IV SA/Wa 591/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2014 r. sprawy ze skargi E. K. i J. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów i budynków - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, na podstawie art. 138 § 1 ust 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] grudnia 2013 r. o odmowie dokonania zmiany zapisu w rejestrze ewidencji gruntów i budynków dotyczącej przebiegu granicy między działkami ew. nr [...] i nr [...] w obrębie [...] w gminie [...]. Uzasadniając zaskarżoną decyzję, organ wskazał na następujące uwarunkowania faktyczne i prawne sprawy: - granica między działkami ew. nr [...] i nr [...] w czasie założenia ewidencji gruntów i budynków wsi [...] (w 1969 r.) na mapie ewidencyjnej była linią prostą; istniejące dokumenty nie pozwalały na określenie punktów granicznych i ustalenie przebiegu granicy, stąd w 1984 r. Urząd Wojewódzki [...] zlecił O. w W. opracowanie mapy sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:1000 z ustaleniem granic w terenie; zostało to dokonane na podstawie zgodnego wskazania stron, a z czynności spisany został protokół zbiorczy; następnie stan władania przedstawiono na kopii mapy zasadniczej wpisując numery pozycji z protokołu, który został załączony do wykonanego w 1985 r. operatu pomiarowego nr [...]; pod poz. [...] wpisano w nim jako właścicieli działki ew. nr [...] S. P. i S. P., na których zostało zaadresowane wezwanie do stawienia się w celu ustalenia granic; ze zwrotnego potwierdzenia odbioru powyższego wezwania wynika, że zostało ono doręczone 5 kwietnia 1985 r., a jego odbiór potwierdził własnym podpisem K. P.; właściciele działki ew. nr [...] nie zgłosili się do ustalenia granic, które później nie były kwestionowane, a opracowanie mapy sytuacyjno-wysokościowej wsi [...] zostało 1 kwietnia 1986 r. pod nr [...] przyjęte do Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej [...]; - granice działki ew. nr [...] wykazano w ewidencji zgodnie z dokumentacją przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, czego podstawę stanowił § 92 ust. 1 zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M. P. nr 11, poz. 98); - J. K. i E. K. zostali właścicielami działki ew. nr [...] dopiero w 1987 r. aktem notarialnym nr Rep. [...] i w tym czasie nie kwestionowali istniejących na gruncie granic, zaś załączone przez J. K. dokumenty nie mogły być podstawą ujawnienia zmian granic w ewidencji gruntów, gdyż nie są wymienione w § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454), zwanego dalej "rozporządzeniem"; Starostwo Powiatowe [...] 17 maja 2013 r. przeprowadziło pomiar kontrolny i wywiad terenowy z udziałem właścicieli gruntów, w czasie którego ustalono, że położenie punktów granicznych jest zgodne z pomiarem granic wykonanym w 1985 r. przez O. w W. W skardze na decyzję organu odwoławczego J. K. i E. K. zarzucili naruszenie: - art. 20, art. 21 i art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483 ze zm.), zwanej dalej "Konstytucją", - art. 140, art. 153, art. 222 i art. 223 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz.121), zwanej dalej "K.c.", - art. 8, art. 12, art. 35, art. 75, art. 77, art. 107 § 1-3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.", - art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", - § 36, § 44, § 46 i § 47 rozporządzenia. Uzasadniając skargę podniesiono, że: - J. K. jest właścicielem działki ew. nr [...] na podstawie umowy z [...] lipca 1975 r., decyzji z [...] listopada 1975 r., wyroku sądu rejonowego z [...] sierpnia 1985 r. i aktu notarialnego z [...] maja 1987 r.; na nieruchomość założona jest księga wieczysta nr [...]; w dokumentach powyższych spraw znajduje się dokumentacja geodezyjna działki ew. nr [...] i nr [...]; pomiary geodezyjne do założenia ewidencji gruntów zostały wykonane w latach 1963-1965 i na ich podstawie powstała mapa zasadnicza; wpis do ewidencji w składnicy geodezyjnej został dokonany 8 sierpnia 1975 r., a mapy zostały wydane 10 i 11 sierpnia 1975 r. na podstawie wyrysu z mapy nr 116/8/39/1/72; dokumentacja geodezyjna została uaktualniona 6 maja 1987 r.; mapy do starostwa powiatowego skarżący dostarczył 26 listopada 2012 r.; przebieg granicy działek ew. nr [...] i nr [...] ujawnionych w akcie notarialnym i w księdze wieczystej jest granicą według stanu prawnego; - o pracach geodezyjnych z lat 1984-1985, w wyniku których została sporządzona mapa zasadnicza, nie zostali poinformowani ówcześni właściciele działki ew. nr [...] ani władający nią J. K., a jedynie właściciel działki ew. nr [...]; w protokole ustalenia stanu władania nie ma podpisu władającego J. K.; - sporządzony w trakcie podziału działki ew. nr [...] w 1992 r. protokół graniczny nr 38/92 nie spełnia wymagań prawa geodezyjnego, gdyż granica z działką ew. nr [...] nie została ustalona; - organ nie wykorzystał dokumentacji geodezyjnej zarejestrowanej w państwowej składnicy 11 sierpnia 1975 r., a dostarczonej mu 26 listopada 2012 r. ani tej, która znajduje się w akcie notarialnym i księdze wieczystej; kwestionowanie danych z aktu notarialnego i księgi wieczystej nie należy do organu - akt notarialny jest wiążący co do powierzchni i granic działki, zaś uaktualniona 6 maja 1987 r. dokumentacja geodezyjna z księgi wieczystej określa przebieg granicy między działkami ew. nr [...] i nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. W piśmie z 8 kwietnia 2014 r. (k. 17-18) skarżący wskazali ponadto, że: - J. K. w 1978 r. na stałe przeprowadził się do O., stąd nie był zawiadomiony o pomiarach z lat 1984-1985, przy których należało wykorzystać dokumentację geodezyjną dotyczącą działki ew. nr [...] wpisaną do składnicy geodezyjnej 11 sierpnia 1975 r.; - pomiar kontrolny z 2013 r. jest błędny, a położenie punktu granicznego przy ul. [...] nie jest zgodne nawet z pomiarem wykonanym w 1985 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stosownie do art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące granic gruntów. Przebieg granic działek ewidencyjnych, zgodnie z § 36 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454), zwanego dalej "rozporządzeniem", wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków. Jak wynika z akt sprawy, 1 kwietnia 1986 r. do Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej [...] pod nr [...] przyjęto opracowanie mapy sytuacyjno-wysokościowej wsi [...], dokonanej na podstawie operatu pomiarowego wykonanego w 1985 r. Mapa ta obrazuje przebieg granicy między działkami ew. nr [...] i nr [...], które odpowiadają aktualnej ewidencji gruntów. Po przyjęciu powyższej mapy do zasobu nie ma późniejszych dokumentów, na podstawie których - zgodnie z § 36 rozporządzenia - można by ustalić przebieg tej granicy. Nie należą do nich: 1. akt notarialny ani księga wieczysta, ponieważ zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r., poz. 707 ze zm.) podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości (ewidencji gruntów i budynków); oznacza to, że dane dotyczące oznaczenia nieruchomości (w tym - powierzchni gruntu) w księdze wieczystej są uzależnione od danych w tym zakresie uwidocznionych w ewidencji gruntów i budynków, a nie odwrotnie; stosownie do art. 27 powyższej ustawy w razie niezgodności danych z ewidencji gruntów i budynków z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd rejonowy dokonuje na wniosek właściciela nieruchomości, wieczystego użytkownika lub z urzędu - na skutek zawiadomienia jednostki prowadzącej taką ewidencję - sprostowania w księdze wieczystej oznaczenia nieruchomości na podstawie danych z ewidencji; nie istnieje więc rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych w zakresie dokonanego w niej oznaczenia nieruchomości, ani jakikolwiek jej prymat nad tego rodzaju danymi z ewidencji gruntów i budynków (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 sierpnia 2007 r., sygn. akt VIII SA/Wa 215/07, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA); 2. mapy, na które powołuje się Skarżący, wykonane w 1975 r., a więc przed przyjęciem w 1986 r. do zasobu dokumentu, na podstawie którego ustalono przebieg granicy między działką ew. nr [...] i działką ew. nr [...] (mapy sytuacyjno-wysokościowej wsi [...]), gdyż mapy z 1975 r. mają jedynie walor historyczny i nie mogą stanowić podstawy do ujawnienia w ewidencji gruntów zmiany dotyczącej przebiegu tej granicy; zgodnie bowiem z art. 2 pkt 8 ustawy ilekroć jest w niej mowa o ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości) rozumie się przez to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach; na konieczność zachowania aktualności operatu ewidencyjnego wskazują również przepisy § 44 pkt 2, § 45 ust. 1 i 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia; informacje w ewidencji gruntów powinny więc być aktualne, stąd nie mogą być do niej wprowadzane zapisy dotyczące przebiegu granic nie wynikające z ostatnio przyjętych do zasobu dokumentów (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1395/10 i z 25 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 2310/11, dostępne w CBOSA). Niezależnie od powyższego należy podnieść, że nie mogą mieć w sprawie znaczenia zarzuty Skarżącego dotyczące nieprawidłowości w przeprowadzeniu pomiaru granic działek w połowie lat 80. XX w. Nie można bowiem dokonać zmiany bądź usunięcia nawet błędnych wpisów do ewidencji gruntów w sytuacji, gdy po nich nastąpiły zdarzenia polegające na podziale działki (w 1992 r. podział działki ew. nr [...]) bądź przeniesieniu własności (w 1987 r. przeniesienie własności działki ew. nr [...]) - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 696/05, dostępny w CBOSA. Poza tym, organy administracji nie rozstrzygają sporów o prawa do gruntu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 czerwca 2006 r., sygn. akt I OSK 1010/05, dostępny w CBOSA). W przypadku zaistnienia niezgodności między granicą działek ew. nr [...] i nr [...] wykazaną dokumentami a wynikającą z aktualnie przyjętych do zasobu dokumentów, obowiązujące przepisy przewidują możliwość wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego (art. 29-39 ustawy). W razie sporu co do przebiegu linii granicznych oraz niezawarcia ugody i braku podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości organ umarza postępowanie i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi (art. 34 ust. 1-2 ustawy). W tym kontekście nie są uzasadnione zarzuty naruszenia przepisów odnoszących się do ochrony prawa własności (art. 20, art. 21 i art. 64 Konstytucji i art. 140, art. 153, art. 222 i art. 223 K.c.). Nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia art. 24 ustawy, który określa zawartość operatu ewidencyjnego oraz jawności zawartych w nim danych. Skarżący zresztą nie sprecyzowali, na czym miałoby polegać naruszenie tego przepisu. W związku z tym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).