IV SA/Wa 2892/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2014 r. na rozprawie wniosku Stowarzyszenia F. w B. w likwidacji o dopuszczenie do udziału w sprawie ze skargi J. S. i U. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] w przedmiocie : odmowy zmiany decyzji p o s t a n a w i a odmówić dopuszczenia Stowarzyszenia F. w B. w likwidacji do udziału w postępowaniu sądowym Likwidator Stowarzyszenia F. w B. – R. K. - na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2014 r. złożył wniosek o dopuszczenie tego Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi J. S. i U. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji. Z akt sprawy wynika, że Sąd Rejonowy w B. [...] w dniu [...] stycznia 2012 r. wydał w stosunku do Stowarzyszenia F. w B. postanowienie sygn. [...] o rozwiązaniu Stowarzyszenia na podstawie art. 31 pkt 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.) z zarządzeniem jego likwidacji (art. 36 ust. 2 powołanej ustawy). Likwidatorem Stowarzyszenia Sąd wyznaczył R. K. Postanowienie to jest prawomocne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przystępując do rozpoznania przedmiotowego wniosku, w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.), dalej powoływanej również jako Prawo o stowarzyszeniach, stowarzyszenie podlega obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, o ile przepis ustawy nie stanowi inaczej. Stosownie natomiast do treści art. 17 ust. 1 powołanej ustawy z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego stowarzyszenie uzyskuje osobowość prawną i może rozpocząć działalność. W świetle z kolei art. 37 ust. 2 pkt 3 Prawa o stowarzyszeniach likwidator zobowiązany jest po zakończeniu likwidacji zgłosić sądowi wniosek o wykreślenie stowarzyszenia z Krajowego Rejestru Sądowego. Z powyższego wynika, że orzeczenie sądu o rozwiązaniu stowarzyszenia, prowadzące do wszczęcia procedury jego likwidacji, nie skutkuje utratą osobowości prawnej przez stowarzyszenie, co następuje dopiero po wykreśleniu stowarzyszenia z Krajowego Rejestru Sądowego. Dopiero bowiem z tą chwilą stowarzyszenie przestaje istnieć; ustaje jego byt prawny (zob. też postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2012 r. sygn. II OZ 872/12; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2012 r. sygn. II OZ 303/12; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2012 r. sygn. II OZ 335/12; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2012 r. sygn. II OZ 466/12). Powyższe nie oznacza jednak, że wydanie przez sąd orzeczenia o rozwiązaniu stowarzyszenia i zarządzeniu jego likwidacji ze wskazaniem osoby likwidatora nie wywołuje do momentu wykreślenia stowarzyszenia z Krajowego Rejestru Sądowego jakichkolwiek skutków w zakresie dopuszczalnego zakresu jego działania, w szczególności zaś w zakresie podejmowania czynności w postępowaniach sądowych. Otóż, zgodnie z art. 37 ust. 1 Prawa o stowarzyszeniach obowiązkiem likwidatora jest przeprowadzenie likwidacji w możliwie najkrótszym czasie, w sposób zabezpieczający majątek likwidowanego stowarzyszenia przed nieuzasadnionym uszczupleniem. W myśl natomiast art. 37 ust. 2 powoływanej ustawy likwidator w szczególności powinien: 1) zawiadomić sąd o wszczęciu likwidacji i wyznaczeniu likwidatora, z podaniem swego nazwiska, imienia i miejsca zamieszkania, jeżeli nie zachodzą warunki określone w art. 36 ust. 2; 2) dokonywać czynności prawnych niezbędnych do przeprowadzenia likwidacji, podając do publicznej wiadomości o wszczęciu postępowania likwidacyjnego; 3) po zakończeniu likwidacji zgłosić sądowi wniosek o wykreślenie stowarzyszenia z Krajowego Rejestru Sądowego. Chociaż ustawodawca nie wskazuje, jakich "czynności prawnych niezbędnych do przeprowadzenia likwidacji" powinien dokonywać likwidator, to treść powołanego wyżej przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że chodzi tu o czynności, których przedmiotem są bieżące interesy majątkowe stowarzyszenia (wygaszenie jego działalności). Z chwilą orzeczenia o likwidacji stowarzyszenia i zarządzenia jego likwidacji ustaje cel stowarzyszenia oraz gasną programy działania, dla których zostało ono zawiązane (art. 2 ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach). Likwidator stowarzyszenia nie jest legitymowany do prowadzenia działalności statutowej stowarzyszenia, nie jest bowiem jego organem, a wyznaczonym przez sąd przedstawicielem ustawowym, uprawnionym do działania w imieniu stowarzyszenia w zakresie wskazanym w przepisach Prawa o stowarzyszeniach - w zakresie determinowanym celem jego wyznaczenia, to znaczy likwidacją majątku stowarzyszenia. Odnosząc powyższe ogólne rozważania do realiów przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że nie ulega wątpliwości, iż R. K., składając wniosek o dopuszczenie Stowarzyszenia F. w B. w likwidacji do udziału w postępowaniu ze skargi J. S. i U. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2013 r., przekroczył uprawnienia przyznane mu mocą art. 37 Prawa o stowarzyszeniach. Postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie nie dotyczy interesów majątkowych Stowarzyszenia F. w B. w likwidacji. Likwidator, wykraczając poza przysługujące mu kompetencje, wystąpił o dopuszczenie Stowarzyszenia - działającego jako organizacja społeczna (ekologiczna) w ramach celów określonych w statucie - do udziału w postępowaniu w sprawie innych osób. Złożenie przedmiotowego wniosku nie może być zatem uznane za czynność zmierzającą do likwidacji majątku Stowarzyszenia zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w B. [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. sygn. [...], które mocą art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, wiąże Sąd w przedmiotowej sprawie. Żądanie Stowarzyszenia zostało złożone z przekroczeniem ustawowego upoważnienia przyznanego jego likwidatorowi. Powyższy brak jest brakiem nieusuwalnym, który nakazuje oddalić wniosek. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 31 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu.