IV SA/Wa 3737/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kaja Angerman po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. B. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi K. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie nakazania usunięcia odpadu. Decyzję organ odwoławczy doręczył stronie w dniu 21 lipca 2014 r. Skarga została wniesiona bezpośrednio do Sądu, a następnie została przekazana przez Sąd do organu drugiej instancji w dniu 22 sierpnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnym postanowieniem z dnia 13 października 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 1913/14 odrzucił skargę jako wniesioną z uchybieniem terminu. Skarżąca nie złożyła skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 13 października 2014 r. o odrzuceniu skargi, lecz w dniu 2 grudnia 2014 r. wniosła do Sądu, za pośrednictwem organu, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję z dnia [...] lipca 2014 r., dołączając do wniosku skargę. Jak stwierdziła skarżąca, postanowienie z dnia 13 października 2014 r. o odrzuceniu skargi zostało jej doręczone w dniu 27 października 2014 r. Skarżąca nie negowała uchybienia terminu, dlatego stwierdziła, że nie wniosła skargi kasacyjnej, a po upływie terminu do jej wniesienia wniosła ponownie skargę na decyzję z dnia [...] lipca 2014 r. wraz z wnioskiem u przywrócenie terminu. Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 2567/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 19 maja 2015 r., sygn. akt II OZ 442/15, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie K. B. na postanowienie z dnia 23 stycznia 2015 r, stwierdzając, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu, w którym skarżąca dowiedziała się, że złożona przez nią skarga została wniesiona po terminie, to jest wraz z doręczeniem jej postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 1913/14, co jak przyznała sama skarżąca, nastąpiło w dniu 27 października 2014 r. Bez znaczenia pozostawał fakt, że postanowienie to było nieprawomocne i służyła od niego skarga kasacyjna. Istotne pozostaje jedynie ustalenie, że strona uzyskała obiektywną wiedzę, iż uchybiła terminowi do złożenia skargi do Sądu i od tego momentu ustały przyczyny jego uchybienia. Kwestionowanie tego faktu (uchybienia terminowi) mogło odbyć się przez wniesienie skargi kasacyjnej. Jednakże w sytuacji kiedy skarżąca nie kwestionowała, że złożenie skargi nastąpiło z uchybieniem terminu, to składając wniosek o przywrócenie terminu do tej czynności należało uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej, przy czym wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi należało złożyć w terminie 7 dni liczonych od dnia, w którym skarżąca uzyskała stosowną wiedzę o złożeniu skargi z uchybieniem terminu. Tym samym, skoro postanowienie odrzucające skargę zostało stronie doręczone w dniu 27 października 2014 r., zaś wniosek o przywrócenie terminu został złożony w dniu 2 grudnia 2014 r., to jako spóźniony podlegał odrzuceniu. Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2567/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie odrzucił skargę, wskazując, że została ona złożona po terminie, ponieważ termin do złożenia skargi upłynął w dniu 20 sierpnia 2014 r., a wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został prawomocnie odrzucony. Postanowienie Sądu I instancji zostało uchylone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt II OSK 2557/15. Sąd ten wskazał, że w dniu 5 lutego 2015 r. skarżąca wniosła za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skargę na decyzję z dnia [...] lipca 2014 r., zawierającą tożsame zarzuty jak skarga z dnia 2 grudnia 2014 r., wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie i piśmiennictwie odrzucenie skargi wniesionej po terminie, w przypadku gdy został złożony wniosek o przywrócenie terminu, możliwe jest dopiero po prawomocnym rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu. Zatem do czasu prawomocnego rozpoznania wniosku o przywrócenie skarżącej terminu do wniesienia skargi przedwczesne jest orzekanie o odrzuceniu jej skargi. W przypadku bowiem, gdy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zostanie przez stronę złożony przed odrzuceniem skargi, kwestia przywrócenia terminu powinna być przez Sąd rozpoznana w pierwszej kolejności, gdyż w razie uwzględnienia wniosku i przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia skargi brak jest podstaw prawnych do jej odrzucenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższy pogląd znajduje zastosowanie również w przypadku złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. W rozpoznawanej sprawie skarżąca przed wydaniem postanowienia z dnia 16 czerwca 2015 r. o odrzuceniu skargi, w dniu 5 lutego 2015 r. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W aktach sprawy znajduje się zarządzenie sędziego sprawozdawcy z dnia 31 marca 2015 r., zgodnie z którym wniosek z dnia 5 lutego 2015 r. miał być rozpoznany po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Mimo to Sąd Wojewódzki wydał zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi i nie rozpoznał tego wniosku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego odrzucenie skargi było przedwczesne, a rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na dalszym etapie sprawy będzie rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2016 r., sygn.. akt IV SA/Wa 3737/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Postanowienie to zostało uchylone postanowieniem NSA z dnia 6 maja 2016 r., sygn. akt II OZ 430/16, ponieważ zachodziły sprzeczności między określeniem przedmiotu rozpoznania i przedmiotu rozstrzygnięcia w sentencji postanowienia Sądu I instancji, a także w uzasadnieniu postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny Sąd zważył co następuje. Przedmiotem rozpoznania i rozstrzygnięcia jest wniosek skarżącej złożony w dniu 5 lutego 2015 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Z akt sprawy wynika, że spóźniony wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia skargi wniesiony został w dniu 2 grudnia 2014 r., podczas gdy prawidłowo powinien być złożony w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi wyznaczał dzień doręczenia skarżącej postanowienia WSA w Warszawie z dnia 13 października 2014 r. odrzucającego skargę, to jest 27 października 2014 r. W tym bowiem dniu skarżąca dowiedziała się o uchybieniu terminu do złożenia skargi, a w rezultacie w tym samym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu w postaci braku świadomości o prawidłowym terminie i sposobie złożenia skargi. Skarżąca zaniechała złożenia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 13 października 2014 r. o odrzuceniu skargi, nie kwestionując ustaleń Sądu co do uchybienia terminu. W takim stanie rzeczy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi powinien był być złożony – zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a - do dnia 3 listopada 2014 r. Skoro wniosek był złożony w dniu 2 grudnia 2014 r., to był spóźniony. O tym, że wniosek z dnia 2 grudnia 2014 r. o przywrócenie terminu do złożenia skargi był spóźniony skarżąca dowiedziała się z postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2567/14, odrzucającego wniosek z dnia 2 grudnia 2014 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wprawdzie skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie z dnia 23 stycznia 2015 r. (oddalone postanowieniem NSA z dnia 19 maja 2015 r., sygn. akt II OZ 442/15), to jednak w tym samym czasie złożyła także wniosek z dnia 5 lutego 2015 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Wniosek ten zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a. powinien być złożony w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, to znaczy od dnia 30 stycznia 2015 r., w którym skarżącej zostało doręczone postanowienia z dnia 23 stycznia 2015 r. odrzucające wniosek z dnia 2 grudnia 2014 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W tym bowiem dniu (30 stycznia 2015 r.) skarżąca dowiedziała się o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, a w rezultacie w tym samym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu w postaci braku świadomości początku biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. W rezultacie należy uznać, że z zachowaniem terminu określonego w art. 87 § 1 P.p.s.a. złożony został w dniu 5 lutego 2015 r. wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Odnosząc się natomiast do uprawdopodobnienia przez skarżącą braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, stwierdzić należy, iż kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2003 r., II SA 4162/01, Monitor Prawniczy 2003, nr 8, s. 340). Przywrócenie uchybionego terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można zatem mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę (wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2002 r., sygn. akt II SA/Wr 1329/01, niepubl.), czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2000 r., sygn.. akt SA/Sz 1117/99, niepubl.), bądź nieznajomość prawa (wyrok NSA z dnia 6 listopada 1998 r., sygn.. akt I SA/Łd 153/97, LEX nr 37127). W rozpoznawanej sprawie skarżąca twierdziła, że była przekonana, iż termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg dopiero po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej na postanowienie z dnia 13 października 2014 r. o odrzuceniu skargi, to jest od dnia 26 listopada 2014 r. Takie usprawiedliwienie opóźnienia w podjęciu czynności skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu wniosku z dnia 5 lutego 2015 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Wskazała, że zgodnie z pouczeniem zawartym w uzasadnieniu postanowienia o odrzuceniu jej skargi uważała, że do dnia 26 listopada 2014 r. ma czas na podjęcie ostatecznej decyzji czy będzie składać skargę do NSA, czy też wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu. Uznała, "w ostatecznym terminie 26 listopada 2014 r.", że termin ten (do złożenia skargi) "został formalnie przekroczony", chociaż wskutek zbiegu okoliczności nie z jej winy. Odnosząc się do tak sformułowanego uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, należy przede wszystkim wskazać, że skarżąca bezpodstawnie z treści postanowienia z dnia 13 października 2014 r. o odrzuceniu skargi wyciągnęła wniosek, że do dnia 26 listopada 2014 r. ma czas na podjęcie ostatecznej decyzji czy będzie składać skargę do NSA, czy też wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu. Takiego wniosku nie można wyciągnąć ani z treści wskazywanego przez skarżąca uzasadnienia postanowienia z dnia 13 października o odrzuceniu skargi, ani również z treści pouczenia o przysługiwaniu, sposobie i terminie złożenia skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi. Z treści uzasadnienia postanowienia z dnia 13 października 2014 r. wynikała natomiast podstawowa informacja, że przyczyną odrzucenia skargi jest uchybienie terminu do jej złożenia, a więc także informacja, że w ocenie Sądu skarżąca złożyła skargę z uchybieniem terminu. Rzeczą skarżącej było podjęcie decyzji, czy ustalenie Sądu dotyczące uchybienia terminu do złożenia skargi uznaje za błędne i w związku z tym składa skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 13 października 2014 r. o odrzuceniu skargi, twierdząc, że złożyła skargę w terminie, czy też zgadzając się z tym, że uchybiła terminowi do złożenia skargi odstępuje od dalszych czynności w sprawie, czy też zgadzając się z tym, że uchybiła terminowi do złożenia skargi, jednakże bez swojej winy – składa wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Przy tym jednak ta ostatnia czynność powinna była być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Skoro skarżąca nie złożyła skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi, lecz wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, to znaczy, że w dniu 27 października 2014 r. dowiedziała się o uchybieniu terminu i od tego czasu powinna liczyć siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności. Okoliczność, że pozostawał otwarty termin do złożenia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 13 października 2014 r. nie usprawiedliwia zwlekania ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, skoro skarżąca wiedziała o swoim uchybieniu terminu. Uchybienie terminu do złożenia wniosku wynika więc z błędnej interpretacji prawa, co nie jest okolicznością obiektywnie usprawiedliwiającą opóźnienie. Takie rozumowanie nie ma żadnego uzasadnienia w przepisach prawa. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Wobec uznania, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w dokonaniu czynności w postępowaniu sądowym, Sąd, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi.