżącego, brak jest podstaw do przyjęcia, że w przedmiotowej sprawie przesłanki, o których mowa w przepisie art. 129 ust. 5 pkt. 3 u.g.n., zostały spełnione, w szczególności nie ma podstaw do uznania, że nastąpiło pozbawienie prawa do działki, za którą wnioskodawcy domagają się odszkodowania. Właścicielami nieruchomości zajętej pod drogę wewnętrzną są nadal osoby fizyczne, natomiast m.W. jest jedynie władającym. Sam fakt władania nieruchomością przez podmiot publicznoprawny nie świadczy o tym, że nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości, o którym mowa w art. 129 ust. 5 pkt. 3 u.g.n. Zdaniem skarżącego, brak jest podstaw do przyjęcia, że w odniesieniu do działki, za którą wnioskodawcy domagają się odszkodowania, nastąpiła władcza ingerencja we własność mogąca stanowić podstawę rekompensaty. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie była decyzja organu odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Zadaniem Sądu było zatem dokonanie oceny zasadności podjęcia przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, tj. decyzji o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Oceniając prawidłowość zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. wskazać trzeba, że zgodnie z brzmieniem tego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie; przy czym przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Określona w powołanym przepisie konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej opiera się zatem na dwóch kumulatywnych przesłankach, którymi są: 1) stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania oraz 2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jest wyjątkiem od zasady, wedle której organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznania sprawy co do meritum. Decyzja kasacyjna nie rozstrzyga merytorycznie o uprawnieniu lub obowiązku strony, a jedynie nakazuje ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego przez organ I instancji. Jak wskazuje się w orzecznictwie (por. m.in. wyrok NSA z dnia z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 1510/13, CBOSA), a pogląd ten aprobuje skład orzekający w sprawie niniejszej, zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. decyzja kasacyjna jest rozstrzygnięciem procesowym, a zatem nie kształtuje stosunku materialnoprawnego. Z tego też względu organ administracyjny I instancji nie może zostać skutecznie związany ocenami prawnymi organu II instancji. Należy przez to rozumieć, że organ I instancji nie jest związany wyrażonymi w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej ocenami, poglądami i stanowiskiem organu II instancji odnośnie do wykładni przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie, na co trafnie także zwrócił uwagę Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku. Związany jest natomiast wskazaniami przez organ odwoławczy okolicznościami, jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu tej sprawy. Niewątpliwie wiążące prawnie są oceny prawne organu odwoławczego w przedmiocie stwierdzonych naruszeń przepisów postępowania. Ustalenie, które przepisy materialnoprawne mają zastosowanie w sprawie pozwala określić zakres ustaleń niezbędnych do wyjaśnienia sprawy i ocenić czy były one należycie dokonane. Nie oznacza to przesądzenia treści rozstrzygnięcia sprawy przez nakazanie załatwienia jej pozytywnie lub negatywnie dla odwołującego się. O treści rozstrzygnięcia decydować będzie wyłącznie organ I instancji. Organ ten po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia obowiązany jest ją ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć (tak NSA w powołanym wyroku z dnia z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 1510/13, CBOSA). W decyzji z dnia [...] października 2014 r. nr [...] Prezydent m.W. skonstatował, że nie nastąpiło pozbawienie prawa do przedmiotowej nieruchomości. Jednak organ II instancji wywodził, że prawo do przedmiotowej nieruchomości zostało uszczuplone. Wojewoda przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji uznając, że sprawa ta nie została należycie wyjaśniona. Ten zasadniczy motyw rozstrzygnięcia jest uzasadniony. Skoro bowiem art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. wskazuje, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie, to należało wyjaśnić, czy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości w szerszym kontekście, niż jedynie odjęcie prawa własności. Podkreślenia jednak wymaga, że zarzuty zawarte w skardze dotyczące braku podstaw do wypłaty odszkodowania nie mogły zostać uwzględnione przez Sąd, ze względu na ograniczoną kognicję Sądu w sprawach dotyczących decyzji kasacyjnych. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd administracyjny nie jest bowiem władny odnosić się do meritum sprawy, gdyż wskutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem. Rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się natomiast do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a. (tak NSA w wyroku z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 2279/13, CBOSA, LEX nr 1592135). Wobec tego, że argumentacja zawarta w skardze nie podważyła prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia, a Sąd z urzędu nie dostrzegł wadliwości decyzji, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy, oddalił skargę, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło