IV SA/Wa 389/18

WyrokWSA w Warszawie2018-09-07

Skład orzekający: Marzena Milewska-Karczewska, Anna Sękowska, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wznowienia postępowania administracyjnego, dokonując merytorycznej oceny przesłanek wznowienia przed formalnym wszczęciem postępowania wznowieniowego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wznowienia postępowania administracyjnego, dokonując merytorycznej oceny przesłanek wznowienia przed formalnym wszczęciem postępowania wznowieniowego. Wstępna faza postępowania wznowieniowego polega na badaniu formalnej dopuszczalności wniosku (podmiot, termin, wskazanie podstaw), a merytoryczna ocena przesłanek może nastąpić dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego.
Stan faktyczny
Strona T. S. złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (WINGiK) w sprawie odmowy aktualizacji danych w ewidencji gruntów, powołując się na przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. Organ pierwszej instancji (WINGiK) odmówił wznowienia postępowania, uznając brak podstaw. Główny Geodeta Kraju utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Geodety Kraju oraz poprzedzające je postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa P.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran po rozpoznaniu w dniu 7 września 2018r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] grudnia 2017r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2017r., znak [...]. IV SA/Wa 389/18 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], Główny Geodeta Kraju po rozpatrzeniu zażalenia T. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa P. (dalej: WINGiK) z dnia [...] czerwca 2017r. znak: [...] odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną WINGiK z dnia [...] października 2016r. znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Pismem z dnia [...] maja 2017r. T. S. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją WINGiK z dnia [...] października 2016r. znak: [...]. Jako podstawę swojego żądania wskazała art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. twierdząc, że "po otrzymaniu wyroku WSA w R., wraz z uzasadnieniem w dniu [...] kwietnia 2017r., w którym to Sąd uznał za wiarygodne informacje z uzasadnienia decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...] marca 2016r., że brak jest jakichkolwiek dokumentów by wskazana przez geodetę granica zgodna z ewidencyjną mogła być uznana za ustaloną wg. stanu prawnego, (...) powzięła ona informacje, że aktualna granica jest wynikiem błędu popełnionego przez organy prowadzące ewidencję". Organ po rozpoznaniu wniesionego wniosku na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017r. (znak wskazany na wstępie), odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją WINGiK z dnia [...] października 2016r. znak: [...] wydaną w przedmiocie odmowy aktualizacji danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że wnioskodawczyni mimo, że powołała się na art. 145 § 1 ust.1 i 5 k.p.a. (błędnie wskazano ust. zamiast pkt – dopisek Sądu) to jednak w treści wniosku nie wskazała, że dowody na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe lub że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Na ww. postanowienie T. S. wniosła zażalenie do Głównego Geodety Kraju powtarzając argumentację z wniosku o wznowienie postepowania oraz dodatkowo wskazując, że "decyzja z dnia [...] października 2016r. znak: [...] pomija fakt zmiany przebiegu przedmiotowego odcinka granicy, dokonanego przez organy ewidencyjne w 1984r., co spowodowało sfałszowanie danych geodezyjnych, które służą do wyniesienia tego odcinka na grunt", a także że "decyzja j.w. pomija (nie odnosi się ) do stwierdzenia w uzasadnieniu decyzji Wójta Gminy M., że przedmiotowy odcinek granicy nie jest granicą prawną i nie został ustalony według stanu prawnego" mimo twierdzenia organu, że ten dokument był mu znany. Zdaniem skarżącej "powyższe uzasadnia wznowienie postepowania w oparciu o art. 145 § 1 ust. 5 k.p.a.(błędnie wskazano ust. 5 zamiast pkt 5 – dopisek Sądu). Organ odwoławczy po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017r. (nr wskazany na wstępie ) utrzymał w mocy orzeczenie WINGiK wskazując, że w kontekście wskazanej przez skarżącą przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. należy podkreślić, że wznowienie postepowania z tej przyczyny, jest dopuszczalne w sytuacji, gdy sfałszowanie dowodu jest stwierdzone prawomocnym orzeczeniem Sądu lub innego organu. Skarżąca nie przedstawiła organom żadnego prawomocnego orzeczenia stwierdzającego sfałszowanie dowodu, uzasadniające wznowienie w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Organ zauważył również, że art. 145 § 2 i 3 k.p.a. przewiduje dwa wyjątki od wskazanej wyżej zasady ale zdaniem organu żaden z tych wyjątków w niniejszej sprawie nie zaistniał. Dodatkowo organ podkreślił, że tożsamą argumentację dotyczącą nielegalnego wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków w roku 1984, które zdaniem skarżącej spowodowało sfałszowanie danych geodezyjnych, pełnomocnik skarżącej przedstawiał już na etapie postępowania zwykłego, m. in. w piśmie skierowanym do Starosty M. z dnia [...] lutego 2016r. , gdzie zawarto stwierdzenie, iż "w latach 77-84 (...) dokonano nielegalnej z prawem zmiany przedmiotowej granicy na mapie ewidencyjnej". W zakresie podnoszonej przez skarżącą przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. organ wyjaśnił, że okoliczności, które zdaniem skarżącej uzasadniają wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją WINGiK z dnia [...] października 2016r. wywodzi ona z treści uzasadnienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. z dnia [...] marca 2017r. sygn. II SA/Rz 1010/16. Jak twierdzi skarżąca z chwilą otrzymania tego orzeczenia "powzięła informację, że aktualna granica jest wynikiem błędu popełnionego przez organy prowadzące ewidencję". Tymczasem wskazany wyrok, zdaniem organu, stanowi dokument, który został sporządzony już po wydaniu decyzji ostatecznej WINGiK z dnia [...] października 2016r. a co więcej jego treść nie zawiera, wskazywanej przez skarżącą informacji. Nadto skarżąca okoliczność błędnego wykazywania przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...], na skutek działania organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków, zgłaszała na etapie postępowania zwykłego i de facto ta okoliczność stanowiła główna przyczynę jej wniosku o wprowadzenie zmian w tym zakresie. Tym samym nie można uznać za wyjście na jaw nowej okoliczności w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., bowiem czym innym jest dowiedzenie się o pewnych okolicznościach, a czym innym pozyskanie przez osobę zainteresowaną kolejnych dowodów potwierdzających wcześniej uzyskane informacje lub wpływających na jej określoną ocenę stanu faktycznego lub mocy dowodowej konkretnych dokumentów. Organ zauważył również, że decyzja Wójta Gminy M. z dnia [...] marca 2016r. nr [...], do której uzasadnienia odwołuje się skarżąca była znana WINGiK w czasie wydawania decyzji z dnia [...] października 2016r., gdyż znajdowała się w zgromadzonych aktach postępowania, co potwierdza uzasadnienie tej decyzji. Reasumując organ wskazał, że w sytuacji gdy skarżąca w swoim podaniu z dnia [...] maja 2017r. o wznowienie postepowania nie wskazała w istocie ustawowych podstaw wznowienia, to należało odmówić wznowienia postepowania. Niezgadzając się z orzeczeniem organu odwoławczego T. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. zaskarżając postanowienie w całości i zarzucając naruszenie przepisów postepowania, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. : - art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich możliwych czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności niewyjaśnienie zagadnienia związanego ze stanowiskiem stron i pominięcie obowiązku uzyskania wymaganych przez prawo zgód i oświadczeń; - art. 8 k.p.a. poprzez niewykonanie obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej; - 9 k.p.a. poprzez niewykonanie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron postępowania a w szczególności "o niewyjaśnienie zagadnienia stanowiskiem stron i pominięcie obowiązku uzyskania wymaganych przez prawo zgód i oświadczeń, a w konsekwencji skutkowały błędnym uznaniem, że skarżący wyraził zgodę na przeprowadzenie postępowania i wyraził zgodę na dokonanie podziału w zaproponowanej formie"; - art. 77 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że skarżąca wyraziła zgodę na przeprowadzenie postepowania i wyraziła zgodę na dokonanie podziału w zaproponowanej formie; - art. 80 k.p.a. poprzez nie oparcie swojej oceny w sprawie na całości materiału dowodowego i wydanie decyzji na wybranej części materiału dowodowego, co w rezultacie doprowadziło do wadliwej oceny tegoż materiału i co w konsekwencji doprowadziło do dokonania scalenia. Podnosząc wskazane wyżej zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w jej ocenie Główny Geodeta Kraju rozpatrując sprawę nie wziął pod uwagę "wszelkich okoliczności koniecznych dla właściwego rozpoznania sprawy przez co wydał wadliwe postanowienie". W odpowiedzi na skargę Główny Geodeta Kraju wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.- dalej: p.p.s.a.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. A także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie zaistniały zatem przesłanki do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, bowiem do Sądu zostało zaskarżone postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] grudnia 2017r. (o numerze wskazanym na wstępie), utrzymujące w mocy postanowienie WINGiK z dnia [...] czerwca 2017r. (znak wskazany na wstępie) odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną WINGiK z dnia [...] października 2016r. znak: [...]. Badając prawidłowość wydania wskazanego wyżej postanowienia Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona, choć nie ze względów w niej podniesionych. W niniejszej sprawie skarżąca złożyła do właściwego organu administracji publicznej wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją utrzymującą w mocy decyzję o odmowie dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków miasta M. przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...] stanowiącą własność skarżącej a działką nr [...] (ul. W.) stanowiącą własność Gminy Miejskiej M.. Wskazując jako podstawę swojego żądania art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. Zgodnie z powołanym powyżej przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli: dowody na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.), wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Przy czym zgodnie z § 2 i 3 wskazanego przepisu z przyczyn wskazanych m. in. w § 1 pkt 1 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Można też wznowić postępowanie z przyczyn m. in. wskazanych w § 1 pkt 1 także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Przy czym zgodnie z przepisem art. 148 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Stosownie do treści art. 149 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (§ 2). Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 3) na które służy zażalenie (§ 4). W orzecznictwie sądowym i w doktrynie nie jest kwestionowane, że we wstępnej fazie postępowania regulującej stwierdzenie dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną organ bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek z art. 145 lub 145a lub 145b k.p.a., czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został on złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania i czy został zachowany termin z art. 148 k.p.a. Tylko gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W przeciwnym wypadku musi wznowić postępowanie (art. 149 § 1 k.p.a.) i przeprowadzić je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Ocena zaś samej przesłanki wznowienia powinna nastąpić dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, w decyzji wydanej w oparciu o art. 151 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 2009 r., II OSK 1747/07). Tak więc ustalenie, czy występują podstawy wznowienia postępowania wyliczone w art. 145 § 1 i 145a § 1 lub 145b § 1 k.p.a., może nastąpić wyłącznie w fazie postępowania rozpoznawczego, o czym expresis verbis stanowi art. 149 § 2 k.p.a. Rozstrzygnięcie o wystąpieniu podstaw wznowienia postępowania jest naruszeniem art. 149 § 2 i art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., w myśl których dopiero po przeprowadzeniu postępowania rozpoznawczego, w razie gdy organ nie ustali wystąpienia podstaw wyliczonych w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a., wydaje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej (Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B Adamiak, J. Borkowski, 2009, C.H. Beck, wydanie 10). Postanowienie o odmowie wznowienia postępowania wydaje się zatem wtedy, gdy we wstępnej fazie postępowania wznowieniowego można jednoznacznie stwierdzić, że nie istnieją podstawy wznowienia. Innymi słowy, postanowienie takie może być wydane wtedy, gdy w podaniu o wznowienie postępowania w żaden sposób nie wskazuje się podstawy wznowienia przewidzianej przepisem art. 145 § 1 bądź art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. Jeżeli natomiast są jakiekolwiek wątpliwości dotyczące istnienia podstawy wznowienia wskazanej przez stronę i potrzeba zbadania w tym zakresie sprawy, w tym również dokumentów zgromadzonych w sprawie, niezbędne jest wydanie postanowienia o wznowieniu, którego przedmiotem będzie wyjaśnienie, czy wskazana przez stronę podstawa wznowienia występuje (por. też Z. Czarnik i Z. Sawuła, glosa do wyroku NSA z dnia 8 lipca 1997 r., SA/Rz 606/96, ST 1997, nr 11, s. 62). Z powyższego można zatem wyprowadzić wniosek, że do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania konieczna jest analiza treści wniosku o wznowienie i dokonanie oceny, czy z jego treści wynika oczywistość braku podstaw do wznowienia postępowania. Oczywistość braku przyczyn wznowienia postępowania może wystąpić przy tym w następujących przypadkach: gdy wniosek o wznowienie postępowania złożony został po terminie, gdy wniosek taki nie pochodzi od strony, gdy wnoszący podanie nie powołuje się na żadną podstawę wznowienia albo podstawa taka nie istnieje, bądź wskazaną we wniosku podstawą wznowienia postępowania jest wydanie decyzji w wyniku przestępstwa, a organ dysponuje prawomocnym wyrokiem uniewinniającym. Jeśli zaś tak rozumiana oczywistość braku podstaw wznowienia nie występuje, a mimo to organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, to dokonuje merytorycznej oceny przyczyn wznowienia, co jest niedopuszczalne przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania. Sytuacja taka, zdaniem Sądu miała miejsce w niniejszej sprawie. Nie ulega wątpliwości, że wniosek został złożony przez stronę postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] czerwca 2016 znak: [...] o wznowienie, którego występuje skarżąca. Wniosek został złożony z powołaniem się na podstawę określoną w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. (fałszywość dowodów na podstawie których wydano orzeczenie oraz wyjście na jaw nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji ale nieznanych organowi, który wydał decyzję). Organ analizując wniosek pod względem formalnym, bo na tym polega wstępna faza badania wniosku o wznowienie przed wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania, w żaden sposób nie ustalił (brak w tym zakresie stosownej analizy zawartej zarówno w orzeczeniu organu I jak i II instancji ) czy wniosek został złożony z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. tj. miesiąca od kiedy strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Przy czym mając na względzie wskazywane 2 przesłanki wznowieniowe termin winien być badany odrębnie dla każdej z tych przesłanek. Sąd podziela przy tym, co do zasady, stanowisko organu odwoławczego zawarte w zaskarżonym orzeczeniu odwołujące się do orzeczenia NSA z dnia 18 lipca 2013r. sygn. II OSK 678/12, że wznowienie postępowania z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. jest dopuszczalne gdy sfałszowanie dowodu, jest stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Warunek ten uzasadniony jest ustawowym podziałem kompetencji organów państwowych, następstwem czego jest wyłączenie możliwości orzekania organów właściwych w sprawie wznowienia postępowania o przestępstwie, jakim jest fałsz dowodów. Kodeks postępowania administracyjnego wymaga dostosowania do rozwiązań przyjętych w Konstytucji RP, która na zasadzie wyłączności przyznaje orzekanie w sprawach karnych sądom. Dopiero po zapadnięciu orzeczenia sądu lub innego organu potwierdzającego popełnienie przestępstwa, w wyniku którego doszło do wydania kwestionowanego postanowienia, wniosek o wznowienie postępowania może być skuteczny. Słusznie również organ zauważył, że w § 2 i 3 art. 145 k.p.a. przewiduje dwa wyjątki od tej zasady wskazujące kiedy postępowanie może być wznowione w oparciu o przesłankę zawartą w § 1 pkt 1 k.p.a. mimo braku stosownego orzeczenia stwierdzającego sfałszowanie dowodu. Jednakże z wydanego w sprawie rozstrzygnięcia nie wynika by organ rozważył zaistnienie w sprawie wskazanych wyżej wyjątków. Za niewystarczające w tym zakresie należy uznać, zawarte w zaskarżonym postanowieniu stwierdzenie, że "w przedmiotowej sprawie nie zaistniały także podstawy do zastosowania art. 145 § 2 i 3 k.p.a." – bez szerszego wskazania i omówienia dlaczego zdaniem organu w niniejszej sprawie nie zachodzą wskazane wyjątki. Zaniechanie organu w tym zakresie narusza art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 6, 7 i 8 k.p.a., w szczególności poprzez brak uzasadnienia, czemu - w ocenie organów - sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa nie jest oczywiste, a także, czy wznowienie postępowania jest w tym wypadku niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego oraz czy postępowanie przez sadem lub innym organem może być wszczęte i nie zachodzą przeszkody w postaci upływu czasu lub innych przyczyn określonych w przepisach prawa. W zakresie drugiej wskazywanej we wniosku o wznowienie postępowania przesłanki, tj. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., Sąd zauważa, że analiza przeprowadzona w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wskazuje, że organ dokonał merytorycznej kontroli tej przesłanki. To, czy przyczyny wznowienia wskazane przez stronę faktycznie wystąpiły jest bowiem dokonaniem oceny merytorycznej, a nie formalnej poprawności wniosku. A taką kwestię organ administracji może rozważyć dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyjaśnia więc, że podstawą odmowy wznowienia postępowania nie może być merytoryczna ocena przesłanek wznowienia postępowania, bowiem taka ocena może być dokonana dopiero na etapie postępowania właściwego i oceniona w decyzji wydanej po wznowieniu postępowania. (wyrok WSA w Olsztynie z 13 lutego 2014 r., II SA/Ol 1143/13, publ: LEX nr 1429648; wyrok WSA we Wrocławiu z 7 stycznia 2016 r. II SA/Wr 605/15, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, ocena merytoryczna przesłanek wznowienia postępowania to ocena zaistnienia przesłanki wznowieniowej. Pomimo tego, że organ uprawniony był do dokonania oceny, czy przesłanki wskazane przez skarżącą istnieją dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, zarówno organ I jak i II instancji negatywnie oceniły wystąpienie przesłanek wznowieniowych przed wszczęciem postępowania. W niniejszej sprawie, bez wydania postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, a do którego podstawę daje art. 149 § 2 k.p.a. - organy obu instancji błędnie i pochopnie uznały, że żadna z przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a. przesłanek nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie. A zatem bez wszczęcia postępowania wznowieniowego, organy przeprowadziły merytoryczne postępowanie wyjaśniające co do przyczyn wznowienia w szczególności w zakresie przesłanki zawartej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Tym samym w niniejszej sprawie organy orzekające faktycznie rozpoznały częściowo wniosek merytorycznie (w zakresie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), orzekając o braku podstaw wznowieniowych, przed wszczęciem postępowania wznowieniowego Zakresem kontroli Sądu objęta była kwestia poprawności prawnej zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go orzeczenia organu I instancji. Organ, rozpoznając sprawę ponownie weźmie pod uwagę ww. wskazania Sądu i przeanalizuje prawidłowo wymogi formalne wniosku skarżącej o wznowienie postępowania. Jeżeli we wstępnej fazie postępowania wznowieniowego organ dojdzie do uzasadnionego przekonania, że istnieją lub nie istnieją przesłanki do wznowienia postępowania, wyda w tym zakresie należycie uzasadnione orzeczenia i w zależności od treści tego postanowienia będzie uprawniony do zaniechania lub przeprowadzenia merytorycznej oceny wniosku skarżącej. W tym stanie rzeczy, Sąd uznał, że zarówno postanowienie I, jak i II instancji naruszają przepisy postępowania administracyjnego, a to obliguje do ich uchylenia. Stąd opierając się na przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło