IV SA/Wa 565/16

WyrokWSA w Warszawie2016-06-09

Skład orzekający: Alina Balicka, Aneta Dąbrowska, Anna Sękowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami może być wydana bez precyzyjnego określenia sposobu i obszaru ograniczenia korzystania z nieruchomości oraz wskazania, na czyją rzecz ograniczenie następuje i jakie urządzenia mogą być zainstalowane?
Ratio decidendi
Decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami musi precyzyjnie określać sposób i obszar ograniczenia, a także wskazywać, na czyją rzecz ograniczenie następuje i jakie urządzenia mogą być zainstalowane. Brak tych elementów stanowi naruszenie prawa materialnego, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi właścicielki nieruchomości (G. D.) na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu realizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie nowego odcinka linii 110 kV. Właścicielka zarzuciła organom administracji brak precyzyjnego określenia sposobu i obszaru ograniczenia korzystania z nieruchomości, a także nie wskazanie, na czyją rzecz ograniczenie następuje i jakie urządzenia mogą być zainstalowane. Skarżąca podniosła również zarzuty naruszenia przepisów KPA dotyczące nieodniesienia się do zarzutów odwołania.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty. Zasądzono od Wojewody na rzecz G. D. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi G. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz G. D. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. Wojewoda [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej własność G. D., oznaczonej jako działka ew. nr [...], położonej w obrębie P., gmina O., dla której prowadzona jest przez VI Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w P. księga wieczysta nr [...]. W uzasadnieniu ww. decyzji podano, iż w dniu [...] października 2014 r. pełnomocnik [...] z siedzibą w L. złożył wniosek w trybie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jedn. tekst Dz. U z 2015 r., poz. 782 ze zm.), dalej "u.g.n." o udzielenie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb P., w celu realizacji inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie nowego odcinka linii 110 kV. Właścicielem przedmiotowej nieruchomości zgonie z księgą wieczystą KW [...] jest G. D.. Starosta poinformował strony w dniu [...] października 2014 r. o wszczęciu postępowania, a następnie pismem z dnia [...] marca 2015 r. zawiadomił o oględzinach nieruchomości, które odbyły się w dniu [...] kwietnia 2015 r. oraz o rozprawie administracyjnej, którą przeprowadzono w dniu [...] maja 2015 r. W dniu [...] lipca 2015 r. Starosta wydał decyzję nr [...]. o ograniczeniu korzystania z ww. nieruchomości, udzielając [...]. zezwolenia na realizację inwestycji celu publicznego polegającej na postawieniu na przedmiotowej nieruchomości nowego słupa linii elektroenergetycznej 110 kV oraz wybudowaniu nowego odcinka linii 110 kV, uznając, że zostały spełnione przesłanki z art. 124 u.g.n. W odwołaniu pełnomocnik G. D. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 124 ust. 1 u.g.n. oraz art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., wskazując że nie określono precyzyjnie sposobu ograniczenia korzystania z nieruchomości oraz nie wskazano na czyją rzecz to ograniczenie następuje ani jakie urządzenia mogą zostać zainstalowane na przedmiotowym gruncie. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy skarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podał, że art. 124 u.g.n. umożliwia wydanie przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania i dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie następuje zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W ocenie Wojewody [...] organ I instancji zasadnie przyjął, że zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 124 ust. u.g.n. Organ wskazał, iż z akt sprawy wynika, że rokowania z właścicielem w sprawie wejścia na przedmiotową nieruchomość w celu realizacji inwestycji nie dały rezultatu, bowiem inwestor i właściciel nieruchomości nie doszli do porozumienia w sprawie wysokości wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, iż z ustaleń obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] dla obszaru [...] przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. ( Dz. Urz. Woj. [...] nr [...], poz. [...]) wynika, że na terenie działki nr [...] projektowane są linie elektroenergetyczne E110kV, E220kV, E400kV ze strefami oddziaływania odpowiednio 19 m, 34 m i 43 m. Z opisu technicznego inwestycji wynika, że na obszarze przedmiotowej działki nr [...], obręb [...] P. projektuje się lokalizację nowego odcinka linii 110 kV. Nad działką zostaną podwieszone przewody fazowe oraz przewód odgromowy, a także zlokalizowany będzie nowy słup kratowy. Użytkowanie działki zostanie ograniczone jedynie w miejscu lokalizacji słupa (ok. 11,2 m2), natomiast umieszczenie przewodów na działką nie spowoduje ograniczenia w użytkowaniu rolnym działki, zgodnie z jej obecnym przeznaczeniem. Zdaniem organu odwoławczego, z decyzji organu I instancji jednoznacznie wynika, iż ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, stanowiącej własność G. D., oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...], związane jest z realizacją inwestycji celu publicznego, a zajęcie nieruchomości będzie polegać na postawieniu na przedmiotowej nieruchomości nowego słupa linii elektroenergetycznej 110 kV oraz wybudowaniu nowego odcinka linii 110 kV i będzie wykonywana zgodnie z planem miejscowym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik G. D. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenia. 1. art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez brak precyzyjnego określenia w sentencji (i dalszej części decyzji) sposobu i obszaru ograniczenia korzystania z nieruchomości, co uniemożliwia wykonanie zaskarżonej, gdyż nie jest znany zakres ograniczenia i uprawnienia wnioskodawcy oraz poprzez nie wskazanie w decyzji na czyją rzecz to ograniczenie następuje i jakie urządzenia mogą zostać zainstalowane na przedmiotowym gruncie 2. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nieodniesienie się do znacznej części podstawowych zarzutów odwołania i nie wyjaśnienie dlaczego podniesione zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) dalej: p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jak stanowi art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli przedmiotowej decyzji według tak zakreślonych reguł, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 124 ust. 1 u.g.n, w myśl którego starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej może w drodze decyzji ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu – zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Powyższe, zdaniem Sądu wskazuje, iż wydana w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. decyzja może być wydana tylko wobec takiej części obszaru nieruchomości, który jest niezbędny dla posadowienia na nim tych urządzeń oraz wykonania związanych z tym posadowieniem robót budowlanych. Stanowisko takie wyraził również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 664/08, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 131/16 (wyroki dostępne CBOSA). Przy tym skoro decyzja wprowadzająca ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości ma być zgodna z planem lub z decyzją lokalizacyjną to musi zawierać precyzyjne rozstrzygnięcie w zakresie określenia obszaru objętego ograniczeniem. Bez tego zbadanie zgodności takiej decyzji z planem lub z decyzją lokalizacyjną, nie byłoby możliwe. Oznacza to, że decyzja wydana na podstawie art. 124 ust.1 u.g.n. nie może jedynie odwoływać się do brzmienia planu lub treści decyzji lokalizacyjnej. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie powodują bowiem same przez się powstania obowiązku znoszenia przez właściciela nieruchomości ograniczenia w prawie korzystania z jego nieruchomości. Ograniczenie to jest ustanawiane w decyzji opartej o art. 124 ust. 1 u.g.n., który ma charakter uregulowania szczególnego, wobec czego, tak jak inne dotyczące ograniczania bądź pozbawiania praw, musi być określone precyzyjnie i ściśle. Stąd w decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na rzecz inwestora musi zostać jednoznacznie, poprzez zaznaczenie na odpowiedniej mapie, wskazany przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela (użytkownika wieczystego) w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji oraz zgodnie z warunkami wynikającymi z planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 31 grudnia 2007 r., sygn. Akt I SA/Go 579/07, LEX nr 357505 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 17 września 2014 r. sygn. akt. II SA/Rz 534/14 oraz przywołany wyżej wyrok WSA w Warszawie). Wymóg ten – co słusznie zauważył skarżący – pośrednio wynika również z przepisu art. 124 ust. 7 zdanie pierwsze u.g.n., który stanowi, iż decyzja taka jest podstawą do dokonania wpisu w księdze wieczystej. Określenie w decyzji opartej na art. 124 u.g.n. jedynie nr ewid. działki, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, stanowi naruszenie wskazanego przepisu, stąd zarzut sformułowany w skardze, Sąd uznał za uzasadniony. Stwierdzić należy, iż decyzja organu I instancji ani w swej treści opisu, ani w formie załącznika (mapy), nie wskazuje dokładnego przebiegu inwestycji przez nieruchomość skarżącego. Nie precyzuje również jaka inwestycja ma być realizowana przez wnioskodawcę na działce skarżącego. W decyzji tej brak jest także dokładnego określenia, na której części (powierzchni) przedmiotowej nieruchomości, czy też na całej nieruchomości nastąpi ograniczenie jego prawa. Brak określenia w decyzjach obu instancji terenu przeznaczonego do zajęcia pod wykonanie planowanej inwestycji, w ocenie Sądu, nie pozwala na ustalenie zakresu uszczuplenia władztwa skarżącego nad przedmiotową nieruchomością. W konsekwencji, w ocenie Sądu decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego - art. 124 ust. 1 u.g.n., które to naruszeniem mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) art. 135 p.p.s.a. orzekł w pkt I sentencji wyroku. O kosztach sądowych orzeczono w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło