IV SA/Wa 3021/15
WyrokWSA w Warszawie2016-04-15
Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Anna Sękowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu realizacji inwestycji celu publicznego może zostać wydana, gdy wcześniej wydano decyzję ograniczającą sposób korzystania z tej nieruchomości, a inwestycja ma znaczenie ponadlokalne i gospodarcze?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu realizacji inwestycji celu publicznego została wydana prawidłowo. Zgodnie z art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, taka decyzja może być wydana po uprzednim wydaniu decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, jeśli zachodzą przesłanki z art. 108 k.p.a. lub ważny interes gospodarczy. W analizowanej sprawie, inwestycja miała charakter publiczny i strategiczny, a jej realizacja była niezbędna dla zaspokojenia potrzeb społecznych i gospodarczych regionu, co uzasadniało nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości należącej do K. W. w celu przeprowadzenia inwestycji liniowej celu publicznego. Starosta wydał decyzję zezwalającą na niezwłoczne zajęcie, a następnie Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania, uchylił decyzję Starosty w części i wydał własną decyzję zezwalającą na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. K. W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując zasadność wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec,, sędzia WSA Anna Sękowska, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oddala skargę
Wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2015 r. [...] S.A. z siedzibą w K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpiła do Starosty O. o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości położonej w miejscowości G. gm. L., oznaczonej jako działki nr [...], stanowiącej własność K. W. Ponadto wniosła o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie tej nieruchomości poprzez zezwolenie [...] S.A. na założenie i przeprowadzenie przez wymienioną nieruchomość przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej w ramach realizacji inwestycji pod nazwą "[...]" i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Wskazano na powierzchnię ograniczenia oraz wyszczególniono prace związane z realizacją inwestycji. Pełnomocnik [...] S.A. w sposób obszerny wykazał przesłanki wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Podkreślił, że realizacja przedmiotowej inwestycji kwalifikowana jest jako inwestycja celu publicznego oznaczeniu ponadlokalnym. Inwestor w realizację przedmiotowej inwestycji zaangażował ogromne nakłady finansowe. Możliwe opóźnienia realizacji inwestycji poważnie godzi w podstawy ekonomiczne inwestora. Planowany termin oddania inwestycji do eksploatacji określony został na dzień 30 grudnia 2016 r. i wynika on z udzielonego przez [...] S.A. zamówienia publicznego. Zważywszy na fakt, że pozyskanie tytułu do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest, w okolicznościach niniejszej sprawy, możliwe jedynie w trybie określonym w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest warunkiem koniecznym terminowej realizacji inwestycji. Wnioskodawca podkreślił, że brak dostępu do nieruchomości położonej w miejscowości G. gm. L., oznaczonej jako działki nr [...], uniemożliwi uzyskanie pozwolenia na budowę, a w konsekwencji zatrzymanie całej inwestycji.
Starosta O., rozpoznając powyższy wniosek, decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] zezwolił Spółce działającej pod firmą: [...] S.A. z siedzibą w K. na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości położonej w miejscowości G. gmina L., oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha wskazując, że obszar zajęcia wynosi; [...] ha na działce nr [...]; [...] ha na działce nr [...] (tj. pas gruntu o szerokości 70 m i długości osi linii na działce 69 m); [...] ha na działce nr [...] (tj. pas gruntu o szerokości 70 m i długości osi linii na działce 80 m) i odpowiada pasowi technologicznemu ograniczonego użytkowania określonemu w decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nn [...] wydanej przez Starostę O. ograniczającej sposób korzystania z wymienionej wyżej nieruchomości. Starosta podał, że zajęcie nieruchomości następuje w związku z budową [...], w tym na [...] w granicach pasa technologicznego.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła K. W., wnosząc o jej uchylenie.
Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Starosty z dnia [...] sierpnia 2015 r. w części dotyczącej zezwolenia Spółce pod firmą: [...] S.A. z siedzibą w K. na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w miejscowości G., gmina L., oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha (KW [...]) i zezwolił Spółce pod firmą: [...] S.A. z siedzibą w K. na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w miejscowości G., gmina L., oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha (KW [...]), tj.:
- powierzchni [...] ha w działce nr [...], stosownie do złącznika graficznego Nr 1 do decyzji Starosty O. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. - mapy w skali 1:1000 z naniesionym projektowanym odcinkiem linii elektroenergetycznej w obrębie przedmiotowej działki,
- - powierzchni [...] ha w działce nr [...] - pas technologiczny o szer. 70 m i dł. osi linii 69 m - stosownie do złącznika graficznego Nr 2 do decyzji Starosty O. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. - mapy w skali 1:1000 z naniesionym projektowanym odcinkiem linii elektroenergetycznej w obrębie przedmiotowej działki,
- powierzchni [...] ha w działce nr [...] - pas technologiczny o szer. 70 m i dł. osi linii 80 m - stosownie do złącznika graficznego Nr 3 do decyzji Starosty O. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. - mapy w skali 1:1000 z naniesionym projektowanym odcinkiem linii elektroenergetycznej w obrębie przedmiotowej działki, w okresie od maja 2015 roku do grudnia 2016 roku, nie dłużej niż 60 dni; w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu inkryminowanej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może zostać udzielone tylko:
1) po uprzednim wydaniu decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Oznacza to, że decyzja umożliwiająca zajęcie nieruchomości jest rozstrzygnięciem zależnym od decyzji ograniczającej sposób korzystania z tej nieruchomości i można zezwolić na niezwłoczne zajęcie nieruchomości tylko w takim zakresie w jakim uprzednio ograniczono sposób korzystania z niej,
2) na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny,
3) w przypadkach określonych w art. 108 kpa, tj. gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes społeczny, lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym.
W niniejszej sprawie wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło po uprzednim wydaniu, na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przez Starostę O. decyzji w dniu [...] sierpnia 2015 r. nr [...] ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości położonej w miejscowości G., gm. L., oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącej własność K. W. poprzez zezwolenie [...] S.A. na [...]. W decyzji wskazano, że inwestycja jest celem publicznym w rozumieniu art. 6 pkt 2 powołanej ustawy, jej lokalizacja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ustalono zakres ograniczenia nieruchomości, tj.:
- powierzchnię [...] ha na działce nr [...],
- powierzchnię [...] ha na działce nr [...] - pas technologiczny o szer. 70 m i dł. osi linii 69 m,
- powierzchnię [...] ha na działce nr [...] - pas technologiczny o szer. 70 m i dł. osi linii 80 m.
Wydanie zaskarżonej decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności nastąpiło na wniosek [...] S.A., w którym wykazano, że realizowana inwestycja jest niewątpliwie inwestycją celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym i strategicznym. Inwestycja została wpisana do Koncepcji Przestrzennej Zagospodarowania Kraju 2030 przyjętej uchwałą Nr [...] Rady Ministrów z [...].12.2011 r. (M.P. z [...] r. poz. [...]) i jest to jedyne, racjonalne rozwiązanie w przedmiotowych okolicznościach sprawy, gwarantujące ograniczenie do minimum, okresu potrzebnego dla wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na budowę, a następnie realizację inwestycji zaspakajającej interes społeczny ludności kraju oraz zabezpieczający ważny interes strony - [...] S.A. Jak uzasadniono inwestor w realizację przedmiotowej inwestycji zaangażował ogromne nakłady finansowe. Możliwe opóźnienia realizacji inwestycji poważnie godzi w podstawy ekonomiczne inwestora. Planowany termin oddania inwestycji do eksploatacji określony został na koniec 2016 roku i wynika on z udzielonego przez [...] S.A. zamówienia publicznego. Zważywszy na fakt, że pozyskanie tytułu do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest w okolicznościach niniejszej sprawy możliwe jedynie w trybie określonym w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest warunkiem koniecznym terminowej realizacji inwestycji. Wnioskodawca podkreślił, że brak dostępu do przedmiotowej nieruchomości uniemożliwi uzyskanie pozwolenia na budowę, a w konsekwencji zatrzymanie całej inwestycji.
Organy orzekające w sprawie ustaliły, że [...] S.A. z siedzibą w K. są przedsiębiorcą o szczególnym znaczeniu. [...] S.A. jest operatorem systemu przesyłowego (OSP) - zdefiniowanym w ustawie Prawo energetyczne - jako przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem energii elektrycznej i odpowiada m.in. za:
- ruch sieciowy w systemie przesyłowym elektroenergetycznym;
- bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu;
- eksploatację, konserwację i remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci przesyłowej, w tym połączeń z innymi systemami elektroenergetycznymi.
[...] S.A. jest przedsiębiorcą o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym w rozumieniu ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o organizowaniu zadań na rzecz obronności państwa realizowanych przez przedsiębiorców (Dz. U. z 2001 r. Nr 122, poz. 1320 z późn. zm.). Potwierdza to fakt ujęcia Spółki w wydanym na podstawie powyższej ustawy rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2015 r. w sprawie wykazu przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym [obecnie jest do Dz. U. poz. [...]], Wobec wzrastającego zapotrzebowania na [...], a tym samym mając na uwadze prawidłowe funkcjonowanie [...] jest szczególnie istotne, z uwagi na ich kluczowe znaczenie dla działania organów państwa oraz całej gospodarki, budowanie nowych [...]. Znalazło to odzwierciedlenie w ustawie z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym, zgodnie z którą przez infrastrukturę krytyczną należy rozumieć systemy oraz wchodzące w ich skład powiązane ze sobą funkcjonalne obiekty, w tym obiekty budowlane, urządzenia, instalacje, usługi kluczowe bezpieczeństwa państwa i jego obywateli oraz służące zapewnieniu sprawnego funkcjonowania organów administracji publicznej, a także instytucji i przedsiębiorców. Infrastruktura krytyczna obejmuje między innymi system zaopatrzenia w energię (art. 3 pkt 2). Właściciele obiektów, o których mowa powyżej, mocą art. 6 ust. 5 ustawy o zarządzaniu kryzysowym, zobowiązani są do ich szczególnej ochrony przez przygotowanie i wdrażanie, stosownie do przewidywanych zagrożeń, planów ochrony infrastruktury krytycznej oraz utrzymywanie własnych systemów rezerwowych zapewniających bezpieczeństwo i podtrzymujących funkcjonowanie tej infrastruktury, do czasu jej pełnego odtworzenia. Z kolei przez ochronę infrastruktury krytycznej, zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy o zarządzaniu kryzysowym, należy rozumieć wszelkie działania zmierzające do zapewnienia funkcjonalności, ciągłości działań i integralności infrastruktury krytycznej w celu zapobiegania zagrożeniom, ryzykom lub słabym punktom oraz ograniczenia i neutralizacji ich skutków oraz szybkiego odtwarzania tej infrastruktury na wypadek awarii, ataków oraz innych zdarzeń zakłócających jej prawidłowe funkcjonowanie.
Mając na uwadze wskazane wyżej zobowiązania ustawowe [...] S.A. zamierza wybudować nowe połączenie [...], które jest celem publicznym i inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a ponadto inwestycją o znaczeniu ponadlokalnym.
Inwestycja ta zwiększy pewność i jakość [...] obszar kraju.
Realizacja przedmiotowej inwestycji stanowi jeden z elementów Polityki Energetycznej Polski do 2030 roku, przyjętej przez Radę Ministrów w dniu [...] listopada 2009 r. (M.P. z [...] kwietnia 2012 r.). Roboty budowlane powinny zakończyć się do końca grudnia 2016 roku, zatem szczególnie ważne dla wnioskodawcy jest uzyskanie pozwolenia na budowę linii elektroenergetycznej na przedmiotowej nieruchomości. Wydanie decyzji w trybie przewidzianym w art.124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami pozwoli inwestorowi na jak najszybsze uzyskanie pozwolenia na budowę, a w dalszej kolejności spowoduje, że środki finansowe na budowę [...] wykorzystane zostaną w sposób efektywny. Niezrealizowanie inwestycji w oznaczonym terminie może spowodować dotkliwe straty oraz zahamować rozwój regionu.
W ocenie organów orzekających w sprawie, w niniejszej sprawie mamy do czynienia zarówno z ważnym interesem społecznym, jak i ważnym interesem gospodarczym, gdyż budowa [...] na znacznym obszarze, a więc ma służyć zaspokajaniu potrzeb społecznych i gospodarczych regionu. Wybudowanie linii i jej eksploatacja jest konieczna dla poprawy niezawodności i sprawności operacyjnej funkcjonowania systemu [...] oraz niezawodności [...] części kraju. Niezrealizowanie przedmiotowej inwestycji grozi przeciążeniem istniejących połączeń [...], czego skutkiem będzie zahamowanie rozwoju regionu. Wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości ma na celu umożliwienie wnioskodawcy przeprowadzenie inwestycji w planowanym terminie oraz zabezpieczenie gospodarki regionu przed ciężkimi stratami w przypadku [...]. Istotnym jest także zabezpieczenie interesu społecznego, gdyż zagrożenie ciągłości [...] ma realny charakter, a w przypadku zaistnienia tego faktu spowoduje duże straty. Realizacja inwestycji leży więc w interesie społecznym, a także stanowi ważny interes strony i ważny interes gospodarczy, uzasadniający wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości rygorem natychmiastowej wykonalności.
W świetle powyższego Wojewoda stwierdził, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki określone w art. 108 kpa, uprawniające organ do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności, bowiem niewątpliwie przedmiotowa inwestycja ma charakter publiczny i strategiczny, i służyć będzie ogólnie pojętemu interesowi publicznemu, a co za tym idzie niezbędne dla jej przeprowadzenia zezwolenie na zajęcie części nieruchomości strony, podyktowane jest takim słusznym interesem społecznym.
Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że w sprawie bezspornym jest, że decyzja organu pierwszej instancji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości dotyczy całej nieruchomości położonej w miejscowości G. gm. L., oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, podczas gdy decyzja ograniczająca sposób korzystania z tej nieruchomości dotyczy tylko jej części. Co prawda w uzasadnieniu decyzji Starosty wskazano, że zgodnie z decyzją ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości, zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności dotyczy:
- powierzchni [...] ha na działce nr [...],
- powierzchni [...] ha na działce nr [...] - pas technologiczny o szer. 70 m i dł. osi linii 69 m -
- powierzchni [...] ha na działce nr [...] - pas technologiczny o szer. 70 m i dł. osi linii 80 m,
w okresie od maja 2015 roku do grudnia 2016 roku, nie dłużej niż 60 dni, niemniej jednak takie działanie organu pierwszej instancji, w ocenie Wojewody, narusza przepisy prawa materialnego, tj. art. 124 ust. 1 w zw. z art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dlatego też, organ odwoławczy orzekł w tym zakresie, bowiem ustalenie powyższej okoliczności nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Prawidłowa powierzchnia nieruchomości oraz okres ograniczenia nieruchomości wynika wprost z treści decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Ponadto decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości i decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości są decyzjami związanymi. Zatem rozstrzygnięcie w tym zakresie nie stanowi naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania określonej w art. 15 kpa.
Skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła K. W., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty O. "z dnia [...] sierpnia 2015 r." [podczas gdy decyzja Starosty O. zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości opatrzona jest datą [...] sierpnia 2015 r., natomiast w dniu [...] sierpnia 2015 r. wydana została decyzja Starosty ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości].
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy w postaci art. 7, art. 8, art. 9. art. 77 § 1, art. 107 § 3 kpa i art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji RP polegające na tym, że poprzez niezastosowanie wymienionych przepisów organ odwoławczy bezzasadnie przyjął, że w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki wskazane w art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz że wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości w części wskazanej w zaskarżonej decyzji jest niezbędne do realizacji interesu społecznego, ważnego interesu strony oraz ważnego interesu gospodarczego, podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego materiału dowodowego i treści wniosku prowadzić musi do wniosku, że wydanie kwestionowanych decyzji nie było uzasadnione i konieczne, ponieważ wobec wydania ostatecznej decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, zaskarżona decyzja nie przesądza o możliwości wystąpienia przez wnioskodawcę o pozwolenie na budowę, a może powodować jedynie nieusuwalne szkody po stronie właściciela nieruchomości ze względu na podjęcie przez inwestora prac przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, którego wydanie w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego uznać należy, zdaniem skarżącej, za wątpliwe. Skarżąca podniosła, że wydane w sprawie decyzje nie mają znaczenia dla ewentualnego zabezpieczenia wykonania inwestycji wskazanej przez wnioskodawcę, której termin realizacji mija dopiero z końcem 2016 r., a co za tym idzie ich wydanie uznać należy za sprzeczne z postanowienia art. 124 ust. 1a powołanej ustawy i godzące w chroniony prawnie interes właściciela, nieruchomości.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że wnioskodawca w stosunku do nieruchomości objętej zaskarżoną decyzją dysponuje ostateczną decyzją o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nie jest mu więc niezbędna do wystąpienia o pozwolenie na budowę. Taka decyzja byłaby niezbędna dla inwestora, gdyby termin wykonania inwestycji był realnie zagrożony, a co za tym idzie, inwestor jeszcze przed uzyskaniem pozwolenia na budowę musiałby niezwłocznie wykonać prace przygotowawcze do rozpoczęcia budowy. Istnieniu takiej sytuacji w niniejszej sprawie, zdaniem skarżącej, zaprzecza jednak zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. W szczególności na nieruchomości, której dotyczy zaskarżona decyzja nie ma konieczności wykonywania długotrwałych prac związanych z planowaną inwestycją, nie ma potrzeby wyburzania istniejących zabudowań lub przeprowadzania intensywnej wycinki. Ponadto wskazano, że prace związane z realizowaną inwestycją będą możliwe do przeprowadzenia dopiero po wydaniu pozwolenia na budowę, co ze względu na przedłużające się procedury dotyczące uzyskania tytułów prawnych do nieruchomości na przebiegu linii oraz procedury uzyskania decyzji środowiskowej, z całą pewnością nie nastąpi w najbliższym czasie. Organ wydający decyzję winien ustalić, czy bez wydania tej decyzji, interes społeczny i ważny interes strony - wnioskodawcy, jest realnie zagrożony, a jednocześnie, czy wydanie decyzji nie prowadzi do nieuzasadnionego naruszenia ważnego interesu właściciela nieruchomości. Wydanie ostatecznej decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w sposób dostateczny zabezpiecza interes wnioskodawcy i interes społeczny, a co za tym idzie, wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości uznać należy, w ocenie skarżącej, za zbędną interwencję ograniczającą konstytucyjne prawo jej własności.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zarzuty i argumenty skargi nie podważają legalności zaskarżonej decyzji, dlatego też skarga została oddalona. Sąd również z urzędu nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.
Z przepisu art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 z późn. zm.) wynika, że starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela - po wydaniu decyzji zezwalającej na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości dla inwestycji liniowej celu publicznego, opisanej art. 124 ust. 1 ustawy - w drodze decyzji zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w przypadkach określonych art. 108 kpa lub w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym. Z brzmienia tego przepisu art. 124 ust. 1a wynika wprost, że zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może zostać udzielone tylko po uprzednim wydaniu decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Oznacza to, że decyzja umożliwiająca zajęcie nieruchomości jest rozstrzygnięciem zależnym od decyzji ograniczającym korzystanie z tej nieruchomości i można zezwolić na niezwłoczne zajęcie nieruchomości tylko w takim zakresie, w jakim uprzednio ograniczono korzystanie z niej.
Zwrócić należy uwagę, że to sam ustawodawca konstruując przepis art. 124 ust. 1a powołanej ustawy przesądził o obligatoryjnym wydaniu decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oraz nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Starosta "udziela", w drodze decyzji, zezwolenia, a decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości "nadaje się" rygor natychmiastowej wykonalności. Organ zobowiązany jest więc do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, po wydaniu decyzji ograniczającej sposób korzystania z niej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny "w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym". Nawiązanie w treści omawianego przepisu art. 124 ust. 1a do decyzji wydanej w oparciu o art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazuje niezbicie na subsydiarny charakter decyzji opartej na przepisie art. 124 ust. 1a tej ustawy wobec decyzji wydanej na podstawie przepisu art. 124 ust. 1 powołanej ustawy. Decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości jest podporządkowana decyzji o zezwoleniu na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości daje możliwość rozpoczęcia robót inwestycyjnych na nieruchomości wyłącznie w zakresie rozstrzygniętym w decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, o czym świadczy wynikające z art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami zastrzeżenie, że decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości może zostać wydana tylko po wydaniu decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Nierozerwalny związek decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z decyzją, o której mowa w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oznacza, że zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości dotyczyć może jedynie powierzchni objętej ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości, nawet wtedy, gdy w samej decyzji o zezwoleniu na zajęcie nieruchomości zakres zajęcia nie został powtórzony. Niewątpliwym jest, że wydanie zaskarżonej decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości poprzedziła decyzja Starosty O. z dnia [...] sierpnia 2015 r. ograniczająca sposób korzystania przez skarżącą z nieruchomości położonej w miejscowości G. gm. L., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, poprzez zezwolenie [...] S.A. z siedzibą w K. na założenie i przeprowadzenie [...]" z czasową pracą jednego [...]. Przywołana decyzja Starosty O. z dnia [...] sierpnia 2015 r. została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], zaś skarga na tę decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3022/15.
Decyzję o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości uzasadniać powinny szczególne okoliczności wskazujące na potrzebę niezwłocznego rozpoczęcia prac budowlanych realizujących cel publiczny, dla którego ograniczony został właścicielom nieruchomości sposób korzystania z niej. Te szczególne okoliczności opisuje art. 108 kpa obejmujący przyczyny, dla których decyzja administracyjna opatrzona być może rygorem natychmiastowej wykonalności oraz wymienia art. 124 ust. 1a pod postacią okoliczności "uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym". Rygor natychmiastowej wykonalności - jak wynika z art. 108 § 1 kpa może być decyzji nadany, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.
W ocenie Sądu organy obu instancji trafnie przyjęły, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości skarżących było uzasadnione interesem społecznym, gospodarczym oraz wyjątkowo ważnym interesem wnioskodawcy. Realizowane przez wnioskodawcę przedsięwzięcie polegające na budowie [...] w tym na [...] w granicach pasa technologicznego, jest celem publicznym i inwestycją celu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przebudowa [...] jest konieczna ze względu na kolizję z projektowaną [...]. Budowa [...] jest inwestycją o znaczeniu gospodarczym ponadlokalnym. Realizacja opisanego projektu czyni koniecznym zwiększenie pewności i jakości [...] obszar kraju. W niniejszej sprawie mamy więc do czynienia zarówno z ważnym interesem społecznym, jak i ważnym interesem gospodarczym, gdyż budowa sieci ma zapewnić stały [...] na znacznym obszarze, a więc ma służyć zaspokajaniu potrzeb społecznych i gospodarczych regionu. Wybudowanie linii i jej eksploatacja jest konieczna dla poprawy niezawodności i sprawności operacyjnej funkcjonowania [...] oraz niezawodności [...] części kraju. Niezrealizowanie przedmiotowej inwestycji grozi przeciążeniem istniejących połączeń [...], czego skutkiem będzie zahamowanie rozwoju regionu. Wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości ma na celu umożliwienie wnioskodawcy przeprowadzenie inwestycji w planowanym terminie oraz zabezpieczenie gospodarki regionu przed ciężkimi stratami w przypadku [...]. Istotnym jest także zabezpieczenie interesu społecznego, gdyż zagrożenie ciągłości dostawy [...] ma realny charakter, a w przypadku zaistnienia tego faktu spowoduje duże straty.
Uzyskanie decyzji uzasadnione jest ważnym interesem gospodarczym również i z tego względu, że pozyskane na realizację przedmiotowej inwestycji znaczne środki finansowe należą do środków publicznych. Trafnie również zwracają uwagę organy orzekające w sprawie, że pilna potrzeba przebudowy [...] wynika także z ustawowego obowiązku dbałości przez przedsiębiorstwo [...] o utrzymanie zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w [...] w sposób ciągły, niezawodny i przy zachowaniu wymagań jakościowych, a zatem słuszny interes wnioskodawcy przemawiał także za udzieleniem zezwolenia.
Zarzuty skargi skutecznie nie podważają prawidłowości ustaleń i oceny organu. Zajęcie nieruchomości docelowo służyć ma ograniczeniu korzystania z nieruchomości do minimum zakreślonego granicami koniecznego pasa technologicznego wokół linii kablowej. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości a w konsekwencji i zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest następstwem zlokalizowania inwestycji celu publicznego na nieruchomości skarżących, co nastąpiło w oparciu o decyzję wcześniejszą o ostatecznym charakterze. Podważanie na etapie udzielania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wyników wcześniejszych koniecznych etapów procesu inwestycyjnego, z których każdy podlegał możliwości poddania kontroli zgodności z prawem, jest bezskuteczne.
Nietrafny jest też zarzut naruszenia art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez wszczęcie postępowania w sprawie niniejszej, podczas gdy wcześniejszą decyzją został już ograniczony sposób korzystania z nieruchomości. W orzecznictwie sądów administracyjnych, jak już wyżej wskazano, utrwalił się pogląd, że konstrukcja przepisów art. 124 ust. 1 i ust. 1a powołanej ustawy powoduje, że występują dwie decyzje - pierwotna (wywłaszczeniowa lub zezwalająca na wejście na teren nieruchomości i dokonywanie tam określonych prac) oraz kolejna (pozwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości), której nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1253/10, dostępny na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższa reguła bezspornie została zachowana w niniejszym postępowaniu, co wykazano już na wstępie. Z tych względów brak było podstaw do analizowania uciążliwości decyzji ingerującej w prawo własności skarżącej. Przede wszystkim zauważyć należy, że kwestia przeprowadzenia spornej inwestycji została ostatecznie przesądzona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, która kształtuje sposób wykonywania prawa własności, uchwalonym uchwałą Rady Gminy L. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z [...] r. poz. [...]), według którego część działek nr [...] znajduje się w jednostce strukturalnej planu o symbolu [...] - teren infrastruktury [...].
Z powyższych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącą zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji, bowiem w rozpoznawanej sprawie, organy wydając zaskarżone decyzje, podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały i dokonały prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a ustalone okoliczności faktyczne sprawy znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana z zachowaniem wszelkich wymogów określonych w dyspozycji powołanych przepisów ustawy, będących podstawą jej wydania. W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dawałoby podstawę do wznowienia postępowania. Organy administracji obu instancji ustaliły istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zastosowały prawidłową podstawę prawną, a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami określonymi wart. 107 § 3 kpa.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z póżn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło