IV SA/Wa 3022/15
WyrokWSA w Warszawie2016-04-15
Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Anna Sękowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na cele inwestycji celu publicznego może zostać wydana, jeśli obszar ograniczenia nie jest precyzyjnie określony, a przeprowadzone rokowania były pozorne?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na cele inwestycji celu publicznego została wydana prawidłowo. Organy administracji wykazały, że inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a obszar ograniczenia został precyzyjnie określony, uwzględniając niezbędny pas technologiczny. Ponadto, sąd uznał, że przeprowadzone rokowania z właścicielką nieruchomości były rzetelne, a brak porozumienia wynikał z rozbieżności w oczekiwaniach finansowych, co nie stanowi przeszkody do wydania decyzji administracyjnej.Stan faktyczny
Wnioskodawca, spółka energetyczna, wystąpił o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości K. W. w celu realizacji inwestycji celu publicznego – budowy linii elektroenergetycznej. Właścicielka nie wyraziła zgody na proponowane warunki, kwestionując rzetelność rokowań i wysokość proponowanego odszkodowania. Starosta wydał decyzję ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości, którą następnie utrzymał w mocy Wojewoda. Kobieta złożyła skargę do WSA, zarzucając m.in. nieprecyzyjne określenie obszaru ograniczenia i pozorność rokowań.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec,, sędzia WSA Anna Sękowska, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę
Wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2015 r. [...] S.A. z siedzibą w K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpiła do Starosty O. o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości położonej w miejscowości G., gmina L., oznaczonej jako działki nr [...] oraz o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości stanowiącej własność K. W.
Do wniosku dołączone zostały następujące dokumenty: wypisy z rejestru gruntów oraz wyrys z mapy ewidencyjnej dla działek objętych wnioskiem, wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, odpis z księgi wieczystej [...], mapy przedstawiające przebieg inwestycji przez nieruchomość wraz ze wskazaniem powierzchni pasa technologicznego w obrębie działek, uchwała Nr [...] Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2011 r. w sprawie przyjęcia Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030 (M.P. z [...] r. poz. [...]), dokumenty potwierdzające prowadzenie negocjacji z właścicielką działek.
W uzasadnieniu wniosku Spółka [...] S.A. podała, że jest inwestorem i przyszłym operatorem [...]. Realizacja inwestycji pn. [...] zgodnie z brzmieniem przepisu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami kwalifikowana jest jako inwestycja celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym. Powyższa inwestycja ma charakter inwestycji liniowej, w związku z tym ze swej natury jest zlokalizowana na wielu nieruchomościach. Nieruchomość objęta wnioskiem położona jest na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, uchwalonym uchwałą Rady Gminy L. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla [...] na terenie Gminy L.
We wniosku wskazano zakres robót związanych z inwestycją polegających na:
a) wybudowaniu (posadowieniu) oraz późniejszym funkcjonowaniu [...] wraz z wszelkimi obiektami i urządzeniami niezbędnymi do jej eksploatacji, w szczególności poprzez podwieszenie napowietrznych przewodów linii,
b) wykonaniu przebudowy istniejących na nieruchomości [...], zbliżonych lub krzyżowanych z linią,
c) dostępie, wejściu, przechodzie, przejeździe niezbędnym sprzętem osób upoważnionych przez [...] S.A. w celu wykonania czynności związanych z budową, eksploatacją, konserwacją, remontem, modernizacją, przebudową, usuwaniem awarii linii, w tym dokonywania wymiany niezbędnych jej elementów,
d) ustanowieniu ograniczeń i zakazów wynikających z istnienia pasa technologicznego linii o szerokości 70 m (2 x 35 m po każdej stronie linii), w tym polegających na zakazie wznoszenia w pasie technologicznym budynków mieszkalnych, budowli, zakazie utrzymywania w pasie technologicznym drzew, krzewów i roślinności przekraczającej 3 m wysokości, a także korzystaniu z nieruchomości obciążonej w sposób zgodny z aktualnie obowiązującymi przepisami dotyczącymi [...], ochrony zdrowia i życia ludzkiego oraz ochrony środowiska,
e) wycince istniejącego na nieruchomości drzewostanu i krzewów w zakresie niezbędnym do wybudowania linii oraz jej eksploatacji.
Spółka podała, że właścicielka nieruchomości nie wyraziła zgody na realizację budowy linii na zaproponowanych przez [...] S.A. warunkach. W trakcie prowadzonych rokowań nie przejawiała woli umownego udostępnienia nieruchomości na cele budowlane, propozycję finansową uznała za niewystarczającą.
Starosta O., rozpoznając powyższy wniosek, decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w punkcie 1. ograniczył sposób korzystania z nieruchomości położonej w miejscowości G. gm. L., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, dla której Sąd Rejonowy w O. Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą [...], poprzez zezwolenie [...] S.A. z siedzibą w K. na [...] w ramach realizacji inwestycji pn. [...].
W punkcie 2. decyzji stwierdził, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości polegać będzie na zezwoleniu na:
a) przeciągnięciu nad działkami nr [...] wybudowanych na działkach sąsiednich w granicach pasa technologicznego oraz późniejsze funkcjonowanie [...] wraz z wszelkimi obiektami i urządzeniami niezbędnymi do jej eksploatacji,
b) wykonanie przebudów istniejących na nieruchomości [...],
c) dostępie, wejściu, przechodzie, przejeździe niezbędnym sprzętem osób upoważnionych przez [...] S.A. w celu wykonywania czynności związanych z budową, eksploatacją, konserwacją, remontem, modernizacją, przebudową, usuwaniem awarii linii, w tym dokonywaniem, wymiany niezbędnych jej elementów,
d) ustanowieniu ograniczeń i zakazów wynikających z istnienia pasa technologicznego, linii na działkach nr [...] o szerokości 70 m (tj. po 35 m w każdą stronę od osi linii), w tym polegających na zakazie wznoszenia w pasie technologicznym budynków mieszkalnych, budowli, zakazie utrzymywania w pasie technologicznym drzew, krzewów i roślinności przekraczającej 3 metry wysokości, a także korzystaniu z nieruchomości obciążonej w sposób zgodny z aktualnie obowiązującymi przepisami dotyczącymi linii elektroenergetycznych, ochrony zdrowia i życia ludzkiego oraz ochrony środowiska,
e) wycince istniejącego na nieruchomości drzewostanu i krzewów w zakresie niezbędnym do wybudowania linii oraz jej eksploatacji.
W punkcie 3. decyzji wskazano na lokalizację i powierzchnię ograniczenia
nieruchomości, tj.:
a) [...] ha na działce nr [...] i została przedstawiona na załączniku graficznym nr 1 do decyzji z naniesionym projektowanym odcinkiem [...] w obrębie przedmiotowej działki,
b) [...] ha na działce nr [...] (tj. pas gruntu o szerokości 70 m i długości osi linii 69 m) i została przedstawiona na załączniku graficznym nr 2 do decyzji z naniesionym projektowanym odcinkiem [...] w obrębie przedmiotowej działki,
c) [...] ha na działce nr [...] (tj. pas gruntu o szerokości 70 m i długości osi linii 80 m) i została przedstawiona na załączniku graficznym nr 3 do decyzji z naniesionym projektowanym odcinkiem [...] w obrębie przedmiotowej działki.
W punkcie 4. decyzji stwierdzono, że przebieg [...] zgodny jest z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla [...] na terenie gminy L. uchwalonym uchwałą Rady Gminy L. z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...] (publ. Dz. Urz. Woj. [...] z [...] r. poz. [...]).
W punkcie 5. decyzji wskazano, że prace budowlane na nieruchomości wykonywane będą w okresie od maja 2015 r. do grudnia 2016 r., nie dłużej niż 60 dni.
W punkcie 6. decyzji zobowiązano [...] S.A. z siedzibą w K. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po wykonaniu prac, a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty, wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania.
W punkcie 7. decyzji wskazano, że właściciel nieruchomości, na podstawie art. 124 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest obowiązany udostępnić nieruchomość w części opisanej w pkt 1. decyzji w celu wykonania czynności związanych z konserwacją albo z usuwaniem awarii [...]. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej.
Punkt 8. decyzji zawiera informację, że ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła K. W., zarzucając organowi naruszenie brak precyzyjnego określenia części nieruchomości, której dotyczyć ma ograniczenie oraz nieprzeprowadzenie rzetelnych rokowań, ponieważ, w ocenie odwołującej się, propozycje cenowe były zaniżone i w żaden sposób nieodpowiadające wartości ograniczeń w korzystaniu z należących do niej nieruchomości, a co za tym idzie uznać je należy, zdaniem skarżącej, za działania pozorne. Ponadto skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez odmowę zawieszenia postępowania, pomimo toczących się dwóch postępowań przed sądami administracyjnymi, których przedmiotem jest uchwała Rady Gminy L. sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy L. oraz uchwała Rady Gminy L. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy L. dla [...].
Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty O. z dnia [...] sierpnia 2015 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy dokonał oceny spełnienia przesłanek wynikających z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami do wydania decyzji w niniejszej sprawie wskazując, że:
1) ograniczenie właściciela lub użytkownika wieczystego w korzystaniu z jego nieruchomości musi nastąpić, aby zrealizowany został cel publiczny,
2) realizacja planowanej inwestycji musi być zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku, z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego,
3) wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem nieruchomości o wyrażenie przez tę osobę zgody na realizację inwestycji.
Wojewoda [...] podał, że w art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami jako jeden z celów publicznych wskazano budowę i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Nie budzi zatem żadnych wątpliwości, że cel publiczny planowanej inwestycji i jej znaczenie ma charakter ponadlokalne. Realizacja inwestycji polegającej na umieszczeniu przewodów linii elektroenergetycznej na przedmiotowej nieruchomości gruntowej ma zaspokajać potrzeby społeczeństwa w zakresie zaopatrzenia w [...] części kraju i została ujęta w Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030 uchwalonego Uchwalą Nr [...] Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2011 r. (M.P. z [...] r. poz. [...]) i zaplanowana do realizacji w 2015 roku i jej ukończenia do końca 2016 roku.
Organ odwoławczy podał, że decyzja wydana na podstawie wymienionego przepisu powinna określać przedmiot ograniczenia i jego terytorialny zakres, w tym jednoznacznie wskazywać przebieg inwestycji przez nieruchomość. Tyko wobec takiej części obszaru nieruchomości może być wydana decyzja ograniczająca sposób korzystania z tej nieruchomości, który to obszar jest niezbędny do posadowienia na nim tych urządzeń oraz wykonania związanych z tym posadowieniem robót budowlanych.
W ocenie Wojewody warunki te spełnia zaskarżona decyzja, wskazując precyzyjnie powierzchnię podlegającą ograniczeniu. W decyzji określono również okres ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, tj. od maja 2015 roku do grudnia 2016 roku, nie dłużej niż 60 dni. Inwestycja została zaplanowana przez inwestora zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla [...] na terenie Gminy L., uchwalonym Uchwalą Nr [...] Rady Gminy L. z dnia [...] listopada 2014 roku (Dz. Urz. Woj. [...] z [...] r. poz. [...]), według którego, część przedmiotowej nieruchomości znajduje się w jednostce strukturalnej planu o symbolu [...] - teren infrastruktury [...]. Na terenie tym dopuszcza się lokalizację obiektów urządzeń [...] w tym [...] oraz infrastruktury towarzyszącej, w tym dróg do obsługi infrastruktury [...]. Ponadto wydanie decyzji poprzedzone było próbą uzyskania zgody na korzystanie z nieruchomości w celu realizacji inwestycji. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że złożenie wniosku poprzedzone było przeprowadzeniem przez inwestora z właścicielem nieruchomości rokowań, mających na celu uzyskanie zgody na dobrowolne udostępnienie nieruchomości. Mianowicie radca prawny K. D. oraz A. P. i K.T. w ramach udzielonych pełnomocnictw przez [...] S.A. prowadzili rokowania z właścicielką nieruchomości, na dowód czego przedłożono:
- pisma z dnia 20 listopada 2014 r., 24 września 2014 r., 27 sierpnia 2014 r., 20 sierpnia 2014 r., 29 lipca 2014 r. i 11 marca 2015 r. kierowane do K. W. w sprawie ustanowienia służebności przesyłu,
- pisma z dnia 24 marca 2014 r. i z dnia 16 grudnia 2014 r. adresowane do K. W. o wyrażenie zgody na ustanowienie na przedmiotowej nieruchomości, w drodze umowy służebności przesyłu na rzecz inwestora - [...] S.A. i wyrażenie zgody na realizację inwestycji na przedmiotowej nieruchomości (w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie doręczenia pisma stronie w dniu 22 grudnia 2014 r., które pozostało bez odpowiedzi).
Z powyższych dokumentów wynika, że [...] S.A. poinformowała stronę o zakresie planowanej inwestycji, załączając do dokumentów mapę określającą przebieg [...] na jej nieruchomości, jak również proponowała stronie wynagrodzenie za możliwość korzystania z nieruchomości. Ponadto inwestor poinformował właściciela nieruchomości, że odmowa przyjęcia oferty, a także nieudzielanie odpowiedzi we wskazanym terminie zostanie uznane za niewyrażenie zgody na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłu lub dystrybucji [...], w rozumieniu art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W świetle powyższego organ odwoławczy stwierdził, że strona nie wyraziła zgodny na dobrowolne udostępnienie nieruchomości w celu realizacji inwestycji. Zatem przesłanka poprzedzenia rokowaniami wniosku o ograniczenie sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości została w niniejszej sprawie spełniona. Brak porozumienia stron odnośnie wyrażenia zgody na udostępnienie nieruchomości uniemożliwiło polubowne załatwienie sprawy.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] podniósł, że w odpowiedzi na zawiadomienie Starosty O. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie i rozprawie administracyjnej K. W. w piśmie z dnia 19 maja 2015 r. stwierdziła, że wnioskodawca nie przeprowadził rzetelnych rokowań, do których był zobowiązany na podstawie art. 124 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zaś składane, przez niego propozycje były znacznie zaniżone i w żaden sposób nie odpowiadające wartości ograniczeń w korzystaniu z należących do niej nieruchomości, co za tym idzie uznała je za działania pozorne. Zdaniem strony projektowana [...] winna przebiegać w innym miejscu. Również na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej w dniu 27 maja 2015 r. z udziałem stron postępowania, K. W. oświadczyła, że negocjacje były z nią prowadzone, jednak nie podpisała umowy z inwestorem z uwagi na wysokość odszkodowania. Żądała odszkodowania w wysokości [...] zł za 1 m2. Organ pierwszej instancji wyznaczył stronom siedmiodniowy termin na przeprowadzenie ponownych negocjacji w sprawie udostępnienia nieruchomości. W piśmie z dnia 11 czerwca 2015 r. [...] S.A. stwierdziła, że nie doszło do porozumienia i zawarcia umowy w przedmiocie udostępnienia przedmiotowej nieruchomości pod realizację inwestycji, na dowód czego przedłożono protokół z rokowań sporządzony w dniu [...] czerwca 2015 r. Zatem bez wątpienia [...] S.A przez swojego pełnomocnika prowadziła rokowania z właścicielem nieruchomości w sprawie wyrażenia zgody na realizację inwestycji na przedmiotowej nieruchomości, które nie doprowadziły do zawarcia umowy cywilnoprawnej w tej sprawie. Właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na zaproponowane przez inwestora warunki finansowe.
Ponadto Wojewoda stwierdził, że przepis art. 124 ust. 1 powołanej ustawy, będący podstawą wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, nie przewiduje by uzyskanie zezwolenia uzależnione było od zapłaty określonej kwoty pieniężnej. Zgodnie natomiast z art. 124 ust. 4 omawianej ustawy, jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, ustalenie odszkodowania z tego tytułu może nastąpić w odrębnym postępowaniu, na podstawie art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, po zrealizowaniu planowanej inwestycji i tym samym nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Zatem odszkodowanie przysługuje dopiero wtedy, gdy wystąpi szkoda. Wojewoda podniósł, że w punkcie 6. decyzji organu pierwszej instancji zobowiązano [...] S.A. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po wykonaniu prac opisanych w punkcie 1. decyzji, a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty, do zapłaty odszkodowania.
Wojewoda ponadto stwierdził, że przebieg [...] jest zgodny z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla dwutorowej [...], uchwalonym uchwałą Rady Gminy L. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], a jego ustalenia w sposób kategoryczny przesądzają o przebiegu przedmiotowej inwestycji przez przedmiotową nieruchomość. Wprawdzie w rozstrzygnięciu nadzorczym z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nieważność tej uchwały, jednakże z wyłączeniem ustaleń dotyczących [...]. Zatem dopóki uchwała powyższa nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, pozostaje wiążącym aktem prawnym i wywołuje skutki przewidziane przepisami prawa. Ponadto jak ustalono, proponowany przebieg [...], jak i szerokość pasa technologicznego stanowi minimalne niezbędne obciążenie przedmiotowej nieruchomości uwzględniające potrzeby przedsiębiorstwa przesyłowego w zakresie odpowiedniego dostępu do urządzeń przesyłowych, korzystania z nich w niezbędnym zakresie, potrzebę ich naprawy, konserwacji i bieżącej eksploatacji.
Wojewoda również wyjaśnił, że nie stanowi zagadnienia wstępnego, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, podnoszony przez stronę fakt, że przed sądem administracyjnym toczą się dwa postępowania na uchwały Rady Gminy L. w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy L. oraz w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy L.
Skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła K. W., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ten akt decyzji Starosty O. z dnia [...] sierpnia 2015 r.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy w postaci art. 7, art. 8, art. 9. art. 77 § 1, art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami polegające na tym, że poprzez niezastosowanie wymienionych przepisów organ bezzasadnie przyjął, że w niniejszej sprawie w utrzymanej w mocy decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. organ pierwszej instancji precyzyjnie określił lokalizację i powierzchnię ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, podczas gdy prawidłowa ocena okoliczności niniejszej sprawy przedstawionych w zgromadzonym materiale dowodowym powinna prowadzić do wniosku, że organ pierwszej instancji nie określił w sposób prawidłowy lokalizacji i powierzchni ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, ponieważ ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości wskazane w decyzji odnoszą się do całej powierzchni nieruchomości położonej w miejscowości G., oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha (KW nr [...]), podczas gdy zgodnie z art. 124 § 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz zasadą ograniczania korzystania z nieruchomości przez właściciela w jak najmniejszym, niezbędnym zakresie, wymienione ograniczenie powinno ograniczać się jedynie do części wymienionych nieruchomości, na której ma być prowadzona inwestycja.
W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuciła, że w decyzji organu pierwszej instancji została jedynie wskazana szerokość pasa technologicznego oraz powierzchnia zajętej pod pas nieruchomości. W pozostałym zakresie organ wydający decyzję w pierwszej instancji wskazał na ogólne postanowienia miejscowego planu zagospodarowania, wydając decyzję, która odnosi się do całej nieruchomości. W ocenie skarżącej, określenie nieruchomości, na której ograniczono sposób korzystania z niej jest nieprecyzyjne oraz sprzeczne z zasadą ustanawiania ograniczeń praw właściciela do niezbędnego zakresu, m.in. poprzez brak dokładnego wskazania zakresu wycinki drzew (w decyzji wskazane jest jedynie, że w szczególności dotyczy ono wycinki w pasie technologicznym), zapewnienia dostępu, wejścia, przechodu, przejazdu (brak wskazania części nieruchomości objętej ograniczeniem) oraz wykonania przebudowy istniejących na nieruchomości [...] (brak wskazania części nieruchomości objętej ograniczeniem). Zdaniem skarżącej organ pierwszej instancji winien dokonać ustaleń, w jakim niezbędnym zakresie dla przeprowadzenia inwestycji konieczne jest ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, w szczególności, na jakiej powierzchni nieruchomości konieczne jest wykonanie przebudowy istniejących na nieruchomości [...], na jakiej części nieruchomości konieczne będzie przeprowadzenie wycinki drzew oraz przez jaką część nieruchomości właściciel musi zapewnić wnioskodawcy swobodny przejazd, dostęp i przechód. Skarżąca ponadto zarzuciła, że w zaskarżonej decyzji organ administracyjny nie uzasadnia, z jakiego powodu uznaje, że powierzchnia pasa technologicznego jest powierzchnią uzasadnioną i konieczną dla ograniczeń wskazanych w decyzji organu I. instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlegała oddaleniu, bowiem Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja była dotknięta wadami zarzucanymi w skardze lub innymi naruszeniami prawa, które jest zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), a prowadzącymi do wyeliminowania zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem, starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nie wyraża na to zgody. Takie ograniczenie może nastąpić jedynie zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku jego braku zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości w celu uzyskania zgody na wykonanie prac wymienionych w art. 124 ust. 1 tej ustawy.
Dyspozycja art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wprowadza obowiązek precyzyjnego określenia obszaru nieruchomości, na którym następuje ograniczenie prawa własności nieruchomości. Wskazuje na to brzmienie art. 124 ust. 1, zdanie drugie, zgodnie z którym ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. "Ograniczenie to" jest zwrotem odnoszącym się do ograniczenia, o którym mowa w art. 124 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W tym zaś przepisie upoważniono organ do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w drodze decyzji. Omawiana decyzja musi zatem określać przedmiot ograniczenia i jego terytorialny zakres. Musi więc jednoznacznie wskazywać przebieg inwestycji przez nieruchomość (por. wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 31 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Go 579/07 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1021/13, dostępne stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości może zawierać tylko takie rozstrzygnięcia, które są zgodne z planem lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wymóg zachowania zgodności ograniczenia wynikającego z decyzji o czasowym zajęciu nieruchomości z planem miejscowym lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego odnosi się przede wszystkim do obszaru nieruchomości, który objęty został przeznaczeniem pod budowę publicznych urządzeń infrastruktury technicznej, lub na którym ustalona została lokalizacja tego typu inwestycji. Tylko bowiem wobec takiej części obszaru nieruchomości może być wydana decyzja o zezwoleniu na czasowe jej zajęcie, który jest niezbędny dla posadowienia na nim tych urządzeń oraz wykonania związanych z tym posadowieniem robót budowlanych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 664/08, dostępny na wskazanej wyżej stronie internetowej). Skoro decyzja wprowadzająca ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości ma być zgodna z planem lub z decyzją lokalizacyjną również w zakresie obszaru ograniczenia, to także z tego względu musi zawierać rozstrzygnięcie w zakresie obszaru zajętej nieruchomości. Zbadanie wymogu zgodności z planem lub z decyzją lokalizacyjną, w zakresie obszaru zajętego, bez rozstrzygnięcia w zakresie obszaru w decyzji, nie byłoby możliwe.
Trzeba też podkreślić, że decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości nie może jedynie powoływać się na brzmienie planu lub decyzji lokalizacyjnej. Decyzja ta musi wyraźnie rozstrzygać o zakresie ograniczenia prawa korzystania przez właściciela z nieruchomości. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie powodują powstania obowiązku znoszenia przez właściciela nieruchomości ograniczenia w prawie korzystania z nieruchomości. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r. poz. 199 z późn. zm.), w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego następuje ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu. Przepis art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi zaś, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy następuje w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym, w myśl art. 4 ust. 2 pkt 1, lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w decyzji
o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Według art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Ingerencja ustaleń planu lub decyzji lokalizacyjnej w prawo własności sprowadza się do tego, że w myśl art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Ani z przytoczonych dotychczas przepisów, ani z norm dalszych ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie wynika ograniczenie polegające na założeniu i przeprowadzeniu na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do [...] przez inwestora niemającego tytułu prawnego do nieruchomości. Ograniczenie to jest ustanawiane w decyzji wydawanej na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i na warunkach w niej określonych.
Stosownie zaś do treści art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, udzielenie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości dla przeprowadzenia inwestycji celu publicznego opisanej w art. 124 ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie, która zobowiązana jest dołączyć do wniosku dokumenty z przeprowadzonych rokowań.
Z treści przytoczonych wyżej przepisów wynika, że materialnoprawnymi przesłankami wydania niniejszej decyzji są:
1) realizacja celu publicznego,
2) zgodność inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
3) brak możliwości uzyskania przez inwestora zgody na realizację przedsięwzięcia.
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy uprawnia do twierdzenia, że spełnione zostały wszystkie wymienione wyżej ustawowe przesłanki pozwalające na decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z działek nr [...] stanowiących własność skarżącej K. W.
Z uzasadnienia wniosku [...] S.A. wynika, że na przedmiotowej nieruchomości ma być przeprowadzona inwestycja budowy [...]. Inwestycja ta ma charakter inwestycji liniowej biegnącej przez szereg nieruchomości. Na działkach nr [...], położonych w G. gmina L., wykonane zostaną prace budowlane związane z [...] wybudowanych poza granicami tych działek, w granicach pasa technologicznego. Na przedmiotowych działkach nr [...] nie przewiduje się budowy [...]. Linia [...] będzie wykonana jako [...]. Planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla [...] na terenie gminy L., uchwalonym uchwałą Rady Gminy L. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z [...] r. poz. [...]), według którego część działek nr [...] znajduje się w jednostce strukturalnej planu o symbolu [...] - teren infrastruktury [...]. Na terenie tym dopuszcza się lokalizację obiektów urządzeń [...] w tym: [...] oraz infrastruktury towarzyszącej w tym: dróg do obsługi infrastruktury [...]. Zaproponowany przebieg [...] został dokładnie ustalony w planie zagospodarowania przestrzennego i jej inny przebieg jest niemożliwy ze względu na zapisy planu. W postanowieniach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w sposób kategoryczny przesądzono o przebiegu spornej linii na nieruchomości stanowiącej własność K. W., objętej wnioskiem pełnomocnika [...] S.A.
Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości wiąże się z określeniem pasa tej służebności, a więc takiego obszaru gruntu, który jest niezbędny z jednej strony właścicielowi urządzenia przesyłowego do korzystania z cudzego gruntu, a z drugiej strony dla właściciela gruntu wiąże się z ograniczeniami w korzystaniu z tej części gruntu w pełnym zakresie. W wyniku realizacji inwestycji na działkach objętych wnioskiem powstanie pas technologiczny ograniczonego użytkowania, którego szerokość została ustalona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na 70 m, tj. po 35 m w obie strony od osi [...], zaś przebieg inwestycji i zakres niezbędnego zajęcia nieruchomości obrazują załączniki graficzne nr 1, 2 i 3 do decyzji Starosty O. z dnia [...] sierpnia 2015 r. stanowiące jej integralną część. Powierzchnia podlegająca ograniczeniu, tj. wielkość pasa technologicznego została precyzyjnie określona:
a) na działce nr [...] wynosi [...] ha i został przedstawiony na załączniku nr 1 do decyzji Starosty,
b) na działce nr [...] wynosi [...] ha (tj. pas gruntu o szerokości 70 m i długości osi linii 69 m), co obrazuje załącznik nr 2 do decyzji,
c) na działce nr [...] wynosi [...] ha (tj. pas gruntu o szerokości 70 m i długości osi linii 80 m) - jak stanowi załącznik nr 3 do decyzji.
Nie można zgodzić się ze skarżącą, że w decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. Starosta, wskazując zakres wycinki drzew, posłużył się określeniem "w szczególności" w zakresie pasa technologicznego. Starosta ograniczając sposób korzystania z nieruchomości wskazał w punkcie 2 lit. e decyzji, że będzie ono polegać na "wycince istniejącego na nieruchomości drzewostanu i krzewów w zakresie niezbędnym do wybudowania linii oraz jej eksploatacji". Starosta w żadnym z punktów rozstrzygnięcia nie posłużył się sformułowaniem "w szczególności", zaś szerokość pasa technologicznego została określona w punkcie 2 lit. d decyzji Starosty, a wcześniej ustalona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Rolą organu orzekającego w sprawie jest bowiem ocena, czy inwestycja pozostaje zgodna z miejscowym planem lub posiadaną przez inwestora decyzją lokalizacyjną, określenie, na czym prace polegają i konkretyzacja zakresu ograniczenia sposobu korzystania z prawa własności. Skoro w sprawie niniejszej szczegółowy zakres inwestycji został przez inwestora wskazany i jest on zgodny z rozwiązaniami planistycznymi dotyczącymi tego terenu, to organ nie mógł odmówić wydania decyzji, o której art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nadto na etapie ograniczania sposobu korzystania z nieruchomości dla potrzeb realizacji inwestycji celu publicznego o przebiegu przesądzonym w planie miejscowym nie ma już możliwości kwestionowania usytuowania linii. Zakres ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przesądza bowiem albo miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, albo decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Organ wydający decyzję na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma zatem swobody w ustaleniu przebiegu inwestycji celu publicznego, której usytuowanie wynika z wcześniejszych zdarzeń prawnych, wiążących w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 124 ust. 1 powołanej ustawy (zob. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 194/15 i z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 1098/14 - dostępne stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Szczegółowy zakres ustanowionego ograniczenia sposobu korzystania z działek skarżącej nie budzi wątpliwości Sądu, a wskazany przebieg [...] i szerokość pasa technologicznego stanowi minimalne niezbędne obciążenie przedmiotowej nieruchomości. Niewątpliwie powyższe ustalenia chronią interesy skarżącej przed skorzystaniem przez inwestora z uzyskanego ograniczenia w sposób nadmierny, a tym samym nieuprawniony. Okoliczność, że ingerencja w oparciu o art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi wkroczenie imperium państwa w dominium prywatnej osoby pozostaje bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji, bowiem taki kształt ograniczenia sposobu korzystania z własności prywatnej celem realizacji celów publicznych został przewidziany przez ustawodawcę, co wiąże sąd administracyjny przy sprawowaniu kontroli. Wyznaczenie strefy ograniczonego sposobu korzystania z nieruchomości uwzględnia zarówno potrzeby przedsiębiorstwa przesyłowego rozumiane w kontekście odpowiedniego dostępu do urządzeń przesyłowych, korzystania z nich w niezbędnym zakresie, potrzebę ich naprawy, konserwacji i bieżącej eksploatacji. Uwzględnia również interes obecnego, jak o przyszłych właścicieli gruntu, który został ograniczony w możliwości rozbudowy czy zadrzewienia, a więc pełnego wykorzystania przedmiotu swojego prawa zgodnie z przeznaczeniem. Budowa [...] stanowi inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, natomiast [...] S.A. są operatorem systemu [...] w rozumieniu art. 9h w zw. z art. 9h1 ust. 1 w zw. z art. 9k ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059 z późn. zm.), na którym spoczywa szereg ustawowych obowiązków w zakresie m.in. bezpieczeństwa dostarczania [...] poprzez zapewnienie bezpieczeństwa funkcjonowania systemu [...] i odpowiedniej zdolności przesyłowej w sieci przesyłowej [...] oraz rozbudowy sieci przesyłowej i połączeń z innymi systemami [...]. Ponadto [...] S.A. została wyznaczona operatorem systemu przesyłowego [...] na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] na okres od dnia 1 stycznia 2008 r. do dnia 1 lipca 2014 r., a następnie decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], na dalszy okres - tj. od dnia 2 lipca 2014 r. do dnia 31 grudnia 2030 r. Tym samym Spółka wykonuje wszelkie ustawowe obowiązki operatora systemu przesyłowego elektroenergetycznego określone w art. 9c ust. 2 ustawy Prawo energetyczne. [...] S.A. realizują też w ramach swoich ustawowych obowiązków inwestycję w zakresie budowy [...], do której to inwestycji bezpośrednio odnosi się uchwała Rady Gminy L. z dnia [...] listopada 2014 r. Możliwość bowiem realizacji wskazanej wyżej inwestycji uzależniona była od uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie trasy [...], co umożliwi Spółce wykonywanie obowiązków ustawowych jako operatora [...] oraz dalszą realizację inwestycji w zakresie budowy [...]. Nie ulega bowiem wątpliwości, że sporna inwestycja stanowi cel publiczny, która co do zasady służy poprawieniu sprawności i lepszemu wykorzystywaniu przewodów i urządzeń służących do [...]. Przedmiotowa inwestycja nie może być zatem zakwalifikowana inaczej, jak realizacja ważnego interesu gospodarczego i społecznego, mającego znaczenie ponadlokalne z racji wzajemnego powiązania wszystkich elementów sieci infrastruktury [...].
Nie budzi żadnych wątpliwości Sądu również fakt, że inwestor w pełni zrealizował obowiązek przeprowadzenia rokowań z właścicielem nieruchomości objętych wnioskiem. Celem ustanowionego w art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami obowiązku przeprowadzenia rokowań jest umożliwienie konsensualnego załatwienia sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażone zostało jednakże stanowisko, że w sytuacji, gdy właściciel nie odpowiedział na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia - rokowania należy uznać za bezskuteczne (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 692/12 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 301/11 - dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.pov.pl).
Z akt administracyjnych sprawy jednoznacznie wynika, że złożenie wniosku poprzedzone było przeprowadzeniem przez inwestora z właścicielem nieruchomości rokowań, czego dowodem są pisma z 24 marca 2014 r., z 16 grudnia 2014 r., z 11 marca 2014 r. z 29 lipca 2014 r., z 20 sierpnia 2014 r., z 27 sierpnia 2014 r., z 24 września 2014 r. i z 20 listopada 2014 r. Skarżąca wypowiedziała się co do stanowiska inwestora m.in. w piśmie z dnia 24 grudnia 2014 r. stwierdzając, że proponowana cena jest zaniżona, wniosła o przedstawienie realnej ceny i przedstawiła propozycję znacznie odbiegającą od propozycji inwestora (domagała się odszkodowania w wysokości [...] zł/m2, podczas gdy inwestor proponował [...],-zł).
Również na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej w dniu 27 maja 2015 r. z udziałem stron postępowania, skarżąca oświadczyła, że negocjacje były z nią prowadzone, jednak nie podpisała umowy z inwestorem z uwagi na wysokość odszkodowania. Oświadczyła, że żąda odszkodowania w wysokości [...] zł za 1 m2 z tytułu ustanowienia służebności przesyłu, zaś odszkodowanie dotyczyłoby gruntu o pow. 3 ha. Organ pierwszej instancji wyznaczył stronom siedmiodniowy termin na przeprowadzenie ponownych negocjacji w sprawie udostępnienia nieruchomości. W piśmie z dnia 11 czerwca 2015 r., inwestor stwierdził, że podtrzymał swoje warunki umownego udostępniania nieruchomości, skarżąca zaś na warunki te nie wyraziła zgody, wobec czego nie doszło do porozumienia i zawarcia umowy w przedmiocie udostępnienia nieruchomości pod realizację inwestycji, na dowód czego przedłożono protokół z rokowań sporządzony w dniu [...] czerwca 2015 r. W tych okolicznościach uzasadnione było wystąpienie przez inwestora na drogę administracyjną, gdyż podejmowane przez niego próby porozumienia nie rokowały powodzenia z uwagi na znaczną rozbieżność stanowisk (żądań finansowych) i mogące być intepretowane jako brak woli porozumienia.
Wyjaśnić również należy, że zgodnie z art. 124 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu przysługuje odszkodowanie z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oraz za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa m.in. w art. 124 tej ustawy, jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, ustalenie odszkodowania następuje w odrębnym postępowaniu na podstawie art. 128 ust. 4 tej ustawy. Roszczenie w zakresie ustalenia odszkodowania może być więc dochodzone w odrębnym postępowaniu po zrealizowaniu planowanej inwestycji i tym samym nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
Na marginesie można natomiast dodać, że w zasadzie zbędne było dodanie w decyzji punktów 6-8. Zobowiązanie do udostępnienia części nieruchomości, której sposób korzystania ograniczono na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami samo w sobie oznacza konieczność jej udostępnienia w przyszłości w zakresie objętym ograniczeniem, a ponadto wynika z art. 124 ust. 6 tej ustawy. Z kolei zobowiązanie do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po wykonaniu prac oraz wskazanie na możliwość uzyskania odszkodowania wynika wprost z art. 124 ust. 4 powołanej ustawy, zatem również i w tym zakresie rozstrzygnięcie było zbędne. Wydaje się, że organ wyszedł w ten sposób naprzeciw obawom strony o uzyskanie w przyszłości kompensacji szkód wynikłych ze zrealizowania inwestycji, tyle że nie było to konieczne, bowiem i tak zostało zagwarantowane ustawowo. Podobnie jak ustalenie w punkcie 8 decyzji o skutku ostatecznej decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości w postaci podstawy dokonania wpisu w księdze wieczystej (jest to uregulowane w art. 124 ust. 7 powołanej ustawy).
Z powyższych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącą zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji, bowiem w rozpoznawanej sprawie, organy wydając zaskarżone decyzje, podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały i dokonały prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a ustalone okoliczności faktyczne sprawy znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło