IV SA/Wa 608/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.) sędzia del. SO Aleksandra Westra po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 września 2017 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. W rozpoznawanej sprawie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] odmówił Cudzoziemcowi B. B. zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W dniu 25 kwietnia 2016 r. pan B. B. złożył od powyższego rozstrzygnięcia pośrednictwem organu I instancji, odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (akta organu odwoławczego, k. 11). W dniu 02 grudnia 2016 r. Cudzoziemiec ustanowił swoim pełnomocnikiem panią K. B. (k. 20). Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. orzekł o uchybieniu terminu do wniesienia przez Cudzoziemca odwołania od w/w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2016 r. W uzasadnieniu wskazał, że z akt sprawy wynika, że przesyłka z w/w decyzją po dwukrotnym awizowaniu (w dniu 22 lutego 2016r. i 1 marca 2016r.) została zwrócona do organu z adnotacją zwrot nie podjęto w terminie. Zatem jako datę doręczenia zaskarżonej decyzji organ przyjął dzień 7 marca 2016r. W konsekwencji termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 21 marca 2016r. Odwołanie skarżący wniósł zaś 25 kwietnia 2016r., a więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W dniu 23 lutego 2017 r. do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wpłynęła skarga pana B. B. na powyższe postanowienie. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: • art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe i niewyczerpujące przeprowadzenie postępowania dowodowego, tj. nieprzesłuchanie strony przez organ I instancji na okoliczność miejsca zamieszkania oraz jego sytuacji; • art. 8 i 9 k.p.a. poprzez zaniechanie dbałości o to, aby Strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, a tym samym naruszenie zasady pogłębiania zaufania o informowania, tj. niewydanie przez organ I instancji decyzji Stronie we właściwym czas; oraz niepoinformowanie przez organ II instancji o konieczności przywrócenia terminu w sprawie. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w przedmiotowej sprawie nie można mówić o winie Skarżącego z uwagi na to, że osoba doręczająca korespondencję nie doręczyła jej należycie pod adres, który wskazał on we wniosku. Podkreślono, że choć Cudzoziemiec zamieszkiwał pod wskazanym adresem (tj. w hotelu), to nie zostało mu także pozostawione stosowne zawiadomienie. W związku z powyższym zakwestionowano skuteczność doręczenia skierowanej do Cudzoziemca decyzji. Podano, że w dniu 17 marca 2016 r. wystąpił on o wydanie kopii decyzji, co Wojewoda [...] uczynił dopiero w dniu 20 kwietnia 2017 r., natomiast wydanie mu jej bezpośrednio po złożeniu wniosku umożliwiłoby Cudzoziemcowi wniesienie odwołania w terminie. Wydanie tej kopii w dniu 20 kwietnia 2016 r. spowodowało, że Cudzoziemiec złożył odwołanie dopiero w dniu 25 kwietnia 2016 r. Ponadto nie poinformowano go o możliwości przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jednocześnie wskazano, że Skarżący spełnia przesłanki do udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Ustosunkowując się do powyższej skargi, organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie wydane na podstawie na podstawie 134 k.p.a Przypomnieć trzeba, że przepis art. 129 § 2 k.p.a. stanowi, iż w toku postępowania administracyjnego, odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia. Natomiast art. 134 k.p.a. przewiduje konieczność wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jeśli odwołanie zostało wniesione po upływie zakreślonego przez prawo terminu. Należy podkreślić, że upływ terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy ma obowiązek uwzględnić z urzędu. Przepis art. 134 k.p.a. ma zatem charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że jego zastosowanie nie jest uzależnione od uznania administracyjnego. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej wystąpienia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpoznania odwołania, lecz ma obowiązek stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia (vide wyroki WSA: w Olsztynie z dnia 1 września 2016 r. sygn. akt II SA/Ol 807/16, w Poznaniu z dnia 10 sierpnia 2016 r. sygn. akt III SA/Po 265/16 i z dnia 20 lipca 2016r. sygn. akt III SA/Po 134/16, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (Dz.U z 2013, poz. 1650 ze zm.) w sprawach uregulowanych w ustawie pisma doręcza się osobom fizycznym pod wskazanym przez nie adresem albo w każdym miejscu, w którym się adresata zastanie. Art. 32 k.p.a stanowi z kolei, iż strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Zgodnie zaś z art. 40 § 1 - 5 k.p.a pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi (§ 1) Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika (§ 2). W sprawie wszczętej na skutek podania złożonego przez dwie lub więcej stron pisma doręcza się wszystkim stronom, chyba że w podaniu wskazały jedną jako upoważnioną do odbioru pism (§ 3). Strona, która nie ma miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu albo siedziby w Rzeczypospolitej Polskiej lub innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, jeżeli nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy zamieszkałego w Rzeczypospolitej Polskiej i nie działa za pośrednictwem konsula Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązana wskazać w Rzeczypospolitej Polskiej pełnomocnika do doręczeń, chyba że doręczenie następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej (§ 4). W razie niewskazania pełnomocnika do doręczeń przeznaczone dla tej strony pisma pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Stronę należy o tym pouczyć przy pierwszym doręczeniu. Strona powinna być również pouczona o możliwości złożenia odpowiedzi na pismo wszczynające postępowanie i wyjaśnień na piśmie oraz o tym, kto może być ustanowiony pełnomocnikiem. Stosownie do art. 42 § 1 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§ 2). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § I i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3). W myśl art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania go adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, pozostawiając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe w drzwiach mieszkania. Zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany art. 42 i 43 k.p.a., operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego, natomiast zgodnie z art. 44 § 1 pkt 2 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany wart. 42 i 43 k.pa, pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. W myśl art. 44 § 2 k.p.a., zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Zgodnie z art. 44 § 3 k.p.a., w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Art. 44 § 4 k.p.a., stanowi zaś, że dręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Mając na uwadze przytoczone powyżej przepisy należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika bowiem z akt sprawy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] orzekająca o odmowie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wobec nieustanowienia przez niego pełnomocnika do doręczeń została przesłana na wskazany przez niego adres tj. [...],[...], pod którym miał on przebywać. Jednakże przesyłka, po dwukrotnym awizowaniu: w dniu. 22 lutego .. 2016 r. i w dniu 01 marca 2016 r. została zwrócona do organu I instancji z adnotacją: ,,zwrot - nie podjęto w terminie". Zatem jako datę doręczenia zaskarżonej decyzji zasadnie organ przyjął dzień 07 marca 2016 r. (poniedziałek), tj. ostatni dzień okresu, w którym Poczta Polska, zgodnie z art. 44 § 1 i § 4 miała obowiązek przechowywać pismo. Na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy nie może mieć wpływu podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż pod wskazanym przez niego adresem znajduje się hotel, który jest czynny całą dobę. Z żadnych przepisów prawa nie wynika bowiem wprost obowiązek odbierania przez pracowników hoteli (recepcji) korespondencji kierowanej do osób przebywających w hotelu. Co oznacza, że w odniesieniu do hoteli zastosowanie znajduje art. 43 k.p.a. wskazujący, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania go adresatowi. W rozpoznawanej sprawie z taką sytuacją nie mieliśmy do czynienia. Koperta, w której nadano przedmiotową decyzję Wojewody [...], ze znajdującymi się na niej stemplami, świadczy o jej awizowaniu i powtórnym awizowaniu wobec nieobecności adresata (mieszkanie zamknięte), a następnie jej zwrocie do organu I instancji. Tym samym w ocenie Sądu słusznie organ przyjął, że 14 dniowy termin wniesienia odwołania przez skarżącego upływał 21 marca 2016r. Tymczasem w aktach administracyjnych znajduje się podanie Cudzoziemca, które stanowi odwołanie od decyzji złożone osobiście w siedzibie organu I instancji w dniu 25 kwietnia 2016 r. o godz. 10.57. , a więc po w/w terminie. Mając zaś na uwadze, że wraz z odwołaniem skarżący nie wniósł o przywrócenie mu terminu do jego wniesienia zasadnie w ocenie Sądu organ odwoławczy stwierdził, na podstawie art. 134 k.p.a, że termin do wniesienia odwołania został uchybiony. Odnosząc się do zarzutu niepouczenia skarżącego przez organ o możliwości wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie mu terminu do wniesienia odwołania należy wskazać, że jak wskazano powyżej w złożonym odwołaniu skarżący nie zgłosił prośby o przywrócenie terminu do jego wniesienia, która zobowiązywałaby organ odwoławczy do jej rozpoznania w pierwszej kolejności. Wypada zwrócić uwagę, że żaden przepis prawa nie nakłada na organy administracji publicznej obowiązku informowania o przysługującym prawie do wnoszenia prośby o przywrócenie uchybionego terminu. Obowiązku takiego nie można wywieść także z art. 9 k.p.a. Nie są to bowiem okoliczności prawne w rozumieniu art. 9 k.p.a (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 1993 r., SA/Gd 1434/93 - niepublikowany). Skarżący był poinformowany o prawie i terminie do złożenia odwołania. Jeżeli wystąpiły okoliczności faktyczne, które bez jego winy uniemożliwiły złożenie odwołania, winny być one zgłoszone organowi administracji publicznej, a nie dopiero sądowi. W piśmiennictwie wskazuje się zaś, że organ administracji publicznej może działać w sprawie przywrócenia terminu jedynie na wyraźną prośbę zainteresowanego, a nie z urzędu. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 03 czerwca 2008 r. (I OSK 1297/07, LEX nr 497635) stwierdzono: "Z art. 58 k.p.a. wynika jednoznacznie, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić wyłącznie na prośbę strony. W tym zakresie wyłączona została możliwość wszczęcia postępowania przez organ administracji z urzędu. Dlatego też - wbrew twierdzeniu Sądu I instancji - organ ten nie tylko nie ma obowiązku ale nawet prawa wyjaśniać, dlaczego doszło do uchybienia terminu, czy nastąpiło to bez winy strony, i czy ma ona świadomość uchybienia terminu, a jeżeli tak, to czy chce wystąpić z wnioskiem o jego przywrócenie (także: Wyrok NSA z dnia 03 czerwca 2008r., I OSK 1285/07, LEX nr 497633)". W związku z tym, że Skarżący nie wystąpił wraz z odwołaniem z wnioskiem o przywrócenie mu terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy nie miał podstaw do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Reasumując, Sąd uznał, że wbrew zarzutom podniesionym w skardze, w sprawie podjęte zostały wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy: organ ustalił, czy przesyłka, w której znajdowała się decyzja Wojewody [...] została prawidłowo doręczona w trybie art. 44 § Kp.a, i ustalano datę tegoż doręczenia na podstawie stempli umieszczonych na znajdującej się w aktach sprawy koperty, w której zwrócono decyzję organowi I instancji, oraz ustalono datę złożenia odwołania przez Cudzoziemca. Nie istniała też konieczność przesłuchania Cudzoziemca przez organ na okoliczność jego zamieszkiwania pod wskazanym przez niego adresem, w sytuacji gdy skarżący sam wskazał, jako swój adres pobytu ww. adres przy ul. [...] i do dnia wydania decyzji nie poinformował organu aby zaszły w tym zakresie jakiekolwiek zmiany. Ponadto z akt sprawy wynikało, że skarżący przebywa w wynajętym pokoju. Wobec skutecznego w ocenie Sądu doręczenia skarżącemu decyzji oraz nie wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie mu terminu do wniesienia odwołania wraz z jego wniesieniem, na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy nie mogła mieć wpływu także -podnoszona w skardze okoliczność wystąpienia przez skarżącego o wydanie mu kopii decyzji w dniu 17 marca 2016r. (potwierdza ona jedynie dodatkowo, że w dacie tej skarżący wiedział o istnieniu decyzji). W związku z powyższym w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych przez Cudzoziemca przepisów postępowania, w tym art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 8 i art. 9 i k.p.a. W konsekwencji, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym orzekł jak w sentencji wyroku.