IV SA/Wa 2636/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) sędzia WSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi M.J. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącego M. J. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2016 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. D.U. 2016, poz. 23), dalej K.p.a., po rozpoznaniu wniosku M. J., dalej skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] maja 2016 r. znak: [...] odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] sierpnia 2006 r, znak [...] o ustaleniu lokalizacji dla inwestycji: budowa drogi ekspresowej w korytarzu zarezerwowanym pod autostradę [...] ([...]) – odcinek: węzeł "[...]" (bez węzła" – węzeł "[...]" (z węzłem) –wraz z przebudową infrastruktury technicznej oraz decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007 r., znak: [...], uchylającej w części i orzekającej w tym zakresie co do istoty sprawy a w pozostałym zakresie utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...], utrzymano je w mocy. Powyższe było wynikiem następujących ustaleń i ocen organu. Decyzją Wojewody [...] nr [...] z [...] sierpnia 2006 r., znak [...], dalej "decyzja Wojewody", ustalono lokalizację dla inwestycji: budowa drogi ekspresowej w korytarzu zarezerwowanym pod autostradę [...] ([...]) – odcinek: węzeł "[...]" (bez węzła" – węzeł "[...]" (z węzłem)–wraz z przebudową infrastruktury technicznej. Decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007 r., znak: [...], na skutek złożonych odwołań, uchylono w części w.w. decyzję Wojewody i orzeczono w tym zakresie co do istoty sprawy a w pozostałym zakresie utrzymano ją w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt IV SA/WA 1815/07 oddalił skargi. Wyrokiem NSA z 6 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1267/08 zostały oddalone skargi kasacyjne. Pismem z 15 października 2010 r. A. P. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Budownictwa oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...]. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] września 2011 r., znak: [...], zwaną dalej "decyzją Ministra Infrastruktury" odmówił stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] i decyzji Ministra Budownictwa. Decyzja ta, decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] września 2012 r, znak [...] została utrzymana w mocy. Pismem z 26 lutego 2016 r. M. J., dalej "skarżący" wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...]. Postanowieniem z [...] maja 2016 r., znak [...], zwanym dalej "postanowieniem Ministra" Minister Infrastruktury i Budownictwa odmówił wszczęcia postępowania z uwagi na tożsamość sprawy niniejszej ze sprawą wywołaną wnioskiem A. P. Skarżący wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy. Organ rozpoznając ponownie sprawę stwierdził, że nie zachodzą przesłanki do uchylenia zaskarżonego postanowienia Ministra z uwagi na istniejące przeszkody przedmiotowe uniemożliwiające wszczęcie postępowania - tożsamość sprawy rozpoznawanej uprzednio przez Ministra Infrastruktury i Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w którym nie stwierdzono żadnych uchybień mogących stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności ww decyzji. Wszczęcie kolejnego tego rodzaju postępowania stanowiłoby rażące naruszenie prawa i naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej. Zdaniem organu, brak jest w związku z tym podstaw do merytorycznej oceny wniosku skarżącego. Poza tym decyzja ta była przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Prawomocnym wyrokiem z dnia 6 listopada 2008 r, sygn. akt II OSK 1267/08 NSA oddalił skargi kasacyjne od wyroku WSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt IV Sa/Wa 1815/07 Poza tym znaczna część zarzutów skarżącego odnosi się nie do samej decyzji Wojewody [...] ale do etapu związanego z jej wykonaniem a zatem nie ma z nią bezpośredniego związku. Jest to bowiem pole do działania organów nadzoru budowlanego, do których skarżący się zgłosił i które nie wykazały żadnych nieprawidłowości. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiódł skarżący M.J. W uzasadnieniu skargi skarżący wywodzi, że decyzje które powinny być unieważnione zostały wydane z naruszeniem art. 21, 30, 32, 45, 64 Konstytucji gdyż zostały wydane na podstawie fałszywych dokumentów, co skutkowało pominięciem prawa do słusznego odszkodowania. Jak się wydaje, skarżący jest zdania, że jego działka nie została wykorzystana pod wykonanie drogi ekspresowej ale pod budowę ulicy [...], [...] oraz tras rowerowych, chodników, wiaduktu dla dróg gminnych ul. [...] ulicy [...]. Poza tym przekroczone są normy hałasu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest zasadna. Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga na postanowienie z dnia [...] marca 2016 r. została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje regulacja art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przepis ten, zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), ma zastosowanie również do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie nowelizacji p.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku skarg na określone wyżej postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia. Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). W ocenie Sądu organ wydając zaskarżone postanowienie naruszył art.7, 77 § 1, 107 § 3, 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 61 a § 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy własnego postanowienia podczas gdy zebrane dowody nie pozwalały na niebudzące wątpliwości ustalenie, że mamy do czynienia z powagą rzeczy osądzonej (res iudicatae). Niesporne jest, że toczyło się już wcześniej postępowanie o stwierdzenie nieważności ww. decyzji i zakończyło się wydaniem decyzji odmownej. Nie oznacza to jednak, że automatycznie brak jest podstaw do wszczęcia postępowania nieważnościowego z wniosku skarżącego z uwagi na tożsamość spraw. Jak trafnie wskazuje organ, powołując zresztą orzecznictwo sądowoadminstracyjne, istnienie tożsamości przedmiotowej uzasadnia tezę o istnieniu powagi rzeczy osądzonej i braku podstaw do prowadzenie kolejnego postępowania nieważnościowego. Decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2016 r., I OSK 787/14, LEX nr 2032840). Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy (wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2010 r., II OSK 931/09, LEX nr 597967, wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 listopada 2013 r., VIII SA/Wa 651/13, LEX nr 1412288). W tej jednak sprawie organ w ogóle nie ocenił czy z także tożsamością mamy do czynienia gdyż przyjął, że skoro toczyło się już postępowanie nieważnościowe to brak jest podstaw prawnych do wszczęcia kolejnej procedury nadzwyczajnej. W ocenie Sądu taki pogląd jest wadliwy. O tożsamości podmiotowej możemy mówić tylko wtedy gdy zostanie w wykazane, że obie sprawy dotyczą tej samej podstawy faktycznej i prawnej. Organ w ogóle nie ocenił pod tym kątem decyzji, wskazując jedynie że wniosek A. P. o stwierdzenie nieważności wywodzony był z art. 156 § 1 pkt 2 (decyzja wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa). Tymczasem, zdaniem Sądu, organ obecnie rozpoznający sprawę, biorąc pod uwagę chaotyczną formę wniosku skarżącego, nie był w stanie na podstawie jego treści ustalić która z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. stanowi podstawę wniosku o stwierdzenie nieważności. W postępowaniu administracyjnym to wniosek wszczyna postępowanie (za wyjątkiem postępowania wszczętego z urzędu), co wynika z art. 61 § 1 K.p.a, co oznacza że musi być na tyle czytelny aby organ na jego podstawie wiedział czego domaga się podmiot. Organ nie może się domyślać jak była intencja wnioskodawcy. Organ zaniechał także wykonania ciążącego na nim, wynikającego z art. 9 K.p.a. obowiązku informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Wobec tego organ powinien w pierwszej kolejności wezwać skarżącego do syntetycznego sprecyzowanie wniosku, pouczając go o treści art. 156 § 1 K.p.a., tj. wskazania na którą z przesłanek nieważnościowych powołuje się skarżący i jakie konkretnie okoliczności faktyczne uzasadniają jego wniosek. Dopiero w dalszej kolejności organ, wiedząc w czym skarżący upatruje wady nieważności, oceni czy ma do czynienia z tożsamością spraw. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 210 § 1 P.p.s.a.