IV SA/Wa 41/19
WyrokWSA w Warszawie2019-03-19
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Anna Sidorowska-Ciesielska, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły aktualizacji danych ewidencyjnych dotyczących granic i powierzchni działki, opierając się na dokumentacji geodezyjnej z lat późniejszych, podczas gdy skarżąca domagała się przywrócenia stanu z lat wcześniejszych, kwestionując prawidłowość wprowadzonych zmian?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie ustaliły, na jakiej podstawie prawnej i dowodowej dokonano zmian w ewidencji gruntów w 1988 roku, dotyczących przyłączenia rowu i ustalenia granicy z drogą gminną. Brak dokładnego wyjaśnienia tych kwestii stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca M. K. wniosła o zmianę danych ewidencyjnych działki nr [...] w zakresie granic i powierzchni, domagając się przywrócenia stanu z 1958 lub 1988 roku. Organy administracji (Starosta i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego) odmówiły uwzględnienia wniosku, wskazując na dane wynikające z późniejszych aktualizacji ewidencji, w tym z lat 1988, 1994-1997. Skarżąca kwestionowała prawidłowość tych zmian, twierdząc, że nastąpiły one bez jej wiedzy i zgody, a granice działki zostały nieprawidłowo ustalone, obejmując część rowu i pomijając faktyczny przebieg ogrodzenia.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...]. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz M. K. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant ref. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...], 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz M. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją nr [...], z dnia [...] października 2018 r., wydaną na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 7b pkt. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) oraz § 44 i 45 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 200lr. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1034), po rozpatrzeniu odwołania M. K., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2018 r., nr [...], o odmowie aktualizacji danych przedmiotowych działki ewidencyjnej nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym: miasto [...] w jednostce ewidencyjnej: gmina [...]. W uzasadnieniu podano, iż Starosta [...] wyżej opisaną decyzją odmówił wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego miasto [...] w jednostce ewidencyjnej gmina [...] w stosunku do działki ewidencyjnej nr [...] przez ujawnienie jej granic i powierzchni wg. stanu z 1958 roku przedstawionego na mapie zarejestrowanej w Prezydium Powiatowej Rady Narodowej - Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Referat Geodezji i Regulacji Rolnych w [...] pod nr L.dz. [...] w 1958 r. - jako działka nr [...] o powierzchni [...]ha.
ujawnionego w akcie notarialnym z dnia [...].10.1988 Rep. A nr [...] oraz w dziale I księgi wieczystej nr [...] - jako działka nr [...] o powierzchni [...]ha. Odwołanie wniosła M. K. nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji. Organ II instancji wskazał, iż z zebranego materiału dowodowego wynika, że M. K. w dniach [...] i [...] maja 2018 r złożyła wniosek o dokonanie zmiany danych ewidencyjnych działki ewidencyjnej nr [...] o pow. [...] ha położonej w mieście [...], w zakresie wykazania jej przebiegu granic i powierzchni z roku 1958. Do wniosku dołączyła zdjęcie mapy nr [...] wydanej przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Referat Geodezji i Regulacji Rolnych w [...] w roku 1958 oraz zrzut ekranu z geoportalu działki nr [...]. W dniach [...] i [...] czerwca 2018 r. pocztą elektroniczną uzupełniono materiał dowodowy o kopię aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] października 1988 r. sporządzonego przez Państwowe Biuro Notarialne w [...] dla działki ewidencyjnej nr [...] o pow. [...]ha [...] w [...] oraz kopię mapy sporządzonej przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w [...], zarejestrowanej przez Urząd Wojewódzki w [...], Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami w dniu [...].07.1987 r. pod numerem [...] dla działki nr [...] o pow. [...] ha w [...]. Dokument zawiera klauzulę o treści: "Niniejszy dokument służy za podstawę wpisu do księgi wieczystej stosownie do art. 1 ust. 2 dekretu z dnia 5 lutego 1955r o ewidencji gruntów i budynków ". Dane dotyczące ówczesnej działki ew. nr [...] o pow. [...]ha w zakresie jej granic i powierzchni zostały ujawnione w wyniku prac związanych z założeniem ewidencji gruntów obrębu ewidencyjnego [...] zakończonych w roku 1967. Czynności te wykonano pod rządami dekretu z dnia 02.02.1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 1955r Nr 6 poz. 32). Operat z wykonania tej pracy znajduje się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym prowadzonym przez Starostę [...], wpisany pod numerem [...]. Podczas wykonywania ww. prac dokonywano oceny materiałów archiwalnych, co wynikało m.in. z art. 6 ww. dekretu, jednakże dane ówczesnej działki ustalone w zakresie granic i powierzchni, które ujawniono w ewidencji gruntów nie uwzględniły danych wykazanych na mapie nr [...] wydanej w 1958 r. przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Referat Geodezji i Regulacji Rolnych w [...]. Analiza materiałów znajdujących się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym wykazała, że brak jest w nim operatu technicznego z 1958 r. dotyczącego pomiaru nieruchomości, zarejestrowanego pod nr l.dz.ewid. [...].
W roku 1988 podczas prac związanych z kontrolą terenową ewidencji gruntów obrębu ewidencyjnego [...] określono dane ewidencyjne działki nadając jej nowy nr [...] i pozostawiono dotychczasową powierzchnię [...]ha. Operat z wykonania tej pracy znajduje się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym prowadzonym przez Starostę [...], zaewidencjonowany w pod numerem [...]. W operacie technicznym z wykonania tej pracy znajduje się "Protokół ustalenia stanu władania i użytkowania" z dnia [...].04.1988 r., z treści którego wynika, że działce nr [...] o powierzchni [...] ha nadano nr [...] o pow. [...] ha. Ówczesny właściciel Pan S. G. własnoręcznym podpisem złożonym w protokole przyjął ten stan (poz. 50 w/w protokołu).
Czynności i procedury te nastąpiły pod Zarządzeniem Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia [...] lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. z 1969r. Nr [...] poz. [...]). Z § 7 ust. 1 ww. zarządzenia wynika, że "Działkę stanowi obszar gruntu ograniczony gruntami stanowiącymi przedmiot odrębnego władania". Jak wyżej opisano w dniu [...] kwietnia 1988 r. ówczesny właściciel Pan S. G. potwierdził stan władania działki nr [...]. Tym samym właściciel już w 1988 r. zaakceptował nowy stan ewidencyjny działki nr [...] w pełnym zakresie. Nowy stan ewidencyjny wprowadzono zgodnie z obowiązującym ówcześnie § 69 ust.4 ww. zarządzenia, określającym, że zmiany wykazane w sprawozdaniu z kontroli terenowej wprowadzane są do operatu ewidencyjnego z urzędu.
Z kolei w latach 1994-1997 prowadzono prace związane z kontrolą terenową ewidencji gruntów obrębu ewidencyjnego [...], ze względu na zmianę statusu nieruchomości z sołectwa na miasto, co skutkowało koniecznością ujawnienia powierzchni działek z dokładnością zapisu do 1m2 (§ 11 ust. 2 ww. zarządzenia). Prace te w 1994 r. rozpoczęło WBGiTR w [...], a zakończyło w 1998 r. OPGK w [...]. W trakcie prac nastąpiła zmiana przepisów i z dniem 15 stycznia 1997 r. zaczęło obowiązywać rozporządzenie Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 17.12.1996r (Dz.U. Nr 158, poz. 813). Zgodnie z § 65 ust. 1 o brzmieniu: "Do czasu założenia ewidencji na zasadach określonych niniejszym rozporządzeniem do istniejących operatów ewidencji gruntów stosuje się przepisy, o których mowa w ust. 1 pkt 5 ", - tj. na podstawie w/w zarządzenia z 1969 r. W aktach ww. operatu znajduje się wezwanie WBGiTR w [...] z dnia [...] listopada 1995 r. do K. M. do stawienia się w dniu [...] grudnia 1995 r. w celu ustalenia stanu władania - podpis odbiorcy nieczytelny oraz uzupełniający protokół ustalenia stanu władania z dnia [...] i [...] grudnia 1997 r. wykonawcy OPGK [...] (tom. IV str. 45). Ze sprawozdania technicznego z tego opracowania wynika, że wykonawca wykazał nową powierzchnię działki nr [...] na [...] ha, na co wpływ miało włączenie do działek części przyległych rowów oraz różnice w sposobie obliczania powierzchni. Stan taki obowiązuje w chwili obecnej. Powyższy operat aktualizacji ewidencji gruntów obrębu [...] znajduje się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, prowadzonym przez Starostę [...] i wpisany jest do ewidencji materiałów zasobu pod numer [...].
Z dokumentacji tej wynika, że umożliwiono właścicielom działek uczestniczenie w czynnościach ustalenia stanu władania. Z protokołu ustalenia stanu władania sporządzonego w dniu [...] grudnia 1995 r. wynika, że z możliwości tej w odniesieniu do działki nr [...] strona skorzystała i zapoznała się z wynikami pomiarów (poz. 44 w/w protokołu - podpis nieczytelny). Natomiast w aktach księgi wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] KW nr [...] znajduje się wyrys z mapy ewidencyjnej sporządzony przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w [...] zarejestrowany przez Urząd Wojewódzki w [...] Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami w dniu [...] lipca 1987 r. za numerem [...], dla działki nr [...] o pow. [...] ha, tzn. według stanu sprzed zrealizowanej w latach 1994-1997 kontroli terenowej. Starosta [...] wskazał, że mapa z roku 1958 wydana przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w [...] dla działki nr [...] o pow. [...] ha dokumentuje stan archiwalny nieruchomości, który uległ weryfikacji w wyniku założenia ewidencji gruntów w 1967 r. i następnie w wyniku kontroli terenowej ewidencji gruntów w 1988 r. Obowiązujące dane w zakresie powierzchni i granic zostały wykazane w 1997 r. zgodnie z obowiązującym standardem technicznym. Organ odwoławczy rozpatrując sprawę wskazał, iż zgodnie z art. 7d pkt. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 44 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1034 z ze. zm.) zadaniem starostów - prezydentów jest utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Stosownie do art. 24 ust. 2a ww. ustawy podstawą aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków są: przepisy prawa, dokumenty, o których mowa w art. 23 ust. 1- 4 ustawy, materiały zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Organ II instancji stwierdził, iż wnioskodawczyni nie dąży do zaktualizowania wpisów w ewidencji w oparciu o nowe zdarzenie prawne uzasadniające wprowadzenie zmian, ale do zweryfikowania aktualnych danych ewidencyjnych w oparciu o treść dokumentów historycznych. W związku z tym wyjaśnił, iż przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: w postępowaniu rozgraniczeniowym; w celu podziału nieruchomości; w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów; w postępowaniu dotyczącym scalania i podziału nieruchomości; na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej; przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków; przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji; w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych (§ 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Z kolei z § 10 zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P.1969.11.98) obowiązującego w czasie zakładania ewidencji gruntów i budynków dla m. [...], granice działki w pierwszej kolejności określał przebieg linii według faktycznego stanu władania stwierdzonego na gruncie. Organ odwoławczy podkreślił, iż z postępowania dowodowego wynika, że tryb ten był zachowany przy określaniu granic działki nr [...] /obecnie nr [...]/. Stosownie do § 62 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków pole powierzchni działek ewidencyjnych jest pochodną położenia punktów granicznych i jest obliczane w oparciu ich ustalone współrzędne w układzie prostokątnych płaskich. Każdorazowa konieczność dokonania zmiany lub modyfikacji (aktualizacji) danych ewidencyjnych takich jak przebieg linii granicznych, pole powierzchni powinna być udokumentowana przez wnioskodawcę. Organ wyjaśnił, iż orzecznictwo sądowo - administracyjne jednoznacznie wskazuje, że organy ewidencji gruntów budynków mogą nanosić w ewidencji udokumentowane zmiany nowopowstałe w stosunku do obecnych danych ewidencyjnych, a nie korygować wpisy danych na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów (por. wyrok SA/Ke 136/10 , wyrok WSA II SA/Bk 812/13).
Zawarte w księdze wieczystej oznaczenie nieruchomości nie jest objęte rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, bowiem ta dotyczy wyłącznie ujawnionego stanu prawnego. Zgodnie z § 26 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1007 z późn. zm.) podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości. W przypadku, gdy powierzchnia nieruchomości wykazana w księdze wieczystej jest różna niż w ewidencji gruntów zgodnie z § 27 ust 1 w/w ustawy w razie niezgodności danych katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd rejonowy dokonuje - na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika - sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości. To ewidencyjne dane przedmiotowe działki ujawnia się w księdze wieczystej, a nie odwrotnie. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że dane z portalu internetowego, www.geoportal.gov.pl prowadzonego przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii nie stanowią podstawy zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków. Regulamin korzystania z ww. portalu internetowego przez użytkowników zawiera w tym zakresie stosowne zapisy informacyjne. Nie można także uznać żądania zmiany, ujawnionej w egib granicy działki, według wykazanego na mapie zasadniczej, przebiegu ogrodzenia budowanego w 1993 r., gdyż jak stwierdził Starosta [...] wykazane w prowadzonej mapie zasadniczej położenie elementów zagospodarowania terenu w postaci ogrodzenia zgodne jest z archiwalną dokumentacją dotyczącą jego pomiaru, posiadaną w powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. W ocenie organu odwoławczego podjęto niezbędne działania do ustalenia danych dotyczących przedmiotowej nieruchomości. W sprawie zebrany został materiał dowodowy, którego ocena pozwala obecnie zasadnie odmówić zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków. W przedmiotowej sprawie nie zostały przedstawione nowe opracowania geodezyjno-prawne, z których wynikałby w zakresie danych ewidencyjnych działki nr [...] stan inny, odmienny od dotychczas ujawnionego w rejestrze ewidencyjnym. Dokumentami takimi nie mogą być co do zasady materiały powstałe przed założeniem ewidencji gruntów i budynków tj. przed 1967 r., gdyż po tej dacie dokonywane były wpisy w ewidencji w oparciu o kolejne powstające po sobie opracowania geodezyjno-prawne. MWINGiK podkreślił, iż organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie są uprawnione do przesądzania o przebiegu granic nieruchomości. Kwestia ich przebiegu i pośrednio mogących mieć miejsce zmian w powierzchni działki może być rozstrzygnięta jedynie w postępowaniu rozgraniczeniowym, o którym mowa w rozdziale 6 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne bądź innym stosownym trybie dotyczącym regulowania praw własności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. K. wniosła o stwierdzenie nieważności lub zmianę zaskarżonej decyzji, poprzez nakazanie usunięcia wpisu dokonanego w wyniku działań OPGK [...] w latach 1994-1997 a dotyczącego zmiany przebiegu granic i powierzchni jej działki nr [...] z tego powodu, że jest dotknięty poważną wadą i w sposób oczywisty nie odpowiadał stanowi faktycznemu w dacie jego dokonania. W motywach skargi skarżąca podniosła, że zaskarżone decyzje nie oddają istoty problemu. Błędne zapisy w ewidencji powstały z winy organów, które samodzielnie dokonały zmiany w zapisów, a które istniały w 1988 roku i były zgodne z rzeczywistością – stan władania był identyczny jak stan własności. Organy obu instancji nie odniosły się do jej zarzutów i nie wyjaśniły w jaki sposób ( przez kogo i w jakim celu ) doszło do naniesienia na mapę błędnego oznaczenia granic. Wyjaśniła, że jej sugestie przywrócenia granic z 1958 roku lub z 1988 roku nie były wnioskiem o dokonanie nowego wpisu, ale o usunięcie wpisu ( lub wpisów) nieodpowiadającego stanowi faktycznemu już w dacie jego dokonania. Skarżąca podkreśliła, iż analiza dokumentów ujawniła, że błędny wpis został dokonany w roku 1977, w związku z tym w dniu [...] listopada 2018 r. złożyła drugi konkretny wniosek o jego usunięcie – bowiem tak jak i poprzedni właściciel nie prowadziła nigdy upraw na skarpie rowu ani na drodze od roku 1997 płaci podatek za część rowu przyłączonego wtedy do jej działki a nigdy nie będąca w jej władaniu. Dalej skarżąca podkreśliła, iż organ II instancji nie odniósł się do bezpodstawnego stwierdzenia Starosty jakoby powierzchnie wykazano w 1997 roku godnie z obowiązującym standardem technicznym, pomimo że jednocześnie stwierdza w uzasadnieniu, iż nie wynika w jaki sposób zatwierdzono wyniki kontroli terenowej w latach 1994 -1997 dokończonej w wyniku modernizacji ewidencji w 1998 roku, czy zostało zatwierdzone stosownymi obwieszczeniami lub decyzjami administracyjnymi. W posiadanych dokumentach zmian także nie stwierdzono ww. dokumentów, - nie można zatem stwierdzić zdaniem skarżącej zgodności ze standardem czegoś co nie jest znane. Organ II instancji nie odniósł się także od faktu braku zgody właściciela działki nr [...] na przebieg granic ustalony w 1998 roku.
Skarżąca stwierdziła, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu, że kwestia przebiegu i pośrednio mogących mieć miejsce zmian w powierzchni działki może być rozstrzygnięta w jedynie w postępowaniu rozgraniczeniowym, skoro w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 10 czerwca 2010 r., III SA/Gd 114/10, stwierdzono, że nie można wykluczyć możliwości usunięcia z ewidencji wpisu obciążonego wadą od początku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty, co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302,; dalej jako: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd uznał, że organ administracji naruszył przepisy postępowania a mianowicie art.7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U z 2017r. poz. 2101 ze zm.; dalej p.g.k.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 19 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U z 2016r. poz. 1034 ze zm.). W myśl § 12 ust.1 rozporządzenia z 29 marca 2001r. prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie: 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych; 2) prawomocnych orzeczeń sądowych;3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali; 4) ostatecznych decyzji administracyjnych; 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych; 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2.
Zgodnie z treścią § 36 wymienionego rozporządzenia przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym; 2) w celu podziału nieruchomości; 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów; 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości; 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej; 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków; 7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji; 8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych. W myśl § 44 wymienionego rozporządzenia do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy: 1) utrzymywanie systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy; 2) utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi; 3) archiwizacja wycofanych danych ewidencyjnych; 4) udostępnianie danych ewidencyjnych; 5) ochrona danych ewidencyjnych przed ich utratą, zniszczeniem, niepożądaną modyfikacją, nieuprawnionym do nich dostępem i ujawnieniem; 6) okresowa weryfikacja danych ewidencyjnych; 7) sporządzanie powiatowych zestawień zbiorczych danych objętych ewidencją; 8) modernizacja ewidencji. Zgodnie z treścią § 45 ust.1 wymienionego rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi; 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; 3) wyeliminowania danych błędnych. W myśl § 47 ust.1 cytowanego rozporządzenia aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych. Zgodnie z treścią § 60 ust.1 pkt.2 rozporządzenia danymi ewidencyjnymi dotyczącymi działki ewidencyjnej są: numeryczny opis granic działki ewidencyjnej. W myśl § 61 ust.1 rozporządzenia numerycznego opisu granic jednostek ewidencyjnych, obrębów oraz działek ewidencyjnych dokonuje się za pomocą odpowiednich zbiorów punktów granicznych, których położenie względem osnowy geodezyjnej 1 klasy zostało określone na podstawie geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych z błędami średnimi nieprzekraczającymi 0,30 m, w sposób zapewniający odwzorowanie położenia i kształtu tych obiektów przestrzennych oraz wzajemnego powiązania między nimi. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest odmowa aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie granic i powierzchni działki nr [...] obręb miasto [...] według stanu z 1958 r. i 1988 roku. Skarżąca we wniosku z dnia [...] maja 218 r. uzupełnionym w kolejnymi pismami w dniu [...] maja, [...] czerwca, [...] czerwca 2018 r. wnosiła o przywrócenie granic jej działki nr [...] w m. [...] do stanu z 1958 r. Z kolei w protokole z dnia [...] sierpnia 2018 r. wskazała, że wnosi o przywrócenie granic i powierzchni jej działki granicy z 1957 r. i zgodnie z zapisami w księdze wieczystej z 1988 r. bez ujawnionego rowu i zgodnie z ogrodzeniem wybudowanym w 1993 roku po granicy. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej oświadczył, że od lat 80 - tych granice nie uległy zmianie. Do działki przyłączono część rowu, granica ewidencyjna przebiega po ich działce, podczas gdy powinna być przesunięta w kierunku drogi. Granicę faktyczną wyznacza posadowiony wzdłuż granic działki płot ze sztachet, w 1993 roku powstały murowane słupki z elementami metalowymi. Granica powinna przebiegać po linii ogrodzenia, zarówno od strony drogi, jak i od strony rowu. Pełnomocnik podniósł, że dołożono 5 arów rowu, a zabrano 2 ary na drogę. Nikogo przy kontroli nie było, jak były prace aktualizacyjne. Z treści skargi wynika, że skarżąca domaga się usunięcia błędnych zapisów w ewidencji powstałych, jej zdaniem, z winy organów, gdyż bezpodstawnie dokonały one zmiany zapisów, które istniały w 1988 roku, a stan władania wówczas był identyczny jak stan własności. W ocenie sądu organy administracji nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego. Przede wszystkim należy podnieść, że z zebranego materiału dowodowego nie wynika w jaki sposób przebiegały granice pomiędzy sporną działką nr [...] a drogą gminną i rowem, ujawnione w ewidencji gruntów do czasu przyjęcia do zasobu operatu technicznego z dnia [...] kwietnia 1988 r. oraz na podstawie jakich dokumentów zostały ujawnione . Z akt sprawy nie wynika na jakiej podstawie w 1988 roku do działki skarżącej został dołączony przylegający do niej rów, zwłaszcza, że nie wiadomo czy kiedykolwiek stanowił on jej własność. Nie została również wyjaśnione na jakiej podstawie w 1988 roku została ustalona granica pomiędzy działką a drogą gminną. Nie można się zgodzić ze stanowiskiem organu administracji, iż brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej. Faktem jest, że zmian w ewidencji dokonuje się na podstawie dokumentów wymienionych w § 12 ust.1 rozporządzenia z 29 marca 2001r. zaś przebieg granic działek ewidencyjnych ujawnia się w oparciu o dokumentację geodezyjną, o której mowa w § 36 wymienionego rozporządzenia. Należy jednak podkreślić, że do zadań starosty należy utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przyjęcie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej do państwowego zasobu, nie zwalnia organów prowadzących ewidencję od oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego mającego stanowić podstawę wprowadzenia zmiany. Dane wprowadzone w wyniku modernizacji nie są danymi niewzruszalnymi, a w pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 4/11; wyrok NSA z dnia 30 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1628/10; wyrok WSA w Gliwicach 27 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/GL 227/16; wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 119/08 – http:www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W niniejszej sprawie skarżąca kwestionuje ujawniony w ewidencji gruntów w 1998 r. operat pod nr [...] uznając, że w sposób nieuprawniony zmieniono nim przebieg granic i powierzchnię działki nr [...], co doprowadziło do niekorzystnej dla niej zmiany przebiegu granic, która nie przebiega po linii istniejącego ogrodzenia i przebiega po dnie rowu przylegającego do działki. W tych warunkach obowiązkiem organów było dokładne sprawdzenie prawidłowości przeprowadzenia w latach 1994 -1997 kontroli terenowej ewidencji gruntów obrębu ewidencyjnego i wyjaśnienie powodów zmiany przebiegu granic spornej działki. W ocenie Sądu kwestia ta nie została szczegółowo wyjaśniona. Reasumując Sąd uznał, że stan faktyczny nie został dokładnie wyjaśniony, a to stanowi naruszenie art.7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło