IV SA/Wa 2732/12
WyrokWSA w Warszawie2013-06-26
Skład orzekający: Alina Balicka, Aneta Dąbrowska, Krystyna Napiórkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która w sposób nieuzasadniony i nierówny ogranicza prawo wieczystego użytkowania nieruchomości poprzez ustalenie nieprzekraczalnej linii zabudowy i lokalizację drogi, narusza zasady proporcjonalności i sprawiedliwości społecznej, a tym samym interes prawny skarżącego?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że ustalenie nieprzekraczalnej linii zabudowy i lokalizacja drogi publicznej na nieruchomości skarżącego zostały dokonane w sposób nieuzasadniony, nierówny i naruszający zasadę proporcjonalności. Gmina nie wykazała celowości i zasadności tych rozwiązań z punktu widzenia interesu publicznego, co stanowiło nadużycie władztwa planistycznego i naruszenie interesu prawnego skarżącego.Stan faktyczny
Rada Gminy podjęła uchwałę w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący, wieczysty użytkownik nieruchomości, zarzucił uchwale naruszenie szeregu przepisów Konstytucji RP, ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzeń wykonawczych. Główne zarzuty dotyczyły nieuzasadnionego ograniczenia prawa własności poprzez ustalenie nieprzekraczalnej linii zabudowy oraz lokalizację drogi publicznej na jego nieruchomości, a także wadliwe zdefiniowanie niektórych pojęć.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 3 ust. 2 pkt 3 lit. b tekstu planu i oznaczonej na rysunku planu nieprzekraczalnej linii zabudowy od strony drogi w odniesieniu do działek nr ewidencyjnych skarżącego oraz § 53 pkt 14 tabeli tekstu planu i odpowiadającemu mu części rysunku planu w odniesieniu do tych samych działek. Ponadto, stwierdzono, że zaskarżona uchwała w tej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi S. z siedzibą w F. na uchwałę Rady W. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu S. I. stwierdza nieważność § 3 ust. 2 pkt 3 lit. b tekstu planu i oznaczonej na rysunku planu nieprzekraczalnej linii zabudowy od strony drogi [...] w odniesieniu do działek nr ewidencyjny [...] i [...] z obrębu [...] położonych w Dzielnicy M.; II. stwierdza nieważność § 53 pkt 14 tabeli tekstu planu i odpowiadającemu mu części rysunku planu w odniesieniu do działek nr ewidencyjny [...] i [...] z obrębu [...] położonych w Dzielnicy M.; III. stwierdza, że zaskarżona uchwała w części opisanej w punkcie I i II wyroku nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; IV. zasądza od W. na rzecz skarżącej S. z siedzibą w F. kwotę 557 złotych (pięćset pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Rada m. W.w dniu [...] czerwca 2009r. podjęła uchwałę nr [...]w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...](Dz. Urz. Woj. [...]z [...] lipca 2009 r. Nr [...], poz. [...]).
Pismem z dnia 25 października 2012r. skargę na powyższą uchwałę w części dotyczącej działek nr [...] oraz [...] z obrębu [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S.GmbH (zwany dalej SEB) reprezentowany przez pełnomocnika, radcę prawnego.
Skarżący wymienionej uchwale zarzucił naruszenie:
1. art. 21 ust. 1 oraz art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 1-3 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 pkt 7 i art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( zwanej dalej u.p.z.p.) w zw. z art. 140 kc. poprzez brak wyważenia interesu publicznego i interesu prywatnego oraz rozważenia, czy ograniczenia wprowadzone na jego nieruchomości są niezbędne i konieczne w świetle konstytucyjnej zasady proporcjonalności i w rezultacie:
- przeznaczenie terenu [...], obejmującego nieruchomość skarżącego, na bliżej niesprecyzowane cele publiczne o znaczeniu ponadlokalnym, a nadto bez wskazania jakie względy przemawiają za tak daleko idącym ograniczeniem praw skarżącego;
- zlokalizowanie drogi publicznej 14 KD-L częściowo na nieruchomości skarżącego, w sytuacji gdy istniała możliwość usytuowania jej w całości na działce stanowiącej własność m. W.;
- wyłączenie z zabudowy, poprzez usytuowanie nieprzekraczalnej linii zabudowy, istotnej części terenu [...] (ok. 4000 m.kw.), obejmującego nieruchomość skarżącego, którego zagospodarowanie już nastąpiło (dwukondygnacyjny garaż oraz istniejący budynek UBC II - linia zabudowy przebiega przez część tego obiektu), uniemożliwiając w ten sposób prowadzenie na tak zagospodarowanym jakichkolwiek robót budowlanych, w tym o charakterze modernizacyjnym ( tak co do istniejącego garażu, jak i co do części budynku), bez wykazania istnienia przemawiającego za takim wyłączeniem jakiegokolwiek chronionego prawem interesu publicznego lub osób trzecich, a przy tym przy całkowitym braku ustaleń co do przyjętych linii zabudowy i kryteriów jej przyjęcia dla poszczególnych terenów w części tekstowej planu i poprzestanie w tym zakresie na sformułowaniu "wg. rysunku planu";
2. art. 32 ust. 1 oraz 2 w zw. z art. 7 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 pkt 7 i art. 6 ust. 2 u.p.z.p. w zw. z art. 140 k.c. poprzez nieuzasadnione zlokalizowanie linii zabudowy na nieruchomości skarżącego w sposób znacząco odbiegający od usytuowania linii zabudowy dla innych objętych skarżonym planem nieruchomości, położonych przy tej samej kategorii dróg publicznych (oznaczonych symbolem KD-L);
oraz rażące naruszenie:
3. § 7 pkt 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz § 52 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie w zw. z art. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych, poprzez zlokalizowanie na rysunku planu pasa zieleni (szpaleru drzew) poza terenem przeznaczonym na budowę pasa drogowego drogi publicznej 14 KD-L (ul. [...]), w granicach rozgraniczających teren [...], obejmującego nieruchomość skarżącego, co nadto sprzeczne jest z częścią tekstową planu, przewidującą lokalizację szpaleru drzew jako elementu drogi publicznej.
4. art. 20 u.p.z.p. w zw. z § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, poprzez uchwalenie pianu miejscowego przewidującego wyłączenie z zabudowy terenów, dla których studium nie zawiera takich ustaleń.
5. § 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego , polegające na wprowadzeniu w ustaleniach dla terenu [...], obejmującego nieruchomość skarżącego (§ 42 ust. 6 pkt 3 uchwały) szczególnych warunków zagospodarowania terenu oraz ograniczeń w użytkowaniu, wyrażających się w uzależnieniu realizacji urządzeń infrastruktury technicznej, dróg wewnętrznych, parkingów terenowych i podziemnych i innych urządzeń niezbędnych dla zapewnienia funkcjonowania terenu od warunku niejasnego, nie posiadającego wyraźnej treści normatywnej, a wyrażającego się w zapisie, iż realizacja ww. infrastruktury jest dopuszczalna, o ile nie wymaga ona "specjalnych wydzieleń terenowych od ustalenia w projektach budowlanych."
6. art. 15 ust. 2 pkt 8 u.p.z.p. oraz § 4 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez:
- zaniechanie w § 19 oraz § 42 ust 6 pkt 2 ustaleń dla terenu [...], obejmującego nieruchomości skarżącego, dotyczących szczegółowych zasad i warunków scalania i podziału nieruchomości dla terenu [...], tj. kąta położenia działek w stosunku do pasa drogowego, parametrów działek uzyskiwanych w wyniku scalenia i podziału nieruchomości, w szczególności minimalnych lub maksymalnych szerokości frontów działek oraz powierzchni minimalnych lub maksymalnych działek,
- dopuszczenie (§ 19 uchwały) możliwości scalenia gruntów w celu "przeprowadzenia kompleksowych inwestycji na wybranych fragmentach terenu objętego planem miejscowym", przy braku wskazania rodzaju inwestycji , które mają być w takich warunkach przeprowadzone oraz braku wskazania kryteriów i zasad wyłaniania "wybranych fragmentów terenu", w rezultacie czego zapis ten może być odnoszony także dla terenu [...], obejmującego nieruchomość skarżącego):
7. § 4 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez wadliwe określenie wymogów w zakresie gabarytów oraz wysokości projektowanej zabudowy dla terenu [...], obejmującego nieruchomość skarżącego polegające na:
- braku wskazania takich wymogów dla obiektów budowlanych innych niż budynki;
- posłużenie się przy ustalania wymogów dla obiektów budowlanych stanowiących budynki definicją wysokości budynku odbiegająca od definicji ustawowej, a nadto nie określenie wymogów w zakresie gabarytów budynków;
8. art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez:
- zdefiniowanie w § 2 pkt 4 planu pojęcia "działki budowlanej" mimo, że legalną definicję tego pojęcia - odmienną od przyjętej w uchwale - zawiera art. 2 pkt 12u.p.z.p.
- zdefiniowanie w § 2 pkt 20 planu pojęcia "powierzchni terenu biologicznie czynnej" mimo, że legalną definicję tego pojęcia - odmienną od przyjętej w uchwale zawiera przepis § 3 pkt 22 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;
- zdefiniowanie w § 2 pkt 33 pojęcia "wysokości budynku", której legalną definicję - odmienną od przyjętej w uchwale - przewiduje przepis § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;
- zdefiniowanie w § 2 pkt 9 pojęcia "intensywności zabudowy", mimo że legalną definicję tego pojęcia - odmienną od przyjętej w uchwale - zwiera art. 15 ust. 2 u.p.z.p.
Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o:
- stwierdzenie nieważności uchwały w części dotyczącej działek ewidencyjnych o numerach [...] oraz [...] z obrębu [...]położonych w W., objętych ustaleniami planu w ramach terenów [...] oraz [...];
- dopuszczenie dowodów powołanych w skardze na okoliczności tam wskazane
- zasądzenie od Rady m.W.na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W obszernym uzasadnieniu skargi przestawiono argumentację postawionych zarzutów.
Skarżący wskazał, że jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]składającej się działek nr ewid. [...] oraz [...] obręb [...], dla której Sąd Rejonowy dla W. prowadzi księgi wieczyste i na okoliczność tę załączył odpisy z ksiąg wieczystych oraz wypis i wyrys z ewidencji gruntów.
Podał, że nieruchomość zabudowana jest budynkami biurowymi znanymi jako [...] I oraz II ([...] I oraz [...] II), a także budynkiem garażu podziemnego zrealizowanego na nieruchomości na podstawie decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] czerwca 2005r., pozwolenia na budowę wydanego dnia [...] września 2006r. i oddanego do użytkowania w dniu [...] grudnia 2008r.
Skarżący podkreślił, że nieprzekraczalna linia zabudowy sięga na wiele metrów w głąb nieruchomości i została usytuowana w taki sposób, że teren istniejącego garażu oraz naziemnych budowli z nimi związanych jak również część budynku [...] II znalazły się w obszarze całkowicie wyłączonym z zabudowy. Tymczasem intencją skarżącego było kontynuowanie rozpoczętego o wyżej wymienione decyzje procesu zabudowy nieruchomości, poprzez posadowienie na garażu obiektu biurowego, stanowiącego kolejny obiekt w ramach kompleksu biurowego [...]. Zaznaczył, że takie zagospodarowanie jest zgodne tak z faktycznymi funkcjami tego terenu i terenów sąsiadujących (co potwierdzają m.in. zapisy wspomnianej wyżej decyzji o warunkach zabudowy), jak i podstawowymi ustaleniami zawartymi dla terenu [...].
Skarżący zwrócił uwagę, że jego nieruchomość od strony południowej graniczy z niezabudowaną działką nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 32 423 m.kw., stanowiącą własność m.W.oraz z niezabudowaną działką nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 721 m.kw. stanowiącą własność Skarbu Państwa, które to działki nie są przedmiotem użytkowania wieczystego, a zatem są w wyłącznej dyspozycji będących ich właścicielami wyżej wymienionych podmiotów publicznych.
Skarżący wskazał, że szpaler drzew na rysunku planu znajduje się nie na terenie [...] jak wynika z części tekstowej planu, lecz na w/w opisanym terenie [...], co prowadzi do sprzeczności między rysunkiem planu, a jego częścią tekstową.
Dalej skarżący wywodzi, że w ramach terenu [...] rysunek planu przewiduje na nieruchomości istnienie nieprzekraczalnych linii zabudowy, przy czym w tym zakresie część tekstowa planu dla terenu [...] nie zawiera żadnych ustaleń ani wyjaśnień, co do przebiegu tych linii, ani zasad ich lokalizowania względem innych ustaleń planu (np. w odniesieniu do krawędzi istniejących lub planowanych jezdni, przyjętych w planie linii rozgraniczających, względnie innych kryteriów). W tym zakresie część tekstowa planu zawiera w § 42 ust 6 pkt 2 lit. g jedynie sformułowanie "wg rysunku planu".
Zaznaczył, że w szczególności zwraca uwagę niezwykle głęboko zlokalizowana na nieruchomości nieprzekraczalna linia zabudowy, odsuwająca wszelką zabudowę od planowanej ul. [...]. Z powodu braku stosownych informacji w części tekstowej planu, skarżący zlecił dokonanie stosownych pomiarów, na podstawie których wskazał, że odległość wspomnianej nieprzekraczalnej linii zabudowy od:
- krawędzi planowanej jezdni ul. [...] wynosi pomiędzy 28,46 m, a 25,9 m od strony ul. [...]oraz pomiędzy 13,84 m a 22,73 m od strony ul. [...],
- linii rozgraniczającej teren [...] od terenu [...] wynosi pomiędzy 25,5 m a 22,9 m od strony ul. [...]oraz pomiędzy 10,75 m a 20,19 m od strony ul. [...].
Na dowód powyższych twierdzeń skarżący przedstawił rysunek "analiza odległości budynku od linii rozgraniczających i projektowanej ulic.," wskazując, że w rezultacie powierzchnia nieruchomości znajdująca się pomiędzy nieprzekraczalną linią zabudowy, a linią rozgraniczającą teren [...] od terenu [...] wynosi łącznie ok. 3987 m.kw. (2708 m. kw. dla działki [...] oraz ok. 1279 m.kw. z działki [...], włączając teren zajęty obecnie pod rampę zjazdową). Nadto dodał, że ok. 700 m.kw. terenu nieruchomości (nie licząc terenu nieruchomości zajętego pod łuk drogi) leży pod jezdnią planowanej ul. [...] (cały teren [...] zajmuje bowiem jeszcze większą część nieruchomości). Tym samym łączna powierzchnia nieruchomości skarżącego wyłączona z zabudowy sięga ponad 4 700 m.kw. (nie uwzględniając terenu zajętego pod łuk drogi).
Zwrócił uwagę, że w przypadku innych położonych w pobliżu nieruchomości dróg klasy KD-L widoczne jest, bez potrzeby przeprowadzania szczegółowych pomiarów, że linie zabudowy (nieprzekraczalne lub obowiązujące) są zlokalizowane względem planowanych krawędzi jezdni w odległościach znacznie bliższych, niż ma to miejsce w przypadku jego nieruchomości i ul. [...]. Dla potwierdzenia takiego stanu skarżący wskazał położone w pobliżu nieruchomości drogi oznaczone symbolami 9 KD-L (ul. [...]), 17 KD-L (odchodząca od Al. [...]) i 12 KD- L (u!. [...]). Podniósł, że można wskazać także drogi klasy wyższej niż KD-L, gdzie również linie zabudowy zlokalizowane są znacznie bliżej krawędzi jezdni, niż ma to miejsce w opisywanym przypadku. Tytułem przykładu można wskazać drogę 5KD-Z (Al. [...]) czy drogę 6 KD-Z (ul. [...]).
Nadto w skardze zauważono, że z zgodnie z wypisem i wyrysem z obowiązującego dla m.W.studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą nr [...] Rady m.W.z dnia [...] października 2006 r. zmienionego uchwałą nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. uzupełnioną uchwałą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. i ponownie zmienionym uchwałą nr [...]z dnia [...] października 2009 r. nieruchomość skarżącego położona jest na obszarze oznaczonym symbolem UN.30 oznaczającym teren usług nauki z dopuszczeniem funkcji towarzyszących funkcji podstawowej. Jako główne kierunki zmian i przekształceń tego obszaru zostały wskazane m.in.
- modernizacja zabudowy istniejącej z możliwością jej uzupełnienia zabudową o funkcjach usługowych i mieszkaniowych oraz
- zagospodarowanie nieurządzonych terenów pomiędzy zespołami istniejącej zabudowy przede wszystkim poprzez zabudowę wzdłuż ulic i placów.
Podkreślono, że studium nie przewiduje, aby jakakolwiek część nieruchomości miała być wyłączona z zabudowy. Zgodnie bowiem z § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, to właśnie przy podejmowaniu ustaleń części tekstowej projektu studium należy m.in. "wskazywać tereny do wyłączenia spod zabudowy".
Ponadto skarżący przedstawiając argumenty mające potwierdzać wadliwe określenie lub brak określenia obowiązkowych elementów planu określonych w art. 15 ust. 2 u.p.z.p., do których należą m.in. maksymalna wysokość zabudowy, gabaryty obiektów, geometria dachu, wskazał, że uchwała posługuje się pojęciem "wysokości zabudowy", które nie zostało nigdzie zdefiniowane (zarówno w zakwestionowanej uchwale jak i w przepisach powszechnie obowiązujących).
Zdaniem skarżącego dokonane uchwałą modyfikacje pojęć zdefiniowanych ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( chodzi o definicję: działki budowlanej, intensywności zabudowy, powierzchnię terenu biologicznie czynną, wysokość budynku) naruszają § 149 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", a w rezultacie są nieważne.
W odpowiedzi na skargę Rada m. W.wniosła o jej oddalenie.
Odnosząc się do stawianych w skardze zarzutów stwierdziła, że skarżący nie wykazał bezpośredniego związku pomiędzy jego indywidualną sytuacją prawną, a zaskarżoną uchwałą, tym samym nie wykazał w jaki sposób doszło do naruszenia jego interesu prawnego.
Zdaniem Rady kwestionowane przez skarżącego ustalenia planu nie mogą być kwalifikowane jako naruszenie obiektywnego porządku prawnego.
Organ potwierdził, że teren obejmujący działki skarżącego oznaczony symbolem [...] jest terenem obecnie zagospodarowanym: usytuowane są dwa budynki biurowe wraz z niezbędną infrastrukturą, w tym garaż podziemny oraz parkingi. Teren wykorzystywany jest więc zgodnie z przeznaczeniem określonym w planie, który ustala zachowanie tych funkcji i ich rozwój. Zgodnie bowiem z ustaleniami szczegółowymi określonymi w § 42 ust. 6 tekstu planu przeznaczeniem podstawowym terenu [...] jest zachowanie i rozwój funkcji usługowych - zabudowy i obiektów z zakresu nauki i szkolnictwa wyższego, w tym szkół wyższych, ośrodków naukowo-badawczych, domów akademickich,, internatów, ośrodków konferencyjnych, bibliotek i archiwów, a także związanych z nimi terenów i obiektów sportowych oraz kultury oraz zachowanie i rozwój usług biur "administracji i obsługi finansowej". Plan dopuszcza również usługi nieuciążliwe i nieoddziałujące znacząco na środowisko z zakresu: oświaty, kultury, zdrowia, sportu, rekreacji, wystawiennictwa, gastronomii oraz handlu jako funkcję uzupełniającą w stosunku do funkcji podstawowej.
Zdaniem Rady, wobec brzmienia powyższych zapisów planu trudno zgodzić się z postawionym przez skarżącego zarzutem ograniczenia prawa własności skarżącego poprzez przeznaczenie terenu [...] obejmującym jego nieruchomość na cele publiczne o znaczeniu ponadlokalnym. W ocenie organu zapisy planu sformułowane zostały w sposób nie budzący wątpliwości, zgodnie z przeznaczeniem określonym w studium (gdzie obszar ten oznaczony został jako teren usługi nauki, z dopuszczeniem funkcji towarzyszących funkcji podstawowej - symbol: [...]), a także zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem terenu (obecne usytuowane na terenie [...] budynki wykorzystywane są pod funkcje usługowe). Mając na uwadze funkcje planu jako podstawowego instrumentu polityki przestrzennej, analiza zapisów planu dotycząca konkretnego terenu nie może być dokonywana wyrywkowo i bez uwzględnienia większego obszaru. Istotne zatem jest położenie terenu [...], graniczącego od wschodu z terenem [...] (budynki Uniwersytetu [...]) oraz w sąsiedztwie terenu [...] (budynki domów akademickich), od północy natomiast z terenem [...] i [...]. Organ zaakcentował, że mając na uwadze funkcję planu jako podstawowego instrumentu polityki przestrzennej, analiza zapisów planu dotycząca konkretnego terenu nie może być dokonywana wyrywkowo i bez uwzględnienia większego obszaru. Uwzględniając zatem wszystkie zapisy planu dotyczące terenu [...], jak również terenów sąsiednich, organ stwierdził, że tworzą one zwartą całość zarówno pod względem funkcji jak i parametrów urbanistycznych, ukierunkowaną na takie ukształtowanie całego obszaru, które byłoby odzwierciedleniem interesów indywidualnych poprzez zachowanie i kontynuację dotychczasowego przeznaczenia, jak i interesu publicznego.
Odnosząc się do kwestii zlokalizowania drogi 14 KD-L częściowo na nieruchomości skarżącego, Rada wskazała, iż droga publiczna 14 KD-L jest drogą istniejącą podobnie jak usytuowany na działce skarżącego garaż podziemny oraz parking. Podnoszony przez skarżącego zarzut dotyczy pasa drogowego z zagospodarowanymi zatokami parkingowymi, bezpośrednio przy których urządzony jest parking obsługujący budynki skarżącego. Istotnym jest fakt, iż najemcy budynków biurowych usytuowanych przy ulicy [...], korzystają niemal ze wszystkich ogólnodostępnych parkingów położnych przy tej ulicy, które okazują się są jednak niewystarczające. W tym zakresie zatem plan częściowo usankcjonował stan istniejący, w pozostałym zakresie kierując się obowiązującymi parametrami dla tej kategorii dróg ustalił linie rozgraniczające w jedyny możliwy sposób bez naruszania usytuowanej po drugiej stronie ulicy zieleni w postaci Parku [...]. O konieczności uwzględnienia uwarunkowań środowiskowych w planowaniu stanowi wprost u.p.z.p., która w art. 1 nakazuje za podstawę działań planistycznych przyjąć zrównoważony rozwój. Z ww. ustawy wynika również konieczność uwzględnienia wymagań ładu przestrzennego, walorów krajobrazowych oraz wymagań ochrony środowiska.
Organ wyjaśnił, że ustalona dla terenu [...] linia zabudowy od strony ulicy [...] jest kontynuacją linii zabudowy ustalonej dla terenu sąsiedniego, tj. [...]N, co jest wyrazem wprowadzenia na tym obszarze ładu przestrzennego. Bardzo duża kubatura jaką stanowi kompleks zabudowy skarżącego - a jest to wysoka zabudowa najbardziej wysunięta na południe w stronę [...] - oraz sąsiadujący z nim zespół zabudowy Uniwersytetu [...] położone są niemal na tej samej linii zabudowy i o taką samą odległość odsunięte od krawędzi Parku [...]. Ponadto ustalenie linii zabudowy od strony ulicy [...] ma dodatkowo służyć stopniowemu "przechodzeniu" terenów intensywnej zabudowy w tereny zieleni oraz w utworzeniu harmonijnego "pogranicza" obu obszarów.
Rada podkreśliła, że niezwykle istotnym w sprawie, zwłaszcza z punktu widzenia zgodności ze studium, pozostaje fakt wyczerpania przez istniejącą na terenie skarżącego zabudowę wskaźnika intensywności zabudowy. Ustalony na poziomie 3,0 wskaźnik został nawet nieznacznie przekroczony. Zatem przesunięcie linii zabudowy wprowadziłoby konieczność zmiany wskaźnika intensywności zabudowy, zapisy planu muszą być bowiem ze sobą wzajemnie spójne. Biorąc pod uwagę z kolei otaczające zagospodarowanie, zmiana wskaźnika mogłaby doprowadzić do niezgodności ze studium (wskaźnik intensywności zabudowy dla tego obszaru wprowadzony został w studium na poziomie 1,5).
Organ podał, że powyższa kwestia łączy się z zarzutem skargi dotyczącym wyłączenia spod zabudowy części terenu [...]. Zarzucane przez skarżącego wyłączenie spod zabudowy, związane jest z odsunięciem nieprzekraczalnej linii zabudowy od granicy działki podyktowanym koniecznością zrównania linii zabudowy tego terenu do linii zabudowy terenu sąsiedniego [...]. Organ stwierdził, że fakt "skonsumowania" przez istniejącą zabudowę wskaźnika intensywności zabudowy, ustalonego spójnie dla sąsiednich terenów i zgodnie ze studium, pozostawia przedmiotowy zarzut bezpodstawnym.
Rada zwróciła uwagę, że ustalenia studium nie mogą wkraczać w dziedzinę zastrzeżoną dla planu miejscowego. Stopień ogólności studium nie pozostawia miejsca na dokonywanie szczegółowych ustaleń w zakresie ustalania linii zabudowy w stosunku do każdej działki. Jest to bowiem materia zastrzeżona dla planów miejscowych, które rozwijają i uszczegóławiają rozwiązania przyjęte przez studium.
W związku z powyższym - w ocenie organu - zarzut naruszenia art. 20 u.p.z.p., polegający na uchwaleniu planu przewidującego wyłączenie spod zabudowy dla. terenów, dla których studium nie zawiera takich ustaleń, uznać należy za bezzasadny zwłaszcza w świetle wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009r. ( sygn. akt II OSK 1191/09). Organ wskazał, że w wyroku tym NSA stwierdził, że: "Przy ocenie zgodności postanowień studium i planu miejscowego należy mieć na względzie charakter obu aktów, z których jeden jest aktem polityki, obejmującym obszar całej gminy, z konieczności postulatywnym i o dużym stopniu ogólności, a drugi jest aktem prawa miejscowego, sporządzanym najczęściej dla znacznie mniejszego obszaru gminy. Plan musi zawierać wiele uregulowań, których studium nie zawiera. Przy analizie zgodności postanowień obu tych aktów należy brać pod uwagę zarówno załączniki graficzne, jak i ustalenia zawarte w części opisowej. Pojęcie zgodności, o jakiej mowa w art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jest pojęciem niedookreślonym, ma ocenny charakter, a zakres "zgodności" należy oceniać w odniesieniu do konkretnych postanowień."
Odnośnie do zarzutu zlokalizowania na rysunku planu pasa zieleni (szpaleru drzew) poza terenem przeznaczonym pod budowę pasa drogowego, IHBl stwierdził, iż zgodnie z § 3 ust. 3 uchwały zamieszczone na rysunku planu oznaczenie graficzne dotyczące szpaleru drzew jest oznaczeniem orientacyjnym, wskazującym jedynie, iż wzdłuż drogi 14 KD-L wprowadzona została zieleń. Biorąc pod uwagę dodatkowo fakt, iż linie rozgraniczające układu komunikacyjnego są liniami obowiązującymi, a tekst planu przewiduje lokalizację zieleni jako elementu drogi publicznej, brak jest podstaw do wysuwania zarzutu lokalizowania na rysunku planu zieleni poza terenem przeznaczonym na budowę pasa drogowego, a takie lokalizowanie zieleni w pasie drogowym jest techniką powszechną służącą dodatkowo przejrzystości rysunku.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. o sprawie wymaganego zakresu projektu m.p.z.p., poprzez zawarcie w uchwale § 42 ust. 6 pkt 3 zapisu "dopuszcza się realizację urządzeń infrastruktury technicznej; realizację dróg wewnętrznych, parkingów terenowych i podziemnych i innych urządzeń niezbędnych dla zapewnienia funkcjonowania danego terenu, ale nie wymagających specjalnych wydzieleń terenowych do ustalenia w projektach budowlanych", Rada wyjaśniła, że zapis ten dopuszcza realizację na tym terenie urządzeń niezbędnych dla zapewnienia jego funkcjonowania, z wyłączeniem tych, które wymagają wyodrębnienia dla swojej realizacji części terenu, na której obowiązuje inny zbiór ustaleń. Specjalnych wydzieleń terenowych wymagają np. stacje transformatorowe czy gazowe oraz urządzenia telekomunikacyjne typu szafy kablowe czy kontenery telekomunikacyjne. Określenie "o ile nie wymagają one specjalnych wydzieleń terenowych" nie odnosi się, jak błędnie przyjął skarżący, do dróg wewnętrznych, parkingów czy innych urządzeń niezbędnych do funkcjonowania terenu, ale do innych urządzeń wymagających takich wydzieleń. Plan nie uzależnia zatem realizacji urządzeń infrastruktury technicznej, dróg wewnętrznych czy parkingów od, jak to określił skarżący "niejasnego, nie posiadającego wyraźnej treści normatywnej" warunku, nie przewidział jedynie realizacji na tym terenie urządzeń wymagających specjalnego wydzielenia w terenie i odrębnych ustaleń.
Odnosząc się z kolei do zarzutu zaniechania dla terenu [...] ustaleń dotyczących zasad i warunków scalania i podziału nieruchomości, organ wskazał, za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2010r., (sygn. akt II OSK 1370/10), iż "określenie szczegółowych zasad i warunków scalania i podziału nieruchomości objętych planem miejscowym (art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy), powinno dotyczyć tylko terenów wymagających przeprowadzenia scaleń i podziałów nieruchomości (art. 15 ust. 3 pkt 1 ustawy). Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił także uwagę, że na takie rozumienie tego przepisu wskazuje również brzmienie art. 10 ust. 2 pkt 8 i art. 22 tej ustawy". Unormowania pianu we wskazanym zakresie zamieszcza się zatem, co podkreślił NSA w Warszawie w wyroku z dnia 13 stycznia 2012 r. (sygn. akt II OSK 2199/11), tylko w razie zaistnienia w tej mierze potrzeb, a uchwała w sprawie planu miejscowego nie może zostać usunięta z obrotu prawnego wobec braku określenia w planie zasad scalania i podziału nieruchomości.
Nadto Rada zaznaczyła, że brak wprowadzenia szczegółowych ustaleń dotyczących zasad i warunków scaleń, wskazuje na brak obszarów przewidzianych w planie scalenia i podziału. Skoro zatem działki skarżącego nie zostały wskazane w planie jako wymagające przeprowadzenia scaleń i podziałów, nie było podstaw do zamieszczania w planie ustaleń wymienionych tak w art. 15 ust. 2 ustawy, jak i w § 4 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ( Dz. U. Nr 164, poz. 1587).
Ustosunkowując się do zarzutu wadliwego określenia wymogów w zakresie gabarytów oraz wysokości projektowanej zabudowy dla terenu skarżącego, organ wskazał, że w odniesieniu do ustalonego planem przeznaczenia terenu oraz uwzględniając istniejącą już zabudowę i zagospodarowanie terenu, plan zawiera wszystkie ustalenia wymagane ustawą i rozporządzeniem w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ podniósł, że skoro przeznaczeniem terenu [...] jest zachowanie i rozwój funkcji usługowych szczegółowo określony w § 42 ust. 6 pkt 1 a), to plan miejscowy nie może dokonywać ustaleń w oderwaniu od powyższego przeznaczenia, kierując się wyłącznie literalnym brzmieniem § 4 pkt 6 rozporządzenia.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 94 Konstytucji RP poprzez odmienne zdefiniowanie pojęć, które zostały zdefiniowane w innych aktach prawnych, Rada uznała go za bezzasadny. Wskazała, że zdefiniowanie pojęcia "działka budowlana" poprzez zastosowanie rozbudowanej definicji w stosunku do tej jaka została przewidziana ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zmienia sytuacji prawnej inwestora w stosunku do tej, w jakiej znajdowałby się, gdyby posłużono się definicją ustawową w jej literalnym brzmieniu.
Rada wskazała, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego należy określić "powierzchnię biologicznie czynną", a nie "teren biologicznie czynny", gdyż w dacie uchwalenia skarżonego planu miejscowego obowiązek taki nie wynikał jeszcze z przepisów u.p.z.p. Obowiązek taki w treści ustawy został wprowadzony zmianą dokonaną ustawą z dnia 25 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 130 , poz. 871). W dacie uchwalenia skarżonego planu miejscowego obowiązek taki wynikał z § 4 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zawarte w tym przepisie pojęcie "powierzchni biologicznie czynnej" nie zostało zdefiniowane.
Odnośnie do zarzutu zdefiniowania pojęcia "wysokości budynku" w sposób odmienny od pojęcia zawartego w § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Rada wyjaśniła, że przepis ten ma charakter operacyjnej definicji wyłącznie na potrzeby tego konkretnego - niższego rangą niż ustawa - aktu prawnego i nie może być odnoszony do innych przepisów prawa.
Organ zaznaczył, że art. 15 ust. 2 u.p.z.p. daje w istocie możliwość definiowania pojęć służących do określenia wskazanych w nim elementów parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu. Przepis ten upoważnia do określania pojęć służących definiowaniu parametrów urbanistycznych - z zachowaniem wymogów zawartych w §149 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zasad techniki prawodawczej - a więc zakazu modyfikacji znaczenia określeń zawartych w ustawie upoważniającej (a więc w tym przypadku u.p.z.p.).
Za niezasadny według Rady należy również uznać zarzut zdefiniowania "intensywności zabudowy" niezgodnie z art. 16 ust. 2 u.p.z.p. Pojęcie intensywności zabudowy zostało wprowadzone do. tej ustawy z dniem 21 października 2012 r. zgodnie z przywołaną już ustawą z dnia 25 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a więc nie ma w ogóle zastosowania do skarżonego planu.
Strona skarżąca w piśmie procesowym z dnia 18 lutego 2013 r. stanowiącym replikę na odpowiedź organu na skargę podtrzymała w całości zarzuty podniesione w skardze i zakwestionowała stanowisko i argumentację organu. Wskazała, m.in. że na jej nieruchomości nie jest obecnie zlokalizowana żadna droga. Nie istnieje również żadna uchwała wyznaczająca przebieg drogi na tym terenie ani choćby w przedmiocie nadania jej nazwy na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Jedyna uchwała dotycząca ul. [...] została podjęta dopiero w roku 2012 i nie dotyczy przedmiotowego terenu, a jedynie nadania nazwy drodze zwyczajowej. Podała, że właściciel (użytkownik wieczysty) terenu na swoje potrzeby i na swój koszt zorganizował komunikację oraz parkowanie w ramach należącej do niego działki, zaś gmina ma możliwości budowy takiej drogi w ramach swojego terenu, przylegającego do terenu inwestora prywatnego. Nadto podkreśliła, że obecnie teren wykorzystywany jako droga nie znajduje się na nieruchomości skarżącego, lecz na terenie miejskim t.j. na działce nr [...] z obrębu [...]. Na okoliczność tę skarżący załączył wydruk z mapy internetowej dostępnej na stronach urzędu miasta. Obowiązujący zaś dla w/w działki nr [...] (w części znajdującej się poza granicami skarżonego planu) plan zagospodarowania przestrzennego Parku [...], przyjęty uchwałą nr [...] Rady miasta W. wprost zezwala na zabudowę na tej części działki nr [...], która znajduje się w pobliżu terenu objętego niniejszym postępowaniem.
W kolejnym piśmie procesowym z dnia 10 kwietnia 2013 r. skarżący m. in podniósł, że o bezprawności ukształtowania nieprzekraczalnej linii zabudowy na jego nieruchomości świadczy usytuowanie jej w taki sposób, iż w obszarze wyłączonym z jakiejkolwiek zabudowy znalazł się istniejący budynek, w postaci garażu podziemnego i nadziemnych zabudowań z nim związanych.
Natomiast w piśmie procesowym z dnia 13 maja 2013 r. skarżący w uzupełnieniu swojego stanowiska, wskazał, że niezależnie od podniesionych w sprawie zarzutów merytorycznych, zaskarżony plan miejscowy został uchwalony z naruszeniem procedury, co w myśl u.p.z.p. przesądza o jego wadliwości. Zarzucił, że w toku procedury planistycznej nie rozpatrzono indywidualnie zgłoszonych uwag w wymaganej formie tj. uchwały podjętej przez Radę. Zdaniem skarżącego wprowadzenie zmian do projektu planu na skutek uwzględnienia uwag przez Prezydenta m. W.zarządzeniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008r. powinno prowadzić do ponownego przeprowadzenia procedury planistycznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego podlegają kognicji sądu administracyjnego. Stosownie zaś do przepisu art. 147 § 1 pkt 1 p.p.s.a.', sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa wart. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Kontrola Sądu ogranicza się zatem do zbadania, czy organ jednostki samorządu terytorialnego wydając akt lub uchwałę działał zgodnie z przepisami prawa i w granicach udzielonego upoważnienia ustawowego.
Jednakże przed przystąpieniem do oceny legalności zaskarżonej uchwały sąd bada warunki formalne skargi, która wniesiona została na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 101 ust. 3 powołanej ustawy). Natomiast w myśl z art. 53 § 2 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
W pierwszej kolejności Sąd rozważył zatem, czy skarga wniesiona została przez skarżącego w ustawowym terminie. Jak wynika z analizy przedstawionych Sądowi w niniejszej sprawie akt, skarżący S.GmbH zwrócił się do Rady m. W.z opartym na art. 101 ustawy o samorządzie gminnym wezwaniem do usunięcia naruszenia interesu prawnego pismem z dnia 23 października 2012r. i nie wyczekując na stanowisko organ, już w dniu 25 października 2012r. wniósł skargę do tut. Sądu za pośrednictwem organu. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 2 kwietnia 2007r., (sygn. akt. II OPS 2/07), skarga jest wniesiona z dopełnieniem warunku w postaci bezskuteczności wezwania także w sytuacji, kiedy nawet w dniu wnoszenia skargi nie była rozstrzygnięta kwestia, czy wezwanie zostanie, czy nie zostanie uwzględnione, jeżeli w ostatecznym rezultacie wezwanie to nie zostało uwzględnione. Skoro w niniejszej sprawie Rada m. W.w ogóle nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie skarżącego do usunięcia naruszenia prawa z dnia 23 października 2012r. i przekazała skargę do Sądu z odpowiedzią na skargę, w której nie podzieliła zarzutów skarżącego, to należało uznać, że został spełniony wymóg bezskuteczności wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Nie ulega także wątpliwości, że skarżący jako wieczysty użytkownik działek nr ewid. [...] oraz [...] zabudowanych budynkami stanowiącymi jego własność, jest legitymowany do kwestionowania zaskarżonej uchwały. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem organu, który ze swej istoty ogranicza prawo własności (użytkowania wieczystego), a zatem narusza interesy prawne właścicieli nieruchomości (gruntowych i budynkowych) w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Kontroli Sądu zatem w przedmiotowej sprawie podlegała prawidłowość uchwały z punktu widzenia przepisów obowiązującego prawa.
Sąd rozpoznając skargę S.GmbH na uchwałę Rady m. W.nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...]z dnia [...] czerwca 2009r. uznał, że tylko niektóre podniesione w niej zarzuty z-asługiwały na uwzględnienie i prowadziły do stwierdzenia nieważności § 3 ust. 2 pkt 3 lit. b) tekstu planu i oznaczonej na mapie nieprzekraczalnej linii zabudowy od strony drogi oznaczonej 14 KD-L w odniesieniu do działek nr ewid. [...] i [...] będących w użytkowaniu wieczystym skarżącego oraz § 53 pkt 14 tabeli tekstu planu i odpowiadającego mu części rysunku planu, ustalających parametry, wskaźniki i linie rozgraniczające drogi oznaczonej symbolem 14 KD-L noszącej nazwę [...] w odniesieniu do w/w działek skarżącego.
Oczywistym jest, że z mocy przepisów obowiązującej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012r. poz. 647 j.t. ze zm.) gmina jest uprawniona do ustalania przeznaczenia terenów pod określone funkcje, określania sposobów ich zagospodarowania i warunków zabudowy i dokonuje tego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 14 upzp). To uprawnienie gminy - doktrynalnie określane jako władztwo planistyczne - nie oznacza jednak dowolności przyjętych rozwiązań planistycznych. Za prawnie wadliwe ustalenia planu uznaje się zatem nie tylko te, które naruszają przepisy prawa, ale także te, które są wynikiem ewentualnego nadużycia przysługujących gminie uprawnień. W każdym bowiem przypadku w odniesieniu do konkretnego przyjętego rozwiązania planistycznego gmina musi wykazać jego celowość i zasadność z punktu widzenia interesu publicznego, bądź z punktu widzenia interesu określonej grupy społecznej. W sytuacji gdy słuszność danego ustalenia planistycznego nie zostanie wykazana przez gminę naraża się ona na zarzut dowolności i arbitralności przyjętego rozwiązania, a to z kolei uzasadnia wniosek o nadużyciu czy przekroczeniu granic tzw. władztwa planistycznego. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ze swej istoty ogranicza uprawnienia właścicieli nieruchomości. Zatem w przypadku każdego rozstrzygnięcia określonego w planie gmina ma obowiązek wykazania, iż w takim kształcie jak je przyjęła, było ono konieczne, celowe i słuszne.
W ocenie Sądu Rada m. W.nie przedstawiła przekonywującej argumentacji przemawiającej za słusznością przyjętej w odniesieniu do działek skarżącego nieprzekraczalnej linii zabudowy. Ustalenie linii zabudowy w odniesieniu do działek nr ewid. [...] i [...] nastąpiło bez należytego rozważenia tej kwestii i w sposób, który wskazuje, że przy uchwalaniu przedmiotowego planu skarżącego potraktowano inaczej tj. w sposób mniej korzystny niż innych właścicieli działek sąsiednich.
Z oglądu rysunku plan wynika bowiem, że nieprzekraczalna linia zabudowy wyznaczona na działkach skarżącego wysunięta jest w kierunku projektowanej drogi 14 KD-L w porównaniu z usytuowaniem tej linii na działce sąsiedniej. Nadto znajduje potwierdzenie stanowisko strony skarżącej, że przebiega ona w części przez jeden z istniejących budynków biurowych oraz garaż podziemny. Rzeczą oczywistą jest, że takie usytuowanie nieprzekraczalnej linii zabudowy uniemożliwi stronie, dokonywanie jakichkolwiek robót budowlanych, w tym o charakterze modernizacyjnym istniejącego już budynku oraz spowoduje wyłączenie z zabudowy istotnej części terenu nieruchomości skarżącego, której zagospodarowanie już się rozpoczęło (dwukondygnacyjny garaż podziemny i nadziemne zabudowania z nim związane). Zasadnym jest przy tym zauważyć, iż przedmiotowe działki skarżącego zagospodarowane zostały na podstawie stosownych decyzji administracyjnych ( o warunkach zabudowy, pozwolenia na budowę, pozwolenia na użytkowanie) wydanych w latach 2005 - 2008.
Sąd nie podzielił stanowiska Rady m. W., zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę, że taki sposób ustalenia nieprzekraczalnej linii zabudowy na przedmiotowych działkach skarżącego jest kontynuacją linii zabudowy ustalonej dla terenu sąsiedniego od strony wschodniej tj. [...] ( na którym znajdują się budynki Uniwersytetu [...]) i ma służyć stopniowemu przechodzeniu terenów intensywnej zabudowy w tereny zieleni Parku [...] oraz utworzeniu harmonijnego "pogranicza" obu obszarów.
Po pierwsze zauważyć należy, iż teren objęty jednostką funkcjonalną [...] objęty jest tym samym planem, co nieruchomość skarżącego, a zatem linia zabudowy ustalona dla tego terenu tą samą uchwała, co linia na nieruchomości skarżącego, nie mogła stanowić kontynuacji dla linii zakwestionowanej skargą rozpoznawaną w niniejszej sprawie.
Po drugie z rysunku planu wyraźnie wynika, że przyjęta dla terenu [...] linia zabudowy jest bardziej odsunięta od granicy planu tj. granicy z terenem Parku [...], niż ma to miejsce dla wskazanego przez organ terenu [...]. Według strony skarżącej różnica ta sięga blisko 20 m, gdyż dla terenu [...] nieprzekraczalna linia zabudowy jest odsunięta ok. 31 m od granicy planu, a na nieruchomości skarżącego nieprzekraczalna linia zabudowy przebiega w odległości znacznie większej, pomiędzy ok. 47 m do ok. 51 m. Oznacza to, że odległość pomiędzy granicą planu, a nieprzekraczalną linią zabudowy w przypadku nieruchomości skarżącego jest ok. 65% większa niż w przypadku terenu sąsiedniego, objętego jednostką funkcjonalną [...].
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że rysunek planu potwierdza także, co już wcześniej zostało zaznaczone, że nieprzekraczalna linia zabudowy na nieruchomości skarżącego jest cofnięta w stosunku do linii przyjętej dla terenu [...]. Według skarżącego różnica ta wynosi o ok. 7,5 m i na okoliczność tę przedstawił w trakcie postępowania sądowego rysunek ze wskazaniem tychże odległości.
Zauważyć należy, że organ do powyższych wyliczeń strony i złożonego na tę okoliczność dowodów (rysunek i analiza sporządzone przez architekta), w ogóle się nie odniósł.
Ponadto z przedstawionej przez organ na wezwanie Sądu, mapy pokazującej dokładne zlokalizowanie działek skarżącego względem terenu położonego po przeciwnej stronie ul. [...], a objętego miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla Parku [...] uchwalonym uchwałą nr [...] Rady m. W.z dnia [...] czerwca 2007r. wynika, że również dla terenu [...], leżącego po wschodniej stronie; nieruchomości skarżącego, nieprzekraczalna linia zabudowy wzdłuż ulicy [...] została usytuowana znacznie bliżej granicy Parku [...], niż na w/w działkach skarżącego. Zauważyć przy tym należy, że teren [...] sąsiaduje z terenem, któremu w planie miejscowym Parku [...]przypisano funkcję parku ( [...]), zaś teren [...] i teren [...] ( obejmujący nieruchomość skarżącego) z terenem [...] objętym tymże planem i ustalającym dla tego terenu przeznaczenie - usługi sportu.
W świetle powyższych okoliczności nie jest przekonywująca argumentacja Rady m. W., iż względy ochrony Parku [...] nie pozwalały na inne wyznaczenie nieprzekraczalnej linii zabudowy na nieruchomości skarżącego, zwłaszcza, że według ustaleń powołanego planu Parku [...] tereny [...] są objęte są znacznie ściślejszą ochroną niż tereny [...]. Przy założeniu, że na wyznaczenie przebiegu nieprzekraczalnej linii zabudowy na terenach objętych kwestionowanym planem, a położonych w sąsiedztwie terenów objętych planem Parku [...] miały wpływ ustalenia odnoszące się do ochrony terenu Parku, to organ nie powinien potraktować w inny sposób nieruchomości skarżącego, niż sąsiednich terenów [...] oraz [...]. Ewentualnie to właśnie dla terenu [...] uzasadnione byłoby odsunięcie nieprzekraczalnej linii zabudowy z uwagi na • sąsiedztwo z terenem oznaczonym w planie Parku jako [...]. Tymczasem organ w żaden sposób nie uzasadnił, jakie konkretnie postanowienia planu miejscowego dla Parku [...] wymagają znacznego odsunięcia od terenu Parku nieprzekraczalnej linii zabudowy dla terenu [...].
Sąd podzielił stanowisko strony skarżącej, że Rada m. W.dokonując ustaleń zakwestionowanego planu w zakresie wyznaczenia linii rozgraniczających drogi lokalnej oznaczonej symbolami [...] tj. ul. [...] w części obejmującej działki skarżącego nie dokonała wyważenia interesu publicznego i interesu prywatnego oraz rozważenia, czy wprowadzone w ten sposób na nieruchomości ograniczenia są niezbędne i konieczne w świetle konstytucyjnej zasady proporcjonalności, która wyraża zakaz nadmiernej ingerencji w sferę praw i wolności jednostki.
Podkreślić wypada, że posunięcia planistyczne gminy, w wyniku których dochodzi do naruszenia własności, powinny być rzeczowo uzasadnione, z powołaniem przepisów prawnych, na mocy których nie istnieją inne rozwiązania niż te, które przyjęto w uchwale planistycznej.
W sprawie niniejszej uzasadnienie ingerencji w prawo wieczystego użytkowania działek skarżącego w związku z lokalizacją przedmiotowej drogi częściowo na działce nr [...] i [...] jest dla oceny legalności kontrolowanego aktu kwestią zasadniczą bowiem droga ta obejmuje także działkę nr [...] stanowiącą własność m. W.
Nie można uznać za uzasadniającą tę ingerencję argumentacji organu, że plan częściowo usankcjonował stan faktyczny, gdyż droga publiczna 14 KD-L jest drogą istniejącą podobnie jak usytuowany na działce skarżącego garaż podziemny oraz parking zwłaszcza w sytuacji, kiedy skarżący kwestionuje tak przedstawiony stan faktyczny. Według strony skarżącej na jego nieruchomości nie ma obecnie zlokalizowanej żadnej drogi, gdyż teren aktualnie wykorzystywany jako droga nie znajduje się na nieruchomości skarżącego, lecz na terenie miejskim, na działce nr [...] z obrębu [...]. Na okoliczność tę skarżący w toku postępowania sądowego przedstawił wydruk z mapy dostępnej na stronach urzędu miasta, jednakże organ nie odniósł się do powyższych twierdzeń strony przeciwnej.
Ponadto należy zgodzić się ze stroną skarżącą, że ustalenia zawarte w § 53 uchwały dotyczące drogi 14 KD-L określające parametry i wskaźniki zagospodarowania terenów dla poszczególnych terenów, wydzielonych liniami rozgraniczającymi, przeznaczonych dla publicznych placów, ulic i ciągów pieszych oraz dla terenów komunikacji wewnętrznych wskazują na sprzeczność tych ustaleń części tekstowej planu dla terenu [...] z rysunkiem planu, który wymieniony w § 53 szpaler drzew lokalizuje na terenie [...].
Oznacza to, że ustalając zasady zagospodarowania działki nr [...] i [...] gmina przekroczyła granice władztwa planistycznego. Zasady uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wymagają bowiem aby właściciele nieruchomości będący w takiej samej czy podobnej sytuacji prawnej i faktycznej traktowani byli tak samo, a każde odstępstwo od tej zasady winno być przez gminę szczegółowo uzasadnione, co nie nastąpiło w rozpatrywanej sprawie. Rolą organu było zatem rozważenie, czy takie zaprojektowanie rozwiązań w odniesieniu do obszaru, na którym znajduje się nieruchomość skarżącego nie jest szczególnie dla niego krzywdzące w świetle zasady sprawiedliwości społecznej i zachowania pewnych proporcji nakładanych ciężarów i ograniczeń praw (art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji RP).
W przedmiotowej sprawie organ nie wykazał, że nie jest możliwe inne poprowadzenie nieprzekraczalnej linii zabudowy przez działkę skarżącego, jak również lokalizacji drogi publicznej 14 KD-L. Należy pamiętać, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalany jest w stanie faktycznym, jaki istnieje w terenie. Z uwagi na wskazane powyżej uchybienia należy stwierdzić, iż w niniejszej sprawie został naruszony interes prawny skarżącego poprzez nadużycie władztwa planistycznego i nieuzasadnioną ingerencję w prawo własności skarżącego.
Sąd podzielił stanowisko organu zaprezentowane w odpowiedzi na skargę co do zarzutu zdefiniowania w planie pojęć : działki budowlanej, powierzchni terenu biologicznie czynnej, wysokości budynku oraz intensywności zabudowy, w sposób odmienny od definicji legalnej.
Co do zarzutu podniesionego w piśmie procesowym strony skarżącej z dnia niepowtórzenia procedury planistycznej w niezbędnym zakresie po uwzględnieniu przez Prezydenta m. W.uwag wniesionych do wyłożonego do publicznego wglądu projektu planu w pierwszej kolejności trzeba zauważyć, że zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Dalej należy wskazać, że zgodnie z art. 19 ust. 1 u.p.z.p. jeżeli rada gminy stwierdzi konieczność dokonania zmian w przedstawionym do uchwalenia projekcie planu miejscowego, w tym także w wyniku uwzględnienia uwag do projektu planu - czynności, o których mowa w art. 17, ponawia się w zakresie niezbędnym do dokonania tych zmian. Powołany przepis u.p.z.p. ma charakter proceduralny. Jego treść w zestawieniu z punktami 12-14 art. 17 tej ustawy, w świetle których prezydent miasta:
- rozpatruje uwagi wniesione do projektu planu wyłożonego do publicznego wglądu,
- wprowadza zmiany do projektu planu miejscowego wynikające z rozpatrzenia uwag, a następnie w niezbędnym zakresie ponawia uzgodnienia,
- przedstawia radzie gminy projekt planu miejscowego wraz z listą nieuwzględnionych uwag,
wskazuje na to, że powtórzenie procedury planistycznej w niezbędnym zakresie ma miejsce, jeżeli to rada gminy stwierdzi konieczność dokonania zmian w przedstawionym jej do uchwalenia przez prezydenta miasta projekcie planu miejscowego, na przykład ze względu na uwzględnienie uwag nieuwzględnionych przez prezydenta miasta.
Tymczasem w przedmiotowej sprawie, Rada m.W.takiej konieczności nie stwierdziła.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstaw art. 200 i 205 § 2 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło