IV SA/Wa 3556/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Golat po rozpoznaniu w dniu 16.08.2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. W. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podpisanie skargi i nadesłanie odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 3556/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę E. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r. w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. Przyczynę odrzucenia skargi stanowiło nieuzupełnienie braków formalnych skargi, tj. niepodpisanie skargi oraz nienadesłanie brakującego odpisu skargi, a także brak uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Odpis postanowienia został doręczony skarżącej w dniu 17 lutego 2016 r. Pismem z dnia 23 lutego 2016 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do dokonania czynności, które były podstawą odrzucenia skargi. Do wniosku skarżąca załączyła podpisaną skargę, odpis skargi oraz dowód uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała, że w grudniu 2015 r. przebywała poza miejscem zamieszkania, dlatego nie mogła odebrać wezwań do usunięcia braków formalnych skargi oraz zastosować się do ich treści. Wyjaśniła, że o korespondencji z sądu dowiedziała się w styczniu 2016 r. Zgodnie z zarządzeniem z dnia 7 marca 2016 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, przez wskazanie, w jakiej dacie ustała przyczyna uchybienia terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wezwanie doręczono skarżącej w dniu 2 kwietnia 2016 r. Przy piśmie z dnia 8 kwietnia skarżąca, udzielając odpowiedzi na powyższe wezwanie, nadesłała odpis wniosku z dnia 23 lutego 2016 r. uzupełniony o wskazanie, w jakiej dacie ustała przyczyna uchybienia terminowi. Z treści uzupełnionego wniosku wynika, że o korespondencji z sądu skarżąca dowiedziała się 4 stycznia 2016 r. Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 3556/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi. Mając na uwadze treść ww. oświadczenia skarżącej Sąd przyjął, że od dnia 4 stycznia 2016 r. rozpoczął bieg termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz ocenił wniosek jako złożony po upływie terminu i podlegający odrzuceniu. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2016 r. sygn. akt II OZ 648/16 Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznania zażalenia E. W., uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy przyjąć należało, że przyczyna uchybienia terminowi ustała w dniu, w którym skarżąca dowiedziała się o treści nieodebranej korespondencji z sądu i fakcie uchybienia terminowi do wykonania skierowanych do niej wezwań, tj. wraz z doręczeniem jej postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2016 r. o odrzuceniu skargi, co nastąpiło w dniu 17 lutego 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu skarżąca wniosła w terminie 7 dni od przyjętej wyżej daty ustania przyczyny uchybienia terminowi. Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji powinien rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu przyjmując, że został on złożony w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "p.p.s.a." jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu wydając postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia na posiedzeniu niejawnym. W piśmie tym należy m.in. uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie przyjmuje się, że przywrócenie terminu może nastąpić, gdy spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy; jednocześnie z wnioskiem dopełniona została czynność, dla której określony był termin; uchybienie terminu wywoła ujemne dla strony skutki. Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu (postanowienie NSA z 12 czerwca 2014 r. sygn. akt I GZ 129/14, dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpatrywanej sprawie należy przyjąć, że został zachowany siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Przyczyna uchybienia terminu ustała, według wskazań zawartych w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2016 r. sygn. akt II OZ 648/16, w dniu 17 lutego 2016 r., gdy skarżąca dowiedziała się o treści nieodebranej korespondencji z sądu. Wniosek o przywrócenie terminu wniosła w dniu 23 lutego 2016 r., a więc w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminowi. Do wniosku załączyła podpisaną skargę, odpis skargi oraz dowód uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Wniosek należy zatem rozpoznać merytorycznie. Kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie ma ustalenie, czy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Należy podkreślić, że brak winy wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Jedynie, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, można mówić o braku winy. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jakiego można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne czy klęski żywiołowe (postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OZ 295/14, dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl). Jako przyczynę uchybienia terminu skarżąca wskazała okoliczność, że w grudniu 2015 r. przebywała poza miejscem zamieszkania, dlatego nie mogła odebrać wezwań wystosowanych przez Sąd oraz zastosować się do ich treści. Z akt sprawy wynika, że adresowana do skarżącej przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi została awizowana w dniach 1 grudnia 2015 r. oraz 9 grudnia 2015 r., a następnie zwrócona do Sądu. Przesyłka ta została uznana za skutecznie doręczoną w dniu 15 grudnia 2015 r. na podstawie art. 73 § 4 p.p.s.a. W ocenie Sądu, z argumentacji zawartej we wniosku o przywrócenie terminu nie wynika, aby wyjazd skarżącej nie był dla strony nieprzewidywalnym bądź nagłym zdarzeniem, nie powodowanym celowym i zaplanowanym działaniem. Przyjąć zatem należy, że skarżąca dbając należycie o bieg sprawy, mając świadomość, że wniosła skargę do sądu administracyjnego, winna zapewnić skuteczny sposób odbioru kierowanej do niej korespondencji. W szczególności, wiedząc, iż będzie przebywać poza miejscem zamieszkania, mogła wskazać czasowy adres do korespondencji bądź pełnomocnika do odbioru korespondencji na ten okres, ewentualnie zwrócić się do Sądu o niekierowanie do niej korespondencji we wskazanym okresie z uwagi na planowany wyjazd. Skarżąca w związku ze złożeniem skargi winna liczyć się z czynnościami sądu, które będą wymagały od niej podjęcia określonych działań oraz zadbać o to, by wskutek jej długiej nieobecności nie nastąpiły dla niej negatywne skutki procesowe związane np. z nieodebraniem korespondencji z sądu. Sam fakt przebywania skarżącej poza miejscem stałego zamieszkania nie może wyłączać braku winy w uchybieniu terminu. W związku z powyższym, w ocenie Sądu nie sposób uznać, ze skarżąca dołożyła wszelkich możliwych starań, aby dochować terminu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi. Przesłanką przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest brak winy strony w uchybieniu terminu. W rozpatrywanej sprawie przyjąć należy, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Nie uprawdopodobniła bowiem, że jej wyjazd nastąpił w sposób na tyle nagły, że nie mogła poczynić starań w celu zapewnienia sobie skutecznego doręczania korespondencji podczas nieobecności w miejscu zamieszkania. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.