IV SA/Wa 3183/17
WyrokWSA w Warszawie2018-04-20
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Łukasz Krzycki, Marzena Milewska-Karczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca projekt scalenia gruntów, wydana z rażącym naruszeniem prawa, może zostać unieważniona, jeśli wywołała nieodwracalne skutki prawne, takie jak przeniesienie własności nieruchomości i prawomocne ustalenie granic sądowych?Ratio decidendi
Decyzja zatwierdzająca projekt scalenia gruntów, nawet wydana z rażącym naruszeniem prawa, nie podlega stwierdzeniu nieważności, jeśli wywołała nieodwracalne skutki prawne. Do takich skutków zalicza się przeniesienie własności nieruchomości na podstawie późniejszych czynności cywilnoprawnych, które są chronione rękojmią wiary ksiąg wieczystych, oraz prawomocne ustalenie granic sądowych, które wykraczają poza kompetencje organów administracji do ich zniesienia.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się stwierdzenia nieważności decyzji z 1978 r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów, zarzucając rażące naruszenie prawa w zakresie przebiegu granicy między działkami siedliskowymi. Organ administracji odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne, w tym przeniesienie własności nieruchomości i prawomocne ustalenie granic sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Protokolant st. sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi M. I. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Zaskarżonym aktem organ administracji utrzymał w mocy, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1, ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 1257), zwanej dalej "K.p.a.", swoje orzeczenie z [...] maja 2017 r. Stwierdzono nim, że decyzję Wojewody [...]z [...]sierpnia 1978 r., o zatwierdzeniu projekt scalenia gruntów wsi [...] (gm. [...]), w części dotyczącej gruntów, oznaczonych po scaleniu, jako działki ew. nr [...] i [...]- w szczególności w części dotyczącej przebiegu granicy między tymi działkami - wydano z rażącym naruszeniem prawa. Nie stwierdzono jednak jej nieważności wobec faktu, że wywołała ona nieodwracalne skutki prawne.
Uzasadniając orzeczenie przywołano następujące okoliczności faktyczne i uwarunkowania prawne sprawy:
- postępowaniem scaleniowym zostały objęte m. in. grunty należące do p. E.i J. I., w tym działka siedliskowa nr [...], oraz do p. N. i W. P., w tym działka siedliskowa nr [...]; w wyniku scalenia dla p. I. została wydzielona m.in. działka siedliskowa nr [...], natomiast p. P. otrzymali działkę siedliskową nr [...]; zgromadzony materiał dowodowego - w szczególności rejestr gruntów wsi [...], na stan przed scaleniem, oraz mapy obszaru scalenia w skali 1:5000 - potwierdza, że grunty - oznaczone przed scaleniem jako działki ew. nr [...] i [...], a następnie odpowiadające im, oznaczone po scaleniu jako działki ew. nr [...]i [...]- stanowiły w dniu wydania decyzji z 1978 roku działki siedliskowe,
- projekt scalenia gruntów opracowano i zatwierdzono decyzją z 1978 roku na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. Nr 3, poz. 13),
- następnie p. Iwanowicz przekazali własność gospodarstwa rolnego, w tym działkę ew. nr [...], synowi - p. M. I., zwanemu dalej "Wnioskdoawcą"; potwierdza to umowa przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego z 29 czerwca 1981 r. nr [...], sporządzona przez Naczelnika Miasta i Gminy w [...]; natomiast p. P. darowali gospodarstwo rolne, w tym działkę ew. nr [...], synowi – p. A.P., zwanemu dalej "Sąsiadem"; wskazuje na to umowa darowizny, sporządzona w formie aktu notarialnego, z [...]lutego 1994 r. (rep. [...] nr [...]),
- w latach 2003 - 2007 dla nieruchomości, oznaczonych jako działki ew. nr [...] i [...], prowadzone były początkowo czynności wznowienia znaków granicznych; następnie przeprowadzono postępowanie rozgraniczeniowe, zakończone ostatecznym postanowieniem Sądu Okręgowego w [...] z [...] października 2007 r. (sygn. akt [...]); Sąd rozgraniczył nieruchomości, oznaczone jako działki ew. nr [...] i [...], według granicy powstałej w wyniku scalenia gruntów wsi [...] oraz orzekł o obowiązku wydania przez Wnioskodawcę na rzecz Sąsiada spornego pasa gruntu,
- Wnioskodawca wystąpił z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji z 1978 roku w części dotyczącej przebiegu granicy pomiędzy działkami, oznaczonymi po scaleniu nr [...] i [...]; w uzasadnieniu podniósł, że orzeczenie wydano z rażącym naruszeniem prawa - art. 1 ust. 3 o scalaniu i wymianie gruntów; bez zgody jego rodziców, objęto scaleniem działkę siedliskową nr [...]; jej granicę zmieniono, zwężając wjazd na podwórze o około 1 m.,
- toczące się postępowanie nieważnościowe było przedmiotem oceny zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z 10 marca 2016 r., sygn. akt II OSK 1683/14), jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (wyroki z 24 sierpnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 528/09, z 11 lutego 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2751/13 oraz z 6 września 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1399/16); Sądy wskazały, że w sprawie miało miejsce naruszenie art. 1 ust 3 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów; jednak należy rozważyć, czy ewentualne skutki społeczno-gospodarcze naruszenia pozwalają na pozostawienie w obrocie prawnym wadliwej decyzji, objętej postępowaniem nadzwyczajnym; dopiero na podstawie analizy długotrwałych skutków faktycznych (w sferze posiadania) i prawnych (w sferze własności) możliwe jest sformułowanie konstatacji, czy pozostawienie w obrocie danego orzeczenia jest nie do zaakceptowania w praworządnym państwie; przy ocenie skutków społeczno-gospodarczych, które wywołuje rozstrzygnięcie objęte wnioskiem o stwierdzenie nieważności, musi być brany pod uwagę upływ czasu, jaki nastąpił od wydania decyzji,
- w rozumieniu art. 1 ust. 3 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, grunty pod zabudowaniami nie mogły być objęte scaleniem bez zgody ich właściciela (samoistnego posiadacza); zgoda ta nie mogła być domniemana - musiała być udzielona wyraźnie, ustnie lub na piśmie; przy tym ustne wyrażenie zgody powinno być utrwalone w protokole, włączonym do akt sprawy,
- z opinii, sporządzonej przez geodetę uprawnionego (p. J.C.), przyjętej [...] października 2012 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, dopuszczonej jako dowód w sprawie, wynika, że przed scaleniem gruntów nie było dostępnych danych liczbowych, określających przebieg granicy między działkami ew. nr [...] i [...]; nie istniała więc granica prawna między tymi działkami; dopiero w wyniku scalenia pierwotnie została ustalona granica między wydzielonymi działkami (nr [...] i [...]) w ten sposób, że "do punktów granicznych od strony ulicy wiejskiej i od strony pól" zostały wykorzystane miary z pomiaru z 1972 roku; wewnątrz siedlisk został zaprojektowany przebieg granic w linii prostej; potwierdza to szkic wyznaczenia projektowanych działek ew. nr [...]; tak zaprojektowana granica przebiega przez istniejące na tych działkach budynki gospodarcze,
- z dokumentacji, dotyczącej projektu scalenia gruntów wsi [...], zatwierdzonego decyzją 1978 roku, wynika, że nie uzyskano zgody właścicieli przedmiotowych gruntów na objęcie scaleniem ich gruntów pod zabudowaniami, a - w szczególności - na zaprojektowanie - bez ich zgody - nowych granic między tymi gruntami; prowadzenie prac projektowych w obszarze gruntów pod zabudowaniami oraz ustalenie granic między takimi gruntami, bez uwzględnienia ich stanu zagospodarowania i zgody ich właścicieli, wskazuje na oczywiste i bezsporne naruszenie art. 1 ust. 3 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów,
- analizując skutki społeczno-gospodarcze tego naruszenia, przedstawiono następujący stan faktyczny i prawny, jaki zaistniał po wydaniu decyzji z 1978 roku: po zatwierdzeniu ostateczną decyzją projektu scalenia wszyscy uczestnicy scalenia, w tym również rodzice Wnioskodawcy oraz rodzice Sąsiada, stali się - z dniem [...] sierpnia 1978 r. - posiadaczami wydzielonych im gruntów (protokół w sprawie wprowadzenia uczestników scalenia w posiadanie wydzielonych im w wyniku scalenia gruntów); granice poszczególnych działek zostały utrwalone na gruncie w dniach [...]-[...] sierpnia 1978 r. (protokół w sprawie utrwalenia projektu scalenia gruntów wsi [...]); ponadto decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów stanowiła tytuł do ujawnienia nowego stanu własności w księgach wieczystych; zatem grunty wydzielone w granicach ustalonych w wyniku scalenia, oznaczone jako działka ew. nr [...], stanowiły własność rodziców Wnioskodawcy, zaś oznaczone jako działka ew. nr [...], stanowiły własność rodziców Sąsiada; następnie własność działek oznaczonych nr [...] i [...] została przeniesiona, w drodze czynności prawnych, na następców prawnych; żądając stwierdzenia nieważności decyzji podnoszono, że rodzice Wnioskodawcy nie wiedzieli, że w wyniku scalenia zmieniono granicę między działkami ew. nr [...] i [...]; dlatego nie kwestionowali przyjętych w projekcie scalenia rozwiązań i nadal użytkowali grunty, według ostatniego ustalonego stanu posiadania; dopiero podczas prowadzenia czynności wznowienia znaków granicznych (w 2004 roku) Wnioskodawca dowiedział się, że postępowaniem scaleniowym zostały objęte również działki siedliskowe; już wówczas ustalono, odmienny od faktycznego użytkowania, przebieg granicy pomiędzy działkami ew. nr [...] i [...]; z takim przebiegiem granicy nie zgodził się Wnioskodawca, co doprowadziło do sporu granicznego; został on zakończony postanowieniem sygn. akt [...]; Sąd rozgraniczył nieruchomości, oznaczone nr [...] i [...], według granicy prawnej, ustalonej w wyniku scalenia gruntów oraz orzekł o obowiązku wydania spornego pasa gruntu; spowodowało to zwężenie działki ew. nr [...] o około 1 m.; utrudnia to Wnioskodawcy wjazd na działkę oraz korzystanie ze sprzętu rolniczego; skoro granica, ustalona w wyniku scalenia, pomiędzy działkami nr [...] i [...] jest w dalszym ciągu sporna, pomimo zakończonego rozgraniczenia nieruchomości w postępowaniu sądowym, także społeczno-gospodarcze skutki wydania decyzji scaleniowej wskazują na wystąpienie przesłanki rażącego naruszenia art. 1 ust. 3 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów,
- zgodnie z art. 156 § 2 K.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji m.in. gdy wywołała ona nieodwracalne skutki prawne; przez nieodwracalne skutki prawne rozumie się w orzecznictwie sądów administracyjnych taką sytuację, w której organ administracji nie może odwrócić skutków prawnych decyzji, działając w granicach własnych kompetencji (wyrok NSA o sygn. akt II OSK 1324/15 – dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"),
- decyzja z 1978 roku wywołała nieodwracalne skutki prawne, w części dotyczącej gruntów, oznaczonych po scaleniu, jako działki ew. nr [...] i [...]; w szczególności, co do przebiegu granicy między tymi działkami; działka ew. nr [...], wydzielona w wyniku scalenia rodzicom Sąsiada, stanowi obecnie jego własność na podstawie umowy darowizny, sporządzonej w formie aktu notarialnego; jest wpisana do księgi wieczystej; skutki umowy cywilno-prawnej, w postaci powstania prawa rzeczowego na nieruchomości, wpisanych do księgi wieczystej, w żaden sposób nie mogą zostać zniesione na podstawie decyzji organu administracji; przebieg granicy, pomiędzy działkami ew. nr [...] i [...], został też prawomocnie ustalony w postanowieniu sądu o sygn. [...],
- niezasadne są zatem zarzuty, sformułowane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, naruszenia art. 156 § 2 i art. 158 § 2 K.p.a. w zakresie ich nieuzasadnionego zastosowania, wobec błędnego przyjęcia, jakoby przejście własności działek - należących do rodziców Wnioskodawcy oraz Sąsiada - na osoby trzecie, w drodze czynności cywilnoprawnych (i ujawnienie tego w księgach wieczystych) było nieodwracalnym skutkiem prawnym,
- powołano również wyrok Trybunału Konstytucyjnego z [...] maja 2015 r., sygn. akt [...] (Dz. U. z 2015 r., poz. [...]); stwierdzono w nim, że art. 156 § 2 K.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od jej wydania nastąpił znaczny upływ czasu, a była ona podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji R.P.; Trybunał stwierdził ponadto, że istniejące obecnie rozwiązanie, które umożliwia stwierdzenie nieważności decyzji nawet po upływie kilkudziesięciu lat od dnia jej wydania, w sytuacji gdy korzystała z domniemania jej zgodności z prawem, narusza określoną w Konstytucji zasadę praworządności; podobna sytuacja występuje w danej sprawie; od wydania decyzji, na podstawie której rodzice Wnioskodawcy i Sąsiada stali się prawnymi posiadaczami wydzielonych im gruntów, upłynęło prawie 40 lat.
W skardze zarzucono naruszenie:
- art. 156 § 2 oraz art. 158 § 2 K.p.a., poprzez błędne przyjęcie, jakoby przejście własności działki ew. nr [...] na obecnego właściciela – Sąsiada, w drodze umowy darowizny, i ujawnienie tego faktu w księdze wieczystej oraz prawomocne ustalenie przez sąd przebiegu granicy pomiędzy działkami ew. nr [...] i [...] są nieodwracalnymi skutkami prawnymi decyzji z 1978 roku; tymczasem z przepisu tego - jak i ugruntowanego w orzecznictwie poglądu - wynika, że powstanie nieodwracalnych skutków prawnych musi być bezpośrednio związane z decyzją, będącą przedmiotem stwierdzenia nieważności; wskazane sytuacje do nich nie należą;
- art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a., upatrywane w zaniechaniu dokonania, przez prowadzący postępowanie organ, wszechstronnej i dokładnej oceny okoliczności niniejszej sprawy, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonującej treści; w konsekwencji przyjęto, że decyzja z 1978 roku wywołała nieodwracalne skutki prawne; tymczasem powody, wskazane przez organ jako wyczerpujące daną przesłankę, w żaden sposób nie świadczą o jej zaistnieniu; tym samym nie było podstaw do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia,
- art. 107 § 3 w zw. z art. 8 i art. 11 K.p.a., poprzez nienależyte uzasadnienie skarżonego rozstrzygnięcia; wyraża się to brakiem rzetelnego i przekonywującego wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierował się organ nie stwierdzając nieważności kwestionowanej decyzji; zawarte w uzasadnieniu ogólne stwierdzenia o nastąpieniu nieodwracalnych skutków prawnych, szczególnie w aspekcie braku analizy przez organ dorobku doktryny i judykatury w kwestii nieodwracalnych skutków prawnych decyzji, jak i zgromadzonego materiału dowodowego, są mało wiarygodne; tym samym naruszają zasady ogólne postępowania - przekonywania i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa,
- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji, przy:
- braku właściwie przeprowadzonej kontroli prawidłowości wydania własnej decyzji z [...] maja 2017 r.
- oparciu rozstrzygnięć organów obu instancji na wadliwym rozumieniu pojęcia nieodwracalnych skutków prawnych,
doprowadziło to do podjęcia błędnego rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu skargi wskazywano, że w judykaturze podkreślana jest konieczność wystąpienia bezpośredniego związku pomiędzy wydaniem decyzji a zdarzeniem, które miałoby stanowić nieodwracalny skutek prawny jej zaistnienia w obrocie. Wskazywano, że zbycie nieruchomości na rzecz osób trzecich nie było skutkiem wydania wadliwej decyzji. Wywodzono, że - na skutek czynności cywilnoprawnej -własność działki mogła przejść na osobę trzecią jedynie w takich granicach, w jakich przysługiwała ona zbywcy. Z kolei zawarte w księgach wieczystych dane korzystają z domniemania zgodności ze stanem faktycznym jedynie, gdy chodzi o wskazanie osoby właściciela, nie zaś granic nieruchomości. Podnoszono także błędne zrekonstruowanie stanu faktycznego. Mylnie przyjął organ, jakoby - po zakończeniu scalenia w 1978 roku – rodzice Wnioskodawcy i Sąsiada faktycznie objęli posiadanie wydzielonych działek siedliskowych wedle stanu prawnego, wynikającego ze scalenia. Nie były one oznaczone w terenie. Wnioskodawca o przebiegu granicy na mapach scaleniowych dowiedział się dopiero gdy powstał spór na gruncie - po 2000 roku.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym akcie.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga została oddalona. Nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Trafnie przywołał organ administracji istotne faktyczne uwarunkowania sprawy jak i znajdujące w niej zastosowanie przepisy, dokonując prawidłowej ich subsumpcji. Zasadnie wywieziono, że nie jest możliwe stwierdzenie nieważności decyzji z 1978 roku w żądanym przez Wnioskodawcę zakresie, wobec wywołania przez nią nieodwracalnych skutków prawnych (przeszkoda zakreślona art. 156 § 2 K.p.a.). Wobec uprzedniego szczegółowego zreformowania stanowisko organu, jego ponowne przytaczanie byłoby bezzasadne. Sąd argumentacji organ przyjmuje za własną, z niżej sformułowanymi - dwoma - zastrzeżeniami.
W rozpoznawanej sprawie nie było kwestionowane przez Wnioskodawcę wystąpienie przesłanek dla stwierdzenia nieważności decyzji z 1978 roku w kwestionowanym zakresie, wobec rażącego naruszenia prawa przy jej wydaniu. W takiej sytuacji ocena zaskarżonej do Sądu decyzji w danym zakresie (stwierdzono jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa) nie może wykraczać poza ramę, zakreśloną art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.). Nie mogły mieć wobec tego znaczenia sformułowane w skardze zarzuty, co do wadliwego zrekonstruowania przez organ stanu faktycznego w kwestii objęcia spornego pasa gruntu w posiadanie przez rodziców Sąsiadów - zaraz po wydaniu decyzji z 1978 roku. Mogłoby to ewentualnie odgrywać rolę, w kontekście oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, po wydaniu decyzji z 1978 roku (w ramach realizacji uprzednich wytycznych Sądu), gdy chodzi o jej skutki w sferze społecznej-ekonomicznej - przy rozważaniach, czy faktycznie doszło do rażącego naruszenia prawa. Jednak w danym zakresie sprawa nie jest sporna. W tej sytuacji bezzasadna byłoby ocena przez Sąd, czy organ trafnie wywodził, jakoby działka siedliskowa - w granicach określonych orzeczeniem w przedmiocie scalenia – została wówczas objęta w posiadanie przez rodziców Wnioskodawcy, wobec przywołanych przez organ dokumentów, które miałoby to potwierdzać. Kwestia ta nie ma znaczenia dla wyniku sprawy.
Może budzić także pewne wątpliwości celowość powołania przez organ administracji w uzasadnieniu zaskarżonego aktu wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt [...]. Dotyczy on kwestii stwierdzania nieważności decyzji nie odnosząc się wprost do zagadnienia wystąpienia ich nieodwracalnych skutków prawnych. Wyrażone w nim tezy - dotyczące reguły wykładania przepisów, tak aby zapewnić stabilność stanów prawnych wykreowanych na podstawie ostatecznych decyzji, będących podstawą nabycia praw lub ekspektatywy w danym zakresie - można odnosić wprawdzie pośrednio do kwestii właściwego rozumienia pojęcia nieodwracalnych skutków prawnych. Jaka była intencja przywołania danego orzeczenia nie wynika jednak wprost z uzasadnienia zaskarżonego aktu.
Sąd nie podzielił natomiast argumentacji skargi, z następujących przyczyn:
- trafnie podnosi wprawdzie Wnioskodawca, że - w szeregu orzeczeń sądowych - podkreślana jest rola bezpośredniego związku pomiędzy wydaniem wadliwej decyzji a skutkiem prawnym, ocenianym jako nieodwracalny; wskazuje się, że skutek może być uważany za następstwo wydanie decyzji, tylko gdy bezpośrednio z niej wynika; nie zaś gdy jest następstwem późniejszych, innych zdarzeń prawnych; w orzecznictwie sądowym nie ma jednak w danym zakresie jednolitości; w ocenie Sądu, w tym składzie, trafne są te poglądy, wyrażone dotąd konsekwentnie w judykaturze, gdzie wskazywano, że przeniesienie własności nieruchomości, chronione rękojmią dobrej wiary ksiąg wieczystych, jest nieodwracalnym skutkiem prawnym - wyklucza możliwość wyeliminowania z obrotu orzeczeń, w wyniku których wydania rzeczy te były uprzednio nabyte, co odnosić wypada także do granic nieruchomości; nie zmienia tego także okoliczność nabycia nieodpłatnego (tak np. wyrok NSA o sygn. akt II OSK 2986/12 - dostępny w CBOSA); analogiczne stanowisko wyrażano w innych orzeczeniach, wskazując np. że nie można wyeliminować z obrotu wadliwego orzeczenia nacjonalizacyjnego, gdy daną nieruchomość skutecznie oddano w użytkowanie wieczyste (np. wyrok NSA o sygn. akt I OSK 1480/12 - dostępny w CBOSA); w takiej sytuacji nie można uznać za zasadny zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, zakreślającego przesłanki negatywne orzeczenia o stwierdzenia nieważności decyzji - wobec wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych; niezasadne są także zarzuty skargi, dotyczące braku właściwego wyjaśnienia sprawy, czy prawidłowego uzasadnienia decyzji; nie podzielanie przez wnoszącego skargę stanowiska organu, gdy chodzi o określone rozumienie przepisu, nie może być wiązane z brakiem wyjaśnienia sprawy, czy wyczerpującego uzasadnienia orzeczenia; w rozpoznawanym przypadku organ jednoznacznie wskazał, wobec jakich okoliczności i przy jakich uwarunkowaniach prawnych, skonstatował istnienie przeszkody dla stwierdzenia nieważności decyzji z 1978 roku, pomimo że dotknięta jest ona kwalifikowaną wadliwością,
- nie do zaakceptowania jest - prezentowana w skardze - koncepcja, jakoby nabycie nieruchomości na rzecz Sąsiada (od jego rodziców) mogło dotyczyć wyłącznie działki siedliskowej w granicach sprzed wydania decyzji z 1978 roku, skoro w danym zakresie orzeczenie o zatwierdzeniu projektu scalenia było kwalifikowanie wadliwe; trzeba mieć na uwadze, że generalnie procedura scalenie nieruchomości skutkuje pierwotnym nabyciem gruntów w granicach określonych orzeczeniem o scaleniu; wprawdzie, w rozpatrywanym przypadku, przydzielone działki odpowiadały generalnie położeniu tych objętych scaleniem - choć granicę pomiędzy nimi wytyczono według innego przebiegu; sytuacją nagminnie jednak występującą przy scaleniach jest wejście w posiadanie działek w całkiem innej lokalizacji; nie do zaakceptowania jest koncepcja, aby – dla potrzeb obrotu nieruchomościami powstałymi na skutek procedury scaleniowej - wiara publiczna ksiąg wieczystych mogła być odnoszona wyłącznie do ujawnionej tam osoby właściciela nie zaś granic nieruchomości, wyodrębnionej w wyniku scalenia; o ile w procedurze scaleniowej dopuszczono się określonych nieprawidłowości, prowadziłoby to do zachwiania pewności obrotu gospodarczego; zasadnym jest zatem przyjęcie, że - na dzień, gdy decyzja z 1978 roku stała się ostateczna - doszło do nabycia gruntów w granicach, wynikających z tego orzeczenia; nieruchomość w takich granicach przeszła - w następstwie stosownych czynności cywilnoprawnych - na Sąsiada zaś ich skutki nie mogą być zniesione przez podjęcie określonych czynności przez organ administracji,,
- podobnie ma się rzecz ze skutkami orzeczeniem w przedmiocie rozgraniczenia (sygn. akt [...]); jeżeli stosowne czynności w przedmiocie domniemanych nieprawidłowości, co do przebiegu granicy działek siedliskowych, wynikających z decyzji z 1978 roku, nie zostały przeprowadzone przed wydaniem przez Sąd ostatecznego orzeczenia w sprawie rozgraniczenia, rozstrzygnięcie w przedmiocie przebiegu granicy, gdzie odwołano się do skutków decyzji scaleniowej stanowi nieodwracalny skutek prawny; możliwości zniesienia postanowienia sądu powszechnego pozostają bowiem poza kompetencjami organów administracji.
Wobec powyższych uwarunkowań, słusznie skonstatował organ wystąpienie przeszkody dla stwierdzenia nieważności decyzji z 1978 roku w stosownym zakresie. Bezzasadne są więc wyrzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, zakreślających granice możliwość orzeczenia w danym przedmiocie, jak i postępowania, co do obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy oraz uzasadnienie rozstrzygnięcia oraz w kwestii wystąpienia przesłanek wydania decyzji o utrzymaniu w mocy aktu, wobec wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.
W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy, nie ujawniły wad tego rodzaju, które mogłyby prowadzić do jej uchylenia.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło