IV SA/Wa 255/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), asesor WSA Marta Laskowska, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2007 roku sprawy ze skargi K. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego zamieszkania 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego K. D. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2005r. w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego J. D. z lokalu położonego w W. przy ul. [...] oraz orzekł o umorzeniu postępowania w pierwszej instancji. Powyższe rozstrzygnięcie organ drugiej instancji uzasadnił faktem, że wnioskujący o wymeldowanie – K. D. - nie wykazał, iż dysponuje tytułem prawnym do budynku nr [...] przy ul. [...] w W. Organ odwoławczy stwierdził, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy trudno było uznać, iż istnieje przepis prawa materialnego powszechnie obowiązujący, który dawałby K. D. - osobie dopiero zainteresowanej nabyciem budynku nr [...] przy ul. [...] w W. - prawo do żądania wymeldowania J. D. W tej sytuacji Wojewoda [...] uznał, iż decyzję organu pierwszej instancji należy uchylić, a prowadzone postępowanie umorzyć. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. D. zarzucając naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych i w związku z tym wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podniósł, iż w myśl art. 15 ust. 2 ww. ustawy właściwy organ nawet bez wniosku K. D. powinien wydać decyzję o wymeldowaniu J. D. K. D. stwierdził ponadto, iż powinien on być traktowany jako strona przedmiotowego postępowania, gdyż od wielu lat zamieszkuje w tej nieruchomości i jest jej samoistnym posiadaczem, a posiadanie podlega ochronie przewidzianej w przepisach kodeksu cywilnego. Tym samym był on zobowiązany do złożenia wniosku o wymeldowanie osoby, która faktycznie od wielu lat nie zamieszkuje na posesji, której jest on samoistnym posiadaczem. Przepisy kodeksu wykroczeń - art. 147 § 1 i 2 - z kolei nakładają obowiązek poinformowania właściwego organu, iż stan faktyczny jest sprzeczny ze stanem ujawnionym w ewidencji ludności. Za niedopełnienie tego obowiązku grozi określona przepisami sankcja. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 października 2005r. (sygn. akt IV SA/Wa 1156/06) oddalił skargę wniesioną przez K. D., uznając że organ odwoławczy zasadnie uznał, iż skarżący nie ma legitymacji procesowej do wystąpienia z wnioskiem o wymeldowanie J. D. K. D. wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku. Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2006r. sygn. akt II OSK 106/06 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy skarżący może mieć interes prawny w tym, aby wystąpić z wnioskiem do organu meldunkowego o wymeldowanie byłej żony J. D. z lokalu położnego przy ul. [...] w W., który wynika chociażby z przysługującego mu roszczenia o zawarcie umowy przenoszącej własność przedmiotowej nieruchomości, po wtóre przymiot strony można wywodzić z faktu nieprzerwanego posiadania przez skarżącego przedmiotowej nieruchomości od kilkudziesięciu lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpatrując ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organ odwoławczy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie uwzględnił wszystkich okoliczności niezbędnych do prawidłowej oceny legalności wystąpienia z wnioskiem o wymeldowanie przez K. D. W myśl ogólnych zasad postępowania administracyjnego organy administracji powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a) i w tym celu stosownie do dyspozycji art. 77 § 1 k.p.a obowiązane są do zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy. Wynik oceny powinien znaleźć prawidłowe odzwierciedlenie w uzasadnieniu (art. 107 § 1 i 3 k.p.a). W świetle oceny prawnej zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt II OSK 106/06) istotne dla przedmiotowego postępowania jest wyjaśnienie okoliczności, które wskazywały by na to, w jaki sposób skarżący wszedł w posiadanie zajmowanej nieruchomości oraz z jakich powodów traktował tę nieruchomość przez kilkadziesiąt lat jako swoją własność. Godnym podkreślenia jest fakt posiadania przez skarżącego przedmiotowej nieruchomości nieprzerwanie od 1977r. a więc ok. trzydzieści lat, co może prowadzić do nabycia przez niego prawa własności tej nieruchomości przez zasiedzenie. Należy też zwrócić uwagę na przysługujące skarżącemu roszczenie 0. zawarcie umowy przenoszącej własność przedmiotowej nieruchomości, w stosunku do spadkobierców K. L. Powyższe jest następstwem zawartej w dniu 5 kwietnia 1977r. pomiędzy K. L. - współwłaścicielem nieruchomości - a wnioskodawcą i jego żoną umowy przedwstępnej zobowiązującej do przeniesienia udziału w przedmiotowej nieruchomości na K. D. 1. B. D., pod warunkiem nie wykonania prawa pierwokupu przez Skarb Państwa. Wnioskodawcy zapłacili K. L. połowę ceny sprzedaży tej nieruchomości. Okoliczności powyższe zostały wskazane w rozstrzygnięciu organu drugiej instancji, choć nie wyciągnięto z ich stwierdzenia właściwych wniosków w świetle oceny prawnej zawartej w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia (sygn. akt II OSK 106/06). Jak wskazano w wyroku okoliczności te mogą statuować określony stan prawny na gruncie stosunków cywilnoprawnych, które mogą mieć znaczenie dla orzeczenia w sprawie (ewentualna możliwość żądania zawarcia umowy przeniesienia własności, czy możliwość zasiedzenia). Dla oceny tego rodzaju okoliczności właściwe są sądy powszechne, nie zaś organy administracji. W tej sytuacji organ orzekający w sprawie winien zawiesić postępowanie w myśl art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a i podjąć je dopiero po wyjaśnieniu w ramach właściwych procedur kwestii prawnych istotnych w sprawie. Okoliczności te są istotne dla prawidłowego wykazania czy skarżący miał interes prawny w toczącym się postępowaniu stosownie do art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz czy przysługuje mu przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Każdorazowo bowiem przy ocenie istnienia interesu po stronie podmiotu, który występuje z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie wymeldowania innej osoby należy wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności konkretnej sprawy i rozważyć jakie uprawnienia do nieruchomości mogą temu podmiotowi przysługiwać. Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Wojewoda [...] winien uwzględnić wskazówki co do dalszego toku postępowania zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 cyt. wyżej ustawy