IV SA/Wa 401/16
WyrokWSA w Warszawie2016-04-27
Skład orzekający: Alina Balicka, Renata Nawrot, Iwona Owsińska-Gwiazda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opinia Komisji Arbitrażowej przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych, stwierdzająca błędy w operacie szacunkowym stanowiącym podstawę ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, może stanowić nową okoliczność faktyczną lub nowy dowód uzasadniający wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jeśli operat ten został sporządzony przed wydaniem ostatecznej decyzji wywłaszczeniowej, ale opinia została sporządzona po jej wydaniu?Ratio decidendi
Opinia Komisji Arbitrażowej, nawet jeśli stwierdza błędy w operacie szacunkowym, nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jeśli opinia ta została sporządzona po wydaniu ostatecznej decyzji wywłaszczeniowej. "Nowe okoliczności faktyczne" i "nowe dowody" muszą istnieć w dacie wydawania decyzji ostatecznej, chociażby nie były znane organowi. Ponadto, operat szacunkowy traci moc po dacie wydania opinii przez Komisję Arbitrażową, co uniemożliwia uznanie jej za dowód istnienia wad w dacie wydania decyzji wywłaszczeniowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy odmowy uchylenia ostatecznej decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości i ustaleniu odszkodowania na rzecz T. N. Skarżący wnosił o wznowienie postępowania, powołując się na opinię Komisji Arbitrażowej stwierdzającą błędy w operacie szacunkowym, który stanowił podstawę ustalenia pierwotnego odszkodowania. Organy administracji kolejno odmawiały uchylenia decyzji, uznając, że opinia nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani dowodu w rozumieniu przepisów k.p.a. Skarżący kwestionował wysokość ustalonego odszkodowania, argumentując, że operat szacunkowy był wadliwy.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Renata Nawrot, sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (spr.), Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi T. N. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej o wywłaszczeniu nieruchomości za odszkodowaniem oddala skargę
Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak [...], po rozpatrzeniu wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad o ponowne rozpoznanie sprawy, uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] lutego 2013r. w części pkt 2 orzekającego o uchyleniu decyzji Ministra Budownictwa z [...] lipca 2007r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2007r. w zakresie dot. ustalenia odszkodowania na rzecz T. N. za wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa prawo własności nieruchomości oraz zobowiązujące Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty odszkodowania i w tym zakresie orzekł o odmowie uchylenia decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007r. oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2007r. w zakresie dot. ustalenia odszkodowania na rzecz pana T. N. za wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości oraz zobowiązania GDDKiA do wypłaty ustalonego odszkodowania. Jednocześnie w pozostałym zakresie Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2015r. została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.
Nieruchomość położona w obrębie [...], gmina [...], oznaczona jako działka nr [...] o pow. 1,3216 ha decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2005r. nr [...] utrzymaną w mocy decyzją Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] lutego 2006r. nr [...] została przeznaczona pod budowę drogi krajowej nr [...].
Decyzją z dnia [...] lutego 2007r. Wojewoda [...] orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności w/w nieruchomości będącej własnością T. N. (dalej: "skarżący"), przeznaczonej na realizację celu publicznego jakim jest inwestycja polegająca na budowie drogi krajowej nr [...], ustalił na jego rzecz odszkodowanie za wywłaszczone prawo własności nieruchomości w wysokości 308.329 zł oraz zobowiązał Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty tak ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja będzie podlegać wykonaniu. Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. Minister Budownictwa utrzymał powyższą decyzję w mocy, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 lutego 2008r. sygn. akt I SA/Wa 1595/07 oddalił skargę wniesioną przez skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 czerwca 2009r. sygn. akt I OSK 800/08 oddalił skargę kasacyjną.
Pismem z dnia 7 stycznia 2010 r., uzupełnionym pismem z dnia 11 lutego 2010r., skarżący wniósł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] lipca 2007r. podnosząc, że operat szacunkowy, na podstawie którego ustalono odszkodowanie, nie uwzględniał zmienionego przeznaczenia działki nr [...] w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Uprzednio działka ta przeznaczona była pod uprawy rolne, natomiast w wyniku podjętej uchwały, jej przeznaczenie określono jako obszar zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności z możliwością wprowadzenia nieuciążliwych usług.
Po wznowieniu postępowania Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2010r. odmówił uchylenia decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 specustawy wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustala się według jej stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi i według jej wartości rynkowej w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Tym samym wszelkie zmiany w stanie prawnym i faktycznym nieruchomości, mające miejsce po dniu wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi, nie mogą być brane pod uwagę w postępowaniu wywłaszczeniowo-odszkodowawczym. Na skutek wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2010r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2010r. W uzasadnieniu wskazał, że uchwała zmieniająca przeznaczenie nieruchomości, ale uchwalona po dniu wydania przez Wojewodę decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi, nie stanowi nowej okoliczności w sprawie. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 czerwca 2009r. oddalił skargę kasacyjną skarżącego od wyroku Sądu I instancji z dnia 8 lutego 2008r., stwierdzając, że organ administracji publicznej nie jest władny wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ nie dysponuje odpowiednimi wiadomościami specjalistycznymi. W odniesieniu do przedstawionego przez skarżącego nowego operatu szacunkowego z dnia [...] lipca 2010 r. organ wskazał, że nie mógł on stanowić wiarygodnego dowodu w sprawie, ponieważ rzeczoznawca w operacie tym ustalił przeznaczenie nieruchomości jako obszar zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności z możliwością wprowadzenia nieuciążliwych usług, podczas gdy w dacie wydania decyzji lokalizacyjnej, nieruchomość miała przeznaczenie rolne. Ponadto postępowanie w sprawie zostało już prawomocnie zakończone, a nowy operat szacunkowy, w świetle art. 145 § 1 pkt 5 kpa nie stanowi nowej okoliczności istniejącej w dniu wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania i nieznanej organowi wydającemu decyzję.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł T. N. wnosząc o jej uchylenie, która wyrokiem z dnia 10 lutego 2011r. sygn. akt ISA/Wa 2547/10 została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalona. W ocenie Sądu, prawidłowo organy obu instancji uznały, iż brak było podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007 r., gdyż nie zaistniały przesłanki opisane w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, nie wyszły bowiem na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję ustalającą odszkodowanie. Takiej okoliczności, czy dowodu nie mogła, zdaniem Sądu, stanowić uchwała Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] października 2006 r., zmieniająca przeznaczenie działki nr [...] z rolnej na obszar zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności z możliwością wprowadzenia nieuciążliwych usług. Zgodnie bowiem z treścią art. 18 ust. 1 specustawy wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustala się według jej stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Tym samym uchwała Rady Gminy [...] z dnia [...] października 2006 r. nie miała znaczenia dla stwierdzenia zaistnienia przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, gdyż wysokość odszkodowania ustalona została w kwestionowanej decyzji na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 specustawy, a Minister Budownictwa wydając decyzję z dnia [...] lipca 2007r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007r. nie mógł opierać swojego rozstrzygnięcia na uchwale zmieniającej przeznaczenie nieruchomości wydanej po dniu 26 października 2005 r. Fakt kwestionowania przez skarżącego wysokości ustalonego odszkodowania nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania. Również nowego dowodu w sprawie nie może stanowić przedstawiony przez skarżącego operat szacunkowy M. J. z dnia [...] lipca 2010r., ponieważ w operacie tym ustalono przeznaczenie nieruchomości jako obszar zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności z możliwością wprowadzenia nieuciążliwych usług, podczas gdy w dacie wydania decyzji lokalizacyjnej, jak już wskazano wyżej, nieruchomość miała przeznaczenie rolne. Ponadto nowy dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Wniesiona od powyższego wyroku skarga kasacyjna, została przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 stycznia 2013r. sygn. akt I OSK 1430/11 oddalona.
Pismem z 24 lutego 2011r. T. N. wniósł o uchylenie wszystkich decyzji dotyczących działki nr [...], a następnie w piśmie z dnia 1 marca 2011r. sprecyzował, że domaga się wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że z opinii Komisji Arbitrażowej przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych, dołączonej do wniosku wynika, że operat szacunkowy, będący podstawą ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w dacie jego sporządzenia, nie mógł stanowić podstawy do ustalenia wysokości odszkodowania, gdyż zawiera błędy dyskwalifikujące go jako dowód w sprawie, dotyczące w szczególności odstępstwa od przepisów prawa i uchybienia w procedurze wyceny, mające istotny wpływ na określoną wartość nieruchomości.
Po wznowieniu postępowania decyzją z dnia [...] lutego 2013r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej orzekł o odmowie uchylenia decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007r. w zakresie dotyczącym wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości, a także o uchyleniu decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007 r. w zakresie dotyczącym ustalenia odszkodowania na rzecz T. N. w wysokości 308.329 zł za wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa prawo własności przedmiotowej nieruchomości oraz zobowiązania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty tak ustalonego odszkodowania i w tym miejscu orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz T. N. w kwocie 823.428 zł oraz zobowiązaniu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty kwoty 515.099 zł w terminie 14 dni od dnia kiedy decyzja podlegać będzie wykonaniu. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad podnosząc naruszenie zasady res iudicata, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 8 lutego 2008r. sygn. akt I SA/Wa 1595/07 orzekł, że odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość zostało ustalone prawidłowo. Ponadto zarzucono nieprawidłowości przy określeniu wartości nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, a także zarzucono, że przy wyliczaniu różnicy pomiędzy kwotą wypłaconego odszkodowania, a nową kwotą ustalonego odszkodowania nie uwzględniono, że uprzednio wypłacona kwota została zwaloryzowana i powiększona dodatkowo o kwotę 27.907,40 zł.
Rozpatrując ponownie sprawę Minister swoją decyzją z dnia [...] lipca 2013r. uchylił decyzję z dnia [...] lutego 2013r. w części obejmującej pkt 2 dot. zobowiązania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty odszkodowania, w pozostałym zaś zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Stwierdził, że podstawę wznowienia w niniejszej sprawie stanowił art. 145 § 1 pkt 5 kpa, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W zaskarżonej decyzji wskazano, że z przedstawionej przez skarżącego opinii Komisji Arbitrażowej przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych wynika, że operat szacunkowy będący podstawą ustalenia odszkodowania w dacie jego sporządzenia nie mógł stanowić podstawy do ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną pod drogę, gdyż zawierał błędy dyskwalifikujące go, dotyczące w szczególności odstępstwa od przepisów prawa i uchybienia w procedurze wyceny, mające istotny wpływ na określoną wartość nieruchomości, co spełnia przesłanki zawarte w powyższym przepisie. Okoliczność ta stała się zdaniem organu nową okolicznością w sprawie, uzasadniającą wznowienie postępowania. W ocenie Ministra okoliczność ta spełnia trzy przesłanki pozwalające na uznanie jej za podstawę wznowienia postępowania, tj. jest okolicznością nową, istniejącą w dniu wydania decyzji ostatecznej, przy czym nie była ona znana organowi prowadzącemu postępowanie wywłaszczeniowe. Ponadto ma ona istotne znaczenie dla sprawy.
Po rozpoznaniu skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, wyrokiem z dnia 16 maja 2014 roku, sygn. akt I SA/Wa 2321/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra z dnia [...] lipca 2013r. stwierdzając, że po zakończeniu postępowania w sprawie wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania decyzją ostateczną skarżący przedstawił nowy dowód w postaci opinii Komisji Arbitrażowej przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych z dnia [...] stycznia 2011r., która uznała, że operat szacunkowy będący podstawą ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w dacie jego sporządzenia, nie mógł stanowić podstawy do ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną pod drogę, gdyż zawiera błędy dyskwalifikujące go jako dowód w sprawie, dotyczące w szczególności odstępstw od przepisów prawa i uchybienia w procedurze wyceny, mające istotny wpływ na określoną wartość nieruchomość. Wprawdzie sam dowód nie może być podstawą wznowienia postępowania, gdyż nie istniał w dniu wydania decyzji, jednak za podstawę taką można uznać nowe okoliczności faktyczne (fakty) z opinii tej wynikające. Okoliczności te mogłyby mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy zakończonej zaskarżoną do Sądu decyzją ostateczną.
Naczelny Sąd Administracyjny, na skutek wniesionej przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad skargi kasacyjnej od w/w wyroku, wyrokiem z 17 października 2014r., sygn. akt I OSK 2221/14 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w powołanej decyzji z dnia [...] lutego 2013r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej orzekł o uchyleniu decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007r. i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] lutego 2007r. - w części dotyczącej ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości - i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy. Natomiast decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Minister zmodyfikował swoją decyzję z dnia [...] lutego 2013r. w ramach postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 kpa). Obie powołane decyzje z 2013r. zostały wydane po upływie ponad pięciu lat od daty wydania decyzji przez Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007 r., dlatego istotną w sprawie okolicznością, która nie została wyjaśniona, jest data doręczenia stronom powołanej decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007r. Wyjaśnienie tej okoliczności ma zasadnicze znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ od ustalenia tej okoliczności zależy dopuszczalność uchylenia decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007 r. po wznowieniu postępowania. Uchylenie bowiem tej decyzji po upływie pięciu lat od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia stanowiłoby rażące naruszenie art. 146 § 1 kpa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, którą to okoliczność Sąd pierwszej instancji zobowiązany jest uwzględnić - w myśl art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 134 ppsa - niezależnie od zarzutów i wniosków zgłoszonych w skardze na decyzję. Ponadto NSA wskazał, iż ocena decyzji z dnia [...] lipca 2007r. i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji była przedmiotem uprzednich orzeczeń Sądu pierwszej instancji i Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których zaaprobowano prawidłowość ustalenia odszkodowania z uwzględnieniem opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego. Obecna negatywna ocena tej opinii, poprzez uznanie, że stwierdzone wady tkwiły w niej od samego początku, nie mogą być uznane za okoliczności, które istniały w dniu wydania decyzji w przedmiocie wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania w 2007 r., a nie były znane organom, które te decyzje wydały, bez dokonania wnikliwej oceny skutków prawnych wynikających z zapadłych dotychczas orzeczeń sądów administracyjnych w przedmiocie prawidłowości ustalenia odszkodowania przez te organy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 kwietnia 2015r., sygn. akt IV SA/Wa 238/15, powołując się ww. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał, że Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, rozpoznając wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2013 roku winien jest ustalić datę doręczenia stronom decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007 r. znak [...], której wyjaśnienie ma fundamentalne znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ od ustalenia tej okoliczności zależy dopuszczalność uchylenia ww. decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007 r. po wznowieniu postępowania.
Minister Infrastruktury i Rozwoju, po ponownym rozpatrzeniu wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2013r. w części pkt. 2 orzekającego o uchyleniu decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007 r., znak: [...], oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007r., w zakresie dotyczącym ustalenia odszkodowania na rzecz T. N. w wysokości 308.329 zł za wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa prawo własności ww. nieruchomości oraz zobowiązania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty tak ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja będzie podlegała wykonaniu i w tym miejscu orzekającą o ustaleniu odszkodowania na rzecz T. N. za dokonane wywłaszczenie w kwocie 823.428 zł oraz zobowiązującej Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty kwoty 515.099 zł w terminie 14 dni, od dnia kiedy decyzja podlegać będzie wykonaniu i w tym zakresie orzekł o odmowie uchylenia decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007 roku oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007 roku, w zakresie dotyczącym ustalenia odszkodowania na rzecz T. N. w wysokości 308.329 zł za wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa prawo własności ww. nieruchomości oraz zobowiązania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty tak ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja będzie podlegała wykonaniu a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego organ stwierdził, że błędne było stanowisko Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2013 r., jakoby wady operatu szacunkowego wskazane w opinii Komisji Arbitrażowej były nowymi okolicznościami w sprawie, istniejącymi w dniu wydania decyzji Ministra Budownictwa z [...] lipca 2007r. Tym samym w ocenie organu brak jest wypełnienia przez przedłożone przez skarżącego dowody przesłanek wynikających z art. 145 § 1 pkt. 5 kpa. Wskazano też, ze operat szacunkowy będący podstawą ustalenia odszkodowania za dokonane wywłaszczenie był dwukrotnie przedmiotem badania przez Naczelny Sąd Administracyjny i każdorazowo opinia ta uznana została za poprawną. Ponadto organ wskazał, że decyzja Ministra Budownictwa z [...] lipca 2007r., która jest przedmiotem niniejszego postępowania została doręczona T. N. oraz Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad w dniu 7 sierpnia 2007r., wobec powyższego z uwagi na upływ 5 lat od jej doręczenia Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej nie mógł decyzją z [...] lutego 2013 r. jej uchylić.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył T. N.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucił:
1. nieprawidłowe ustalenie, iż postępowanie w sprawie zamyka przedmiotowa decyzja z dnia [...] II 2013 roku, w sytuacji gdy jest oczywiste iż całość sprawy zamyka decyzja z dnia [...] VII 2013 roku, obniżając mi przygnane odszkodowanie,
2. naruszenie prawa materialnego przez przyjęcie, iż Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] X 2014 roku przesądził, iż nie powinno nastąpić w sprawie wznowienie postępowania, skoro doszło do tak drastycznego skrzywdzenia, co do wysokości wypłacanego odszkodowania, co w sprawie jest oczywiste, w sytuacji z zarówno z wyroków Sądów Administracyjnych ale także NSA wynika zakres sprawdzania wydanych w sprawach operatów szacunkowych, który jest dokonywany przez te Sądy wyłącznie pod względem formalnym, a nie merytorycznym, bowiem orzekanie w sprawie opiera się na założeniu, iż biegły nie popełnia rażących błędów, co akurat w mojej sprawie miało miejsce,
3. obrazę art. 145 § 1 pkt. 5 kpa przez przyjęcie, iż w sprawie nie ma podstaw do zastosowania tego przepisu, mimo iż podstawy te oczywiście istnieją,
4. obrazę art. 151 § 2 kpa, przez nie zastosowania tego przepisu w sytuacji w której zarówno organ administracji jak i WSA w Warszawie, w toku przeprowadzonego postępowania ustaliły istnienie podstaw do wznowienia postępowania, a NSA nie wykluczył w sprawie wznowienia tego postępowania, ale jedynie wykluczył uchylenie skarżonej decyzji Ministra Budownictwa z [...] VII 2007 roku, co nie stoi na przeszkodzie wznowieniu postępowania i ograniczenie się do stwierdzenia, iż wydana decyzja Ministra Budownictwa z dnia [...] VII 2007 roku została wydana z naruszeniem prawa i podanie z jakich przyczyn nie może być ona uchylona.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej jest decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju uchylająca decyzję z Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] lutego 2013r. w zakresie dotyczącym ustalenia odszkodowania i zobowiązania do jego wypłaty na rzecz skarżącego i orzekająca o odmowie uchylenia decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007r. oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2007r. w zakresie dotyczącym ustalenia odszkodowania i utrzymująca w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję w mocy. Podzielić należy stanowisko Ministra wyrażone w kontrolowanej decyzji, że "nowe okoliczności faktyczne" i "nowe dowody" o których mowa w mającym zastosowanie w sprawie art. 145 § 1 pkt. 5 kpa muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, ze nie były wcześniej mu znane. Natomiast nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt. 5 kpa przedstawiają określony stan faktyczny , który istniał w dacie wydawania przez organ decyzji ostateczne, aczkolwiek nie był znany organowi, z przyczyn niezależnych od organu. Zatem opinia Komisji Arbitrażowej przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych sporządzona w dniu [...] stycznia 2011r. za numerem [...], z której wynika, że będący podstawą ustalenia odszkodowania operat szacunkowy zawiera błędy dyskwalifikujące go, dotyczące w szczególności odstępstw od przepisów prawa i uchybienia w procedurze wyceny nie spełnia powyższej przesłanki. Dodatkowo należy też zauważyć, że operat szacunkowy, w odniesieniu do którego została wydana ocena negatywna, od dnia wydania tej oceny traci charakter opinii o wartości nieruchomości, o której mowa w art. 156 ust. 1 – art. 157 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skoro zatem ustawodawca zastrzegł datę od której operat szacunkowy traci moc, a w sprawie niniejszej jest nią data [...] stycznia 2011r., to nie można twierdzić, że okoliczności faktyczne wynikające z opinii Komisji Arbitrażowej istniały w dacie decyzji z [...] lipca 2007r. Reasumując prawidłowa jest ocena Ministra, co do braku wystąpienia przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2015r., sygn. akt IVSA/Wa 238/15 decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] lipca 2013r. wskazał za NSA, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy wyjaśnić należy istotną dla tej sprawy okoliczność, która nie została dotychczas ustalona, to jest datę doręczenia stronom decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007r. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia – art. 153 p.p.s.a.
Rozpoznając sprawę ponownie organ zastosował się do w/w wytycznych i ustalił, że będąca przedmiotem niniejszego postępowania decyzja Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007r. została doręczona stronom w dniu 7 sierpnia 2007r., zatem 5 lat liczonych od jej doręczenia upłynęło w 2012r. Prawidłowo jest więc teza, że Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej nie mógł decyzją z dnia [...] lutego 2013r. uchylić decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007r. oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007r. również z uwagi na upływ 5 lat od dnia ich doręczenia stronom.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi, że przedmiotowe postępowanie dotyczy decyzji z 7[...] lutego 2013r. w sytuacji, gdy zdaniem skarżącego, całość sprawy zamyka decyzja z dnia [...] lipca 2013r. obniżająca mu przyznane odszkodowanie. Należy mieć na uwadze, że wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2015r. w sprawie IV SA/Wa 238/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2013r. nr [...]. Wyrok ten jest prawomocny, zatem decyzja z [...] lipca 2013r. została wyeliminowana z obrotu prawnego.
Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 151 § 2 kpa. Przepis ten ma zastosowanie wówczas, gdy zaistnieją przesłanki wznowieniowe, natomiast nie można uchylić decyzji na skutek upływu czasu od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji. W sprawie niniejszej, jak wskazano wyżej, nie zaistniały przesłanki wznowieniowe, gdyż nowy dowód, nowa okoliczność faktyczna nie istniały w dniu wydania decyzji.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło