IV SA/Wa 2662/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec (spr.) na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia odrzucić skargę. J. Z. w piśmie z 14 września 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] sierpnia 2016 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z 28 lutego 2017 r., w piśmie z 1 marca 2017 r. strona skarżąca została wezwana do uiszczenia wpis sądowego od skargi w kwocie 500 (pięćset) złotych, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu sądowym przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) – w terminie 7 dni od daty doręczenia zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. Korespondencja zawierająca ww. wezwanie z 1 marca 2017 r. została prawidłowo doręczona stronie skarżącej w dniu 20 marca 2017 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie strona skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych. Postanowieniem starszego referendarza sądowego z 18 maja 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 2662/16 (k. 59), odmówiono stronie skarżącej przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprzeciwu strony skarżącej, postanowieniem z 22 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 2662/16, utrzymał zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego w mocy (k. 83). W tym stanie rzeczy, w piśmie z 24 sierpnia 2017 r. wezwano stronę skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia 28 lutego 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 (pięćset) złotych – w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Korespondencja zawierająca ww. wezwania z 24 sierpnia 2017 r. została prawidłowo doręczona stronie skarżącej w dniu 11 września 2017 r. (k. 83). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi w postępowaniu przed sądem administracyjnym każdorazowo poprzedza analiza wymogów jej dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może się bowiem toczyć wyłącznie na skutek prawnie dopuszczalnej oraz skutecznie wniesionej skargi. Stosownie do przepisu art. 230 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), powoływana dalej jako "p.p.s.a.", od pism wszczynających postępowanie przed sądami administracyjnymi w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Zgodnie zaś z art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Przy czym skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których – mimo wezwania – nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Jak wynika z analizy akt sprawy, w piśmie z 24 sierpnia 2017 r. wezwano stronę skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia z 28 lutego 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Korespondencja zawierająca ww. wezwanie z 24 sierpnia 2017 r. została prawidłowo doręczona stronie skarżącej w dniu 11 września 2017 r. (k. 83). Termin do uiszczenia wpisu sądowego upłynął zatem bezskutecznie. Na marginesie poczynionych rozważań należy wyraźnie podkreślić, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje bez znaczenia złożony przez stronę w piśmie z 16 września 2017 r. (k. 84) wniosek o przyznanie prawa pomocy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się bowiem, że jeżeli strona po doręczeniu jej prawomocnego wezwania do uiszczenia wpis sądowego, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wówczas, złożenie wniosku nie przerywa biegu do uiszczenia wpisu oraz nie chroni przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie. Ponadto skoro wezwanie do uiszczenia wpisu nastąpiło w wyniku wykonania prawomocnego zarządzenia, złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może dotyczyć tej konkretnej opłaty. Ewentualne uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy ma znaczenie bowiem w toku dalej prowadzonego postępowania w konkretnej sprawie. Nie ulega wątpliwości, że postanowienie o przyznaniu prawa pomocy ma charakter konstytutywny i wywołuje skutki ex nunc, tzn. od daty wniesienia wniosku i nie działa ono z mocą wsteczną (por. postanowienie NSA z 1 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 2664/10), lecz obejmuje swoim zakresem wszelkie przyszłe i potencjalne koszty sądowe, w tym również te opłaty sądowe, które mogą być następstwem zmian w obowiązującym prawodawstwie. Nie obejmuje natomiast kosztów, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem (por. postanowienia NSA z 2 czerwca 2011 r., sygn. akt I GSK 801/11; z 15 czerwca 2011 r., sygn. akt II FZ 194/11). Zauważyć wypada zatem, że jeżeli po prawomocnym wezwaniu do uiszczenia wpisu strona mogłaby składać wniosek o przyznanie prawa pomocy również w odniesieniu do wymagalnej opłaty, kwestia tej konkretnej opłaty mogłaby nigdy nie zostać rozstrzygnięta, skoro po każdym prawomocnym rozstrzygnięciu stwierdzającym konieczność jej uiszczenia można byłoby składać kolejny wniosek w tym przedmiocie. Odmienne działanie sądu administracyjnego mogłoby doprowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy, skutkując nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania, czy nawet skutecznie uniemożliwić merytoryczne rozpoznanie sprawy (por. postanowienie NSA z 22 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 1349/10; z 19 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 621/09). Mając na uwadze fakt, że strona skarżąca nie uiściła należnego wpisu sądowego od skargi, Sąd, działając na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.