IV SA/Wa 3254/16
WyrokWSA w Warszawie2017-05-18
Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Leszek Kobylski, Iwona Owsińska-Gwiazda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia budowy kurników została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności w zakresie oceny oddziaływania na środowisko, analizy wariantów, uwzględnienia opinii biegłych oraz udziału społeczeństwa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się do kryterium legalności, a stwierdzone uchybienia muszą mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie organy prawidłowo oceniły raport o oddziaływaniu na środowisko, uwzględniły wyniki uzgodnień i opinii wyspecjalizowanych organów, zapewniły udział społeczeństwa, a zarzuty skarżącej dotyczące wadliwości raportu i postępowania nie znalazły potwierdzenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla budowy dwóch kurników. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym wadliwość raportu o oddziaływaniu na środowisko, brak analizy wariantów, nieuwzględnienie opinii biegłych oraz naruszenie praw obywatelskich i środowiska. Organy administracji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymały w mocy decyzję Burmistrza, uznając, że przedsięwzięcie nie narusza przepisów prawa i może być realizowane pod określonymi warunkami.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski (spr.), sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2017 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę
Skarga w rozpoznawanej sprawie została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności:
Wnioskiem z dnia [...] listopada 2014 r. Państwo J. i K. T. wystąpili o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch kurników wraz z obiektami towarzyszącymi na działce nr [...] w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...].
Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. znak: [...], Burmistrz [...], działając na podstawie art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 2013 poz.1235), zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2015 r. znak: [...], Burmistrz [...] ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch kurników wraz z obiektami towarzyszącymi na działce o nr ewid. [...] w miejscowości [...], gmina [...].
Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, z zachowaniem ustawowego terminu, wniosła B. K.
W odwołaniu wniosła o wycofanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego jako naruszającej normy obowiązującego prawa i szkodliwej społecznie oraz zagrażającej środowisku i zdrowiu ludzkiemu. Zaskarżonej decyzji odwołująca się zarzuciła naruszenie art. 6,7,9,11 kpa statuujących zasady, praworządności, prawdy obiektywnej, udzielania informacji, wyjaśniania zasadności przesłanek oraz przepisów art. 75,76,77 kpa. Zdaniem odwołującej się nie zostało dopuszczone wiele dowodów w sprawie oraz do wielu organ się nie odniósł.
Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. wydaną w sprawie [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło zaskarżoną decyzje do ponownego rozpoznania.
Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. Nr [...] Burmistrz [...] ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch kurników wraz z obiektami towarzyszącymi na działce o nr ewid. [...] w miejscowości [...], gmina [...].
Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], z zachowaniem ustawowego terminu, wniosła Pani B. K. W odwołaniu odwołująca się wniosła o wycofanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego jako naruszającej normy obowiązującego prawa i szkodliwej społecznie oraz zagrażającej środowisku i zdrowiu ludzkiemu. Zaskarżonej decyzji odwołująca się zarzuciła naruszenie art. 6,7,9,11 kpa statuujących zasady: praworządności, prawdy obiektywnej, udzielania informacji, wyjaśniania zasadności przesłanek oraz przepisów art. 75,76,77 kpa. Zdaniem odwołującej się nie zostało dopuszczone wiele dowodów w sprawie oraz do wielu organ się nie odniósł.
Po rozpoznaniu odwołania SKO w [...] (dalej także jako: "SKO" lub "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] października 2016r. znak [...] (będącej przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie), orzekło o utrzymaniu w całości w mocy zaskarżonej decyzji Burmistrza [...].
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy powołał następującą argumentację:
Stwierdził, że materialnoprawną podstawę wydanej w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko.
Zaskarżona decyzja dotyczy określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch kurników wraz z obiektami towarzyszącymi na działce o nr ewid. [...] w miejscowości [...], gmina [...].
Zgodnie z art. 71 Ustawy, realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze lub mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (w tym drugim wypadku, jeśli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania został stwierdzony) jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na tę realizację. Przedmiotowe przedsięwzięcie, co nie budzi zastrzeżeń stron, jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. znak: [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wyraził opinię o możliwości odstąpienia od konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch kurników wraz z obiektami towarzyszącymi na działce nr [...] w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...].
Natomiast postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. znak: [...], Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch kurników wraz z obiektami towarzyszącymi na działce nr [...] w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...].
W związku z powyższym postanowieniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...], Burmistrz [...] uznał za konieczne przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego budowie dwóch kurników wraz z obiektami towarzyszącymi na działce nr [...] w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...]. Burmistrz [...] ustalił zakres raportu zgodny z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. ze szczególnym uwzględnieniem:
1. oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na powietrze atmosferyczne,
2. gospodarki ściekowej,
3. gospodarki odpadami,
4. oddziaływania akustycznego planowanego przedsięwzięcia,
5. analizy możliwych konfliktów społecznych, związanych z planowanym przedsięwzięciem wraz propozycjami ich łagodzenia.
W dniu 10 marca 2015 r. Burmistrzowi [...] przedłożony został raport o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia, uzupełniony w dniu 30 kwietnia 2015 r.
Pismem z dnia [...] czerwca 2015r. znak: [...] Burmistrz [...], działając na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. poinformował o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w ramach którego przystępuje się do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch kurników wraz z obiektami towarzyszącymi na działce nr [...] w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...]. Jednocześnie organ poinformował, iż zainteresowane osoby mogą zapoznać się z materiałem dowodowym oraz składać uwagi i wnioski, a nadto poinformował, że w dniu [...] czerwca 2015r. w siedzibie UM w [...] odbędzie się rozprawa administracyjna otwarta dla społeczeństwa.
Zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy, jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz zasięga opinii organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3 i pkt 10-18.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. znak: [...], Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji. W niniejszej sprawie po uchyleniu decyzji przez Kolegium zostało przeprowadzone ponowne uzgodnienie z właściwymi organami. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. Znak [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie wyraził swojego stanowiska w ustawowym terminie, a zgodnie z art. 78 ust. 4 ustawy niewydanie opinii traktuje się jak brak zastrzeżeń.
Ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza organ właściwy do wydania tej decyzji - w niniejszej sprawie burmistrz (art. 61 ust. 2 w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 4 Ustawy). W ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między wymienionymi elementami, a także możliwości zapobiegania oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu (art. 62 ust. 1 Ustawy). Istotnym źródłem wskazanej oceny oddziaływania na środowisko jest złożony przez inwestora wraz z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Dokumentem, który miał podstawowe znaczenie w sprawie, jest raport dotyczący oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, sporządzony przez osoby posiadające w tym zakresie niezbędną wiedzę. Sporządzony i przedłożony w przedmiotowej sprawie raport o oddziaływaniu na środowisko jest zgodny z art. 66 ustawy, a zawarte w nim warunki realizacji przedsięwzięcia i projektowane rozwiązania chroniące środowisko zostały zaproponowane racjonalnie i adekwatnie do charakteru i skali oddziaływania inwestycji na środowisko. Raport określa oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia zarówno na etapie jego realizacji jak i eksploatacji. W uzupełnionym raporcie zostały uzupełnione i doprecyzowane opisy analizowanych wariantów, w tym racjonalnego wariantu alternatywnego wraz z uzasadnieniem ich wyboru oraz uzasadnienie proponowanego przez inwestora wariantu ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko.
Raport został również uzupełniony o warunki składowania obornika w sytuacji gdy nie będzie możliwości jego odbioru podczas czyszczenia kurników (str. 2 uzupełnienia nr 2 raportu).
Jak wynika z treści sporządzonego w niniejszej sprawie raportu dotyczącego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, projektowana inwestycja nie będzie stwarzać znacznych zagrożeń dla środowiska, w tym dla zdrowia i życia ludzi, pod warunkiem prawidłowej eksploatacji oraz zastosowania zalecanych w raporcie rozwiązań technicznych i określonych postanowieniem uzgadniającym warunków realizacji przedsięwzięcia. Raport zawiera szczegółowy opis inwestycji, jej umiejscowienie, opis środowiska przyrodniczego w otoczeniu planowanej inwestycji.
Nadto należy podkreślić, iż po przeanalizowaniu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny oraz Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] wydali postanowienia, w których uzgodnili realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.
Zaskarżona decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa warunki realizacji przedsięwzięcia, zobowiązując inwestora do zachowania określonych wymogów, tak aby zminimalizować wpływ tego przedsięwzięcia na środowisko i uwzględnia wszystkie warunki realizacji przedsięwzięcia wskazane w wydanym postanowieniu przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.
Podsumowując w ocenie Kolegium realizacja przedsięwzięcia zgodnie z wytycznymi decyzji oraz przy założonych w raporcie o oddziaływaniu na środowisko rozwiązaniach minimalizujących negatywne oddziaływania, nie powinna powodować zagrożenia dla środowiska naturalnego.
Odnosząc się do odwołania złożonego przez panią B. K. oraz podnoszonych w nim zarzutów Kolegium wskazuje, iż w świetle przeprowadzonego ponownie postępowania i zebranego materiału w sprawie są one bezpodstawne. Ze względów wskazanych powyżej na uwzględnienie nie zasługują zarzuty dotyczące raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Sporządzony i uzupełniony raport spełnia wymagania art. 66 ustawy.
Nadto Kolegium wskazuje, iż w przypadku zanieczyszczeń emitowanych do powietrza nie dla wszystkich zostały określone standardy jakości. W obowiązujących przepisach prawa brak jest norm regulujących stężenie związków złowonnych, zatem wobec powyższego trudno jest wskazać w takiej sytuacji na obiektywne naruszenia w tym zakresie, jak również określić normy działania, które takiego naruszenia nie powodują. Dopóki nie zostaną wprowadzone w tym zakresie uregulowania prawne, wskazywanie na odczuwalność tych związków (odorów) zawsze będzie miało charakter subiektywny, nie dający się porównać z żadnymi ogólnymi normami.
Również analizując wskazane w odwołaniu zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych przepisów postępowania administracyjnego, kolegium nie dopatrzyło się ich naruszenia. Nie zostały naruszone art. 6,7,8,11 k.p.a. Strony postępowania zostały poinformowane o czynnościach podejmowanych w toku postępowania.
Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję pismem z dnia 23 listopada 2016r. złożyła B. K. ( dalej także jako: "skarżąca").
Zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza [...] skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art.6, art.7, art.8, art.9, art.10, art.11, art.28, art.75, art.77, art.78, art.80, art.81, art.84, art.85 kpa w sposób, który w sposób istotny mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Ponadto skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art.66 ust.1 pkt. 5-8, 17 art.81 ust.1 ustawy o.o.ś, art.art.6 ust.2, art.44, art.53 ustawy Prawo ochrony środowiska, art.68 Konstytucji RP.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji.
W uzasadnieniu obszernej skargi skarżąca podniosła, że w wyniku planowanej inwestycji zostały naruszone prawa obywatelskie mieszkańców miejscowości [...] oraz "niemego interesariusza" jakim jest środowisko.
W treści skargi skarżąca dokonała krytycznego odniesienia się do poszczególnych zagadnień, które były przedmiotem analizy w przedłożonym przez inwestorów raporcie oraz oceny przez organy procedujące w sprawie.
I tak oceniając dokonaną w przebiegu postępowania inwentaryzację przyrodniczą oraz środowiska wodno-gruntowego skarżąca wskazała, że raporty inwestora w zakresie inwentaryzacji przyrodniczej są drastycznie wadliwe formalnie i merytorycznie. Burmistrz miał raczej pełną świadomość tych faktów, GDOŚ także, SKO także. "Nie zauważono" protestów strony i 350 protestujących w tej kwestii, "nie zauważono" próśb o własną analizę organu w tej kwestii, nie przesłuchano świadków, nie wzięto pod uwagę dowodów w postaci zdjęć i wysoce merytorycznych koreferatów wykonanych przez rzeczoznawców IOŚ-PIB. Bez podania przyczyn. Nie dokonano własnej analizy organu w tej kwestii. Z pełną świadomością przekłamano rzeczywisty stan środowiska.
To jest bezprawne i nieuzasadnione żadną przesłanką nadużycie ze strony organów podejmujących decyzje w niniejszej sprawie.
W odniesieniu do kwestii obornika skarżąca wskazuje, że kwestia obornika w przedmiotowej sprawie jest na tyle niedoprecyzowana, iż budzi uzasadnione wątpliwości co do zasadności wydanej przez Burmistrza [...] decyzji [...], oraz SKO z dnia [...].10.2016r. SKO w poprzedniej decyzji [...] z dnia [...].03.20016r. uznało (na str. 7) niedoprecyzowanie w kwestii obornika, za powód do uchylenia zaskarżonej decyzji [...], dając wyraźny dowód ułomności raportu inwestora, decyzji Burmistrza i uzgodnień RDOŚ-ia.
Ponowne postępowanie i ponowna decyzja Burmistrza [...] [...] w dalszym ciągu nie wyjaśniły kwestii obornika jednoznacznie i w zgodzie z obowiązującymi przepisami. Jednak SKO w obecnej decyzji [...] nie odniosło się do tej kwestii wystarczająco precyzyjnie pozostawiając tę kwestię w niezgodzie z obowiązującymi przepisami.
Według poglądów skarżącej albo obornik traktuje się jako odpad i nakazuje przekazywanie go wyłącznie do produkcji podłoża pieczarek, albo przekazuje się obornik "zainteresowanym nabywcom: i obornik będzie "wykorzystywany rolniczo", a wtedy organa decyzyjne jak RDOŚ, Burmistrz i SKO nakazują budowę płyty obornikowej i realizację przepisów dyrektywy wodnej, ustawy z 10.07.2007r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. 2015 poz. 625 z późn. zm.), ustawy z 11.03.2004r o ochronie zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. 2014, poz. 1539 z późn. zm.), art 66 OOŚ, biorąc dodatkowo pod uwagę fakt, iż rzecz dotyczy starorzecza winnego być dodatkowo chronionego na mocy tzw. Dyrektywy Siedliskowej.
Sprzeczne informacje organów w tej kwestii dają ciche i zakamuflowane przyzwolenie inwestorowi na zbywanie obornika jako nawozu z pominięciem wszelkich przepisów w tej kwestii. Jest to kryminogenne. Powyższe zarzuty zdecydowanie uzasadniają wycofanie z obrotu prawnego decyzję SKO [...] i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] [...] jako jawnie naruszające przepisy prawa i zagrażające środowisku, które winno być objęte ochroną.
W odniesieniu do zagadnienia wariantowania zawartego w raporcie przedłożonym przez inwestorów, skarżąca stwierdza, że wymóg "wariantowania" jest w przedmiotowej sprawie niedoprecyzowany, od początku w zawoalowany sposób forsujący wariant inwestora, a przy braku wymaganych prawem obliczeń kumulacyjnych, przekłamaniu inwentaryzacji przyrodniczej i środowiska wodno-gruntowego, w sytuacji gdy tuczarnie mają być lokalizowane blisko zabudowy mieszkaniowej zaczynam wątpić czy niniejsza sprawa to tylko przekroczenie przepisów KPA i art 66 ooś. Ogrom wielorakich przekroczeń, które hurtem sprzyjają li tylko interesowi finansowemu inwestora jest zatrważający.
Prezentując zagadnienia związane z generowanym przez planowana inwestycję hałasem, skarżąca podnosi, że temat hałasu jakim tuczarnie miałyby obciążyć okolicznych mieszkańców, jest niedoprecyzowany, w moim głębokim przeświadczeniu nie doszacowany i mimo wezwań administracyjnych (i oczywiście protestujących) inwestor nie przedstawił do dzisiaj obliczeń kumulacyjnych, szczególnie z hałasem drogi wojewódzkiej przebiegającej tuż przy południowych ścianach wielu domostw [...], w sytuacji gdy tuczarnie mają być posadowione na północy ich domów. Takie dwa kleszcze hałasu z dodatkiem hałasu samolotów sportowych z pobliskiego lotniska [...], czy samolotów z niedalekiego [...].
Stwierdzając, że na terenie planowanej inwestycji będą następujące źródła hałasu: 1/ 27 wentylatory dachowe do 78dB każdy
2/ 4 wentylatory szczytowe do 89,4 dB każdy agregat 96,7dB
oraz hałas powodowany przetaczaniem paszy do silosów, hałas powodowany przez samochody obsługujące inwestycję, po dodaniu kumulacyjnego hałasu z drogi wojewódzkiej, oraz hałasu samolotów na podejściu do lotniska w [...] czy samolotów sportowych i paralotni z pobliskiego lotniska w [...], trudno zgodzić się z inwestorem, iż hałas nie przekroczy "norm".
Przedstawiając zagadnienia związane z oddziaływaniem planowanej inwestycji na zdrowie ludzkie, skarżąca podnosi, że ani ją, ani okolicznych mieszkańców nie zadowalają mgliste zapewnienia organów iż inwestycja została zaakceptowana przez kompetentne, fachowe organy, w sytuacji braku przedstawienia konkretnych opinii medycznych. Skarżąca powołuje się na przedłożony koreferat opracowany przez IOŚ-PIB, który stwierdza, że w raporcie brak jest jakiejkolwiek analizy przedsięwzięcia na zdrowie i warunki życia ludzi.
Na podstawie tych danych skarżąca stwierdza, że skoro planowana inwestycja nie została oparta na wymaganej prawem analizie oddziaływania na zdrowie ludzi, to kierując się zasadą przezorności, art. 68 Konstytucji RP i zapisami Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka oraz Konstytucji Światowej Organizacji Zdrowia należałoby w przedmiotowej sprawie uznać za zasadny inny wariant lokalizacyjny, na terenach znacznie oddalonych od siedzib ludzi, jako najwłaściwszy wariant alternatywny dla planowanej inwestycji inwestora.
Odnosząc się krytycznie do przeprowadzonego w sprawie postępowania uzgadniającego warunki środowiskowe planowanego przedsięwzięcia z RDOŚ i PPIS, skarżąca podnosi, że w ślad za ułomnym raportem inwestora, uzgodnienia RDOŚ miały wiele błędów merytorycznych. Natomiast Burmistrz [...], z pominięciem zgromadzonego materiału dowodowego, bez własnej analizy merytorycznej, oparł swą decyzję tylko na uzgodnieniu kompetentnego organu, tj. RDOŚ.
W podsumowaniu na str. 23-24 pisma skarżąca wylicza enumeratywnie następujące nieprawidłowości jakich dopuściły się organy w niniejszej sprawie:
-/ brak prawidłowego wariantu alternatywnego
-/ brak uwzględnienia koreferatu IOŚ-PIB z 2015r., jako dowodu w sprawie
-/ uniemożliwienie zapoznania się organu z koreferatem IOŚ-PIB z 2016r. przez wydanie pośpiesznej decyzji przed ukończeniem prac rzeczoznawców z IOŚ-PIB
-/ nieuwzględnienie przepisów krajowych w przypadku obornika
-/brak wskazania oddziaływania przedsięwzięcia na krajobraz i wzajemne oddziaływanie między elementami środowiska
-/ brak opisu metod prognozowania oddziaływania dla niektórych elementów środowiska, brak oceny stwierdzonych oddziaływań pod kątem ich charakteru, czasu trwania, trwałości skutków brak wskazania trudności wynikających z niedostatków techniki lub luk we współczesnej wiedzy jakie napotkano opracowując raport
-/ brak ostatecznie określonej maksymalnej ilości hodowanego drobiu
-/ brak opisania metod prognozowania oddziaływań, brak obliczeń oddziaływań skumulowanych
-/ brak załącznika z danymi wejściowymi do programu komputerowego SON 2, brak oceny zagrożenia w trakcie okresów smogowych
-/ błędne założenie że brak "norm" pozwala zakładać iż nie ma zagrożenia dla zdrowia ludzkiego (zwłaszcza w sytuacji gdy dla wielu zanieczyszczeń emitowanych przez tuczarnie bezpieczna granica dla zdrowia w praktyce nie istnieje, a najniższy poziom pyłu PM 2,5 dla jakiego możliwe jest już szacowanie skutków zdrowotnych wynosi 10mg/m3 (czyli często poniżej wartości tła), a pył ten charakteryzuje się wysokim współczynnikiem ryzyka dla zdrowia i łatwością przenikania wszelkich barier)
-/ brak jakiejkolwiek analizy oddziaływania przedsięwzięcia na zdrowie i warunki życia ludzi
-/ brak analizy emisji ze środków transportu obsługującego inwestycję
-/ błędny opis przewidywanego oddziaływania inwestycji na środowisko gruntowo-wodne
-/ brak uwzględnienia istniejących rzeczywistych w rejonie przedsięwzięcia warunków hydrogeologicznych
-/ nie uwzględnienie sezonowych wahań zwierciadła wód gruntowych
-/ wykorzystanie nieaktualnych danych dotyczących występowania Głównych Zbiorników Wód Podziemnych
-/brak odniesienia do Ustawy o nawozach i nawożeniu
-/ nieprawidłowa charakterystyka populacji zwierząt na przedmiotowym terenie
-/ brak wyjaśnienia dotyczącego ochrony starorzecza nad którym miałyby powstać planowane tuczarnie
-/ całkowita niezgodność ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy [...]
-/ brak zbadania przez organ czy działki znajdujące się w strefie oddziaływania inwestycji mogą być zabudowane budynkami (tereny siedliskowe), a jeżeli tak to czy nie został na tych terenach przekroczony poziom hałasu i innych oddziaływań
-/ brak sumiennego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, zastosowanie zasady swobodnej oceny dowodów bez jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego
-/ brak odniesienia się do wszystkich zarzutów koreferatu IOŚ-PIB z 2015r.
-/ brak odniesienia się do wszystkich zarzutów koreferatu IOŚ-PIB z 2016r.
-/ brak odniesienia się do wszystkich zarzutów Stowarzyszenia [...]
-/ brak odniesienia się do wszystkich zarzutów strony
-/ brak odniesienia się do wszystkich zarzutów protestujących
-/ brak własnej analizy organu
-/ wadliwe zastosowanie macierzy Leopolda przez niedostosowanie jej do analizowanego typu przedsięwzięcia, a tym samym zaniżenie faktycznych oddziaływań inwestycji
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 9 maja 2017r. skarżąca poinformowała, że z dniem 19.04.2017r. rozpoczęła na swojej nieruchomości prowadzenie działalności agroturystycznej. W tym stanie rzeczy planowana inwestycja budowy przemysłowych tuczarni drobiu pozostaje w jawnej sprzeczności z działalnością agroturystyczną, ekologicznymi terenami. Wnosi o zastosowanie przez inwestora innego wariantu lokalizacyjnego przedsięwzięcia z dala od gospodarstwa agroturystycznego, ekologicznych terenów starorzecza z gatunkami chronionymi i budynków mieszkalnych.
Swoje stanowisko pismem z dnia 10 maja 2017r. zajął uczestnik niniejszego postępowania, Stowarzyszenie [...]. Stowarzyszenie poparło skargę B. K., wniosło o uchylenie skarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.
Podniosło, że główną wadą Raportu środowiskowego przedłożonego przez inwestorów, jest brak kompleksowej oceny środowiskowej, w tym także wariantu postępowania z obornikiem, pozostawiając w tej materii dowolność inwestorowi.
Jednocześnie raport nie zawiera wystarczającej analizy warunków hydrogeologicznych, a tego rodzaju uwarunkowania mają duży wpływ na możliwość wykorzystania rolniczego odchodów zwierzęcych o dużej zawartości azotu.
W ocenie Stowarzyszenia [...] raport OOŚ na podstawie którego zostały wydane w sprawie decyzje, jest dokumentem z licznymi brakami, których w trakcie postępowań administracyjnych nie usunięto. Konsekwencją było wydanie przez organy decyzji nie spełniających podstawowych kryteriów dokumentu ustalającego uwarunkowania środowiskowe, które określają przyszłe zachowania przedsiębiorcy w odniesieniu do środowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a.)
Przede wszystkim wskazać trzeba, że kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sąd administracyjny ustawodawca wyznaczył tylko jedno kryterium – legalności, czyli zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.). Jednocześnie uwzględniając wskazane kryterium prawodawca upoważnił sąd administracyjny wyłącznie do dwojakiego rodzaju rozstrzygnięć w przypadku skarg na działalność administracji publicznej: kasatoryjnych (eliminujących z obrotu prawnego) lub oddalających skargę - zastrzegając, że wyroki kasatoryjne może wydać wyłącznie, gdy stwierdzi: naruszenie prawa procesowego (które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub stanowiące podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – art. 145 § 1 pkt 1c i pkt 1b p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa materialnego (które miało wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a.). Z kolei dostrzeżenie przez sąd administracyjny kwalifikowanych wad kontrolowanej decyzji (wymienionych enumeratywnie w art. 156 k.p.a.) skutkuje stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Powyższe oznacza, że tylko takie uchybienia zaskarżonej decyzji prowadzą do jej eliminacji z obrotu prawnego, które miały wpływ na wynik sprawy tzn. bez których popełnienia decyzja ta miałaby inną treść (zawierałaby inne rozstrzygnięcie) niż jej kontrolowane brzmienie.
Nadto, kontrola sprawowana przez sąd administracyjny, w tym możliwość wzruszenia zaskarżonej decyzji, nie może pozostawać w oderwaniu od specyfiki postępowania, w której decyzja jest wydawana i specyfiki przedmiotu tej decyzji. Należy pamiętać, że zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa tzn. nie tylko są zobligowane do stosowania obowiązujących w dacie orzekania przepisów (zasada legalności, sformułowana również w art. 6 k.p.a.), ale też powinny uwzględniać cel, z jakim ustawodawca wprowadza do porządku prawnego określone regulacje (zasada praworządności).
Powyższe wywołuje konkretne konsekwencje w przypadku kontrolowania przez sąd administracyjny decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia (tzw. decyzji środowiskowej).
Z przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353, zwanej dalej "u.o.ś" lub "ustawą środowiskową") wynika bowiem, że zasadą jest wydanie decyzji środowiskowej– określenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, gdyż odmowa jej wydania następuje tylko w ściśle określonych przypadkach wskazanych expressis verbis przez ustawodawcę (art. 80 ust. 2, art. 77 ust. 1, art. 81 ust. 2, art. 81 ust. 3, art. 81 ust. 1 tej ustawy). Opisane założenie ustawodawcze jest zrozumiałe w kontekście cech decyzji środowiskowej, która – co należy podkreślić – służy jedynie ocenie następstw dla środowiska, wynikających z realizacji konkretnego przedsięwzięcia, ale nie przesądza samej możliwości przystąpienia do jego realizacji. Inaczej rzecz ujmując – rolą postępowania środowiskowego jest zidentyfikowanie negatywnych skutków wykonywania i późniejszej eksploatacji inwestycji oraz wskazanie działań, które mają im zapobiec lub je zminimalizować do poziomu zgodnego z prawem, a nie wydanie generalnej zgody na wykonanie przedsięwzięcia.
Zauważyć też należy, że mimo, iż to na organie wydającym decyzję środowiskową spoczywa główny ciężar oceny dopuszczalności realizacji inwestycji z punktu widzenia ochrony środowiska, to jednak ustawodawca umożliwił mu wykorzystanie szeregu elementów pomocniczych tak, by jego ocena była wszechstronna i wieloaspektowa. Wskazanymi elementami są m.in. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który powinien spełniać wymagania określone w art. 66 ustawy środowiskowej; postępowanie wpadkowe uzgodnieniowe, w którym uzyskuje się opinie wyspecjalizowanych organów uzgadniających, także wydane po analizie przedłożonego przez inwestora raportu; zapewnienie udziału społeczeństwa na etapie przygotowywania i wydawania decyzji środowiskowej. Nadto, jeśli zdaniem organu w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko prowadzonym przed wydaniem decyzji lokalizacyjnej nie jest możliwe zidentyfikowanie wszystkich następstw funkcjonowania przedsięwzięcia, możliwe jest nałożenie obowiązku ponownej oceny oddziaływania na środowisko oraz wykonania analizy porealizacyjnej.
Odnosząc powyższe do sprawy niniejszej wskazać trzeba, że zaskarżona decyzja środowiskowa – wbrew zarzutom skargi – nie budzi istotnych zastrzeżeń z punktu widzenia jej zgodności z przepisami prawa. Dotyczy ona, co było bezsporne w sprawie, inwestycji zaliczającej się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71), dla których było wymagane sporządzenie raportu. Raport taki został przez inwestora przedłożony a na zobowiązanie RDOŚ przedłożony został także obszerny aneks do raportu. Czynności organu polegające na ocenie i weryfikacji raportu, uzyskaniu wymaganych prawem uzgodnień i opinii oraz zapewnieniu możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu zasługują na akceptację jako przeprowadzone kompleksowo i wszechstronnie, zgodnie z zasadami procedury wymagany dla danej kategorii spraw.
Organy obydwu instancji wykazały – w sposób niebudzący wątpliwości Sądu – że brak było podstaw do odmowy wydania decyzji środowiskowej, wskazanych w ustawie.
Zgodnie z wymogami art. 80 ust. 1 ustawy środowiskowej organy wzięły pod uwagę:
1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;
2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;
3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;
4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.
Jeśli chodzi o uzgodnienia, to inwestycja została pozytywnie uzgodniona postanowieniem RDOŚ z dnia [...] czerwca 2016r., natomiast Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie wyraził swojego stanowiska w ustawowym terminie, a zgodnie z art.78 ust.4 ustawy o.o.ś niewydanie opinii traktuje się jak brak zastrzeżeń.
Warunek uzgodnienia z właściwymi organami wynika z art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej, przy czym samo uzgodnienie nie ma charakteru wyłącznie pomocniczego, ale wiążący w tym sensie, że nie jest możliwe wydanie decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego, ale także nie jest możliwe określenie w pozytywnej decyzji środowiskowej warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny niż uczynił to organ uzgadniający (vide wyroki: z dnia 22 września 2015 r. w sprawie II SA/Bd 23/15; z dnia 27 lutego 2014 r, w sprawie IV SA/Po 717/13 i powołane w nich orzecznictwo, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA).
W sprawie niniejszej – jak wyżej zauważono – obydwa organy uzgadniające wypowiedziały się pozytywnie o wariancie inwestorskim i uczyniły to nie wyłącznie na podstawie raportu w wersji przedłożonej przez inwestora, ale po jego uzupełnieniu aneksem i złożeniu przez inwestora obszernych wyjaśnień co do planowanego sposobu prowadzenia hodowli kur, rodzaju zabezpieczeń przed negatywnym wpływem na środowisko oraz wybranymi technologiami.
Niezasadne są zarzuty skargi odnoszące się do postanowienia organu ochrony środowiska. Skarżąca zarzuciła wydanie postanowienia z naruszeniem art. 7, 77, i 80 k.p.a. podczas gdy organ środowiskowy nie podszedł do sprawy formalnie, a wręcz przeciwnie – po przeanalizowaniu raportu oddziaływania na środowisko przedłożonego przez inwestora przy wniosku, zlecił bardzo szczegółowe jego uzupełnienie we wskazanych w wezwaniu do inwestora problemach. Dopiero po uzyskaniu wyczerpujących danych oraz ocen i rozwiązań opisanych w aneksie do raportu, wydał postanowienie uzgadniające. Przy tym stanowisko RDOŚ zostało szczegółowo umotywowane i przyjęcie zawartych w nim rozwiązań przez organy wydające decyzje w sprawie niniejszej nie budzi wątpliwości Sądu jako logiczne i wyczerpująco uzasadnione, opierające się na wymogach prawnych.
Sąd podziela stanowisko organów, że treść przedłożonego raportu o.o.ś jest zgodna z art.66 ustawy o.o.ś, a zawarte w nim warunki realizacji przedsięwzięcia i projektowane rozwiązania chroniące środowisko zostały zaproponowane racjonalnie i adekwatnie do charakteru i skali oddziaływania inwestycji na środowisko.
W tym miejscu zasadne jest przypomnienie podstawowych danych dotyczących planowanego przedsięwzięcia, mianowicie że przedmiotowa inwestycja ma polegać na budowie dwóch budynków inwentarskich przeznaczonych do chowu brojlerów kurzych wraz z obiektami towarzyszącymi na działce nr ew. [...] o powierzchni 1,24 ha w miejscowości [...] gm. [...]. Maksymalna łączna obsada w budynkach inwentarskich będzie wynosiła 39 900 sztuk drobiu (159,6 DJP).
Przedsięwzięcie planowane jest na terenie położonym poza granicami obszarów podlegających ochronie na mocy ustawy z dn.16.04.2004r. o ochronie przyrody. Najbliższym obszarem Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 jest obszar [...] oddalony ok. 11 km od terenu planowanej inwestycji. Dla ww. terenu brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w Gminie [...] opracowano dla ww. terenu Studium zagospodarowania przestrzennego.
Zdaniem Sądu obszerność materiału dowodowego uwzględnionego i przeanalizowanego przez organy uzgadniające przełożyła się na rodzaj, liczbę oraz szczegółowość i zindywidualizowanie wymagań środowiskowych – zwłaszcza w postanowieniu RDOŚ co obala zarzut podjęcia postanowienia z naruszeniem przepisów art. 7, 77 i 80 k.p.a.
Także nie został naruszony wymóg zawarty w pkt. 2 powołanego przepisu art. 80 ust. 1 – uwzględnienia ustaleń zawartych w raporcie oddziaływania na środowisko a zarzuty skargi naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej ocenić należało jako bezzasadne.
Jak wskazuje się w orzecznictwie, raport jest dokumentem prywatnym, ale opracowanym przez osoby posiadające wiadomości specjalne. Raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Podważenie jego ustaleń może nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, której wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora (vide wyroki w sprawach: II OSK 844/16 z 28 października 2016 r.; II SA/Kr 795/16 z 19 września 2016 r., II SA/Sz 1496/15 27 kwietnia 2016 r. – dostępne w CBOSA). Inaczej rzecz ujmując, każdorazowo zarzuty i zastrzeżenia strony wobec ustaleń raportu nie mogą być gołosłowne, a powinny zostać poparte np. ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskaże wady raportu. Kontrdowody przeciwko specjalistycznemu raportowi powinny reprezentować wartość merytoryczną na co najmniej równym poziomie kompleksowości, a nie stanowić uwag negujących założenia w nim zawarte, niepopartych głębszą analizą (vide wyrok II SA/Bd 750/14 z 11 lutego 2015 r., CBOSA). Raport powinien być spójny, rzetelny i kompleksowy i powinien zostać poddany ocenie przez prowadzące postępowanie organy. Zaś sąd administracyjny nie może poddawać ocenie merytorycznej ustaleń faktycznych raportu, jeśli ocena ta wymaga wiadomości specjalnych. Ocena sądu odnośnie raportu może dotyczyć tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny oraz czy spełnia wymagania ustawowe (vide wyroki: II OSK 552/15 z 29 listopada 2016 r.; II OSK 662/15 z 29 września 2016 r.; II SA/Po 459/15 z 16 września 2015 r.; II OSK 495/13 z 28 sierpnia 2014 r. – CBOSA).
W sprawie niniejszej organy dokonały należytej oceny raportu uzupełnionego aneksem i należy tę ocenę podzielić.
Zarzuty podniesione przez skarżącą w złożonej skardze procesowo odnoszą się do zaskarżonych decyzji, natomiast merytorycznie do treści opracowanego w sprawie raportu o.o.ś. i w tym zakresie dotyczą naruszenia przepisów prawa materialnego art.66 ust.1 pkt.5, 6, 7 8, 17, art.80, art.81 ustawy o.o.ś.
W zakresie zarzutów skargi naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej przez przyjęcie raportu jako spójnego, kompleksowego i logicznego, podczas gdy (w ocenie skarżącej) raport nie zawiera wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, to szczegółowa analiza raportu w tym zakresie, uwzględniona w decyzji środowiskowej, także nie budzi wątpliwości Sądu.
Zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 pkt 5, 6, 6a i 7 ustawy środowiskowej, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać: opis analizowanych wariantów, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru (pkt 5); określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów, w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, a także możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko, a w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej określenie także wpływu planowanej drogi na bezpieczeństwo ruchu drogowego (pkt 6); porównanie oddziaływań analizowanych wariantów na przyrodę, ziemię dobra materialne, zabytki, krajobraz wyszczególnione w pkt a-g przepisu 66 ust. 1 pkt 6a, uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko (pkt 7).
Jednocześnie zauważyć należy, że mogą zaistnieć takie sytuacje, gdy wariant proponowany przez inwestora bądź wariant alternatywny pokryje się z wariantem najkorzystniejszym dla środowiska. Wariantowanie ma służyć znalezieniu właściwych proporcji pomiędzy interesem wnioskodawcy, interesem innych osób oraz interesem publicznym. Analiza wariantowa może być przeprowadzona w różnym kontekście np.: lokalizacyjnym, technicznym, technologicznym.
Skład orzekający w sprawie niniejszej przychyla się do linii orzeczniczej, iż nie jest wystarczające wskazanie wyłącznie wariantu proponowanego przez wnioskodawcę i jako alternatywnego – wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia (vide: II SA/Go 274/14 z 16 lipca 2014 r.; II SA/Kr 1722/12 z 27 lutego 2013 r. - CBOSA). W sprawie niniejszej jednak taka sytuacja nie zachodzi. Został przedstawiony trzeci wariant – odmienny technologicznie.
Organy podzieliły argumentację przytoczoną w raporcie i wybrały do realizacji wariant zaproponowany przez inwestora jako najkorzystniejszy dla środowiska. W ocenie Sądu organy ocenę tę właściwie uzasadniły, wykazując istotną dla środowiska wyższość wariantu inwestorskiego nad wariantem technologicznym ( alternatywnym).
W przypadku wariantu inwestorskiego (ogrzewania kurników za pomocą urządzeń grzewczych zasilanych gazem płynnym – propanem) oraz racjonalnego wariantu alternatywnego (ogrzewania kurników za pomocą kotłów węglowych opalanych węglem kamiennym), skala oddziaływania przedsięwzięcia na powierzchnię ziemi, środowisko wodno-gruntowe oraz klimat akustyczny w obu wariantach będzie taka sama. Ogrzewanie kurników kotłami węglowymi będzie jednak powodowało przede wszystkim znacznie większą emisję zanieczyszczeń gazowych, pyłowych do powietrza oraz dodatkowo będą powstawały odpady w postaci żużlu popiołów i pyłów paleniskowych. Wariant inwestorski (ogrzewanie kurników gazem płynnym) pozwala na stwierdzenie, że przedsięwzięcie nie będzie naruszało standardów jakości środowiska poza terenem fermy.
W treści raportu zawarta jest również analiza pozostałych zagadnień, które jako wadliwie ocenione lub niewyjaśnione, skarżąca uczyniła przedmiotami zarzutów skargi, tj. kwestia inwentaryzacji przyrodniczej i środowiska wodno-gruntowego, kwestia obornika, kwestia hałasu, kwestia zdrowia, kwestia uzgodnień.
Reasumując – ocena raportu oddziaływania na środowisko dokonana w ramach kontrolowanego postępowania administracyjnego podlega aprobacie Sądu, przy czym należy przypomnieć, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do kwestionowania merytorycznej zawartości raportu a może go oceniać tylko pod kątem poprawności formalnej, tj. zgodności raportu z przepisami określającymi sposób jego sporządzenia, logiki wywodów, kompletności i spójności, czyli czy raport spełnia wymagania ustawowe co do jego zawartości (treści) w rozumieniu art. 66 ustawy środowiskowej.
Organy w swoich ocenach odniosły się także, organ I instancji obszernie, natomiast SKO w sposób reasumcyjny, do treści przedłożonego przez skarżącą koreferatu wykonanego na jej zlecenie przez Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy w [...]. Przedłożony koreferat zgodnie z art.75 kpa został uznany przez organ jako dowód w sprawie. W ocenie Sądu, organy zasadnie uznały, że stwierdzenia zawarte ww. koreferacie nie mogą skutkować zmianą oceny środowiskowej w niniejszej sprawie. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę wyraża stanowisko, że podważenie ustaleń zawartych w przedłożonym przez inwestora raporcie o.o.ś. mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujący równie fachową wiedzą jak autorzy raportu (i w tym zakresie koreferat spełnia wymogi) i której wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora. W tym zakresie Sąd podziela oceny organów, że wnioski raportu nie pozostają w rażącej sprzeczności ze stwierdzeniami zawartymi w koreferacie przedłożonym przez skarżącą.
Powyższe oceny należy odnosić także do stanowiska zawartego ww. piśmie procesowym uczestnika postępowania Stowarzyszenia [...].
Nie budzi także wątpliwości Sądu ocena organów dotycząca postępowania z udziałem społeczeństwa. Dokonując kontroli merytorycznej oceny organów co do wyników postępowania z udziałem społeczeństwa (art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy) to skład orzekający także w tym przedmiocie nie znajduje podstaw do zanegowania tej oceny a raport oddziaływania na środowisko wraz z aneksem bardzo dokładnie te kwestie omawia. W tym miejscu odwołać się należy do raportu, gdzie wręcz drobiazgowo przedstawiono odniesienie się do uwag i wniosków złożonych w postępowaniu. Mimo podpisania listy sprzeciwu mieszkańców przeciwko budowie fermy przez 350 osób, udział w rozprawie administracyjnej wzięło kilkanaście osób przy aktywności prawie wyłącznie skarżącej, co wynika z protokołu rozprawy administracyjnej w UM w [...] w dniu [...].06.2015r. Zresztą sama skarżąca wielokrotnie w swoich pismach wypowiadała się, że to wyłącznie ona jest "sąsiadem" planowanej inwestycji i to na jej interesy właścicielskie ferma ma negatywne oddziaływać. Z analizy mapy dołączonej do decyzji wynika, że skarżąca posiada grunty rolne w odległości ok. 65 m oraz zabudowania posesji w odległości ok. 360 m od granic działki inwestycyjnej, przy tym jednocześnie powierzchnia działki inwestorów (1,24 ha) jest na tyle duża, że negatywne oddziaływania mieszczą się w jej zasięgu.
W tym miejscu wskazać należy, że skład orzekający w sprawie niniejszej podziela stanowisko zaprezentowane przez NSA w wyroku z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie II OSK 1620/12 (CBOSA), że "celem postępowania, w którym wydaje się decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach, jest możliwie najlepsze zabezpieczenie środowiska przed negatywnym oddziaływaniem inwestycji a nie jej zablokowanie". Zatem protesty społeczne kierowane przeciwko inwestycji należy dogłębnie ocenić, by poznać ich powód. Zdaniem Sądu, przy tej ocenie wyważyć należy cel ustawy oraz cel udziału społeczeństwa. W sytuacji stawiania zamierzeniu inwestycyjnemu konkretnych zarzutów popieranych dowodami i podnoszenie istotnych dla oceny oddziaływania na środowisko okoliczności należy je wyjaśnić, co w sprawie niniejszej uczyniono i ocena ta nie budzi wątpliwości.
Także powtórzyć należy za stanowiskiem WSA w sprawie II SA/Bd 429/15 (wyrok z 27 kwietnia 2016 r. – CBOSA), że: "sprzeciw mieszkańców gminy nie może stanowić podstawy do wydania negatywnej decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Przepisy nakazują jedynie zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu i umożliwienie zgłoszenia uwag i wniosków, natomiast nie nakładają obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia. Zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu nie może być zatem rozumiane jako swoiste referendum nad dopuszczalnością proponowanej inwestycji."
Czynności podejmowane w toku postępowania w sprawie niniejszej pozwalają na ocenę spełnienia przez organy administracyjne warunku art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy środowiskowej.
W sprawie niniejszej nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia oceny postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko (art. 80 ust. 1 pkt 4).
Reasumując, skoro zaskarżona decyzja została wydana w prawidłowo, zgodnie z wymogami Kodeksu postępowania administracyjnego, przeprowadzonym postępowaniu, przy niebudzącej wątpliwości ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (zgodnej z art. 80 ustawy środowiskowej), nie wynika z tej oceny zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę (art. 81 ust. 1), nie wynika możliwość znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 (art. 81 ust. 2), nie wynika możliwość spowodowania nieosiągnięcia celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami (art. 81 ust. 3), nie zachodzi niezgodność z planem zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 2) a sama decyzja środowiskowa spełnia wymogi art. 82 ust. 1 ustawy środowiskowej – to nie zachodzą podstawy do uznania jej za wydaną z naruszeniem prawa. Dlatego skarga podlegała oddaleniu na postawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło