IV SA/Wa 2908/17
WyrokWSA w Warszawie2018-04-17
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Alina Balicka, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która zawiera odniesienia do nieistniejących jednostek redakcyjnych (paragrafów, ustępów), narusza zasady sporządzania planu miejscowego w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności w części?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z powodu wadliwej numeracji i odniesień do nieistniejących jednostek redakcyjnych (§ 16 ust. 2 i 3), co stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu. Sąd uznał, że mimo wadliwej numeracji, § 16 jako całość zawierał pełną regulację, co pozwoliło na pozostawienie planu w mocy w pozostałej części po wyeliminowaniu wadliwych odniesień. Ponadto, sąd stwierdził nieważność części uchwały dotyczącej minimalnego udziału powierzchni biologicznie czynnej, ponieważ wskaźnik ten został odniesiony do "terenu" zamiast do "działki budowlanej", co jest sprzeczne z art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także z powodu wadliwej definicji powierzchni biologicznie czynnej.Stan faktyczny
Wojewoda złożył skargę na uchwałę Rady Miejskiej w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie zasad techniki prawodawczej (niewłaściwe oznaczenie jednostek redakcyjnych), brak określenia udziału minimalnej powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do działki budowlanej oraz brak uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne dla wskazanych działek. Wojewoda wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w określonych częściach.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej konkretnych paragrafów i punktów, w odniesieniu do sformułowań odsyłających do nieistniejących jednostek redakcyjnych (§ 16 ust. 2 i 3), a także w zakresie definicji powierzchni biologicznie czynnej oraz odniesienia wskaźników do "terenu" zamiast "działki budowlanej". Zasądzono zwrot kosztów zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2018 r ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, w zakresie ustaleń: - § 3 pkt 9 uchwały, w odniesieniu do sformułowania: ,, (...) w granicach działki (...) "; - § 23 pkt 4 uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...) gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust. 2 (...) "; - § 24 pkt 4 lit. a oraz b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...) gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.2 (...) "; - § 26 pkt 3 lit. a uchwały, w odniesieniu do sformułowania: " (...) gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.2 (...) "; - § 26 pkt 3 lit. b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: " (...) gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.3 (...) "; - § 27 pkt 4 lit. a oraz b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...) gdzie należy uwzględnić ustalenia §16 ust.2 (...) "; - § 27 pkt 4 lit. c uchwały, w odniesieniu do sformułowania: " (...) gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.3 (...) "; - § 28 pkt 4 lit. a uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...) gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.2 (...) "; - § 29 pkt 4 uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...) gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.2 (...)"; - § 30 pkt 2 lit. a oraz b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...) gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.2 (...) "; - § 31 pkt 2 uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...) gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.2 (...)"; - § 32 pkt 3 lit. b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: " (...) terenu (...) "; - § 32 pkt 5 lit. a, b oraz c uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...). gdzie należy uwzględnić ustalenia §16 ust.2 (...) "; - § 32 pkt 5 lit. d uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...), gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.3 (...) "; - § 33 pkt 3 lit. b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: " (...) terenu (...) "; - § 33 pkt 4 lit. a uchwały, w odniesieniu do sformułowania: " (...), gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.2 (...) "; - § 33 pkt 4 lit. b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: " (...), gdzie należy uwzględnić ustalenia §16 ust.3 (...) "; - § 34 pkt 3 lit. b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: " (...) terenu (...) "; - § 34 pkt 4 lit. a tiret pierwsze, drugie i trzecie uchwały, w odniesieniu do sformułowania: " (...), gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.2 (...) "; - § 34 pkt 4 lit. a tiret czwarte uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...), gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.3 (...) "; - § 35 pkt 3 lit. b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: " (...) terenu (...) "; - § 35 pkt 4 lit. a oraz b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...), gdzie należy uwzględnić ustalenia §16 ust.2 (...) "; - § 36 pkt 3 lit. b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: " (...) terenu (...) "; - § 36 pkt 4 lit. a oraz b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...), gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.2 (...) "; - § 37 pkt 3 lit. b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: " (...) terenu (...) "; - § 38 pkt 3 lit. b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: " (...) terenu (...) "; - § 39 pkt 3 lit. b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: " (...) terenu (...) "; - § 39 pkt 4 lit. a oraz b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...), gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.2 (...) "; - § 40 pkt 2 lit. b uchwały; - § 40 pkt 2 lit. d uchwały, w odniesieniu do sformułowania: " (...) terenu (...) "; - części tekstowej oraz graficznej, w odniesieniu do działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi: [...], [...], [...] i [...], z obrębu [...], położonych w miejscowości [...] gmina [...]; II. Zasądza od Gminy [...] na rzecz Wojewody [...] 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Wojewoda [...] wniósł [...] października 2017 r. skargę na uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia z dnia [...] października 2016 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu Centrum Handlowego [...] .
Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie:
1. § 124 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (D.U. 2016, poz. 283) poprzez niewłaściwe oznaczenie jednostek redakcyjnych;
2. Art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (D.U. 2017, poz.1073), dalej zwanej "p.z.p." oraz § 4 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (D.U. Nr 164, poz. 1587), dalej "rozporządzenie", poprzez brak określenia udziału minimalnej powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej;
3. Art. 7 ust. 1 i 2 pkt 2 i 5 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (D.U. 2017, poz. 1161) w związku z art. 15 ust. 1, art. 17 pkt 6 lit c p.z.p. poprzez brak uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne dla działek oznaczonych nr ew: [...] , [...] , [...] i [...] z obrębu[...] położonych w miejscowości [...] gmina [...] .
Wojewoda wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie:
- § 3 pkt 9 uchwały, w odniesieniu do sformułowania: ,, (...) w granicach działki (...) ";
- § 23 pkt 4 uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...) gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust. 2 (...) ";
- § 24 pkt 4 lit. a oraz b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...) gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.2 (...) ";
- § 26 pkt 3 lit. a uchwały, w odniesieniu do sformułowania: " (...) gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.2 (...) ";
- § 26 pkt 3 lit. b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: " (...) gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.3 (...) ";
- § 27 pkt 4 lit. a oraz b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...) gdzie należy uwzględnić ustalenia §16 ust.2 (...) ";
- § 27 pkt 4 lit. c uchwały, w odniesieniu do sformułowania: " (...) gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.3 (...) ";
- § 28 pkt 4 lit. a uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...) gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.2 (...) ";
- § 29 pkt 4 uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...) gdzie należy uwzględnić ustalenia
§ 16 ust.2 (...)";
- § 30 pkt 2 lit. a oraz b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...) gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.2 (...) ";
- § 31 pkt 2 uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...) gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.2 (...)";
- § 32 pkt 3 lit. b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: " (...) terenu (...) ";
- § 32 pkt 5 lit. a, b oraz c uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...). gdzie należy uwzględnić ustalenia §16 ust.2 (...) ";
- § 32 pkt 5 lit. d uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...), gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.3 (...) ";
- § 33 pkt 3 lit. b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: " (...) terenu (...) ";
- § 33 pkt 4 lit. a uchwały, w odniesieniu do sformułowania: " (...), gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.2 (...) ";
- § 33 pkt 4 lit. b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: " (...), gdzie należy uwzględnić ustalenia §16 ust.3 (...) ";
- § 34 pkt 3 lit. b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: " (...) terenu (...) ";
- § 34 pkt 4 lit. a tiret pierwsze, drugie i trzecie uchwały, w odniesieniu do sformułowania: " (...), gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.2 (...) ";
- § 34 pkt 4 lit. a tiret czwarte uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...), gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.3 (...) ";
- § 35 pkt 3 lit. b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: " (...) terenu (...) ";
- § 35 pkt 4 lit. a oraz b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...), gdzie należy uwzględnić ustalenia §16 ust.2 (...) ";
- § 36 pkt 3 lit. b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: " (...) terenu (...) ";
- § 36 pkt 4 lit. a oraz b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...), gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.2 (...) ";
- § 37 pkt 3 lit. b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: " (...) terenu (...) ";
- § 38 pkt 3 lit. b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: " (...) terenu (...) ";
- § 39 pkt 3 lit. b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: " (...) terenu (...) ";
- § 39 pkt 4 lit. a oraz b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...), gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.2 (...) ";
- § 40 pkt 2 lit. b uchwały;
- § 40 pkt 2 lit. d uchwały, w odniesieniu do sformułowania: " (...) terenu (...) ";
- części tekstowej oraz graficznej, w odniesieniu do działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi: [...] , [...] , [...] i 6[...] , z obrębu [...] , położonych w miejscowości [...] gmina [...] .
W uzasadnieniu skargi Wojewoda wskazał, że zgodnie z treścią art. 28 ust. I ustawy o p.z.p.. podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie.
Jedną z podstawowych zasad sporządzania planu miejscowego ustawodawca uregulował w art. 15 ust. 1 ustawy o p.z.p., zgodnie z którym, wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną, zgodnie z zapisami studium oraz z przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem.
Zasady prawidłowej legislacji w orzecznictwie i doktrynie ujmuje się jako formalny składnik zasad demokratycznego państwa prawnego i zaufania obywateli do państwa, o którym mowa w art. 2 Konstytucji RP. Zasada określoności prawa jest jedyną zasadą prawidłowej legislacji, która ma charakter absolutny, przy czym określoność przepisów prawa należy wiązać z ich "poprawnością", ,.precyzyjnością'' i "jasnością". Poprawność oznacza formułowanie przepisów prawnych zgodnie z prawidłami języka polskiego i zasadami logiki formalnej. Jasność przepisu wiąże się z jego zrozumiałością dla adresatów, w szczególności co do treści nakładanych obowiązków i przyznawanych uprawnień. Precyzyjność przepisów polega na jednoznaczności w ustaleniu ich znaczenia i wskazania skutków prawnych, w konkretności nakładanych obowiązków i przyznawanych praw, tak by ich treść była oczywista i pozwalała na wyegzekwowanie. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30 października 2001 r. (K 33/00) stwierdził, że przepis tworzący prawa lub nakładający obowiązki winien być sformułowany w sposób pozwalający jednoznacznie ustalić, kto, kiedy i w jakiej sytuacji im podlega oraz powinien być na tyle precyzyjny, aby możliwa była jego jednolita wykładnia i stosowanie.
Tymczasem, ustalenia:
- § 23 pkt 4 uchwały, odsyłają do nieistniejącej jednostki redakcyjnej uchwalonego planu, tj. § 16 ust. 2;
- § 24 pkt 4 lit. a oraz b uchwały, odsyłają do nieistniejącej jednostki redakcyjnej uchwalonego planu, tj. § 16 ust. 2;
- § 26 pkt 3 lit. a uchwały, odsyłają do nieistniejącej jednostki redakcyjnej uchwalonego planu, tj. § 16 ust. 2;
- § 26 pkt 3 lit. b uchwały, odsyłają do nieistniejącej jednostki redakcyjnej uchwalonego planu, tj. § 16 ust. 3;
- § 27 pkt 4 lit. a oraz b uchwały, odsyłają do nieistniejącej jednostki redakcyjnej uchwalonego planu, tj. § 16 ust. 2;
- § 27 pkt 4 lit. c uchwały, odsyłają do nieistniejącej jednostki redakcyjnej uchwalonego planu, tj. § 16 ust. 3;
- § 28 pkt 4 lit. a uchwały, odsyłają do nieistniejącej jednostki redakcyjnej uchwalonego planu, tj. § 16 ust. 2;
- § 29 pkt 4 uchwały, odsyłają do nieistniejącej jednostki redakcyjnej uchwalonego planu, tj. § 16 ust. 2;
- § 30 pkt 2 lit. a oraz b uchwały, odsyłają do nieistniejącej jednostki redakcyjnej uchwalonego planu, tj. § 16 ust. 2;
- § 31 pkt 2 uchwały, odsyłają do nieistniejącej jednostki redakcyjnej uchwalonego planu, tj. § 16 ust. 2;
- § 32 pkt 5 lit. a, b oraz c uchwały, odsyłają do nieistniejącej jednostki redakcyjnej uchwalonego planu, tj. § 16 ust. 2;
- § 32 pkt 5 lit. d uchwały, odsyłają do nieistniejącej jednostki redakcyjnej uchwalonego planu, tj. § 16 ust. 3;
- § 33 pkt 4 lit. a uchwały, odsyłają do nieistniejącej jednostki redakcyjnej uchwalonego planu, tj. § 16 ust. 2;
- § 33 pkt 4 lit. b uchwały, odsyłają do nieistniejącej jednostki redakcyjnej uchwalonego planu, tj. § 16 ust. 3;
- § 34 pkt 4 lit. a tiret pierwsze, drugie i trzecie uchwały, odsyłają do nieistniejącej jednostki redakcyjnej uchwalonego planu, tj. § 16 ust. 2;
- § 34 pkt 4 lit. a tiret czwarte uchwały, odsyłają do nieistniejącej jednostki redakcyjnej uchwalonego planu, tj. § 16 ust. 3;
- § 35 pkt 4 lit. a oraz b uchwały, odsyłają do nieistniejącej jednostki redakcyjnej uchwalonego planu, tj. § 16 ust. 2;
- § 36 pkt 4 lit. a oraz b uchwały, odsyłają do nieistniejącej jednostki redakcyjnej uchwalonego planu, tj. § 16 ust. 2;
- § 39 pkt 4 lit. a oraz b uchwały, odsyłają do nieistniejącej jednostki redakcyjnej uchwalonego planu, tj. § 16 ust. 2;
- § 40 pkt 2 lit. b uchwały, odsyłają do nieistniejącej jednostki redakcyjnej uchwalonego planu, tj. § 16 ust. 2.
Stosownie do dyspozycji § 143, w związku z § 142 ust. 2 załącznika do rozporządzenia w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", przy konstruowaniu aktów prawa miejscowego znajdują zastosowanie, m.in. ustalenia Działu I, Rozdział 2-7, ww. załącznika do rozporządzenia. Zgodnie z wymienionymi zasadami każdy akt normatywny, w tym również akt prawa miejscowego, powinien zawierać właściwie oznaczone przepisy. Podstawową jednostką redakcyjną i systematyzacyjną uchwały jest paragraf. Paragrafy dzielą się na ustępy, ustępy na punkty, punkty na litery itd. (vide § 124 załącznika do ww. rozporządzenia). Tymczasem kwestionowana uchwała pomimo, iż zawiera paragrafy, ustępy i punkty, to została opracowana niezgodnie z ww. wyżej zasadami techniki prawodawczej, z uwagi na brak jednostek redakcyjnych, tj. § 16 ust. 2 i 3 uchwalonego planu.
Powyższe stanowi zarówno o naruszeniu zasad sporządzania planu miejscowego, jak i o braku wewnętrznej komunikatywności aktu. co w konsekwencji, zdaniem organu nadzoru, oznacza konieczność stwierdzenia nieważności:
- § 23 pkt 4 uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...) gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust. 2 (...)"■
- § 24 pkt 4 lit. a oraz b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...) gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.2 (...) ";
- § 26 pkt 3 lit. a uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...) gdzie należy uwzględnić ustalenia §16 ust.2 (...) ";
- § 26 pkt 3 lit. b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...) gdzie należy uwzględnić ustalenia §16 ust.3 (...)";
- § 27 pkt 4 lit. a oraz b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...) gdzie należy uwzględnić ustalenia §16 ust.2 (...) ";
- § 27 pkt 4 lit. c uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...) gdzie należy uwzględnić ustalenia §16 ust.3 (...) ";
- § 28 pkt 4 lit. a uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...) gdzie należy uwzględnić ustalenia §16 ust.2 (...) ";
- § 29 pkt 4 uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...) gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.2 (...)";
- § 30 pkt 2 lit. a oraz b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...) gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.2 (...) ";
- § 31 pkt 2 uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...) gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.2 (...) ";
- § 32 pkt 5 lit. a, b oraz c uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...), gdzie należy uwzględnić ustalenia §16 ust.2 (...) ";
- § 32 pkt 5 lit. d uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...), gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.3 (...) ";
- § 33 pkt 4 lit. a uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...), gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.2 (...)";
- § 33 pkt 4 lit. b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...), gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.3 (...) ";
- § 34 pkt 4 lit. a tiret pierwsze, drugie i trzecie uchwały, w odniesieniu do sformułowania: ,, (...). gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.2 (...) ";
- § 34 pkt 4 lit. a tiret czwarte uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...), gdzie należy uwzględnić ustalenia §16 ust.3 (...) ";
- § 35 pkt 4 lit. a oraz b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...), gdzie należy uwzględnić ustalenia §16 ust.2 (...) ";
- § 36 pkt 4 lit. a oraz b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...), gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.2 (...) ";
- § 39 pkt 4 lit. a oraz b uchwały, w odniesieniu do sformułowania: "(...), gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust.2 (...) ";
- § 40 pkt 2 lit. b uchwały,
w celu osiągnięcia spójności wewnętrznej aktu prawnego.
Ponadto, stosownie do ustaleń art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o p.z.p., w brzmieniu: " W planie miejscowym określa się obowiązkowo: (...) 6) zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu, maksymalnej i minimalnej intensywność zabudowy jako wskaźnik powierzchni całkowitej zabudowy w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, maksymalnej wysokość zabudowy, minimalnej liczbę miejsc do parkowania w tym miejsca przeznaczone na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingowej i sposób ich realizacji oraz linie zabudowy i gabaryty obiektów;".
Tymczasem w:
-§32 pkt 3 lit. b uchwały, sformułowano ustalenia, w brzmieniu: " Ustalenia dla terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem KDGP: (...) 3) wskaźniki zagospodarowania terenu: (...) b) minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej - 15% powierzchni terenu: ";
- § 33 pkt 3 lit. b uchwały, sformułowano ustalenia, w brzmieniu: " Ustalenia dla terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem KDZ: (...) 3) wskaźniki zagospodarowania terenu: (...) b) minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej - 25% powierzchni terenu, ";
- § 34 pkt 3 lit. b uchwały, sformułowano ustalenia, w brzmieniu: " Ustalenia dla terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem KDL1: (...) 3) wskaźniki zagospodarowania terenu: (...) b) minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej - 25% powierzchni terenu:";
- § 35 pkt 3 lit. b uchwały, sformułowano ustalenia, w brzmieniu: " Ustalenia dla terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem KDL1. (...) 3) wskaźniki zagospodarowania terenu: (...) b) minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej - 25% powierzchni terenu. ";
- § 36 pkt 3 lit. b uchwały, sformułowano ustalenia, w brzmieniu: " Ustalenia dla terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem KDD1: (...) 3) wskaźniki zagospodarowania terenu: (...) b) minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej - 25% powierzchni terenu: ";
-§37 pkt 3 lit. b uchwały, sformułowano ustalenia, w brzmieniu: "Ustalenia dla terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem KDD2: (...) 3) wskaźniki zagospodarowania terenu: (...) b) minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej - 15%) powierzchni terenu;";
- § 38 pkt 3 lit. b uchwały, sformułowano ustalenia, w brzmieniu: " Ustalenia dla terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem KDD3: (...) 3) wskaźniki zagospodarowania terenu: (...) b) minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej - 25%o powierzchni terenu. ";
- § 39 pkt 3 lit. b uchwały, sformułowano ustalenia, w brzmieniu: " Ustalenia dla terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem KPJ: (...) 3) wskaźniki zagospodarowania terenu: (...) b) minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej - 50% powierzchni terenu: ";
- § 40 pkt 2 lit. d uchwały, sformułowano ustalenia, w brzmieniu: " Ustalenia dla terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem KP: (...) 2) wskaźniki zagospodarowania terenu: (...) d) minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej - 25%> powierzchni terenu: ".
Organ nadzoru wskazuje, że z redakcji znowelizowanego art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o p.z.p. wynika, że wszystkie wskaźniki w zakresie zasad kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, z woli samego ustawodawcy, odnoszą się do powierzchni działki budowlanej, nie zaś do powierzchni terenu.
Plan miejscowy sporządzany na podstawie ustawy o p.z.p.. powinien stosować przepisy zawarte w tej ustawie. Oznacza to konieczność formułowania ustaleń, m.in. w zakresie zasad kształtowania zabudowy oraz wskaźników zagospodarowania terenu, w dostosowaniu do zakresu pojęciowego określonego na potrzeby tej ustawy. W związku z powyższym, ustalenia planu miejscowego dotyczące ww. wskaźników, powinny zostać ustalone w odniesieniu do ustawowej definicji " działki budowlanej ", określonej w art. 2 pkt 12 ustawy o p.z.p.. w brzmieniu: " Ilekroć w ustawie jest mowa o: (...) 12) "działce budowlanej " - należy przez to rozumieć nieruchomość gruntowe/ lub działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego;".
Tymczasem na potrzeby przedmiotowego planu miejscowego użyto pojęcia "terenu", zamiast "działki budowlanej", o której mowa w ustawie o p.z.p., jak również w ustaleniach § 3 pkt 9 uchwały, określenie powierzchnia biologicznie czynna zostało użyte w następującym znaczeniu: "część powierzchni działki budowlanej z naturalną wegetacją roślin lub urządzona w sposób zapewniający wieloletnią wegetację roślin oraz powierzchnia zbiorników i cieków wodnych w granicach działki. Za powierzchnię biologicznie czynną nie uznaje się w szczególności ogrodów na tarasach, na dachach oraz parkingów (miejsc do parkowania):".
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587), dopuszcza w ramach dyspozycji § 4 pkt 6 określenie powierzchni zabudowy, a także powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do działki, bądź terenu. Powyższe rozporządzenie wydane zostało w oparciu oraz w granicach delegacji wynikającej z art. 16 ust. 2 ustawy o p.z.p. W wykonaniu powyższej delegacji, właściwy w sprawie, Minister Infrastruktury zobligowany został m.in. do regulacji kwestii związanych z określeniem wymaganego zakresu projektu planu miejscowego, a więc do określenia zawartości jego części tekstowej, jak i graficznej, co oznacza określenie wymagań co do zasad sporządzania planu miejscowego, a także do określenia używanych na jego potrzeby oznaczeń, stosowanego nazewnictwa a także stosowania określonych standardów.
Art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o p.z.p. zmieniony został przez art. 1 pkt 4 lit. a ustawy o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, nadając mu dla procedur rozpoczętych z dniem 21 października 2010 r. brzmienie: "W planie miejscowym określa się obowiązkowo: (...) 6) zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu, maksymalną i minimalną intensywność zabudowy jako wskaźnik powierzchni całkowitej zabudowy w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, maksymalną wysokość zabudowy, minimalną liczbę miejsc do parkowania i sposób ich realizacji oraz linie zabudowy i gabaryty obiektów.". Przepis ten podlegał również dalszym modyfikacjom, co jednak w przedmiotowej sprawie nie ma istotnego znaczenia (m.in. kwestia karty parkingowej).
Ustawa o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, jednoznacznie przesądziła z jednej strony, że obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego zachowują swoją moc obowiązującą (art. 4 ust. 1) oraz, że do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany planu, a postępowanie nie zostało zakończone do dnia wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 4 ust. 2).
Powyższe oznacza, iż ustawodawca jednoznacznie przesądził, obowiązek stosowania dotychczasowych przepisów dla procedur dopiero co rozpoczętych. Co więcej długi, bo wynoszący 3 miesiące, okres vacatio legis umożliwiał podjęcie przez poszczególne gminy decyzji odnośnie rozpoczynania nowych procedur dla "starego" brzmienia m.in. art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o p.z.p.
Gdy przyjąć interpretację zastosowaną przez organ to świadomy ustawodawca umożliwiłby stosowanie parametrów i wskaźników o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o p.z.p. w sposób dowolny, a więc zarówno do starych, jak i nowych procedur. Tymczasem Rada Miejska w [...] nie tylko nie zastosowała się do cytowanego powyżej art. 4 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, lecz nie posiadając do tego żadnych podstaw prawnych, w niniejszej sprawie zastosowała zasadę bezpośredniego działania prawa co do problemu intertemporalnego pomimo braku takiej woli wyrażonej przez ustawodawcę.
Skarżący wskazuje, że zasada bezpośredniego działania prawa polega na tym, że od chwili wejścia w życie nowych przepisów należy je stosować do stosunków prawnych niezależnie od tego, czy dopiero powstają, czy też powstały wcześniej. Ustawodawca posługuje się tą zasadą w określonych warunkach i w celu osiągnięcia stanu pożądanego przez ustawodawcę, z reguły jeżeli przemawia za tym ważny interes publiczny.
W przedmiotowej sprawie ustawodawca określił w sposób jednoznaczny przepisy przejściowe, jak również dał możliwość wszystkim zainteresowanym, w tym również organom gminy [...] , zapoznania się z nowymi przepisami i przygotowania do ewentualnych zmian, jakie mogą wynikać z ich wejścia w życie, poprzez 3 miesięczne vacatio legis.
Powyższe oznacza, że z woli samego ustawodawcy dla procedur rozpoczętych przed 21 października 2010 r. nie ma możliwości stosowania obecnego brzmienia przepisu art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o p.z.p. i odwrotnie, dla procedur rozpoczętych po tej dacie istnieje obowiązek stosowania przepisów w ich obecnym brzmieniu. W przedmiotowej sprawie uchwala o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego została podjęta [...] marca 2015 r. a więc 4,5 roku po wejściu w życie ww. przepisów. W tej sytuacji tym bardziej Rada Miejska w [...],nie mogła "wybierać" sobie trybu oraz brzmienia przepisów, które stosuje dla takich procedur, jak również nie ma podstaw do ich interpretacji.
Biorąc pod uwagę powyższe przepisy intertemporalne oraz fakt, iż uchwalając plan Rada Miejska w [...], w sposób niewłaściwy zastosowana nowe brzmienie art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o p.z.p. do czego nie miała prawa niezbędne jest stwierdzenie nieważności wskazanych powyżej części uchwały, jako w istotny sposób naruszające zasady sporządzania planu miejscowego.
Zdaniem skarżącej, w przedmiotowej sprawie niezbędne jest zatem stosowanie wprost dyspozycji art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o p.z.p., nie zaś § 4 pkt 6 rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem regulacja przepisu wykonawczego stanowi konkretyzację pierwotnego brzmienia ustawy o p.z.p., przy czym co istotne pozostaje ona w kolizji z aktualnym brzmieniem art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o p.z.p. Tak więc dla nowych procedur planistycznych (w rozumieniu: rozpoczętych po 21 października 2010 r.) wszelkie parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu winny odnosić się do działki budowlanej (w tym także powierzchnia zabudowy oraz powierzchnia biologicznie czynna), zaś "stare procedury" winny wypełniać normę wynikającą z § 4 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego do ustawy o p.z.p.
W tej sytuacji Rada Miejska w [...] formułując ustalenia dotyczące m.in. powierzchni biologicznie czynnej winna odnosić je do powierzchni działki lub terenu.
Organ nadzoru wskazuje, że pojęcie ,, działka budowlana", nie jest pojęciem tożsamym z pojęciem "działka". Definicja "działki budowlanej", określona została przez ustawodawcę w ww. art. 2 pkt 12 ustawy o p.z.p.
Zgodnie z ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 z późn. zm.) przez:
- nieruchomość gruntową - należy przez to rozumieć grunt wraz z częściami składowymi, z wyłączeniem budynków i lokali, jeżeli stanowią odrębny przedmiot własności (vide art. 4 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami);
- działce gruntu - należy przez to rozumieć niepodzieloną, ciągłą część powierzchni ziemskiej stanowiącą część lub całość nieruchomości gruntowej {vide art. 4 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami).
Pojęciu "nieruchomość gruntowa" zawartej w ustawie o gospodarce nieruchomościami należy nadać również znaczenie, które wynika z definicji zawartej w art. 46 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459 z późn. zm.), co oznacza, iż nieruchomość gruntowa obejmuje jedną lub więcej działek gruntu należących do tego samego właściciela, przy czym działki te nie muszą ze sobą sąsiadować, powinny być natomiast wpisane do tej samej księgi wieczystej. Natomiast termin "działka gruntu" zdefiniowany w art. 4 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie jest tożsamy z pojęciem nieruchomości gruntowej, która może składać się z oddalonych od siebie części gruntu. Pojęcie działki gruntu w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami należy odnieść do działki ewidencyjnej, którym to pojęciem posługują się przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 z późn. zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r. poz. 1034 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, "Ilekroć w ustawie jest mowa o: (...) 8) ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości) - rozumie się przez to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami;". Skoro na mocy art. 21 ww. ustawy, dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, jak również gospodarki nieruchomościami, to zastosowanie mieć również będzie § 9 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków [§ 9 ust. 1 Działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych].
Egzegeza przytoczonych powyżej przepisów prowadzi do wniosku, że obie te definicje łączy ciągłość gruntu, jako części powierzchni ziemskiej, oraz jednorodność prawna pod względem podmiotowym. Oczywisty jest więc wniosek, że pojęcie nieruchomości nie jest tożsame z pojęciem działki ewidencyjnej, jako najmniejszej jednostki powierzchniowej podziału kraju dla celów ewidencji. Tymczasem w ustaleniach planu uchwałodawca operuje pojęciem: "działka", co oznacza, iż nie jest to pojęcie tożsame z pojęciem "działki budowlanej".
Organ nadzoru wskazał, że skoro w cytowanych powyżej przepisach określono sposób ustalania powierzchni biologicznie czynnej, to tym samym Rada Miejska w [...], nie była uprawniona do regulowania tych kwestii w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w sposób odmienny. Kwestionowany przepis uchwały stanowi nie tylko niezgodną z prawem modyfikację przepisów, ale również w sposób nieuzasadniony rozszerza kompetencję organu uchwałodawczego gminy. Tym samym naruszono, w sposób istotny, zasady sporządzania planu, pojmowane jako merytoryczne wymogi kształtowania polityki przestrzennej przez uprawnione organy w zakresie zawartości ustaleń planu. Parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu powinny być precyzyjne, konkretnie określone, zawężające pole interpretacji, aby nie mogły być rozumiane zbyt szeroko przez organy stosujące prawo.
W świetle art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają w granicach i na podstawie prawa. Oznacza to, iż każde działanie organu władzy, w tym także Rady Miejska w [...] , musi mieć oparcie w obowiązującym prawie. W zakresie konieczności przestrzegania granic kompetencji ustawowej oraz działania na podstawie i w granicach prawa należy przyjąć, iż organ stanowiący, podejmując akty prawne (zarówno akty prawa miejscowego, jak i akty, które nie są zaliczane do tej kategorii aktów prawnych) w oparciu o normę ustawową, musi ściśle uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu. Odstąpienie od tej zasady narusza związek formalny i materialny pomiędzy aktem wykonawczym a ustawą, co z reguły stanowi istotne naruszenie prawa. Upoważnienie do wydawania przepisów wykonawczych odgrywa bowiem podwójną rolę - formalną, tworząc podstawę kompetencyjną do wydawania aktów prawnych, oraz materialną, będąc gwarancją spójności systemu prawa oraz koherencji treściowej przepisów. Zarówno w doktrynie, jak również w orzecznictwie ugruntował się pogląd dotyczący dyrektyw wykładni norm o charakterze kompetencyjnym. Naczelną zasadą prawa administracyjnego jest zakaz domniemania kompetencji. Ponadto należy podkreślić, iż normy kompetencyjne powinny być interpretowane w sposób ścisły, literalny. Jednocześnie zakazuje się dokonywania wykładni rozszerzającej przepisów kompetencyjnych oraz wyprowadzania kompetencji w drodze analogii. Na szczególną uwagę zasługuje tu wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2000 r. (K25/99, OTK 2000/5/141): "Stosując przy interpretacji art. 87 ust. 1 i art. 92 ust. I konstytucji, odnoszących się do źródeł prawa, takie zasady przyjęte w polskim systemie prawym, jak: zakaz domniemywania kompetencji prawodawczych, zakaz 1wykładni rozszerzającej kompetencje prawodawcze oraz zasadę głoszącą, że wyznaczenie jakiemuś organowi określonych zadań nie jest równoznaczne z udzieleniem mu kompetencji do stanowienia aktów normatywnych służących realizowaniu tych zadań, a także mając na względzie art. 7 konstytucji, należy przyjąć, że konstytucja zamyka system źródeł prawa powszechnie obowiązującego w sposób przedmiotowy - wymieniając wyczerpująco formy aktów normatywnych powszechnie obowiązujących, oraz podmiotowy - przez jednoznaczne wskazanie organów uprawnionych do wydawania takich aktów normatywnych ".
Ponadto organ nadzoru wskazał, że w granicach terenu oznaczonego symbolem MNL stwierdzono występowanie gruntów ewidencyjnie leśnych, co potwierdził Starosta [...] w piśmie z dnia 29 czerwca 2017 r.. znak: [...] : "W odpowiedzi na pismo znak: LEX-I.40.1.839.2016.JF z dnia [...] maja 2017 roku. informuję, że w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], miasta [...],, odnośnie poniżej wymienionych działek, wskazanych w piśmie, wykazane są następujące rodzaje użytków gruntowych: (...) » dz. nr [...] o powierzchni 0,1075 ha - użytki "B - tereny mieszkaniowe" - 0,0472 ha i "LsV -lasy " -0,0603 ha, dz. nr [...] o powierzchni 0,1072 ha użytki "D - tereny mieszkaniowe" - 0,0416 ha i "LsV -lasy " -0,0656 ha, dz. nr [...] o powierzchni 0,0441 ha użytki ,,B - tereny mieszkaniowe" - 0,0149 ha i "LsV -lasy -0,0292 ha, dz. nr [...] o powierzchni 0,0445 ha użytki "B - tereny mieszkaniowe" - 0,0151 ha i "LsV - lasy " - 0,0294 ha. Powyższe rodzaje użytków gruntowych obowiązywały w ewidencji również w dniu [...] października 2016 roku, tj. w dacie podjęcia Uchwały Nr [...] przez Radę Miejską w [...] "w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu Centrum Handlowego [...] ". W przypadku występowania gruntów leśnych zastosowanie znajdzie zatem przepis art. 7 ust. 2 pkt 2 i pkt 5 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, z którego wynika, że wszystkie grunty leśne, dla których ustalono w planie miejscowym przeznaczenie inne niż leśne, wymagają uzyskania zgody właściwych organów na zmianę przeznaczenia na cele nieleśne, zmiana ta może być jedynie dokonana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
W myśl ww. przepisów grunty leśne stanowiące własność Skarbu Państwa - wymagają uzyskania zgody Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa lub upoważnionej przez niego osoby, zaś pozostałe grunty leśne - wymagają uzyskania zgody marszałka województwa wyrażanej po uzyskaniu opinii izby rolniczej. Wymóg uzyskania powyższych zgód, wynika również z art. 17 pkt 6 lit. c ustawy o p.z.p., zgodnie z którym organ sporządzający projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uzyskuje zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne.
Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, gruntami leśnymi są grunty: określone jako lasy w przepisach ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2017 r. poz. 788), zrekultywowane dla potrzeb gospodarki leśnej oraz grunty pod drogami dojazdowymi do gruntów leśnych.
Stosownie do art. 3 ustawy o lasach: "Lasem w rozumieniu ustawy jest grunt: 1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony: a) przeznaczony do produkcji leśnej lub b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący m' skład parku narodowego albo c) wpisany do rejestru zabytków; 2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. ".
Skoro ustawodawca, wskazuje na wymóg uwzględnienia w planowaniu przestrzennym ochrony gruntów rolnych leśnych, to konkretyzację tej normy odnaleźć możemy w art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, zgodnie z którym, ochrona gruntów leśnych polega na: ograniczaniu przeznaczania ich na cele nieleśne lub nierolnicze, zapobieganiu procesom degradacji i dewastacji gruntów leśnych oraz szkodom w drzewostanach i produkcji leśnej, powstającym wskutek działalności nieleśnej i ruchów masowych ziemi, przywracaniu wartości użytkowej gruntom, które utraciły charakter gruntów leśnych wskutek działalności nieleśnej, poprawianiu ich wartości użytkowej oraz zapobieganiu obniżania ich produkcyjności oraz ograniczaniu zmian naturalnego ukształtowania powierzchni ziemi.
Definicję zmiany przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne zawiera również art. 4 pkt 6 ww. ustawy, zgodnie z którym, przez przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne - rozumie się ustalenie innego niż rolniczy lub leśny sposobu użytkowania gruntów rolnych oraz innego niż leśny sposobu użytkowania gruntów leśnych.
Decyzja wydawana na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych ma charakter uznaniowy. Ustawa ta jedynie w art. 6 ust. 1 odnosi się do kwestii przesłanek, jakimi winien kierować się organ przy kwalifikowaniu gruntu rolnego i leśnego do odmiennego przeznaczenia. Zgodnie z zapisem art. 6 ust. 1 ww. ustawy, na cele nierolnicze i nieleśne, powinny być przeznaczane przede wszystkim grunty oznaczone w ewidencji gruntów, jako nieużytki, a w razie ich braku grunty o najniższej przydatności produkcyjnej. Taka konstrukcja rozstrzygnięcia oznacza, iż właściwemu organowi pozostawiono ocenę każdej konkretnej sytuacji faktycznej przy zastosowaniu jego najlepszej merytorycznej wiedzy.
Jak wynika z analizy części tekstowej i graficznej planu, w ramach terenu oznaczonego symbolem MNL występują grunty ewidencyjnie leśne, w granicach określonych, jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej na działkach leśnych, dla którego zgodnie z ustaleniami § 23 pkt 1 uchwały, " Ustalenia dla terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem MNL: I) przeznaczenie terenu: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna na działkach leśnych, bliźniacza lub wolnostojąca.
Stosownie do dyspozycji art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, przeznaczenie gruntów leśnych na cele nieleśne, może być dokonane jedynie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z dyspozycją art. 7 ust. 2 ww. ustawy, każdy grunt ewidencyjnie leśny, niezależnie od wielkości jego powierzchni, wymaga uzyskania zgody stosownych organów, na zmianę przeznaczenia na cele nieleśne. Ustawa powyższa nie wprowadza ograniczeń dotyczących wielkości powierzchni gruntów leśnych, dla jakiej zgoda jest wymagana, a dla jakiej wymóg jej uzyskania nie obowiązuje.
Skoro, zgodnie z wolą ustawodawcy, wyrażoną w art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, każde grunty leśne, dla których ustalono w planie miejscowym przeznaczenie inne niż leśne, wymagają uzyskania zgody na zmianę ich przeznaczenia w formie decyzji administracyjnej, to nie można przyjąć, że określenie terenu z przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną na gruntach ewidencyjnie leśnych, które nie tworzą zwartego kompleksu leśnego a ich powierzchnia jest mniejsza niż 0,10 ha, zwalnia od uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne. Zdaniem organu nadzoru, gdyby uzyskanie zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych nie było wymagane w takich przypadkach, to racjonalny ustawodawca zawarłby stosowne zwolnienia w ramach ww. przepisów.
Tymczasem, jak wynika z wyjaśnień Burmistrza [...], zawartych w piśmie z dnia 7 lutego 2017 r., znak: [...] , przesłanych w odpowiedzi na pismo [...] z dnia 30 stycznia 2017 r., "(...) W dokumentacji prac planistycznych została zamieszczona informacja o braku konieczności uzyskania zgód na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. W uzasadnieniu zostało zawarte wyjaśnienie, że na obszarze objętym projektem planu miejscowego nie występują grunty rolne klas I-III, natomiast grunty leśne zostały w planie miejscowym przeznaczone pod tereny lasów oraz tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej na działkach leśnych. Podana została również informacja, że część gruntów leśnych uzyskała zgodę na zmianę przeznaczenia na cele nieleśne na podstawie decyzji Wojewody [...] nr OSL.XII. [...] z dnia 10 sierpnia 1993 r. Zgoda obejmowała działki o nr ew. [...],, [...], oraz część działek [...] i [...] . Na działkach o nr ew. [...] , [...] , [...] , [...] występują użytki gruntowe oznaczone jako Ls, które nie tworzą zwartego kompleksu leśnego a ich powierzchnia jest mniejsza niż 0,10 ha. (...) Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności nie było przesłanki, aby użytki gruntowe Ls na działkach o nr ew. [...] , [...] , [...] , [...] traktować jako grunty leśne, a co za tym idzie, kierować do Marszałka wniosek o zmianę przeznaczenia tych gruntów na cele nieleśne. (...)"
Organ nadzoru wskazał, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 z późn. zm.), dane zawarte w ewidencji gruntów stanowią podstawę planowania przestrzennego, zaś wydane na podstawie art. 26 ust. 2 ww. ustawy rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i
budynków (Dz. U. z 2016 r. poz. 1034 z późn. zm.), jednoznacznie odsyła w tym zakresie do ustawy o lasach (vide załącznik nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków pn. zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych, wykaz tabelaryczny poz. 10).
Powyższe oznacza, iż przepisy ustawy: o p.z.p., o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Prawo geodezyjne i kartograficzne, a także rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków zostały skorelowane z przepisami ustawy o lasach.
Należy również pamiętać, iż obowiązkiem organów gminy [...] było sporządzenie i uchwalenie planu miejscowego zgodnie z przepisami, w tym także zgodnie z przepisami odrębnymi. W chwili podejmowania uchwały działka ta posiadała użytek leśny, a zatem obowiązek uzyskania takiej zgody wynikał z przytoczonych powyżej przepisów, jak również z dyspozycji art. 17 pkt 6 lit. c ustawy o p.z.p. Brak uzyskania powyższej zgody narusza procedurę sporządzenia planu, co stanowi o istotnym naruszeniu trybu sporządzania planu miejscowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ przyznał, że niewłaściwe oznaczenie jednostek redakcyjnych § 16, a konkretnie nieciągła numeracja przepisów ujętych w ustępy - po ustępie 1, następuje numer 4, a kolejny ma numer 5 - jest pomyłką pisarską. Niemniej jednak analizując skutki jakie może ta pomyłka powodować w trakcie realizacji ustaleń planu, zwrócić należy uwagę, iż przepisy wymienione w pkt. 2 - 11, 13, 14, 16, 17, 19, 20, 22, 24, 28 wykazu powyżej, to jest § 23 pkt 4, § 24 pkt 4 lit. a oraz b, § 26 pkt 3 lit. a, § 26 pkt 3 lit. b, § 27 pkt 4 lit. a oraz b, pkt 4 c' § 28 pkt 4 a oraz § 29 pkt 4, § 30 pkt 2 lit a oraz b, § 31 pkt 2, § 32 pkt 5 lit. a, b oraz c, § 32 pkt 5 lit. d, § 33 pkt 4 lit. a, § 33 pkt 4 lit. b, § 34 pkt 4 lit. a, tiret pierwsze, drugie i trzecie, §34 pkt 4 lit- a tiret czwarte, § 35 pkt 4 lit. a oraz b, § 36 pkt 4 lit. a oraz b, § 39 pkt 4 lit. a oraz b uchwały, nie mają samodzielnie charakteru normatywnego. Taki charakter mają ustalenia § 16, które to przepisy za pośrednictwem rysunku planu ustalają: granicę pasa technologicznego linii elektroenergetycznej o napięciu 110 kV, granice pasów technologicznych linii najwyższych napięć 220 kV 400 kV, granicę strefy bezpieczeństwa dla rurociągu naftowego [...] , a następnie określają szczególne warunki zagospodarowania terenu oraz ograniczenia w użytkowaniu terenu w granicach go pasa. Odesłanie umieszczone w przepisach szczegółowych dla poszczególnych terenów zostało umieszczone w celu zwrócenie uwagi (w szczególności właścicielom nieruchomości) na fakt, że argument terenu podlega szczególnym warunkom zagospodarowania terenu oraz ograniczeniom w ich użytkowaniu. W zamyśle jest to więc pomocniczy przepis, który ogólne normy §16 łączy z terenami, których te normy dotyczą. Praktyka wskazuje, że przepisy łączące przepisy ogólne z rysunkiem planu i konkretnym terenem zazwyczaj bardzo ułatwiają posługiwanie się planem miejscowym. Mając to na wadze, rozsądnym kompromisem byłoby pozostawienie ogólnego odesłania do przepisów § 16.
Odnosząc się do drugiego z wniosków wskazano że ani przepisy § 4 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587) ani przepisy art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1073) nie regulują kwestii określenia w planie udziału minimalnej powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do działki budowlanej. Tym samym, Skarżący nie może czynić zarzutu naruszenia ww. przepisów powołując się na fakt, iż w uchwale Nr [...] Rady Miejskiej w [...] brakuje określenia udziału minimalnej powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do działki budowlanej, ponieważ żaden z przywołanych przepisów nie operuje pojęciem "minimalnej powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do działki budowlanej". W jednym przepisie jest to "udział powierzchni biologicznie czynnej", w drugim "minimalny procentowy powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej.
Ponadto, w świetle orzeczenia II OSK 2863/16 z dnia 13 stycznia 2017 r., jakie wydał Naczelny Sad Administracyjny w Warszawie wątpliwy jest zarzut jednoczesnego naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy p.z.p. oraz § 4 pkt 6 rozporządzenia. Przepis § 4 pkt 6 rozporządzenia z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 4, poz. 1587) operuje pojęciami "działki lub terenu", lecz jest to przepis wykonawczy do u.p.z.p., który odnosi się do pierwotnego brzmienia art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy. W ślad za przeprowadzoną nowelizacją ustawy nie przeprowadzono zmiany rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy, zatem pierwszeństwo tym zakresie mają przepisy ustawy.
Skarżący w uzasadnieniu szeroko przywołał tezy z orzeczeń sądowych w analogicznych, jak sadził, sprawach. W rzeczywistości przywołane sprawy to przypadki naruszenia bądź to art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o p.z.p. bądź § 4 pkt 6 rozporządzenia - w zależności od tego czy plany miejscowe były uchwalane "po" czy "przed" nowelizacją ustawy o p.z.p. W Skardze brak przekonującego uzasadnienia jednoczesnego naruszenia wcześniej przywołanych przepisów.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy tylko istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego może być podstawą uchylenia uchwały rady miejskiej w całości lub w części. Nie sposób się zgodzić z zarzutem, że analizowany plan miejscowy nie określa w sposób wystarczający i jednoznaczny udziału minimalnej powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do działki budowlanej wyszczególnionych terenów. Co więcej, plan kwestie minimalnego udziału powierzchni biologicznie czynnej reguluje w sposób adekwatny do specyfiki przeznaczenia jakie ustala dla poszczególnych terenów określonych liniami rozgraniczającymi. Podkreślenia wymaga fakt, że zarzut nie dotyczy wszystkich terenów będących przedmiotem ustaleń planu miejscowego a jedynie 9 terenów przeznaczonych pod drogi publiczne. Odmienne sformułowanie w planie przepisów ustalających minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do terenów zabudowy budynkami i terenów zabudowy drogami publicznymi wynika z faktu, że są to dalece różniące się od siebie przeznaczenia terenu, dla których : pragmatycznego punktu widzenia uzasadnione jest odmienne formułowanie zasad kształtowania zabudowy i wskaźników zagospodarowania terenu. Różnica dotyczy praktycznie wszystkich aspektów zabudowy i zagospodarowania tych terenów. Niemniej jednak art. 15 ust. 2 ustawy o p.z.p. określający obowiązkowy zakres ustaleń planu, przewiduje jednakowy zestaw zasad, wskaźników i parametrów zarówno dla kwartałów zabudowy (terenów przeznaczonych pod lokalizacje budynków) jak i do pasów drogowych wyznaczonych w planie liniami rozgraniczającymi w celu lokalizacji dróg publicznych zapewniających obsługę komunikacyjną terenów do zabudowy budynkami. W tym miejscu warto nadmienić, że niespójność nazewnictwa terenu realizacji zamierzenia budowlanego, która występuję w przepisach dziedziny planowania przestrzennego, budownictwa i realizacji inwestycji dróg publicznych jest źródłem licznych dylematów sporządzających plany miejscowe w kontekście późniejszej realizacji planów.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego - ustalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego odgrywają istotną rolę w procesie zabudowy nieruchomości gruntowych na etapie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego. Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego.
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi;
Według art. 34 ust. 3 Prawa budowlanego - Projekt budowlany powinien zawierać:
1) projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich;
2) projekt architektoniczno-budowlany określający funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego, jego charakterystykę energetyczną i ekologiczną oraz proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, a także materiałowe, ukazujące zasady nawiązania do otoczenia, (...)
W praktyce decyzja o pozwoleniu na budowę lub decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego odnosi się do konkretnej działki budowlanej będącej określoną częścią powierzchni ziemskiej, do której inwestor wykaże prawo do dysponowania . Ta konkretna część powierzchni ziemskiej, jak to zostało Wyżej przytoczone - w przepisach bywa nazywana także nieruchomością, działką (bez bliższego określenia jaką), ewentualnie terenem - także bez bliższego określenia.
Inwestycje drogowe są inwestycjami specyficznymi, zarówno w odniesieniu do terenu inwestycji drogowych jak i zakresu regulacji planów miejscowych w porównaniu do innych terenów poznaczonych pod zabudowę. Częstokroć jedna inwestycja drogowa realizowana jest na kilku lub na kilkunastu czy kilkudziesięciu działkach ewidencyjnych, formalnie łącznie stanowiących "działką budowlaną". Niemniej jednak teren przeznaczony w planie miejscowym pod drogę publiczną, czyli teren potencjalnych inwestycji drogowych w przepisach wykonawczych określany jest w inny sposób. W rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim ¡ powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2016 pozi24 tekst jednolity z dnia 2016.01.29) - zwanego dalej rozporządzeniem w.t.d.p., teren przeznaczony pod drogę publiczną | określony jest poprzez tzw. "linie rozgraniczające drogę". Zgodnie bowiem z § 3. ww. rozporządzenia, Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o: (...) liniach rozgraniczających drogę - rozumie się przez to granice terenów przeznaczonych na pas drogowy lub pasy drogowe ustalone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (...); w liniach rozgraniczających drogi na terenie zabudowy (ulicy) f mogą znajdować się również urządzenia infrastruktury technicznej niezwiązane z funkcją komunikacyjną drogi;
Usytuowanie drogi w myśl § 5. cytowanego rozporządzenia w.t.d.p., oznacza w niniejszym rozporządzeniu umieszczenie jej elementów w ¡ asie terenu wyznaczonym liniami rozgraniczającymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (...), w trybie określonym w przepisach o zagospodarowaniu przestrzennym.
Zgodnie z art.4. pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2016 r poz. 1440 t.j. z dnia 2016.09.09) - pas drogowy oznacza - wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą;
Nawet bardzo uważna analiza przepisów prawa budowlanego i przepisów ustawy o drogach publicznych nie pozwala na znalezienie choćby jednego przepisu, który jednoznacznie określałby relację pomiędzy "liniami rozgraniczającymi drogę" a "działką budowlaną" (drogi). Podobnie pomiędzy "pasem drogowym" a "działką budowlaną" (drogi).
O ile posługiwanie się pojęciem działki budowlanej w rozumieniu ustawy o p.z.p jest dość jednoznaczne dla terenów przeznaczonych w planie miejscowym pod zabudowę (zwłaszcza budynkami) to w przypadku inwestycji drogowych, umieszczona w art. 2. pkt 12 definicja działki budowlanej, wymaga interpretacji. Przyczyna tkwi między innymi w istotnych różnicach redakcji przepisów odrębnych w zakresie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz analogicznych przepisach dotyczących dróg publicznych. W przepisach ustawy o drogach publicznych jak również w przepisach rozporządzenia w sprawie warunków technicznych,
powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie ani razu nie jest użyte sformułowanie L|
Tymczasem ilekroć w ustawie o p.z.p. jest mowa o "działce budowlanej" - należy przez to rozumieć nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów owianych wynikające z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego;
Mając na uwadze realizację inwestycji drogowych, budowa "drogi" zazwyczaj realizowana jest dla terenu przeznaczonego w planie miejscowym pod drogę publiczną (a właściwie pas drogowy, którego droga jest głównym elementem - por. art.4. pkt 1 ustawy o drogach publicznych). W takim przypadku, pojęcie "działki budowlanej" inwestycji, "terenu" inwestycji a nawet "pasa drogowego" - pojęciami równoznacznymi (synonimami). Przypisanie w planie miejscowym udziału minimalnej, wierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do terenu przeznaczonego pod drogę publiczną, nie rodzi żadnych komplikacji interpretacyjnych w procesie wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego przez organ administracji architektoniczno- budowlanej. Można nawet zaryzykować tezę, że jest bardziej uzasadnione niż ustalenie tego wskaźnika - odniesieniu do działki budowlanej. Przemawia za tym brzmienie przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie gdzie w Rozdziale 7 - Zagospodarowanie terenów zieleni, przepisy § 192. mają brzmienie - Na terenach przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod budowę drogi, jeżeli warunki miejscowe na to pozwalają, co najmniej 10% powierzchni powinno być przeznaczone pod zieleń
Za przypisaniem minimalnego wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej do terenu a nie do działki budowlanej przemawia specyfika realizacji inwestycji drogowych. Regułą jest realizacja drogi publicznej jako jednorazowej inwestycji przez jednego inwestora, w przeciwieństwie do kwartałów przeznaczonych pod zabudowę budynkami gdzie regułą jest wielość nieruchomości i stopniowy proces zabudowy poszczególnych działek budowlanych przez różnych inwestorów. Nawet jeśli budowa drogi publicznej przebiega etapowo, to zazwyczaj w oparciu o jeden projekt budowlany, a już na pewno o jedną koncepcję uprzednio opracowaną. Jeżeli jest to proces na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - to badanie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego (art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego) na etapie wydawania zrid (decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej) nie jest wymagane. Jeżeli jest to proces regulowany Prawem budowlanym, to ze względów organizacyjnych a przede wszystkim funkcjonalnych budowa drogi i zagospodarowanie pozostałych elementów pasa drogowego w jedno zamierzenie budowlane realizowane w liniach rozgraniczających drogę wyznaczonych w c0Vvym planie zagospodarowania przestrzennego, czyli na terenie przeznaczonym w planie licowym pod drogę publiczną.
Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że skarga dotyczy konkretnego planu miejscowego 9 terenów przeznaczonych pod pasy drogowe dróg publicznych i niewątpliwie, każdy z , terenów jeżeli dojdzie do realizacji ustaleń planu, stanowić będzie jedno zamierzenie budowlane.
Podsumowując, skarga w zakresie opisanym w pkt 2 nie zasługuje na uznanie zarówno ze względów formalnych (nieprecyzyjna redakcja zarzutu) jak i merytorycznych (brak przekonującego uzasadnienia jednoczesnego naruszenia przepisów) a także nie może być uznana jako istotne «ruszenie przywołanych przepisów, ponieważ uwzględniając etap realizacji ustaleń planu, użyte w planie pojęcia są adekwatne do całego systemu prawa w zakresie realizacji inwestycji drogowych.
W zakresie problemu poruszonego w punkcie 3 skargi wątpliwa wydaje się, zdaniem organu planistycznego teza Skarżącego, że każdy grunt ewidencyjnie leśny, niezależnie od wielkości jego powierzchni wymaga uzyskania zgody stosownych organów, na zmianę przeznaczenia na cele nieleśne.
Zgodnie z art. 1, ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, przedmiotem regulacji ustawy są zasady ochrony gruntów rolnych I leśnych oraz rekultywacji i poprawiania wartości użytkowej gruntów. Nie podlegają wiec regulacjom ustawy grunty, które nie są gruntami rolnymi bądź gruntami leśnymi.
Gruntami leśnymi, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych jest zgodnie z art. 2 ust 2 są grunty: 1) określone jako lasy w przepisach o lasach, 2) ' zrekultywowane dla potrzeb gospodarki leśnej, 3) pod drogami dojazdowymi do gruntów leśnych. • Lasem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, jest grunt: 1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony: a) przeznaczony do produkcji leśnej lub b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo c) wpisany do rejestru zabytków; 2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.
Tak więc, aby grunt podlegał regulacjom przepisu art. 7 ust. 1. i ust. 2 pkt 5 wspomnianej ustawy musi spełniać wymagania definicji gruntu leśnego, to jest: mieć zwartą powierzchnię przynajmniej 0,10ha, być pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony oraz być przeznaczonym do produkcji leśnej, znieważ Skarga dotyczy konkretnego przypadku, zamiast rozważań czysto teoretyczny, uzasadnione jest przeanalizowanie konkretnego przypadku, czyli kwalifikacji użytkowania gruntów ze względu na które, Skarżący wnosi o uchylenie przepisów uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w [...] .
W dokumentacji prac planistycznych została zamieszczona informacja o braku konieczności zyskania zgód na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. W uzasadnieniu zostało zawarte wyjaśnienie, że na obszarze objętym planem miejscowym nie występują grunty rolne klas I-III, natomiast grunty leśne zostały w planie miejscowym przeznaczone pod tereny lasów oraz tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej na działkach leśnych. Podana została również informacja, że część gruntów leśnych uzyskała zgodę na zmianę przeznaczenia na cele nieleśne na podstawie decyzji Wojewody Warszawskiego nr OSL.XII.6112/59/93 z dnia 10 sierpnia 1993 r. Zgoda obejmowała działki o nr ew. [...] , [...] oraz część działek [...] i [...] . Na działkach o nr ew. [...] [...] , [...] , [...] , [...] (będących przedmiotem skargi) występują użytki gruntowe oznaczone jako Ls, niemniej jednak nie tworzą kompleksów o powierzchni 0,10 ha.
Istotne w sprawie jest także to, że działki o nr w. [...], [...] oraz [...] i [...] tworzą nieruchomość położoną przy ulicy [...] [...] zabudowaną budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym w układzie bliźniaczym, a działki o nr ew. [...], [...] oraz [...] - tworzą nieruchomość położoną przy ulicy [...] [...] także zabudowaną budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym w układzie bliźniaczym. Oba budynki przylegają do siebie ścianami. Obie nieruchomości są zagospodarowane i stanowią przykład często spotykanego sposobu zagospodarowania i użytkowania terenu jakim jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna zrealizowaną na zalesionych działkach (zalesionych celowo lub samoistnie). Takie przeznaczenie (użytkowanie terenu) określane bywa zwyczajowo jako "zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna na działkach leśnych". Na takich nieruchomościach, po wybudowaniu domu, właściciel zwykle zaprzestaje prowadzenia gospodarki leśnej, a zachowane zadrzewienia stanowią element zieleni towarzyszącej zabudowie to znaczy, wraz z nowymi nasadzeniami tworzą ogród przydomowy. Użytki leśne wraz z resztą ogrodu przydomowego są jednocześnie terenem biologicznie czynny nieruchomości. Jeżeli nieruchomość jest docelowo urządzona (jak w omawianym przypadku), granica pomiędzy formalnym "lasem" a pozostałym terenem biologicznie czynnym jest w praktyce niemożliwa do zidentyfikowania i grunty oznaczone w ew. LsV przenikają się z gruntami oznaczonymi B tworząc spójną użytkową całość, bynajmniej nie służącą produkcji leśnej. Przy ustalaniu przeznaczenia terenu dla dwóch omawianych nieruchomości, sporządzający plan miał dylemat w jaki sposób określić przeznaczenie terenu złożonego z nieruchomości przy ulicy [...] [...] i [...]. Czy określić dwa przeznaczenia - las oraz teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej ustalając linie rozgraniczającą według konturu użytkowania terenu z ewidencji gruntów i budynków (egib), czy zgodnie ze stanem faktycznym na gruncie ustalić specyficzne jednorodne przeznaczenie terenu jakim jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna na działkach leśnych. O nie wydzielaniu liniami rozgraniczającymi użytków oznaczonych LsV zadecydowała ostatecznie ocena czy użytek ma cechy lasu.
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, lasem w rozumieniu ustawy jest grunt: 1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami | j krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony:
a) przeznaczony do produkcji leśnej lub
b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo
c) wpisany do rejestru zabytków;
W przypadku nieruchomości [...] [...], analizowany użytek nie spełnia kryterium powierzchni grunt oznaczony w ewidencji jako Ls po zliczeniu powierzchni na działce [...] i [...] łącznie tworzy jeden kompleks o powierzchni o,063ha + 0,0292ha = 0,0922 ha ) oraz całkowicie nie spełnia kryterium pokrycia roślinnością leśną, ponieważ nie występują tam drzewa. Istniejące krzewy i roślinność [pokrywowa nie ma charakteru roślinności leśnej, którą by można przypisać do jednego z typów siedliskowych lasów, a to głównie ze względu na występowanie licznych introdukowanych gatunków ozdobnych. Jak już wspomniano doszło do przenikania się dawnego terenu lasu z zielenią towarzyszącą pozostałej części nieruchomości, którą urządzono jako ogród przydomowy na użytku B. Warto podkreślić, że na użytku B występuje roślinność, która nie różni się od tej występującej na użytku LsV. Omawianej "leśnej" części nieruchomości [...] [...] nie można przypisać żadnego z występujących w definicji Ustawy o lasach sposobów użytkowania, to znaczy: nie jest tam prowadzona gospodarka leśna, nie jest rezerwatem ani częścią parku narodowego oraz nie jest wpisany do rejestru zabytków, jak również nie jest związany z gospodarka leśną lub zajęty pod wykorzystanie dla potrzeb gospodarki (leśnej. Aktualny uproszczony plan urządzenia lasu miasta [...], (ważny do 2022 r) dla użytku Ls występującego na nieruchomości nie przewiduje odnowień a dla istniejącego (a właściwie nieistniejącego) drzewostanu brzozowego przewiduje trzebież późną. Na nieruchomości Stary Tor 11 występuje ponadto izolowany przestrzennie od pozostałych (wcześniej wymienionych) użytek oznaczony w egib LsVI o powierzchni niespełna 74 m2, także zagospodarowany jako typowy ogród przydomowy.
W przypadku nieruchomości [...] [...], użytki na działkach ew. [...] oraz [...] także nie spełniają kryterium minimalnej powierzchni, która pozwoliłaby uznać je za las. Łączna powierzchnia użytków oznaczonych LsV to 0,0656 ha + 0,0294 ha = 0,0950 ha. Co prawda na nieruchomości występują drzewa, ale użytki stanowią ogród przydomowy i podobnie jak w przypadku nieruchomości sąsiedniej, użytek oznaczony jako LsV przenika się z zielenią towarzyszącą pozostałej części nieruchomości , którą urządzono jako ogród przydomowy na użytku oznaczonym B.
Mając na uwadze fakt, że właściciele nieruchomości przy ulicy [...] [...] i [...] [...] nie złożyli wniosku o zmianę przeznaczenia występujących na ich działce użytków oznaczonych w egib LsV, plan zadekretował istniejące specyficzne zagospodarowanie nieruchomości poprzez wydzielenie go liniami rozgraniczającymi z pozostałych terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniowa jednorodzinną Brak zainteresowania właścicieli zmianą przeznaczenia gruntów oznaczonych w iko LsV, może wynikać z faktu, iż podatek gruntowy od użytku oznaczonego jako Ls jest znacznie niż od użytku oznaczonego jako B. Niemniej jednak stan na gruncie wskazuje na brak lasu (I nie bynajmniej stan przejściowy) oraz nieruchomość jest jednorodnie zagospodarowana w sposób y dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (w układzie bliźniaczym). W takim przypadku, właściwą procedurą doprowadzenia ewidencji gruntów i budynku do stanu zgodnego z istniejącym na gruncie jest uwzględnienie stanu faktycznego w uproszczonym planie urządzenia lasu. W art. 20 ust 2. ustawy o lasach W ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzania nia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu. Skoro wskazane w skardze użytki nie są lasami w rozumieniu przepisów ustawy o lasach, nie podlegają regulacjom ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie w rolnych i leśnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie.
W myśl art. 3 § 1 pkt 5, 6 i 7 powyższej ustawy kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego
Stosownie natomiast do treści art. 147 § 1 powyższej ustawy sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Zgodnie z treścią art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2006, poz. 446) uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90 ustawy. W myśl art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 ustawy organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Powołany powyżej przepis art. 93 ust. 1 powyższej ustawy nie wprowadza ograniczenia konkretnym terminem prawa organu nadzoru do zaskarżenia uchwały organu gminy do sądu administracyjnego. Skarga organu nadzoru na uchwałę organu gminy nie musi być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Pogląd, iż organ nadzoru nie jest ograniczony żadnym terminem do wniesienia skargi w trybie art. 93 ust. 1 powyższej ustawy wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 13 stycznia 2005 r., sygn. akt OSK 1575/04 (nie publikowany), z dnia 15 lipca 2005 r., sygn. akt II OSK 320/05 (ONSAiWSA 2006/1/7) oraz w postanowieniu z dnia 29 listopada 2005 r., I OSK 572/05 (Lex Nr 196772).
Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, podstawę do stwierdzenia nieważności uchwał rady gminy w całości lub w części stanowi naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie. Natomiast w art. 15 ust. 1 powyższej ustawy określono zasadę, zgodnie z którą, wójt, burmistrz albo prezydent miasta, sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną zgodnie przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem miejscowym.
Sąd odnosząc się do każdego z przywołanych w skardze zarzutów poczynił następujące ustalenia i dokonał stosownej oceny.
1. W Świetle treści Planu nie ulega wątpliwości, że § 16 został sformułowany w sposób wadliwy tj. brak w nim ciągłości numeracji, pominięto ust. 2 i 3. Z kolei ust. 2 i 3 paragrafu 16 zostały natomiast powołane w kolejnych paragrafach Planu poprzez odniesienie do nich. W odpowiedzi na skargę Gmina wskazała, że jest to zwykły błąd pisarski. Na rozprawie natomiast pełnomocnik Gminy dodatkowo dodał, że błąd ten polegał na oznaczeniu ustępów punktami, jednakże cała regulacja jest pełna i nie nastąpiło ominięcie żadnej normy, którą uchwałodawca zamierzał w tym przepisie zamieścić.
Analiza poszczególnych jednostek redakcyjnych wskazanych w skardze wskazuje, że paragrafy odsyłają do nieistniejącej jednostki redakcyjnej Planu tj. § 16 ust. 3 i ust. 2. Oznacza to, że w zakresie treści ustaleń Planu w odniesieniu do poszczególnych jednostek terenowych nie wskazano konkretnych parametrów zabudowy tj. nie odesłano wprost do ogólnych ustaleń Planu w tym zakresie (np. § 23 pkt 4 Planu).
Jednakże zapisy planu miejscowego należy czytać łącznie co oznacza, że w sytuacji w której brak jest w danej jednostce terenowej odesłania do parametrów szczegółowych należy sięgnąć do ustaleń ogólnych. Tylko w sytuacji w której na podstawie całościowej analizy Planu nie dałoby się ustalić szczegółowych parametrów zagospodarowania danego terenu takiego rodzaju ustalenia Planu byłyby nie do zaakceptowania z punktu widzenia zgodności z prawem i zasad planistycznych.
Sąd w tym postępowaniu rozważał, czy nie zachodzi konieczność wyeliminowania w całości wadliwie skonstruowanego § 16.
Stosownie do dyspozycji § 143 w zw. z § 142 ust. 2 załącznika do rozporządzenia w sprawie zasad techniki prawodawczej przy konstruowaniu aktów prawa miejscowego znajdują zastosowanie m.in. ustalenia działu I rozdziału 3-7. Zgodnie z wyrażonymi tam zasadami każdy akt prawa miejscowego musi zawierać właściwe oznaczenie przepisów. Podtawową jednostką redakcyjną jest "paragraf", który dzieli się na "ustępy", które dzielą się na "punkty" i "podpunkty"
W niniejszej sprawie zaskarżona uchwała zawiera paragrafy, ustępy i punkty jednakże istnieje luka (brak § 16 ust. 2 i 3).
Wojewoda nie domagał się jednak stwierdzenia nieważności paragrafu 16 a jedynie części jednostek redakcyjnych w których doszło do powołania nieistniejącego § 16 ust. 2 i 3.
W ocenie Sądu takie żądanie jest wystarczające dla pozostawienia Planu w zgodzie z prawem i nie czyni planu nieczytelnym, niezrozumiałym czy sporządzonym sprzecznie z przepisami prawa w stopniu uzasadniającym stwierdzenie nieważności tych jednostek redakcyjnych w całości. Wyeliminowanie w poszczególnych, wskazanych w skardze zapisów w zakresie uwzględnienia ustaleń § 16 ust. 2 i § 16 ust. 3 powoduje, że przy ustalaniu szczególnych warunków zabudowy i zagospodarowania terenu należy sięgnąć do ustaleń ogólnych dla danego terenu - § 16. I tak np. w przypadku § 23 pkt 4 - "fragment terenu położonego w pasie technologicznym istniejącej linii napowietrznej o napięciu 220 KV", do § 16 ust. 1 pkt 2, w przypadku § 24 pkt 4 lit a oraz b - "fragment terenu położony w pasie technologicznym istniejącej linii napowietrznej elektroenergetycznej o napięciu 110 kV" – do § 16 ust. 1 pkt 1 Planu itd.
§ 16 jako całość określa tożsame dla poszczególnych pasów technologicznych i pasów ochronnych warunki zagospodarowania terenów i ograniczenia w ich użytkowaniu. Mimo wadliwej numeracji tego paragrafu zawiera on pełną regulacją w tym zakresie, co oznacza, że możliwe jest ustalenie na jego podstawie zasad zagospodarowania tych terenów. Oznacza to, że dla czytelności Planu i jego spójności nie ma konieczności wyeliminowania całego § 16 a wystarczy usunięcie z innych jednostek redakcyjnych sformułowania nieistniejącego § 16 ust. 2 lub 3.
W związku z tym Sąd stwierdził nieważność:
- § 23 pkt 4, § 26 pkt 3 lit a, § 26 pkt 3 lit. b, § 27 pkt 4 lit a, § 27 pkt 4 lit. c, § 28 pkt 4 lit.a, § 29 pkt 4, § 30 pkt 2 lit. a i b, § 31 pkt 2, § 32 pkt 5 lit. a i b, § 32 pkt 5 lit. d, § 33 pkt 4 lit. a, § 33 pkt 4 lit.b, § 34 pkt 4 lit. a tiret pierwszy, drugi i trzeci uchwały, § 34 pkt 4 lit. a tiret czwarty ,§ 35 pkt 4 lit a i b, § 36 pkt 4 lit. a i b, § 39 pkt 4 lit a i b, § 40 pkt 2, lit. b. w odniesieniu do sformułowania (...) gdzie należy uwzględnić ustalenia § 16 ust. 2 lub § 16 ust. 3 uchwały.
2. Drugi zarzut związany z ustaleniem w Planie dla terenów drogowych KDGP, KDZ, KDL1, KDD1, KDD2, KDD3, KDJ, KP, minimalnego udziału procentowego powierzchni biologicznie czynnej w parametrze procentowym i w odniesieniu do powierzchni terenu a nie działki budowlanej.
Zdaniem skarżącego Wojewody wskaźnik ten, zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 6 p.z.p. odnosi się do powierzchni działki budowlanej a nie powierzchni terenu. Pojęcie powierzchni biologicznie czynnej zawiera także § 3 pkt 9 uchwały.
Oceniając ten zarzut należy wskazać, że ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie definiuje pojęcia terenu czy powierzchni biologicznie czynnej. Przepisy regulujące planowanie i zagospodarowanie przestrzenne oraz przepisy prawa budowlanego stanowią całość normatywną. Oznacza to, że skoro przepisy dotyczące planowania i zagospodarowania przestrzennego nie definiują jakiegoś pojęcia a istnieje możliwość sięgnięcia do definicji z przepisów z zakresu prawa budowlanego to należy posłużyć się tymi ostatnimi przepisami aby ustalić jego treść. Definicja terenu biologicznie czynnego znajduje się w § 3 pkt 22 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. D.U. 2015, poz 1422). Zgodnie z nią terenem biologicznie czynnym jest teren z nawierzchnią ziemną urządzoną w sposób zapewniający naturalną wegetację a także 50% powierzchni tarasów i stropodachów z taką nawierzchnią nie mniej jednak niż 10 m. kw oraz wodę powierzchniową na tym terenie.
W § 3 pkt 9 Planu zdefiniowane zostało pojęcie powierzchni biologicznie czynnej jako część działki budowlanej z naturalną wegetacją roślin lub urządzoną w sposób zapewniający wieloletnią wegetację roślin oraz powierzchnia zbiorników i cieków wodnych w granicach działki. Określono, że nie uznaje się za powierzchnię biologicznie czynną ogrodów na tarasach oraz dachach oraz parkingów (miejsc do parkowania).
W ocenie Sadu przyjęta na potrzeby Planu definicja powierzchni biologicznie czynnej pozostaje w części w sprzeczności z § 3 pkt 22 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ponieważ wyłącza z tej powierzchni ogrody na tarasach, dachach i parkingach.
W związku z tym Sąd stwierdził nieważność § 3 pkt 9 w całości tj. w zakresie w jakim z powierzchni biologicznie czynnej wyłączone ą ogrody na tarasach, dachach i parkingach oraz w zakresie użytego pojęcia "terenu". (o tym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia). Przyjęta przez uchwałodawców definicja powierzchni biologicznie czynnej nie pokrywa się z definicją rozporządzeniową a organ uchwałodawczy nie ma kompetencji do modyfikacji tego pojęcia na potrzeby planu. (por. wyrok WSA w Gliwicach z 8 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 728/10). Poprzez wyłącznie z powierzchni biologicznie czynnej terenów ogrodów na tarasach, dachach i parkingach czyni tę definicję mniej korzystną z definicji rozporządzeniowej.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 6 p.z.p. w planie określa się obowiązkowo "zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu, maksymalną i minimalną intensywność zabudowy jako wskaźnik powierzchni całkowitej zabudowy w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, maksymalną wysokość zabudowy, minimalną liczbę miejsc do parkowania w tym miejsca przeznaczone na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową i sposób ich realizacji oraz linie zabudowy i gabaryty obiektów".
Pojęcie "działki budowlanej" zawarte zostało w § 2 ust. 12 p.z.p. Należy przez to rozumieć "nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego".
W uchwale użyto natomiast pojęcia "terenu" a nie pojęcia "działki budowlanej".
W niniejszym planie udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej odnosi się do powierzchni terenu. Sąd w tym aspekcie podziela wywody zawarte w odpowiedzi na skargę, że w przypadku gdy rozporządzenie wykonawcze z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazuje na konieczność ustalenia udziału powierzchni biologicznie czynnej nie odnosząc tej powierzchni do powierzchni działki budowlanej, działki ewidencyjnej czy terenu a przepisy ustawy na podstawie której wydane został rozporządzenie odnosząc te parametry do działki budowlanej, to pierwszeństwo mają przepisy ustawy. Jak wskazuje NSA w powołanym przez uchwałodawcę wyroku z 13 stycznia 2017 r. II OSK 2863/16, przepis § 4 pkt 6 rozporządzenia z 26 sierpnia 2003 r. operuje pojęciami działki lub terenu natomiast art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy p.z.p. (po nowelizacji) pojęciem "działki budowlanej". Nie dostosowano rozporządzenia wykonawczego do nowego brzmienia ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W związku z tym pierwszeństwo ma ustawa. Uchwałodawca mimo że dokonał niewadliwej analizy tych uregulowań doszedł do wadliwych wyników, że taka sytuacja uprawniała organ do zawarcia w Uchwale odniesień do powierzchni terenu a nie powierzchni działki budowlanej.
Zarzut z pkt 2 skargi (naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 6 p.z.p. oraz § 4 pkt 6 rozporządzenia wskazuje właśnie na brak określenia minimalnej powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej tylko do terenu.
Wbrew wywodom odpowiedzi na skargę nie chodzi o to, że w uchwale nie został określony minimalny poziom powierzchni biologicznie czynnej ale o pozostawanie w zgodzie z art. 15 ust. 2 pkt 6 p.z.p.
Sąd po części podziela wywody Gminy że specyfika terenów przeznaczonym pod inwestycje drogowe jest różna od tej dotyczącej terenów budowlanych. Jednakże zgodnie z zasadą "lege non distinguente nec nostrum est distinguere", skoro ustawodawca nie dokonuje rozróżnienia nie rzeczą organu czy sądu czynienie tego rodzaju rozróżnień. Skoro więc w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w art. 15 ust. 2 pkt 9 mowa jest o obowiązkowych elementach planu miejscowego bez rozróżniania rodzaju terenów, brak jest podstaw do stwierdzenia, że akurat w odniesieniu do terenów przeznaczonych pod inwestycje drogowe niezasadnym jest stosowanie odniesienia do powierzchni działki budowlanej i właściwsze jest użycie pojęcia terenu.
Sumując na gruncie obowiązującej w dacie uchwalania Planu ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym parametry zabudowy o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 6 (powierzchnia biologicznie czynna czy powierzchnia zabudowy) muszą odnosić się nie do terenu ale do działki budowalnej.
W ocenie Sądu określenie w §§: 32 pkt 3 lit. b, 33 pkt 3 lit b, 34 pkt 3 lit. b, 36 pkt 3 lit. b, 37 pkt 3 lit. b, 38 pkt 3 lit. b, 39 pkt 3 lit. b, 40 pkt 2 lit d powierzchni biologicznie czynnej w określonym procencie do powierzchni terenu a nie działki budowalnej stanowi rażące naruszenie art. 15 § 2 pkt 9 p.z.p. Czyni to także wadliwą definicję powierzchni biologicznie czynnej zawartą w § 3 pkt 9 Planu.
Kolejny zarzut (3) dotyczy braku, zdaniem Wojewody, zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nieleśne 4 działek nr ew: [...], [...],, [...], i [...],.
Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych gruntami leśnymi są grunty określone jako lasy w przepisach ustawy z 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U.2015.2100 j.t.)
Lasem, zgodnie z art. 3 tej ustawy jest grunt:
1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony:
a) przeznaczony do produkcji leśnej lub
b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo
c) wpisany do rejestru zabytków;
2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.
Jak wynika z pisma starosty warszawskiego zachodniego na terenie objętym miejscowym planem i zagospodarowania przestrzennego na 4 ww działkach występują użytki gruntowe "B" tereny mieszkaniowe i LS –lasy. Taki stan występowa także w dacie uchwalania planu.
Ma rację Wojewoda, że zmiana przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne możliwa jest, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy po lasach w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Każda zmiana przeznaczenia gruntów leśnych na nieleśne wymaga zgody na zmianę jego przeznaczenia. Zgodę w odniesieniu do gruntów nie stanowiących własności Skarbu Państwa udziela Marszałek Województwa – art. 7 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j.Dz.U.2015.909).
Skarżący w skardze powołał pismo Burmistrza [...] z [...] lutego 2017 r. w którym stwierdzono, że na działkach o nr ew. [...], [...], [...] występują użytki gruntowe oznaczone jako Ls, które jednak nie tworzą zwartego kompleksu leśnego a ich powierzchnia jest mniejsza niż 0,10 ha.
W ocenie Sądu, co znajduje potwierdzenie choćby w wyroku NSA z 21 grudnia 2012r., sygn. akt II FSK 984, LEX nr 1364168, o tym, czy dany grunt jest lasem decyduje, co do zasady, w pierwszej kolejności zapis w ewidencji gruntów. W związku z tym istnienie tego rodzaju użytku w ewidencji gruntów stanowi podstawą do uznania, że dany teren stanowi las. Zdaniem Sądu bez zmiany w zapisach ewidencji gruntów nie jest możliwe ustalenie innego niż ujawnionego w niej stanu.
Zgodę na zmianę przeznaczenia wydaje wskazany wyżej organ i ma ona charakter decyzji administracyjnej. ( por. wyrok NSA z 24 listopada 1999 r, II SA 995/99 w ONSA 2000, nr 4, poz. 173). Zgoda ta stanowi podstawę do zawarcia w akcie planistycznym odpowiednich ustaleń co do charakteru przewidywanego zagospodarowania przestrzennego danego terenu. Wrażenie zgody następuje na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta). W przypadku gdy w projekcie planu przewidziano zmianę dotychczasowego przeznaczenia gruntów leśnych na nieleśne, brak zgody powoduje naruszenie procedury uchwalania planu zagospodarowania przestrzennego w tym zakresie i przesłankę do stwierdzenia nieważności (por. wyrok NSA z 25 maja 2009 r., II OSK 1900/08, uchwała NSA w Warszawie (7 Sędziów) z 29 listopada 2010 r, II OPS 1/10 – uzasadnienie).
W związku z tym chcąc dokonać odmiennych niż to wynika z ewidencji gruntów ustaleń co do możliwości zagospodarowania przestrzennego Burmistrz powinien zwrócić się do odpowiedniego organu o wyrażenie zgody na zmianę przeznaczenia. Ponadto, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały w części tekstowej i graficznej należy stwierdzić że ustalenia w zakresie jednostki terenowej MNL - § 23 pozostają częściowo w sprzeczności z rysunkiem Planu. I tak w § 23 ust. 1d mowa jest o maksymalnej powierzchni zabudowy 20% powierzchni działki budowlanej z uwzględnieniem zakazu zabudowy lasu i gruntów leśnych (zgodnie z nieprzekraczalną linią zabudowy).
W § 23 ust. 1 jako przeznaczenie terenu wskazano zabudowę mieszkaniową jednorodzinną na działkach leśnych, bliźniaczą lub wwolnostojącą. Z rysunku planu wynika natomiast że teren MNL składa się z działek o nr ew. [...], [...],, [...],, [...], [...], [...], [...], [...], [...],. Na tych działkach ustalono nieprzekraczalną linię zabudowy za wyjątkiem działki [...], [...],. Jednocześnie z załącznika tego nie wynika jakich terenów dotyczy zakaz zabudowy. Z rysunku planu możnaby wywodzić że ww 2 działek, skoro na nich nie została uwidoczniona linia zabudowy.
Z art. 15 ust. 2 pkt 1 p.z.p.w zw. z § 3 pkt 4 rozporządzenia z 26 sierpnia 2003 r. wynika obowiązek dokonania w planie ustaleń wynikających z art. 15 ust. 2 i 3 p.z.p. a więc w zakresie przeznaczenie terenów oraz linii rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Ani w części tekstowej ani na rysunku Planu nie ma ustaleń w tym zakresie. W związku z tym Sąd uznał, że w odniesieniu do działek objętych wnioskiem ([...], [...], [...], i [...], z obrębu [...], położonych w [...],) zachodzi konieczność stwierdzenia nieważności zapisów Planu jako wydanych z naruszeniem ww przepisów.
Poza tym jak wynika z ustaleń samego organu planistycznego dla działek tych urządzony jest uproszczony plan urządzania lasu, którego zapisy są wiążące i muszą być uwzględnione w planie miejscowym – co wynika z art. 20 ust. 1 ustawy o lasach (t.j.Dz.U.2015.2100). Zgodnie z tym przepisem w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasów, w tym lasów ochronnych.
Czyni to niezasadnymi wywody organu uchwałodawczego o możliwości oceny przez organ planistyczny kwestii podlegania lub nie regulacjom dotyczącym uzyskiwania zgody na zmianą przeznaczenia gruntów leśnych na nieleśnie i samodzielnego ustalenia czy grunt będący wcześniej lasem utracił taki charakter.
Sąd jest zdania, że organ planistyczny nie może samodzielnie ustalić innego niż ewidencyjny przeznaczenia gruntów gdyż kompetencja w tym zakresie przysługuje wyłącznie podmiotom wymienionym w art. 7 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Stwierdzenie nieważności uchwały wymaga wykazania, że doszło do istotnych uchybień przy jego sporządzaniu które pozostają w rażącej sprzeczności z przepisami prawa i które nie są do zaakceptowania w obowiązującym porządku prawnym i demokratycznym państwie prawa.
Uchwalając Plan Rada musi to czynić na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Tylko w takich granicach możliwe jest prawidłowe kształtowanie władztwa planistycznego.
Wskazana wyżej analiza treści Planu i załącznika graficznego wskazuje, że przy jego uchwalaniu organ dopuścił się naruszenia ww przepisów prawa materialnego, co skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności akt w części ujętej sentencją wyroku.
Z tych wzglądów i na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. Sąd orzekł jak wyroku.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 § 2 P.p.s.a.i § 14.1.1.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz.U.2015.1804) zasądzając od Gminy [...], na rzecz Wojewody [...] 480 zł ttułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
-----------------------
41
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło