IV SA/Wa 2740/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-06-29

Skład orzekający: Anna Sękowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może zmienić prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli wnioskodawca nie wykazał zmiany okoliczności sprawy od czasu wydania poprzedniego postanowienia?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie może zmienić prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, jeśli wnioskodawca nie wykazał zmiany okoliczności sprawy, które miałyby znaczenie dla rozstrzygnięcia. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, bez wykazania takiej zmiany, jest traktowany jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia w trybie art. 165 p.p.s.a., który wymaga udowodnienia istotnej zmiany sytuacji faktycznej lub prawnej.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie złożyło skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania. Wcześniej, prawomocnym postanowieniem z 29 grudnia 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił Stowarzyszeniu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że nie wykazało ono spełnienia przesłanek ustawowych. Stowarzyszenie złożyło kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, powtarzając argumentację z poprzedniego wniosku.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia z dnia 29 grudnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2740/15 o odmowie przyznania Stowarzyszeniu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 29 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Sękowska, po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: odmówić zmiany postanowienia z dnia 29 grudnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2740/15 o odmowie przyznania Stowarzyszeniu [...] z siedzibą w [...] prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych Prawomocnym postanowieniem z 29 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu - Stowarzyszeniu [...] z siedzibą w [...] przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący nie wykazał tego, iż spełnia ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Oświadczenia wnioskodawcy – złożone na urzędowym formularzu PPPr oraz w dodatkowym oświadczeniu – nie uzasadniały w ocenie Sądu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 29 kwietnia 2016 r. skarżący wniósł kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Skarżący ponownie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, tę samą argumentację co we wcześniejszym wniosku z 18 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako: "p.p.s.a."), postanowienia niekończące postępowanie w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez zmianę okoliczności sprawy należy rozumieć zmianę zarówno okoliczności faktycznych, jakie stanowiły przesłankę rozstrzygnięcia, jak również okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia o odmiennej treści, niż to które wcześniej zapadło. Stosownie zaś do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wniosek skarżącego z 29 kwietnia 2016 r. należy potraktować jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia Sądu z 29 grudnia 2015 r. odmawiającego skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W orzecznictwie ukształtowany jest pogląd, iż sąd administracyjny jest związany prawomocną oceną sytuacji majątkowej wnioskodawcy zawartą w obowiązującym orzeczeniu, przez co kolejny wniosek odnoszący się do kwestii merytorycznej już wcześniej rozstrzygniętej musi być traktowany od strony formalnej, jako wniosek o zmianę, w trybie art. 165 p.p.s.a., prawomocnego postanowienia sądu niekończącego postępowania w sprawie. Sądy administracyjne jednolicie przyjmują, że zawarta w przywołanym przepisie przesłanka zmiany postanowienia sądu, którym rozstrzygnięto kwestię prawa pomocy, polegająca na "zmianie okoliczności sprawy" odnoszona być musi do zmiany występującej zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie (por. postanowienie NSA z 15 kwietnia 2008 r. sygn. akt II FZ 106/08; postanowienie NSA z 12 czerwca 2007 r. sygn. akt I GZ 44/07; postanowienie NSA z 7 listopada 2007 r. sygn. akt I GZ 220/07). Okoliczności, o których mowa w art. 165 p.p.s.a., muszą jednakże mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia, a więc dotyczyć okoliczności relewantnych dla kwestii, która stała się podstawą orzeczenia sądu mającego podlegać zmianie (por. postanowienie NSA z 21 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 117/09; postanowienie NSA z 15 kwietnia 2009 r. sygn. akt I OZ 330/09). Przyjmuje się również, iż "zmianą okoliczności sprawy" nie może być odmienna ocena okoliczności, które stały się podstawą wcześniejszego rozstrzygnięcia, uznana w oparciu o kolejny wniosek, za wadliwą. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, że od czasu rozpoznawania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy nastąpiła zmiana jego sytuacji majątkowej, która przemawiałaby za zmianą prawomocnego postanowienia z 29 grudnia 2015 r. W kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie przywołał żadnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że jego sytuacja materialna uległa zmianie w sposób wskazujący na nieaktualność poprzednio dokonanej oceny odnoszącej się do możliwości skarżącego w partycypowaniu w kosztach postępowania w zakresie obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wobec tego przyjąć należy, iż wykazywana sytuacja majątkowa strony nie uległa pogorszeniu. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło