IV SA/Wa 2565/19
WyrokWSA w Warszawie2020-02-10
Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Iwona Owsińska-Gwiazda, Anna Sękowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uszkodzony pojazd, który został przemieszczony międzynarodowo bez wymaganego zgłoszenia, może zostać zakwalifikowany jako odpad, a jego odbiorca podlegać administracyjnej karze pieniężnej, nawet jeśli w przyszłości został naprawiony i dopuszczony do ruchu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uszkodzony pojazd, który w momencie przekroczenia granicy nie nadawał się do użytku zgodnie z przeznaczeniem, stanowił odpad w rozumieniu przepisów. Fakt późniejszej naprawy i dopuszczenia do ruchu nie wpływa na jego status prawny w momencie przemieszczenia. Ponieważ przemieszczenie nastąpiło bez wymaganego zgłoszenia, odbiorca podlega administracyjnej karze pieniężnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej E. S. jako odbiorcy odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu, który został nielegalnie przemieszczony z zagranicy do Polski bez wymaganego zgłoszenia. Organ uznał, że pojazd w momencie przekroczenia granicy był odpadem ze względu na rozległe uszkodzenia uniemożliwiające jego użytkowanie. Skarżąca kwestionowała status odpadu pojazdu, podnosząc, że został on nabyty w celu naprawy i późniejszego wykorzystania, co potwierdziły późniejsze naprawy i rejestracja. Sąd oddalił skargę, podtrzymując stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, sędzia WSA Anna Sękowska, Protokolant spec. Joanna Ziółkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę
I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją" albo "decyzją odwoławczą") Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej "GIOŚ"), po rozpoznaniu odwołania E. S. (dalej "Skarżącej") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej "WIOŚ") z dnia [...] października 2018 r., znak: [...], wymierzającej Skarżącej – na podstawie art.32 ust.1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. z 2018 r., poz.296 z późn.zm.), dalej "u.m.p.o.", karę pieniężną w wysokości 50 000 zł, jako odbiorcy odpadów o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...] (dalej "pojazd"), przywiezionego nielegalnie bez dokonania zgłoszenia do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska – utrzymał decyzję WIOŚ w mocy.
II. Przebieg postępowania, poprzedzający wydanie zaskarżanej obecnie decyzji odwoławczej, przedstawia się następująco:
1. W dniu [...] września 2015 r. do GIOŚ wpłynęło zawiadomienie od Urzędu Celnego w [...], Oddziału Celnego w [...], o nielegalnym międzynarodowym przemieszczeniu odpadu kodzie 16 01 04* w postaci przedmiotowego uszkodzonego pojazdu.
2. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. [...], na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 2 u.m.p.o. wezwał Skarżącą do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.Urz. L 190 z 12 lipca 2006 r., str.1 z późn.zm.), dalej "rozporządzenie 1013/2006", poprzez zagospodarowanie odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci przedmiotowego uszkodzonego pojazdu.
3. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], wydanym po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek Skarżącej GIOŚ uchylił własne postanowienie z dnia [...] listopada 2015 r. i umorzył postępowanie I instancji. Uzasadniając w/w rozstrzygnięcie GIOŚ wskazał, że w związku z nową okolicznością w postaci dokonania udokumentowanej przez Skarżącą naprawy przedmiotowego pojazdu (na dowód Skarżąca załączyła kopię zaświadczenia o przeprowadzonym okresowym i dodatkowym badaniu technicznym pojazdu z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], z wynikiem pozytywnym, z adnotacją "usterki pokolizyjne usunięto" oraz kopię czasowego dowodu rejestracyjnego pojazdu, seria [...], wraz z kopią decyzji Prezydenta miasta [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], dotyczącej czasowej rejestracji omawianego pojazdu) sporny pojazd nie stanowi już odpadu w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach, w związku z czym obowiązek wynikający z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, nie może zostać na Skarżącą nałożony.
4. Pismem z dnia 24 kwietnia 2018 r. GIOŚ zawiadomił Skarżącą o wszczęciu z urzędu odrębnego postępowania w przedmiocie nałożenia na Skarżącą administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art.32 ust.1 u.m.p.o.
5. Decyzją z dnia [...] października 2018 r. WIOŚ nałożył na Skarżącą, jako odbiorcę odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci przedmiotowego uszkodzonego pojazdu administracyjną karę pieniężną w wysokości 50.000 zł.
6. Pismem z dnia 17 październik 2018 r. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika P. S. (syna), dalej "pełnomocnika", wniosła odwołanie od decyzji WIOŚ.
III. Jak już wskazano, decyzją zaskarżoną obecnie GIOŚ rozpoznał odwołanie Skarżącej od decyzji WIOŚ, utrzymując tę decyzję w mocy,
Uzasadniając rozstrzygnięcie odwoławcze, GIOŚ wskazał w szczególności, co następuje:
1. W sprawie wystąpiły przesłanki do nałożenia na Skarżącą, jako odbiorcę odpadów przemieszczonych nielegalnie, administracyjnej kary pieniężnej, przewidzianej w art.32 ust.1 u.m.p.o. Zgodnie z dyspozycją art. 32 ust. 1 u.m.p.o. nałożenie kary pieniężnej na odbiorcę odpadów następuje wówczas, gdy spełnione są dwie przesłanki - doszło do przemieszczenia odpadów i przemieszczenie to było nielegalne, tj. bez uprzedniego zgłoszenia.
2. Dla uznania danego przedmiotu za odpad, podlegający regulacjom ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. WE L 190 z 12 lipca 2006 ze zm.), decydujące znaczenie ma stan prawny i faktyczny istniejący w chwili wprowadzenia produktu na terytorium Polski. Nabycie przez pojazd statusu odpadu uzależnione jest od tego, czy w momencie przekroczenia granicy może on być wykorzystywany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, a zatem, czy może on poruszać się po drogach. Z tej przyczyny w postępowaniu w sprawie dotyczącej międzynarodowego przemieszczania odpadów, nie bada się możliwości przywrócenia pojazdowi stanu technicznego umożliwiającego dopuszczenie do ruchu drogowego. To co stanie się w przyszłości z pojazdem, nie ma wpływu na uzyskany przez niego status odpadu. Co równie istotne, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2132/11 wskazał, iż "pozbycie się", które stanowi konieczną przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko.
3. W dniu 16 czerwca 2015 r. na podstawie faktury Nr [...], Skarżąca nabyła przedmiotowy pojazd od firmy [...] (dalej "bezpośredni zbywca (pojazdu)". Pojazd niewątpliwie był pojazdem uszkodzonym na terenie [...], co wynika ze ww. faktury. Przedmiotowy pojazd posiadał [...] dowód rejestracyjny, który zgodnie z tłumaczeniem z dnia [...] lipca 2015 r., wskazuje, iż właścicielem pojazdu była Pani S. B., a pojazd został wyrejestrowany w [...] w dniu [...] czerwca 2015 r. Pani S. B., w związku z uszkodzeniem pojazdu i przekazała pojazd na rzecz ubezpieczyciela, celem uzyskania odszkodowania. Pojazd został następnie sprzedany na rzecz Strony, zgodnie z fakturą z dnia [...] czerwca 2015 r., przez bezpośredniego zbywcę, z adnotacją: "pojazd wypadkowy". Poprzedni posiadacz omawianego pojazdu nie użytkował pojazdu zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem i nie dokonał napraw pojazdu umożliwiających jego użytkowanie. Można zatem stwierdzić, iż bezpośredni zbywca nie dokonując napraw ww. pojazdu z uwagi na rozległość uszkodzeń, podobnie jak właściciel pojazdu wskazany w [...] dowodzie rejestracyjnym pojazdu, nie widział możliwości wykorzystania tego pojazdu zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. Powyższe prowadzi do wniosku, że poprzednia właścicielka pojazdu pozbyła się go na rzecz firmy ubezpieczeniowej celem uzyskania odszkodowania. Następnie firma ubezpieczeniowa, zbyła przedmiotowy pojazd na rzecz bezpośredniego zbywcy, która z kolei sprzedała uszkodzony pojazd Skarżącej, zgodnie z fakturą nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Można zatem stwierdzić, iż poprzedni posiadacze ww. pojazdu nie dokonując napraw pojazdu, nie widzieli możliwości wykorzystania tego pojazdu zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. Taki schemat obrotu przedmiotowym uszkodzonym pojazdem został potwierdzony przez Skarżącą w zażaleniu na postanowienie GIOŚ znak: [...] z dnia [...] listopada 2015 r.
4. Zgodnie z wyceną [...], z dnia [...] czerwca 2015 r., sporządzoną przez rzeczoznawcę samochodowego A. M., strefy uszkodzenia pojazdu to: przód kompletny, tył, bok prawy, bok lewy. Zgodnie z ww. opinią, stwierdzono uszkodzenie takich elementów jak m. in.: wzmocnienie czołowe, prawa przednia podłużnica, konstrukcja tylnego prawego boku, pas tylny, konstrukcja tylnego lewego boku, dach (do wymiany), próg lewy i prawy, podłoga bagażnika z podłużnicami, zawieszenie przednie, zawieszenie tylne, wahacze, wspornik silnika. Można zatem stwierdzić, że łącznie stwierdzone zostały rozległe uszkodzenia całego pojazdu. Stan faktyczny spornego pojazdu, zobrazowany w ww. materiale dowodowym, jednoznacznie wskazuje, że pojazd ten - w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia - był poważnie uszkodzony, nie nadawał się do wykorzystania zgodnie z przeznaczeniem, a zakres koniecznych do wykonania napraw był szeroki i obejmował m.in dach (do wymiany), pogiętą podłogę bagażnika, osprzęt elektryczny. Należy zaznaczyć jednocześnie, że w przedmiotowej wycenie rzeczoznawca samochodowy wskazał na szereg elementów, które nie zostały zbadane i opatrzono je adnotacją do sprawdzenia, m.in. osprzęt silnika, zawieszenie przednie i tylne, maglownica. Powyższy stan faktyczny jednoznacznie wskazuje, że sporny pojazd nie był zdatny do użytkowania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem i w takim stanie technicznym został przemieszczony ze [...] na terytorium RP, co przekłada się wprost na zaistnienie przesłanki pozbycia się i zakwalifikowanie spornego pojazdu jako odpadu. Okoliczność, że dotychczasowy posiadacz ww. pojazdu odstąpił od jego naprawienia celem dalszego użytkowania w połączeniu z opisanym stanem technicznym w chwili sprowadzenia do Polski pośrednio potwierdza, że wolą pierwotnego posiadacza było pozbycie się pojazdu w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt. 6 ustawy o odpadach.
5. Powyższe znajduje również potwierdzenie w Wytycznych Korespondentów nr 9 w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów. W pkt 8 ppkt e ww. Wytycznych wyjaśnione zostało, że pojazd używany klasyfikowany jest zazwyczaj jako odpad (odpad w postaci pojazdu, oczyszczony z substancji i elementów niebezpiecznych - typ 3, lub odpad w postaci wraku pojazdu nieoczyszczony z substancji i elementów niebezpiecznych — typ 4 (zamiar pozbycia się), m.in., gdy pojazd został skreślony ze stanu/nie nadaje się do drobnych napraw/posiada znacznie uszkodzone istotne części (np. w wyniku wypadku) lub jest pocięty na kawałki (np. na pół). Dalej, zgodnie z pkt 9 ppkt d ww. Wytycznych, wśród wskaźników, które mogą być również istotne przy klasyfikowaniu używanego pojazdu jako odpadu, wskazano następujący wskaźnik - koszty naprawy przekraczają obecną wartość pojazdu (z wyjątkiem: samochodów lub pojazdów zabytkowych) oraz niemożliwe jest dokonanie wyceny naprawy (koszty naprawy w państwach członkowskich UE jako podstawa wyceny. Jak już wyjaśniono powyżej, z opinii nr [...] wynika, że sporny pojazd - w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia - wymagał przeprowadzenia szeregu napraw, z uwagi na poważne uszkodzenie, przy czym naprawy wskazane w ww. Wycenie przez rzeczoznawcę samochodowego wykraczały znacznie poza zakres tzw. drobnych napraw, których katalog zamknięty - jak zostało wyjaśnione poniżej - został umieszczony w załączniku 1 do ww. Wytycznych.
Zgodnie z pkt. 10 ppkt a tiret ii ww. Wytycznych, pojazd używany nie jest uznawany za odpad, jeśli pojazd używany jest pojazdem używanym nadającym się do naprawy (typ 2), chyba że zastosowanie ma którekolwiek z kryteriów określonych w punkcie 8. wytycznych - co, jak wykazano powyżej, ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem zakres koniecznych do wykonania napraw w spornym pojeździe zdecydowanie wykraczał poza zakres drobnych napraw, wobec czego sporny pojazd wypełnia kryterium wskazane w pkt 8 ppkt e ww. Wytycznych. Zgodnie z załącznikiem I do ww. Wytycznych, pojazd używany nadający się do naprawy (typ 2) to pojazd wymagający drobnych napraw i nadający się do naprawy. Pojazd może stać się przydatny do ruchu drogowego, być wykorzystywany do swego pierwotnego przeznaczenia i spełniać europejskie normy bezpieczeństwa po dokonaniu drobnych napraw. Jako kryteria odnośnie jakości omawianego typu pojazdu (pojazd używany nadający się do naprawy), w ww. załączniku wskazane zostało, co następuje - konieczne jest przeprowadzenie tylko drobnych napraw w następujących zakresach:
1) Pęknięta lub rozbita przednia szyba, 2) Rozbite lampy przednie lub tylne, 3) Silnik wystawiony na działanie czynników atmosferycznych ze względu na brak maski; 4) nieotwierające lub niezamykające się drzwi lub drzwi zdjęte z zawiasów (każda para drzwi dołączona do pojazdu); 5) Konieczność wymiany klocków hamulcowych; 6) Rozładowany akumulator lub jego brak; 7) Całkowicie zużyty bieżnik opon; 8) Uszkodzona jest nieistotna część pojazdu;
Ponadto, jako wskaźniki charakterystyczne dla typu 2 pojazdu używanego nadającego się do naprawy, wymieniono m.in. ważne świadectwo przeprowadzenia krajowych badań przydatności do ruchu drogowego, ogólnie dobry stan pojazdu, pojazd może być eksploatowany w stanie obecnym lub po drobnych naprawach.
Powyższe okoliczności nie miały miejsca w niniejszej sprawie, wobec czego nie można zakwalifikować spornego pojazdu jako pojazdu używanego nadającego się do naprawy, bowiem sporny pojazd - w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia - nie mógł być użytkowany i wymagał przeprowadzenia napraw zdecydowanie wykraczających poza zakres ww. drobnych napraw, a jego stan techniczny nie mógł być zaliczony do kategorii - ogólnie dobry stan pojazdu, a zatem - pojazd ten spełniał kryterium wskazane w pkt. 8 ww. Wytycznych, co zgodnie z pkt. 10 ppkt a tiret ii omawianych Wytycznych, jest równoznaczne z zakwalifikowaniem danego uszkodzonego pojazdu jako odpadu.
Analizując przesłankę pozbycia się w niniejszej sprawie, należy wskazać, iż wyraża się ona przede wszystkim przez brak możliwości użytkowania spornego pojazdu zgodnie z przeznaczeniem - w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia - i to uzasadnia zakwalifikowanie spornego pojazdu jako odpadu. W niniejszej sprawie, sporny pojazd był poważnie uszkodzony, wymagał przeprowadzenia szerokich napraw w warunkach warsztatowych i nie mógł być użytkowany zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, co przekłada się na kwalifikację spornego pojazdu jako odpadu. Zmiana sposobu użytkowania spornego pojazdu - w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia - pozostaje w niniejszej sprawie bezsporna, z uwagi na ww. stan techniczny pojazdu, uniemożliwiający jego użytkowanie w ruchu drogowym, zaś intencja bezpośredniego zbywcy pozostaje w tej sprawie kwestią drugorzędną.
7. Odnośnie odprawy celnej nr [...], przeprowadzonej przez [...] organ celny wyjaśnienia wymaga, że fakt odprawienia omawianego pojazdu przez [...] organ celny nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie postępowania GIOŚ. Należy zauważyć, że z dokumentów dotyczących odprawy nr [...] w żaden sposób nie wynika, czy weryfikowano historię pojazdu i status prawny. Ponadto, stanowisko Strony, że [...] organ celny dokonując odprawy omawianego pojazdu, kierował się Wytycznymi Korespondentów nr 9, również nie ma żadnego potwierdzenia w dokumentach dotyczących odprawy.
Ponadto zgodnie z art. 28 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. WE L 190 z 12.07.2006 ze zm.), w sytuacji sporu, jeżeli właściwe organy wysyłki i miejsca przeznaczenia nie mogą dojść do porozumienia w zakresie zaklasyfikowania przedmiotu przemieszczenia jako odpadów lub nie, traktuje się go tak, jakby stanowił odpady. Przepis ten nie narusza uprawnień państwa przeznaczenia do traktowania przedmiotu przemieszczenia po jego dotarciu na miejsce zgodnie z przepisami krajowymi, pod warunkiem ich zgodności z prawem wspólnotowym i międzynarodowym. W warunkach niniejszej sprawy doszło do międzynarodowego przemieszczenia odpadu z terytorium [...] do Polski. Właściwym organem wysyłki jest więc organ [...], natomiast kraju przeznaczenia GIOŚ. [...], jako kraj tranzytu, w kontekście ww. przepisu, nie są stroną uprawnioną do formułowania stanowiska czy dany przedmiot stanowi odpad czy też nie.
8. Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Strony, iż omawiany pojazd został zaklasyfikowany jako pojazd przeznaczony do naprawy przez właściwe władze [...]. Strona sama wskazała, że ww. pojazd nie został zaklasyfikowany przez władze [...] jako odpad. Istotnie, w warunkach niniejszej sprawy nie występuje dokument wydany przez właściwy organ [...], mówiący o tym, że sporny pojazd stanowi odpad. Brak jest również dokumentu urzędowego wydanego przez właściwy organ [...] stanowiącego o klasyfikacji pojazdu, jako pojazdu przeznaczonego do naprawy. Należy wyjaśnić, że organy administracji publicznej nie mają fizycznej kontroli nad przedmiotem. Omawiany pojazd niewątpliwie był pojazdem uszkodzonym na terenie [...], co wynika z faktury nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. i wyrejestrowanym, co stwierdzono w dowodzie rejestracyjnym ww. pojazdu (adnotacja "[...] czerwca 2015. Wyrejestrowano ").
9. Zgodnie z dyspozycją art. 32 ust. 1 u.m.p.o. nałożenie kary pieniężnej na odbiorcę odpadów następuje wówczas, gdy spełnione są dwie przesłanki - doszło do przemieszczenia odpadów i przemieszczenie to było nielegalne, tj. bez uprzedniego zgłoszenia. Przedmiotowy uszkodzony pojazd, z uwagi na poważne uszkodzenia, stał się w danym miejscu i czasie nieprzydatny dla jego dotychczasowego posiadacza, z uwagi na nieużyteczność zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Tym samym, pojazd ten stanowił odpad przemieszczony nielegalnie tj. bez dokonania zgłoszenia, którego odbiorcą, zgodnie z treścią faktury była Skarżąca.
10. Przedmiotowy pojazd wyposażony był w jednostkę napędową zawierającą płyny eksploatacyjne oraz inne niebezpieczne elementy, nadające mu właściwości odpadu niebezpiecznego, wobec czego zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014r. poz. 1923), organ I instancji prawidłowo zaklasyfikował sporny pojazd jako odpad o kodzie 16 01 04* - "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że o niebezpiecznym charakterze odpadu w postaci pojazdu przesądza sam fakt, iż zawiera on substancje i elementy niebezpieczne (np. olej silnikowy, olej przekładniowy w skrzyni biegów, resztki paliwa, płyn chłodniczy i inne).
11. Międzynarodowe przemieszczenie przedmiotowych odpadów wymagało zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych zainteresowanych organów na podstawie art. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. rozporządzenia, procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody podlegają wszystkie odpady, jeżeli mają być poddane procesom unieszkodliwiania, a także:
- odpady wyszczególnione w załączniku IV, który obejmuje między innymi opady wyszczególnione w aneksach II i VII Konwencji Bazylejskiej;
- odpady wyszczególnione w załączniku IVA;
- odpady niesklasyfikowane pod żadnym kodem w załączniku III, IIIB, IV i IVA;
- mieszanin odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III, HIB, IV lub IVA, chyba że zostały wyszczególnione w załączniku IIIA,
jeżeli mają być poddane procesom odzysku.
Odpad w postaci przedmiotowego pojazdu nie został sklasyfikowany pod żadnym kodem w załączniku III, IIIB, IV i IVA i z tej przyczyny międzynarodowe przemieszczenie ww. odpadu wymagało zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych zainteresowanych organów.
W świetle art. 2 pkt 35 lit. a ww. rozporządzenia przemieszczenie opadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom zgodnie z tym rozporządzeniem, stanowi nielegalne przemieszczenie. Transport przedmiotowego odpadu z terytorium [...] na terytorium Polski nosi znamiona nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadu.
12. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 4 u.m.p.o. przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady. (...) Z analizy dokumentów sprawy, a w szczególności dokumentu zakupu - z dnia [...] czerwca 2015 r. Nr [...] wynika, iż Skarżąca jest odbiorcą przedmiotowego odpadu.
13. Stosownie do art. 34 u.m.p.o. przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 32 i 33, należy uwzględnić w szczególności ilość, rodzaj i charakter odpadów, w tym możliwość zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady, oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów ustawy i rozporządzenia nr 1013/2006. Przy ustalaniu wysokości kary w niniejszej sprawie uwzględniono fakt, iż Skarżąca jest odbiorcą jednego uszkodzonego pojazdu o charakterze niebezpiecznym, ponadto uwzględniono brak udokumentowanego zanieczyszczenia środowiska oraz niestwierdzenie wcześniejszych naruszeń przez Stronę przepisów w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów. Karę została wymierzona w tej sytuacji w najmniejszej możliwej ustawowo wysokości - 50.000 zł, co nie jest dla Skarżącej krzywdzące.
15. W sprawie nie zachodzą podstawy do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, przewidziane w art. 189f § 1 oraz art. 189f § 2 i 3 k.p.a. W kontekście art. 189f § 1 k.p.a. stwierdzić należy, iż:
(-) Odbiór odpadów, których przemieszczenia dokonano nielegalnie, tj. bez dokonania zgłoszenia, jest czynnością jednorazową. Nie jest to zatem czyn ciągły, którego można zaprzestać. Skarżąca raz stała się odbiorcą odpadów i tej czynności nie można zaprzestać, z uwagi na jej dokonany charakter. Skarżąca stała się odbiorcą odpadu, którego przemieszczenia dokonała nielegalnie, tj. bez zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody.
(-) Materiał dowodowy wskazuje, że skala naruszenia, jakiego dopuściła się Strona, nie jest znikoma. Świadczy o tym dokumentacja wskazująca, że przedmiotem przemieszczenia i odbioru był uszkodzony pojazd o masie ok. 1,4 Mg, co nie może być przez organ II instancji uznane za znikomą wagę naruszenia, a co z kolei wyklucza możliwość zastosowania w stosunku do Strony art. 189f§ 1 k.p.a.
Odnosząc się do przesłanek określonych w art. 189f § 2 wyjaśnić należy, że z uwagi na dokonany charakter naruszenia, polegający na dokonaniu czynności, która nie została poprzedzona zastosowaniem właściwej procedury, nie jest w żaden sposób możliwe cofniecie naruszenia prawa. Brak jest możliwości odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, gdyż nie pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Kara powinna oczywiście pełnić funkcję prewencji indywidualnej, ale w niniejszej sprawie niemniejszą wagę ma znaczenie tej kary jako prewencji ogólnej. Brak adekwatnej odpowiedzi na naruszenie dokonane przez Stronę mogłaby zachęcać Stronę i innych do nieprzestrzegania prawa i przestrzegania go tylko wtedy, gdy zostaną oni złapani na naruszeniu w perspektywie bezpośrednio grożącej im kary. Omawiana kara pieniężna ma za zadanie przede wszystkim zniechęcić potencjalnych odbiorców do nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów, co jest niezwykle istotne z punktu widzenia zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, który wyraża się m.in. w ochronie środowiska. Może to w przyszłości zapewnić, iż do naruszeń nie dojdzie albo będzie ich mniej.
Sam fakt nie wyrządzenia przez Stronę w wyniku naruszenia prawa bezpośredniego zagrożenia w środowisku nie oznacza, iż administracyjna kara pieniężna nie powinna być Stronie wymierzona. Odstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 2 i 3 k.p.a. nie może nastąpić, gdyż Strona, jak i inne podmioty mogłoby odnieść wrażenie, iż wskazane regulacje nie są istotne i nie trzeba ich przestrzegać. Brak odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej przez organ ma zapewnić, iż w przyszłości Strona, a także inne podmioty, będą wypełniać wszystkie nakazane prawem obowiązki niezależnie od tego, czy przestrzeganie tych regulacji może bezpośrednio zagrozić życiu i zdrowiu ludzi oraz środowisku i niezależnie od tego, że nie zostały do tego przymuszone bezpośrednią perspektywą wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Celem administracyjnych kar pieniężnych jest bowiem przede wszystkim właśnie wymuszenie przestrzegania regulacji, których nieprzestrzeganie nie doprowadzi zawsze i koniecznie do bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia ludzi, a często i środowiska. Te ostatnie wartości są przeważnie bronione przez prawo karne, a nie administracyjne kary pieniężne.
Jedną z podstawowych funkcji przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów jest prewencja w postępowaniu z odpadami nielegalnie przemieszczanymi i zapobieganie powstawaniu negatywnych skutków związanych z tym przemieszczeniem, zaś kary pieniężne nakładane w związku z naruszeniem przepisów ww. ustawy, są nakładane obligatoryjnie przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska.
IV. Pismem z dnia 14 września 2019 r., uzupełnionym pismem z dnia 15 listopada 2019 r. (ustosunkowującym się od odpowiedzi organu na skargę) Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika wniosła do tut. Sądu, skargę na decyzję odwoławczą GIOŚ, podnosząc przeciwko tej decyzji zarzuty naruszenia następujących przepisów prawa:
1) art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a. oraz art. 288 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, poprzez bezpośrednie zastosowanie i powoływanie się przez organ w uzasadnianiu zaskarżonej decyzji na "Wytyczne Korespondentów nr 9", które to Wytyczne stanowią jedynie dokumentem pomocniczym, który nie jest źródłem prawa i aktem prawnym powszechnie obowiązującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskie oraz aktem prawnym przyjętym w Unii Europejskiej;
2) art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 i 2 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób zapewniający poszanowanie dla zasady prawdy obiektywnej oraz naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej stanowiącą prawną gwarancję ochrony praw obywatela wobec władczego działania władzy publicznej, poprzez:
a) odmowę uwzględnienia dowodu w postaci oświadczenia woli poprzedniego posiadacza pojazdu finny [...] z dnia [...].10.208r., wskazującego na stan pojazdu (niegroźne uszkodzenia), że w stosunku do tego pojazdu na rynku [...] nie orzeczono przekazania tego pojazdu do stacji demontażu, że intencją i wolą poprzedniego posiadacza była sprzedaż pojazdu samochodowego uszkodzonego, a w przypadku braku nabywcy takiego pojazdu jego naprawa i sprzedaż. Niezasadne i bezpodstawne nieuznanie tego dowodu w postępowaniu w konsekwencji doprowadziło do uznania pojazdu za odpad:
b) odmowę uwzględnienia stanowiska z opinii uprawnionego certyfikowanego rzeczoznawcy samochodowego Pana A. M., posiadającego specjalistyczną wiedze z zakresu techniki samochodowej nr [...] z dnia [...] czerwca 2015r., załączonej do dokumentacji sprawy, z której wynika, że pojazd nie stanowi odpadu i może zostać dopuszczony do ruchu po wykonaniu naprawy i przeprowadzeniu stosownych badań diagnostycznych;
c) odmowę uznania niemieckiej ostatecznej odprawy przywozowej i decyzji organu celnego [...] (unijnego organu celnego) o dopuszczeniu przedmiotowego pojazdu do wolnego obrotu na terenie całej Unii Europejskiej w tym także na terenie Polski (dowód [...] z dnia [...] czerwca 2015 r.
d) odmowę uznania decyzji [...] (unijnego organu celnego) o braku przeciwwskazań do rejestracji przedmiotowego pojazdu - decyzja "[...]" z dnia [...] grudnia 2015 r.
e) pominięcie uregulowania zawartego w art. 71 ust 6 Ustawy prawo o ruchu drogowym w tym statusu pojazdu na dzień jego przywozu na teren kraju
3) art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, stanowiącą prawną gwarancję ochrony praw obywatela wobec władczego działania władzy publicznej, poprzez wykorzystywanie argumentacji - co do uznania pojazdu za odpad - wzajemnie się wykluczającej (vide powołane w treści uzasadnienia Decyzji: Wytyczne Korespondentów nr 9 (błędnie przeanalizowane i zastosowane) oraz orzecznictwo sądów administracyjnych) i w konsekwencji przyjęcie, że skarżąca dokonała nabycia i międzynarodowego przemieszczenia odpadu, podczas gdy rzeczywiście skarżąca nabyła i dokonała importu uszkodzonego samochodu osobowego z kraju trzeciego, w celu jego naprawy i ponownego wykorzystania w celu w jakim pojazd został wyprodukowany;
4) art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i niedokonanie wszechstronnej obiektywnej oceny całokształtu materiału dowodowego i uznanie, że poprzedni właściciel "pozbył się" przedmiotowego pojazdu w świetle znaczeniowym przepisów ochrony środowiska, nie znajdując dla niego racjonalnego wykorzystania, że pojazd w miejscu zakupu był odpadem, że pojazd wymagał "poważnej naprawy" - (w zebranym materiale dowodowym brak jest dowodów na poparcie tego twierdzenia, wręcz przeciwnie zgromadzone dowody zaprzeczają stanowisku organów ochrony środowiska w tej sprawie), a w konsekwencji ustalenie okoliczności faktycznie niezgodnie z prawidłami logiki oraz obowiązującymi przepisami (błędnie zinterpretowanymi i zastosowanymi) - w innym przypadku organ wywiódłby, że pojazd nie jest odpadem - skoro nie istnieje dowód, iż pojazd był "poważnie uszkodzony", uznany za odpad czy pojazd wyłączony z dalszej eksploatacji lub wyeksploatowany na terenie [...] - że intencją poprzedniego posiadacza było dokonanie transakcji handlowej sprzedaży pojazdu (nie odpadu) (vide: oświadczenie poprzedniego właściciela), a nie "pozbycie się" pojazdu w świetle przepisów o odpadach, gdy urzędowy uprawniony unijny organ ([...] organ celny) w wyniku przeprowadzonej kontroli dopuścił uszkodzony pojazd (nie odpad pojazdu) do wolnego obrotu na terenie całej Unii Europejskie, w tym także na terenie Polski, wydając jednocześnie decyzję o braku przeciwwskazań do jego rejestracji, gdy uprawniony certyfikowany rzeczoznawca samochodowy stwierdził, że pojazd nie jest odpadem i można go naprawić, a następnie dopuścić do ruchu, w sytuacji, gdy pojazd został naprawiony, zarejestrowany i dopuszczony do ruchu, to nie ma podstaw do uznania, że samochód był w momencie jego przywozu odpadem.
5) art. 84 par. 1 k.p.a. poprzez dowolną, meobiektywną i zarazem nieuprawniona ocenę stanu technicznego pojazdu, przekraczającą zakres wiadomości i doświadczenia życiowego osób mających wykształcenie ogólne (brak wiedzy specjalistycznej z zakresu techniki smaochpodowej do dokonania takiej oceny). Przyjmuje się, że wiadomości specjalne są konieczne w tych sprawach, w których pojawia się zagadnienie mające znaczenie dla rozstrzygnięcia, a którego treść przekracza zakres wiadomości i doświadczenia życiowego osób mających wykształcenie ogólne.
6) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez wskazania, z jakich przyczyn organ odmówił wiarygodności oświadczeniu przedniego posiadacza pojazdu, opinii certyfikowanego uprawnionego rzeczoznawcy z zakresu techniki samochodowej, mającego stosowną wiedzę i doświadczenie w zakresie oceny technicznej pojazdów samochodowych, potwierdzającej stan pojazdu na dzień jego przywozu na teren kraju, jego uszkodzenia, zawierającego rozstrzygniecie uprawnionego podmiotu o możliwości jego naprawy, urzędowym dowodom, obowiązującym na terenie całej Unii Europejskiej, w postaci zgłoszenia do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu na terenie całej Unii Europejskiej, decyzji o braku przeciwwskazań do jego rejestracji.
- naruszenia przepisów prawa z zakresu ochrony środowiska, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 3 ust. 1 pkt 6) ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach poprzez przyjęcie przez organ, że sprowadzony pojazd był odpadem, gdy w rzeczywistości był pojazdem zakupionym z uwagi na znaczną ekonomiczną wartość, był przeznaczony do naprawy i w rezultacie został naprawiony, poddany badaniom technicznym z wynikiem pozytywnym i zarejestrowany;
2) art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 roku o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów poprzez nieudowodnione uznanie skarżącą za odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie, a tym samym naruszenie:
a) pkt. 1 Preambuły rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.Urz. UE L 190 z 12.07.2006, str.l), który wskazuje, że wpływ rozporządzenia na handel międzynarodowy ma charakter uboczny.
V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia 22 października 2019 r., GIOŚ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję GDOŚ z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U z 2019, poz. 2167). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325, zwanej dalej "p.p.s.a.").
Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja odwoławcza nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.
W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.
VII. Kontrola legalności zaskarżonej do Sądu decyzji odwoławczej GDOŚ prowadzi do następujących wniosków:
1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, który został uregulowany w art.32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, było nałożenie na Skarżącą, działającą w ocenie organów jako odbiorca odpadu (w postaci przedmiotowego pojazdu) przywiezionego nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, stosownej kary administracyjnej. Stanowisko organów, iż w/w kara (w wysokości 50 000 zł, odpowiadającej dolnej granicy tej kary) winna być na Skarżącą nałożona, jest całkowicie trafne. Zarzutów skargi nie można było uwzględnić.
2. Stan prawny, regulujący przedmiot sprawy, przedstawia się następująco:
(i) Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12.07.2006, str. 1), dalej "rozporządzenie 1013/2006", określa procedury i systemy kontroli w zakresie przemieszczania odpadów, w zależności od pochodzenia, przeznaczenia i trasy przemieszczania odpadów, rodzaju przesyłanych odpadów oraz przewidzianego trybu postępowania z odpadami w miejscu przeznaczenia (art.1 ust.1 rozporządzenia).
Jednocześnie przepis art. 50 rozporządzenia nr 1013/2006 upoważnia państwa należące do UE do wydawania własnych przepisów dotyczących przemieszczania odpadów stanowiąc, że Państwa Członkowskie ustanawiają przepisy przewidujące sankcje za naruszanie przepisów rozporządzenia oraz podejmują wszelkie niezbędne środki, by zapewnić ich stosowanie. Ustanowione sankcje muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.
Na w/w podstawie ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów określa postępowanie i organy właściwe do wykonania zadań z zakresu międzynarodowego przemieszczania odpadów, wynikających z rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12.07.2006, str. 1) oraz kary pieniężne za naruszanie obowiązków w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów (art.1 ust.1). Przepisy u.m.p.o., tak jak o tym stanowi jej art.1 ust.2, nie naruszają postanowień ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 r. poz. 799, z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2019 r. poz. 701 i 730).
(ii) Na potrzeby rozporządzenia 1013/2006 "odpady" definiuje się zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2006/12/WE (art.2 pkt 1 rozporządzenia), implementowanej do ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21, z późn. zm.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21, z późn. zm.), przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Przemieszczanie oznacza m.in. transport odpadów przeznaczonych do odzysku lub unieszkodliwienia, który jest planowany lub odbywa się z jednego państwa do drugiego (art.2 pkt 34 lit. a rozporządzenia). Nielegalne przemieszczanie oznacza przemieszczanie odpadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom, zgodnie z rozporządzeniem (art.2 pkt 35 rozporządzenia). Procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody określonej w przepisach tytułu II rozporządzenia 1013/2006 podlegają przemieszczenia odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załącznikach III, HIB, IV lub IVA do rozporządzenia (art. 3 pkt 1 lit. b iii rozporządzenia).
(iii) Ilekroć w u.m.p.o. mowa jest o odbiorcy odpadów sprowadzonych nielegalnie - rozumie się przez to każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się nielegalnie przemieszczone odpady, jest odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie (art.2 ust.1 pkt 4 u.m.p.o.).
(iv) Art.32 ust.1 u.m.p.o. stanowi, iż Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50 000 do 500 000 zł.
Jak trafnie podkreślono w wyroku NSA z dnia 17 października 2017 r., sygn. akt II OSK 241/16, publ. CBOSA "Z dyspozycji przepisu art. 32 ust. 1 ustawy z 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów wynika, że kara pieniężna jest nakładana na odbiorcę odpadów przemieszczonych do państwa nielegalnie (czyli zawsze bez wymaganego zgłoszenia), a więc nie na podmiot dokonujący nielegalnego przywozu odpadów z zagranicy.". Jak z kolei wskazano w przywołanym już wyroku NSA z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1396/15, "Odpowiedzialność administracyjną ponosi odbiorca odpadów. Ten rodzaj odpowiedzialności prawnej jako konsekwencja nielegalnego przywozu odpadów bez dokonania zgłoszenia wymaganego przez przepisy rozporządzenie nr 1013/2006, wykazuje silny związek z funkcją prewencyjną przepisów ustawy. Instrumentem prawnym tej funkcji jest kara pieniężna wymierzana przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Zastosowanie normy wynikającej z treści art. 32 ust. 1 ustawy z 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów jest możliwe w przypadku łącznego wystąpienia przesłanek: po pierwsze - przedmiotem postępowania są odpady, po drugie - miało miejsce nielegalne sprowadzenie odpadów do Polski bez dokonania zgłoszenia oraz - po trzecie - podmiot, na który nakłada się karę pieniężną jest odbiorcą odpadów.". Zastosowanie normy wynikającej z treści art. 32 ust. 1 u.m.p.o. jest zatem możliwe w przypadku łącznego wystąpienia następujących przesłanek: 1) przedmiotem postępowania są odpady, 2) miało miejsce nielegalne sprowadzenie odpadów do Polski bez dokonania zgłoszenia oraz 3) podmiot, na który nakłada się karę pieniężną jest odbiorcą odpadów.
Jak trafnie podkreślono w wyroku NSA z dnia 19 września 2014 r., sygn. akt II OSK 612/13, publ. CBOSA: "1. Nie można podzielić poglądu, iż art. 32 ust. 1 ustawy z 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów wymaga od organu nakładającego karę pieniężną wykazania umyślności działania odbiorcy odpadu przywiezionego nielegalnie. Konstrukcja tego przepisu obliguje (nie umożliwia) właściwego wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska do nałożenia kary pieniężnej na odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie, a więc na każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały nielegalnie przemieszczone odpady (art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy). 2. Przemieszczenie odpadów dokonane bez stosownego zgłoszenia, określa się mianem nielegalnego, bez względu na intencje (zamiar) strony. W stanie objętym zakresem regulacji art. 32 ust. 1 ustawy z 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów kara stosowana jest w razie obiektywnego zaistnienia zdarzenia w postaci odbioru odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokumentu zgłoszenia, a wina nie jest przesłanką zaistnienia odpowiedzialności administracyjnej. Ustawodawca nie pozostawił w tym wypadku uprawnionemu do nałożenia kary tzw. luzu decyzyjnego.".
3. Odnosząc w/w uwarunkowania prawne do stanu faktycznego niniejszej sprawy, stwierdzić należy, iż zostały w niej spełnione wszystkie przesłanki z art.32 ust.1 u.m.p.o., obligujące organy do wymierzenia Skarżącej przewidzianej w tym przepisie kary administracyjnej. W dacie przemieszczenia przedmiotowego pojazdu na terytorium RP (lipiec 2015 r.) wystąpiły bowiem łącznie następujące okoliczności:
1) Przedmiotowy pojazd był pojazdem uszkodzonym w stopniu bezspornie uniemożliwiającym wykorzystywanie go zgodnie z przeznaczeniem (tj. poruszanie się nim po drogach publicznych), co oznacza, iż stanowił odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (odpad o kodzie 16 01 04* - "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy" zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014 r. poz. 1923));
2) Z racji tego, iż odpady zużytych lub nienadających się do użytkowania pojazdów, posiadające właściwości niebezpieczne, nie były sklasyfikowane pod żadnym kodem w załącznikach III, HIB, IV lub IVA do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, przemieszczenie przedmiotowego pojazdu na terytorium Polski winno odbyć się – stosownie do postanowień art. 3 pkt 1 lit. b iii rozporządzenia nr 1013/2006 - z zachowaniem procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych organów;
3) Stosowne zgłoszenie, odnoszące się do przedmiotowego pojazdu, nie zostało jednakże dokonane;
4) Skarżąca, jako nabywca przedmiotowego pojazdu od poprzedniego właściciela, zlecający jego przemieszczenie z zagranicy do Polski, nabyła status odbiorcy odpadu.
Tym samym w świetle art. 2 pkt 35 (a) ww. rozporządzenia 1013/2006 przedmiotowe przemieszczenie odpadu stanowiło przemieszczanie nielegalne, a Skarżąca jako odbiorca odpadu przemieszczonego nielegalnie podlega odpowiedzialności administracyjnej na zasadach określonych w art.32 ust.1 u.m.p.o.
4. Nie można podzielić zarzutów skargi, kwestionujących posiadanie przez przedmiotowy pojazd, w dacie jego przemieszczenia na terytorium RP, charakteru odpadu w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Stosownie do powyższego:
4.1. Posiadanie przez przedmiotowy pojazd, w dacie jego przemieszczenia do Polski, uszkodzeń bezspornie uniemożliwiających wykorzystywanie go w tej dacie zgodnie z przeznaczeniem wycena z dnia [...] czerwca 2015 r., sporządzona na zlecenie samej Skarżącej. Wskazano tam, iż strefy uszkodzenia pojazdu to: przód kompletny, tył, bok prawy, bok lewy. Stwierdzono uszkodzenie takich elementów jak m. in.: wzmocnienie czołowe, prawa przednia podłużnica, konstrukcja tylnego prawego boku, pas tylny, konstrukcja tylnego lewego boku, dach (do wymiany), próg lewy i prawy, podłoga bagażnika z podłużnicami, zawieszenie przednie, zawieszenie tylne, wahacze, wspornik silnika. Łącznie stwierdzone zostały rozległe uszkodzenia całego pojazdu. Rzeczoznawca samochodowy wskazał także na szereg elementów, które nie zostały zbadane i opatrzono je adnotacją do sprawdzenia, m.in. osprzęt silnika, zawieszenie przednie i tylne, maglownica. W takim stanie technicznym został przemieszczony ze [...] na terytorium RP. Odnotować należy, iż pojazd niewątpliwie był pojazdem uszkodzonym na terenie [...], co wynika z faktury nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. i wyrejestrowanym, co stwierdzono w dowodzie rejestracyjnym ww. pojazdu (adnotacja "[...] czerwca 2015. Wyrejestrowano").
Kategorycznie podkreślić należy, iż prawną doniosłość w kontekście odpowiedzialności z art.32 ust.1 pkt 1 u.m.p.o. posiada wyłącznie ten stan przemieszczonego przedmiotu lub substancji (tu pojazdu samochodowego), który istniał w dacie dokonania przedmiotowego przemieszczenia na terytorium RP, nie zaś stan z jakiejkolwiek daty późniejszej. Tym samym powoływana przez Skarżącą następcza utrata przez pojazd charakteru odpadu (na skutek jego późniejszego naprawienia i zarejestrowania) nie mogła wpłynąć na wynik sprawy. Bezspornie natomiast uchroniła Skarżącą od konieczności poddania pojazdu procedurom określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia nr 1013/2006, tj. konieczności oddania pojazdu od stacji demontażu, co znalazło swoje odzwierciedlenie w postanowieniu GDOŚ z dnia [...] lutego 2016 r.
Konsekwentnie zatem nie sposób zarzucić organom, tak jak tego oczekuje Skarżąca, wadliwego zignorowania ustaleń opinii rzeczoznawcy z dnia [...] czerwca 2015 r. w części stwierdzającej możliwość naprawienia przemieszczonego pojazdu a tym samym przywrócenia jego pełnej wartości użytkowej (tak, iż nie będzie on stanowił odpadu stosownie do ustawy o odpadach) w sytuacji, w której ta część ekspertyzy nie dotyczy stanu pojazdu z dnia jego przemieszczenia na terytorium RP a jedynie pożądanego, hipotetycznego stanu pojazdu, które osiągnięcie jest możliwe dopiero w przyszłości (co rzeczywiście nastąpiło, niemniej dopiero kilka miesięcy po przemieszczeniu). Te ustalenia opinii nie miały zatem wpływu na wynik sprawy. Na marginesie należy odnotować (choć zasadnicze znaczenie ma w tej kwestii zamieszczenie w wycenie szczegółowego wykazu uszkodzeń pojazdu, jak i załączenie do wyceny stosownego materiału fotograficznego, łącznie potwierdzających oczywistą niezdatność pojazdu do użytku, obligującą organy do uznania pojazdu za odpad), iż stwierdzenie przez rzeczoznawcę, iż pojazd "po naprawie nadaje się do dalszej eksploatacji i nie będzie stanowił odpadu wg Ustawy o odpadach (...)" upoważnia do stwierdzenia, iż w dniu dokonywania wyceny sam rzeczoznawca traktował pojazd jako odpad.
W/w oceny korespondują z konsekwentnym stanowiskiem orzecznictwa sądowego. Jak trafnie podkreślono w wyroku NSA z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 420/16, publ. CBOSA:
"1) O kwalifikacji danego przedmiotu jako odpadu rozstrzyga przesłanka pozbycia się. Nie chodzi przy tym o utratę kontroli nad przedmiotem, lecz zasadniczą zmianę jego wykorzystania, odmienną od głównego przeznaczenia, do którego przestał on się nadawać, zwłaszcza gdy zmiana ta może spowodować negatywne następstwa dla człowieka lub środowiska.
2) Pozbyciem się przedmiotu w rozumieniu przepisów ustawy z 2012 r. o odpadach będzie również jego przekazanie (zbycie) innemu podmiotowi, który będzie go wykorzystywał w inny, zasadniczo odmienny od dotychczasowego sposób. Odpadami mogą być więc także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu i mogące być w związku z tym przedmiotem transakcji handlowej jako dobro o określonej wartości ekonomicznej.
3) Przesłankę "pozbycia się" można stwierdzić wyłącznie na podstawie zachowania posiadacza przedmiotu (substancji), z uwzględnieniem okoliczności obiektywnych umożliwiających odtworzenie zamiaru jaki mu przyświecał w stosunku do tego przedmiotu.
4) Dla uznania danego przedmiotu za odpad podlegający regulacjom ustawy z 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, decydujące znaczenie ma stan prawny i faktyczny istniejący w chwili wprowadzenia produktu na terytorium Polski. Okoliczność, że dotychczasowy posiadacz pojazdu używanego odstąpił od jego naprawienia celem dalszego użytkowania rodzi bowiem domniemanie, że wolę pozbycia się pojazdu łączyć trzeba z oceną jego dalszej nieprzydatności w rozumieniu, jakie temu pojęciu nadaje definicja odpadu. Dlatego nie ma znaczenia dla tej oceny jaki miał zamiar nabywca pojazdu, a więc również czy nabył go celem wyremontowania.".
5) Nabycie przez pojazd statusu odpadu uzależnione jest od tego, czy w momencie przekroczenia granicy może on być wykorzystywany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, a zatem czy może on poruszać się po drogach. Z tej przyczyny w postępowaniu w sprawie dotyczącej międzynarodowego przemieszczania odpadów nie bada się możliwości przywrócenia pojazdowi stanu technicznego umożliwiającego dopuszczenie do ruchu drogowego. To, co stanie się w przyszłości z pojazdem, nie ma wpływu na uzyskany przez niego status odpadu.".
4.2. Nie można podzielić zarzutów skargi, co do zasady kwestionujących dopuszczalność powoływania się przez organy na "Wytyczne Korespondentów nr 9". Jakkolwiek rację ma Skarżąca, iż Wytyczne nie mają mocy bezwzględnie wiążącej a wyłącznie pomocniczą, o tyle wskazane tam szczegółowe kryteria kwalifikowania pojazdu jako odpadu uznać należy za przekonujące i przydatne do oceny, czy dany pojazd jest odpadem w rozumieniu art.3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Ocena ta następuje zatem bezpośrednio na podstawie art.3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, niemniej w ramach tej oceny, ustalając, czy stopień uszkodzenia danego pojazdu upoważnia do kwalifikowania go jako pojazd, który utracił możliwość bezpiecznego wykorzystywania go zgodnie z przeznaczeniem, organy mają prawo oprzeć się na kryteriach wskazanych w wytycznych. Nie ulega zatem wątpliwości, iż uszkodzenia przedmiotowego pojazdu wykraczały poza wskazane w Wytycznych uszkodzenia wymagające drobnych napraw. W świetle powyższego zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a. oraz art. 288 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, poprzez bezpośrednie zastosowanie i powoływanie się przez organ w uzasadnianiu zaskarżonej decyzji na "Wytyczne Korespondentów nr 9" należy uznać za bezzasadny.
4.3. Nietrafnie wywodzi skarga, iż przemieszczony pojazd nie spełniał kryteriów odpadu, wynikających z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, albowiem nie doszło do jego pozbycia się (w rozumieniu w/w przepisu) przez poprzedniego posiadacza, tj. zagranicznego zbywcy pojazdu, deklarującego, że: (-) w [...] przedmiotowy pojazd nie był objęty nakazem oddania go do stacji demontażu, (-) jego intencją i wolą, jako poprzedniego posiadacza, była sprzedaż pojazdu samochodowego uszkodzonego, a w przypadku braku nabywcy takiego pojazdu jego naprawa i sprzedaż. Odnosząc się do w/w zarzutu, stwierdzić należy, iż sporna przesłanka w postaci "pozbycia się przez posiadacza substancji lub przedmiotu" (pozbycia dokonanego, zamierzonego lub będącego przedmiotem obowiązku) nie może być utożsamiana z działaniem abstrakcyjnym, którego znaczenie i skutki prawne determinuje wyłącznie dyskrecjonalna, subiektywna interpretacja tego posiadacza. W nawiązaniu do przywołanego wcześniej orzecznictwa sądowego uznać należy, iż do "pozbycia się substancji lub przedmiotu" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach dojdzie zawsze w sytuacji, w której dotychczasowy posiadacz przeniesie na inny podmiot faktyczne władztwo nad taką substancją lub przedmiotem, które łącznie: 1) utraciły swoje walory użytkowe (tj. nie mogą być dalej, choćby przejściowo, wykorzystywane zgodnie ze swoim przeznaczeniem), 2) z uwagi na swoje właściwości mogą negatywnie oddziaływać na środowisko. Bez wątpienia sytuacja tego rodzaju będzie miała miejsce w każdym przypadku zbycia przez dotychczasowego właściciela na rzecz innego podmiotu pojazdu, posiadającego uszkodzenia uniemożliwiające (nawet w sposób odwracalny) poruszanie się tym pojazdem w ogóle, czy też poruszanie się po drogach publicznych.
Należy podkreślić, iż przedmiotowy pojazd wyposażony był w jednostkę napędową zawierającą płyny eksploatacyjne oraz inne niebezpieczne elementy, nadające mu właściwości odpadu niebezpiecznego, wobec czego zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014r. poz. 1923), GIOŚ prawidłowo zaklasyfikował sporny pojazd jako odpad o kodzie 16 01 04* - "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy". Sporny pojazd, w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia, nie nadawał się do eksploatacji, a więc do użytkowania zgodnie z przeznaczeniem, w związku z czym stanowił odpad o ww. kodzie.
4.4. Sąd zgadza się z argumentacją GIOŚ, iż zagraniczny ([...] dokument tranzytowy nr [...]) nie ma dla oceny sprawy przesądzającego znaczenia. Trafnie zatem wskazał GIOŚ, że: (-) fakt odprawienia omawianego pojazdu przez niemiecki organ celny nie ma wpływu na wynik sprawy, (-) z dokumentu odprawy nie wynika, aby obejmowała ona weryfikację historii pojazdu oraz jego status prawny, (-) stanowisko Skarżącej, że [...] organ celny dokonując odprawy omawianego pojazdu, kierował się Wytycznymi Korespondentów nr 9 nie ma żadnego potwierdzenia w dokumentach dotyczących odprawy.
Ponadto zgodnie z art. 28 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. WE L 190 z 12.07.2006 ze zm.), w sytuacji sporu, jeżeli właściwe organy wysyłki i miejsca przeznaczenia nie mogą dojść do porozumienia w zakresie zaklasyfikowania przedmiotu przemieszczenia jako odpadów lub nie, traktuje się go tak, jakby stanowił odpady. Przepis ten nie narusza uprawnień państwa przeznaczenia do traktowania przedmiotu przemieszczenia po jego dotarciu na miejsce zgodnie z przepisami krajowymi, pod warunkiem ich zgodności z prawem wspólnotowym i międzynarodowym. W warunkach niniejszej sprawy doszło do międzynarodowego przemieszczenia odpadu z terytorium [...] do Polski. Właściwym organem wysyłki jest więc organ [...] natomiast kraju przeznaczenia GIOŚ. [...], jako kraj tranzytu, w kontekście ww. przepisu, nie są stroną uprawnioną do formułowania stanowiska czy dany przedmiot stanowi odpad czy też nie. [...] w przedmiotowej sprawie były krajem tranzytu, natomiast w przypadku międzynarodowego przemieszczania odpadów jak wskazano powyżej, stanowiska w sprawie zajmują właściwy organ kraju wysyłki i właściwy organ kraju przeznaczenia zgodnie z art. 28 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów.
Z tych samych przyczyn mocy wiążącej dla polskich organów nie posiada [...]dokument z dnia [...] grudnia 2015 r. o braku przeciwwskazań do rejestracji przedmiotowego pojazdu.
4.5. Trafnie dostrzegła Skarżąca, iż w wyroku tut. Sądu z dnia 12 stycznia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 2364/16, zapadłego w odrębnej sprawie o podobnym stanie faktycznym, w którym również miało miejsce późniejsze poddanie nielegalnie przemieszczonego pojazdu skutecznej naprawie, Sąd sformułował stanowisko korzystne dla ówczesnego skarżącego (zbieżne z obecnym stanowiskiem Skarżącej). Stanowisko to zostało jednakże zakwestionowane w toku kontroli instancyjnej przez NSA, który wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. OSK 1975/17, uwzględnił skargę kasacyjną GIOŚ.
5. Z uwagi na fakt, iż postępowanie administracyjne w przedmiocie wymierzenia Skarżącej kary pieniężnej zostało wszczęte po dniu [...] czerwca 2017 r., do postępowania tego miały zastosowanie przepisy Działu IVa k.p.a. ("Administracyjne kary pieniężne"), co nakładało na organy obowiązek rozważenia, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary na zasadach przewidzianych w art.189f § 1 i 3 k.p.a.
W szczególności należało rozważyć w tym kontekście spełnienie się w sprawie hipotezy art.1891f § 1 pkt 1 k.p.a., obligującego organ administracji publicznej do odstąpienia w drodze decyzji od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Sąd podziela stanowisko organów, że Skarżąca nie może skorzystać z dobrodziejstw przywołanego przepisu już z tej racji, iż wagi przypisanego Skarżącej deliktu (tj. spowodowania nielegalnego przemieszczenia na terytorium RP odpadu o masie ok. 1,4 Mg) co do zasady nie można uznać za znikomą.
Do sytuacji Skarżącej nie odnosi się również art.1891f § 1 pkt 2 k.p.a., albowiem w sprawie nie wystąpiło żadne z przewidzianych w tym przepisie zdarzeń, tj.: 1) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na Skarżącą nie została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej, 2) Skarżąca nie została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe (które to kary spełniały cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna).
Trafnie uznały również organy obu instancji, iż w sprawie nie znajdą zastosowania art.189f § 2 i 3 k.p.a.
Stosownie do art.189f § 2 k.p.a. w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających:
1) usunięcie naruszenia prawa lub
2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia.
Stosownie do art.189f § 3 k.p.a. organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia.
Mając na uwadze, iż w/w przepisy wiążą dopuszczalność odstąpienia od wymierzenia kary administracyjnej od usunięcia przez stronę naruszenia prawa (deliktu administracyjnego), stwierdzić należy, iż co do zasady delikt administracyjny, objęty sankcją z art.32 ust.1 u.m.p.o., polegający na nielegalnym przemieszczeniu odpadów na terytorium RP, stanowi – jako jednorazowe zdarzenie, zamknięte w przeszłości - naruszenie prawa o charakterze nieusuwalnym (w odróżnieniu od naruszeń o charakterze ciągłym, stanowiących przedmiot regulacji innych ustaw, jak np. nielegalne składowanie czy gospodarowanie odpadami, negatywne oddziaływanie na środowisko, i.t.d.). Ujmując zatem rzecz ściśle w sytuacji, w której doszło już do przemieszczenia odpadu na terytorium RP bez uprzedniego (tj. poprzedzającego samo przemieszczenie) dokonania stosownego zgłoszenia, nie istnieje możliwość sanowania tego naruszenia poprzez dokonanie zgłoszenia następczego. Nawet jednakże przyjmując czysto hipotetycznie, iż w/w element hipotezy art.189f §1 i 2 k.p.a. mógłby być wykładany w kontekście deliktu z art.32 ust.1 u.m.p.o. liberalnie (np. poprzez przyjęcie, iż pewnego rodzaju surogatem usunięcia naruszenia prawa byłoby późniejsze wykonanie przez odbiorcę odpadów postanowienia wydanego na podstawie art.25 ust.1 u.m.p.o., czy też byłby nim brak podstaw do wydawania takiego postanowienia, wynikający, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, z faktu późniejszego podjęcia przez odbiorcę odpadu, po jego nielegalnym przemieszczeniu na terytorium RP, skutecznych działań, prowadzących do pozbawienia przemieszczonego przedmiot charakteru odpadu), to konsekwentnie stwierdzić należy, iż – wbrew wymogom art.189f § 2 k.p.a. - odstąpienie od wymierzenia kary (które w takim przypadku nabrałoby cech automatyzmu) w oczywisty sposób nie pozwalałoby na spełnienie celów, dla których kara pieniężna, przewidziana w art.32 ust.1 u.m.p.o., jest nakładana (celem tym jest bowiem skuteczne zapobieganie nielegalnemu przemieszczaniu odpadów na terytorium RP).
6. Nie przesądzając w najmniejszym zakresie wyniku sprawy w tym zakresie wskazać należy, iż co do zasady Skarżący może rozważyć zainicjowanie odrębnego postępowania administracyjnego o udzielenie ulgi w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej na zasadach przewidzianych w art.189 k k.p.a. Stosownie do w/w przepisu organ administracji publicznej, który nałożył administracyjną karę pieniężną, na wniosek strony, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem publicznym lub ważnym interesem strony, może udzielić ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej przez: 1) odroczenie terminu wykonania administracyjnej kary pieniężnej lub rozłożenie jej na raty; 2) odroczenie terminu wykonania zaległej administracyjnej kary pieniężnej lub rozłożenie jej na raty; 3) umorzenie administracyjnej kary pieniężnej w całości lub części; 4) umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub części.
Jak podkreśla się w piśmiennictwie (Chróścielewski Wojciech (red.), Kmieciak Zbigniew (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. WKP 2019): "W orzecznictwie przyjmuje się, że "pojęcia ważnego interesu podatnika nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków, a w tym względzie również wydatków ponoszonych w związku z ochroną zdrowia własnego lub członków najbliższej rodziny (koszty leczenia). W związku z tym w postępowaniu podatkowym wszczętym wnioskiem podatnika o przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych szczególny nacisk winien być położony właśnie na analizę sytuacji ekonomicznej podatnika" – tak w wyroku NSA z 10.03.2009 r., I FSK 31/08, LEX nr 537191; por. także wyrok NSA z 3.08.2016 r., II FSK 3507/14, LEX nr 2082148.".
Czyniąc powyższe uwagi o charakterze ogólnym, odnoszące się do uprawnień adresata decyzji wymierzającej administracyjną karę pieniężną, przewidzianych w art.189 k k.p.a., Sąd ponownie zaznacza, iż nie przesądza obecnie w jakimkolwiek zakresie wyniku ewentualnego postępowania tego rodzaju, wszczętego na wniosek Skarżącej.
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.
-----------------------
24
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło