IV SA/Wa 546/19

WyrokWSA w Warszawie2019-05-29

Skład orzekający: Marzena Milewska-Karczewska, Tomasz Wykowski, Aleksandra Westra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji ustalające koszty postępowania rozgraniczeniowego w równych częściach dla obu stron, mimo zarzutów skarżącej o wadliwości decyzji rozgraniczeniowej i błędach geodety?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji ustalające koszty postępowania rozgraniczeniowego w równych częściach dla obu stron. Rozgraniczenie nieruchomości leży w interesie obu sąsiadujących właścicieli, a przepisy Kodeksu cywilnego (art. 152 i 153) stanowią materialnoprawną podstawę do obciążenia obu stron kosztami, zwłaszcza gdy granica jest sporna, co zostało wykazane w niniejszej sprawie.
Stan faktyczny
Skarżąca E. M. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy S. ustalające koszty postępowania rozgraniczeniowego w kwocie 5.000 zł i obciążające skarżącą oraz wnioskodawców po 2.500 zł. Skarżąca zarzucała wadliwość decyzji rozgraniczeniowej, błędy geodety oraz naruszenie przepisów Kpa przez SKO i organ pierwszej instancji, w tym brak wyłączenia z postępowania osób związanych z geodezją. Spór dotyczył przebiegu granicy między nieruchomością skarżącej a nieruchomością wnioskodawców.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.) Sędzia del. SO Aleksandra Westra po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 28 maja 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę I. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] (dalej "zaskarżonym postanowieniem") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej "SKO"), po rozpoznaniu zażalenia E. M. (dalej "Skarżącej") na postanowienie Wójta Gminy S. (dalej "Wójta") z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...], wydane w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania o rozgraniczenie nieruchomości, utrzymało postanowienie Wójta w mocy. II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez SKO zaskarżonego postanowienia przedstawia się następująco: 1. Wnioskiem z dnia 26 października 2018 r. A. i D. J. (dalej "Wnioskodawcy") wystąpili do Wójta o rozgraniczenie nieruchomości uwidocznionej w księdze wieczystej Nr [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] (dalej "nieruchomość Wnioskodawców"), z nieruchomością będącą we władaniu Skarżącej, położoną w S. gm. S. oznaczoną numerem ewidencyjnym [...] (dalej "nieruchomość Skarżącej"). 2. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] Wójt wszczął na wniosek stron postępowanie rozgraniczeniowe między wskazanymi wyżej działkami, upoważniając do przeprowadzenia czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości geodetę – W. R., posiadającego uprawnienia zawodowe nr [...]. 3. Decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] (dalej "decyzją rozgraniczeniową") Wójt orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości Wnioskodawców z nieruchomością Skarżącej. 4. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r. Wójt orzekł w przedmiocie kosztów przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego w następując sposób: 1) ustalił koszty w/w postępowania na kwotę 5.000,00 zł; 2) wskazał Wnioskodawców oraz Skarżącą jako osoby zobowiązane do poniesienia tych kosztów w wysokości po 2.500,00 zł, 3) stwierdził, że wpłacona przez Wnioskodawców zaliczka w kwocie 2.500,00 zł pokrywa obciążające ich koszty postępowania i zobowiązał Skarżącą do wpłaty kwoty 2.500,00 zł na konto Urzędu Gminy w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia niniejszego postanowienia. 5. Skarżąca wniosła zażalenie na w/w postanowienie Wójta, wywodząc jego wadliwość z wadliwości samej decyzji rozgraniczeniowej. Skarżąca przedstawiła historię spornej granicy i odniosła się do błędów w przeprowadzonym postępowaniu rozgraniczeniowym. Zdaniem żalącej podjęte czynności rozgraniczeniowe leżały wyłącznie w interesie Wnioskodawców, a nie żalącej, która jak i poprzedni właściciele działki nr [...] nie przyczynili się do błędu geodety, którego następstwem było nieprawidłowe określenie przebiegu wielu sąsiednich działek. Z uwagi na udowodniony błąd geodety rozgraniczenie powinno być przeprowadzone z urzędu jako postępowanie prowadzone w interesie społecznym. Skarżąca nie zgadza się zatem na obciążenie jej kosztami postępowania rozgraniczeniowego. III. Uzasadniając utrzymanie w mocy postanowienia Wójta z dnia [...] lipca 2018 r., SKO wskazało w szczególności, co następuje: 1. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 z późn. zm.) rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Rozgraniczenie nieruchomości może nastąpić w toku postępowania administracyjnego, bądź też w postępowaniu przed sądem. Czynności ustalenia przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. 2. Zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. W myśl art. 264 § 1 Kpa jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin ich uiszczenia Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie /§ 2/. 3. Z literalnego brzmienia art. 262 § 1 pkt 1 k.p.a. należałoby wywodzić, iż to wnioskodawca postępowania o rozgraniczenie nieruchomości winien być w całości obciążony kosztami postępowania rozgraniczeniowego. Jednakże zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. I OPS 5/06 podjętą w powiększonym składzie siedmiu sędziów, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może obciążyć kosztami rozgraniczenia strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko tego kto wystąpił o wszczęcie postępowania. O takim rozstrzygnięciu zadecydowały dwie okoliczności. Rozgraniczenie leży w interesie obu sąsiadów, skoro granice z jakichś względów stały się sporne. Tak jest również w sytuacji, w której ten drugi nie kwestionuje przebiegu granic, bo aktualny stan w tym zakresie mu odpowiada. Interes obu polega bowiem na ustaleniu stabilnej granicy. Druga kwestia to przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące rozgraniczenia. Przepisy te obowiązują nie tylko wówczas gdy sprawa wskutek np. zakwestionowania decyzji o rozgraniczeniu wydanej przez wójta burmistrza, prezydenta miasta trafia do sądu. Muszą być one respektowane także w trakcie postępowania toczącego się w gminie. I tak zgodnie z art. 152 Kodeksu cywilnego /Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm./ właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania w rozgraniczeniu gruntów oraz utrzymywaniu znaków granicznych. Zapisano w nim w sposób jednoznaczny, że "koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania znaków granicznych ponoszą po połowie". Tak więc art. 152 Kc stanowi materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia o kosztach rozgraniczenia, także w przypadku, gdy rozgraniczenie następuje w postępowaniu przed organem administracji publicznej. Zaznaczyć jednak należy, że powołanej uchwały nie można stosować mechanicznie, ponieważ dopuszcza ona jedynie możliwość, ale nie nakazuje w każdym przypadku obciążania obu stron kosztami postępowania rozgraniczeniowego. Koszty te powinny ponieść obie strony tylko wtedy, kiedy następuje ustaleni3 dla porządku prawnego prawidłowego przebiegu spornej granicy /wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 grudnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 2029/13 - www.orzeczenia-nsa.pl/. 4. W przedmiotowej sprawie powołany przez Wójta geodeta dokonał analizy następujących dokumentów: - operatu [...] klasyfikacja gruntów z ustalenia stanu posiadania wykorzystany do założenia ewidencji gruntów obrębu S., - operatu nr [...] scalenia gruntów wsi S., w latach 1969-1971, - operatu nr [...] kontroli terenowej i aktualizacji mapy do celów uwłaszczenia gospodarstw rolnych obrębu S. wykonany w 1978 r., - operatu nr [...] podziału w 1988 r. działki [...] na działki: [...], [...], [...], - operatu [...] podziału w 1992 r. działki nr [...] na działki: [...], [...], - operatu [...] modernizacji ewidencji gruntów wsi S. w latach 2001-2002 z wykorzystaniem dokumentacji scaleniowej, - operatu [...] modernizacji ewidencji gruntów wsi S., - operatu [...] wznowienia granic dz. [...] w 2012 r., - wznowienie znaków granicznych dz. [...] w 2015 r. /praca w toku/ - zasoby numerycznej mapy zasadniczej. Według geodety dla spornej granicy między działkami [...] i [...] istnieje źródłowa dokumentacja scaleniowa mająca moc dowodową ze względu na wydaną decyzję o zatwierdzeniu scalenia oraz dokonane z mocy prawa w 1971 r. uwłaszczenie gospodarstw rolnych według operatu [...], bez zmiany granicy. Według geodety ze względy na istniejącą w sprawie dokumentację w szczególności decyzję o scaleniu gruntów z 1970 r. zawarcie ugody nie było możliwe. Dopóki właściwy sąd w odniesieniu do konkretnej granicy nie orzeknie inaczej należy traktować granice scaleniowe jako granice prawne, zgodnie z decyzją i dokumentacją. W tym przypadku modernizacja ewidencji gruntów powołując się na scalenie dokonała nieuzasadnionej faktycznej zmiany granicy na mapie ewidencyjnej. Zmiana, zdaniem geodety, wynika z niedokładnego obliczenia granicy scaleniowej przy pracach modernizacyjnych, co może wynikać z braku odszukania i ponownego pomiaru osnowy scaleniowej przed wykonaniem obliczeń punktów granicznych. Osnowa scaleniowa oraz granice kompleksów scaleniowych były trwale ustabilizowane, co pozwoliło geodecie na odszukanie tych punków i ponowne przeliczenie położenia punktów granicznych. Granica ustalona decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. z dnia [...] września 1970 r. przebiega od punktu [...] w linii prostej do punktu [...]. Natomiast punkty graniczne [...] i [...] przyjęte do modernizacji ewidencji gruntów nie są zgodne z dokumentacją scaleniową. Właściciele rozgraniczanych nieruchomości uczestniczyli w pracach rozgraniczeniowych. Skarżąca odmówiła podpisania protokółu granicznego ponieważ nie zgodziła się z przebiegiem wskazanej granicy scaleniowej po punktach [...] /teraz [...]/ i [...] /teraz [...]/ i według jej oświadczenia granica powinna przebiegać według mapy scaleniowej tak jak ogrodzenie działki nr [...] i [...]. Zdaniem Kolegium z powyższych ustaleń geodety, jak również z wniosku Skarżącej o przekazanie sprawy rozgraniczeniowej do sądu powszechnego wynika, że granica była i jest sporna, rozgraniczenie było więc uzasadnione i tym samym zasadnie kosztami postępowania rozgraniczeniowego obciążono właścicieli obu rozgraniczanych nieruchomości, ponieważ było prowadzone w ich interesie. Rozgraniczenie nieruchomości na żądanie jednego z właścicieli rozgraniczanych nieruchomości, tak jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, przeprowadzone w interesie także pozostałych właścicieli, nie może skutkować obciążeniem kosztami tego postępowania innego organu, Wójta lub Starosty. Przekazanie sprawy do sądu powszechnego, jak również złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji rozgraniczeniowej nie może skutkować odstąpieniem od ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego w postępowaniu administracyjnym. IV. Pismem z dnia 4 lutego 2019 r. Skarżąca wniosła do tut. Sądu skargę na w/w postanowienie SKO, podnosząc co następuje: 1) SKO nie rozpoznało zażalenia na postanowienie Wójta w zakresie naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego poprzez niewłaściwe jego zastosowanie art. 156 § 1 pkt. 2, 3 i 5 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie istniejącego stanu prawnego i faktycznego skutkującego wydaniem decyzji rozgraniczeniowej a następnie postanowienia o obciążeniu uczestniczkę postępowania rozgraniczeniowego jego kosztami w wysokości 2 500,00 zł, które to rozstrzygnięcie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. 2) SKO nie zastosowało art. 138 § 2 kpa w sytuacji braku zajęcia stanowiska wobec argumentacji skarżącej tj. naruszenie art. 24 § 1 pkt 1, 2, 4 kpa naruszenie art. 107 § 3 kpa, naruszenie art. 29 ust 1 oraz art. 33 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 17 maja 1998 Prawo Geodezyjne i Kartograficzne tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 193 poz. 1287 ze zm.) poprzez nie zastosowanie art. 138 § 2 kpa przez organ II instancji w sytuacji, gdy pracownik urzędu gminy pracujący na stanowisku w zakresie którego jest prowadzenie spraw rozgraniczeniowych jak i też biegły geodeta prowadzący rozgraniczenie winni być wyłączeni w zakresie prowadzonych przez nich czynności rozgraniczeniowych. Wójt nie dokonał oceny wykonania prawidłowości przeprowadzonego rozgraniczenia i zgodności z przepisami sporządzonej dokumentacji, w sytuacji gdy rozgraniczenie geodeta wykonał nieprawidłowo tzn. niezgodnie z dokumentacją prawną ze scalenia na którą się powołuje. Sporządzona dokumentacja posiada błędy merytoryczne i proceduralne mający istotny wpływ na błędne, być może umyślne nieprawidłowe wyznaczenie granicy rozgraniczanych działek. 3) SKO naruszyło przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy przez organ I instancji tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art.10 § 1, art. 11, art. 28, art. 77 § 1 kpa oraz art. 262 § 1 pkt 2 kpa we zw. z art. 152 kc. 4) SKO utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie naruszyło przepisy prawa administracyjnego art. 7, art. 77 § 1 art. 107 § 3 i nie zastosowało w swoim rozstrzygnięciu art. 138 § 2 kpa - co świadczy o akceptacji przez organ nadzoru przestrzegania prawa rażących naruszeń przepisów prawa materialnego, procesowego oraz przepisów postępowania mających istotny wpływ na podjęcie podejmowane przez organ I instancji rozstrzygnięcia niedopuszczalne w demokratycznym państwie prawa. V. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VI. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie SKO z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t.j. Dz.U. z 2016 r., poz.1066 z późn. zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2017 poz.1369 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a."). Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Stosownie do art.119 pkt 1 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Stosownie do art.120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a. W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził. VII. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia SKO prowadzi do następujących wniosków: 1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania, przeprowadzonego na podstawie art.264 § 1 k.p.a. było ustalenie w drodze postanowienia wysokości kosztów postępowania administracyjnego, osób zobowiązanych do ich poniesienia oraz terminu i sposobu ich uiszczenia. Przewidziane we w/w przepisie rozstrzygnięcia dotyczyły w niniejszej sprawie kosztów postępowania rozgraniczeniowego, toczącego się w trybie i na zasadach uregulowanych w art.29 Prawa geodezyjnego na wniosek Wnioskodawców, a dotyczącego rozgraniczenia nieruchomości tychże osób z nieruchomością Skarżącej. Trafnie uznały orzekające w niniejszej sprawie organy, iż koszty w/w postępowania rozgraniczeniowego, zakończonego stosowną decyzją, winny obciążać w równych częściach zarówno Wnioskodawców jak i Skarżącą. 2. Jak trafnie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku z dnia 8 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 575/16, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl, "W postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego zastosowanie ma przepis art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Oznacza to, że udział w kosztach postępowania administracyjnego zależy od posiadania przez określony podmiot interesu prawnego, czyli interesu własnego, indywidualnego, opartego na konkretnym przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Przepis ten doczekał się licznych orzeczeń sądów administracyjnych, z których najważniejszym jest uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006r. (sygn. akt l OPS 5/06, dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w której stwierdzono, że organ administracji publicznej orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 153 k.c.) a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Powyższe stanowisko NSA zostało przez większość sądów administracyjnych odczytane jako obowiązek, a nie tylko dopuszczalną możliwość, rozdziału kosztów administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego zgodnie z art. 152 k.c., czyli po połowie. Sądy te przyjęły, że skoro z art. 152 – 153 k.c. wynika, że postępowanie rozgraniczeniowe toczy się w istocie w interesie wszystkich podmiotów uczestniczących w rozgraniczeniu (wszystkich właścicieli sąsiednich i rozgraniczanych nieruchomości), toteż wszyscy oni są zobowiązani do udziału w tych kosztach, bez względu na to, którzy z nich żądali wszczęcia tego postępowania (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 października 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 541/12). Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, że rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 30 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 15/13). Pojawiły się także orzeczenia, w których sądy administracyjne stanęły na stanowisku, że ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli jedynie wówczas, gdy granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Inaczej rzecz ujmując, warunkiem koniecznym do przyjęcia, że postępowanie toczy się w interesie prawnym wszystkich właścicieli rozgraniczanych nieruchomości jest istnienie sporu co do przebiegu granicy. Jeżeli takiego sporu nie ma, nie można automatycznie zakładać, że postępowanie to toczy się w interesie wszystkich właścicieli rozgraniczanych nieruchomości. I w konsekwencji, jeśli koszty postępowania rozgraniczeniowego nie zostały poniesione w interesie wszystkich stron postępowania, brak jest w świetle art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. podstawy materialnoprawnej do obciążenia nimi wszystkich właścicieli nieruchomości sąsiednich (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2016 r. sygn. akt I OSK 3014/14 oddalający skargę kasacyjną od wyroku tut. Sądu z dnia 30 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 120/14). Zdaniem obecnego składu orzekającego, należy stanąć na stanowisku, że podział kosztów administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego zgodnie z art. 152 i 153 k.c., czyli po połowie, jest zasadą, od której jednak mogą wystąpić wyjątki. Na etapie administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego mogą być zarówno przypadki wystąpienia obiektywnych przesłanek uzasadniających jego wszczęcie, jak i ich brak. Stąd też jak trafnie zauważył SKO, organy administracji publicznej zobowiązane są do wyjaśnienia, czy ustalanie przebiegu granicy w postępowaniu rozgraniczeniowym było w interesie obu stron postępowania, czy tylko jednej z nich (por. też wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 356/13).". 3. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy uznać należy, że SKO wykazało, że pomiędzy Wnioskodawcami a Skarżącą zaistniał spór co do granic rozgraniczanych nieruchomości, a w konsekwencji, że koszty związane z przeprowadzonym rozgraniczeniem zostały poniesione w interesie wszystkich stron postępowania rozgraniczeniowego. Opierając się na stanowisku geodety, SKO uznało zatem, że: (i) Przebieg spornej granicy między działkami Wnioskodawców i Skarżącej wynika ze źródłowej dokumentacji scaleniowej, mającej moc dowodową ze względu na wydaną decyzję o zatwierdzeniu scalenia oraz dokonane z mocy prawa w 1971 r. uwłaszczenie gospodarstw rolnych według operatu [...], bez zmiany granicy. Jako granice prawne nieruchomości należy zatem uznać granice scaleniowe, zgodnie z decyzją i dokumentacją - dopóki właściwy sąd w odniesieniu do konkretnej granicy nie orzeknie inaczej; (ii) Nieuzasadniona faktyczna zmiana granicy na mapie ewidencyjnej nastąpiła w ramach postępowania modernizacyjnego. Zmiana ta wyniknęła z niedokładnego obliczenia granicy scaleniowej przy pracach modernizacyjnych, co może wynikać z braku odszukania i ponownego pomiaru osnowy scaleniowej przed wykonaniem obliczeń punktów granicznych. Granica ustalona decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. z dnia [...] września 1970 r. przebiega od punktu [...] w linii prostej do punktu [...]. Natomiast punkty graniczne [...] i [...] przyjęte do modernizacji ewidencji gruntów nie są zgodne z dokumentacją scaleniową; (iii) Osnowa scaleniowa oraz granice kompleksów scaleniowych były trwale ustabilizowane, co pozwoliło geodecie na odszukanie tych punków i ponowne przeliczenie położenia punktów granicznych; (iv) Skarżąca odmówiła podpisania protokołu granicznego, ponieważ nie zgodziła się z przebiegiem wskazanej granicy scaleniowej po punktach [...] /teraz [...]/ i [...] /teraz [...]/; (v) W świetle jasnych ustaleń, wynikających ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji, w tym w szczególności dokumentacji scaleniowej, zawarcie ugody w sprawie nie było możliwe. Trafnie uznało SKO, iż zarówno w/w ustalenia geodety, jak i wniesienie przez Skarżącą o przekazanie sprawy rozgraniczeniowej do sądu powszechnego /sprawa o sygnaturze [...] toczy się przez Sądem Rejonowym w M. I Wydział Cywilny/ prowadzą do wniosku, że: (-) przedmiotowa granica była sporna, (-) rozgraniczenie było więc uzasadnione i leżące w interesie właścicieli obu nieruchomości, (-) obciążenie wszystkich w/w podmiotów kosztami postępowania rozgraniczeniowego było w tej sytuacji zasadne. 4. Skarga podnosi, że w postępowaniu przed organem I instancji doszło do naruszenia art.24 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.a. poprzez zaniechanie wyłączenia od udziału w sprawie: 1) pracownika urzędu gminy, pracującego na stanowisku związanym z prowadzeniem spraw rozgraniczeniowych, 2) biegłego geodety. Podkreślić należy, iż w zażaleniu na postanowienie Wójta Skarżąca wskazała m.in. na fakt, iż: (-) A. S. jest osobą jedocześnie prowadzącą wraz z mężem biegłym geodetą R. K. działalność gospodarczą z zakresu doradztwa i usług geodezyjnych, jak też świadczącą na rzecz Gminy – w ramach umowy zlecenia – usługi polegające na prowadzeniu spraw rozgraniczeniowych, (-) biegły geodeta W. R., który przeprowadził czynności geodezyjne w niniejszej sprawie, w przeszłości wykonywał usługi geodezyjne na rzecz Wnioskodawców. Stwierdzić należy, że w/w okoliczności nie dawały podstaw do zastosowania w stosunku do w/w osób art.24 k.p.a. (w odniesieniu do geodety – art.24 w zw. z art.84 § 2 k.p.a.) a to z uwagi na fakt, że: (-) z postanowienia Wójta z dnia [...] lipca 2018 r. nie wynika, aby A. S. uczestniczyła w wydaniu w/w postanowienia (projekt w/w postanowienia sporządziła insp. ds. planowania przestrzennego i gospodarki gruntami A. K. a podpisał z upoważnienia Wójta jego Zastępca T. G.), (-) o ile geodeta W. R. brał udział w samym postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości, zakończonym decyzją Wójta z dnia [...] lipca 2018 r. (w tym to postępowaniu Skarżącej bezspornie przysługiwało uprawnienie do ewentualnego kwestionowania bezstronności geodety), o tyle w oczywisty sposób nie brał on udziału w kontrolowanym obecnie, odrębnym postępowaniu o ustalenie kosztów postępowania rozgraniczeniowego – tym samym rozpatrywanie w stosunku do tej osoby spełnienia się przesłanek do jej wyłączenia w tym postępowaniu na zasadach określonych w art.24 w zw. z art.84 § 2 k.p.a. jest całkowicie bezprzedmiotowe. 5. Skarżąca nie wykazała w żaden sposób, iż zaakceptowane przez organy obu instancji wynagrodzenie geodety w kwocie 5.000 zł jest zawyżone. W świetle powyższych okoliczności skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło