IV SA/Wa 646/13

WyrokWSA w Warszawie2013-08-01

Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Anna Szymańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że zarzuty podniesione przez stronę skarżącą były już przedmiotem kontroli sądowej, podczas gdy kluczowa kwestia wadliwości ugody stanowiącej podstawę decyzji nie była badana przez sąd?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie wykonał wytycznych sądu zawartych w poprzednim orzeczeniu, błędnie uznając, że zarzut wadliwości ugody, która stanowiła podstawę ustalenia granic i powierzchni działki, był już przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Kwestia ta nie była badana przez NSA, co skutkuje naruszeniem art. 153 P.p.s.a. i koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Główny Geodeta Kraju dwukrotnie odmawiał stwierdzenia nieważności, powołując się na wcześniejszą kontrolę sądową. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił te decyzje, wskazując na konieczność zbadania, czy zarzuty strony nie były pomijane w poprzednich postępowaniach. W kolejnym postępowaniu organ ponownie odmówił stwierdzenia nieważności, co doprowadziło do ponownej skargi do WSA. Strona skarżąca zarzucała m.in. naruszenie przepisów postępowania, wydanie decyzji w oparciu o nieistniejącą ugodę oraz skierowanie decyzji do osoby zmarłej.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lutego 2013 r. i poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] sierpnia 2012 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant spec. Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi S. O. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Głównego Geodety Kraju z [...] sierpnia 2012 znak [...]; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r.pr. R. F. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku VAT tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Główny Geodeta Kraju, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 K.p.a. po rozpatrzeniu wniosku S. O. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Geodety Kraju z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr[...], orzekającą o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] dnia [...] stycznia 1994 r., nr [...]w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Stan sprawy przedstawiał się następująco: Decyzją z dnia [...] listopada 1993r. Kierownik Urzędu Rejonowego w M. orzekł o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów i budynków zmian dotyczących powierzchni działek ewidencyjnych nr[...], nr[...], nr[...], nr[...], a także zmian przebiegu granic między działką ewidencyjną nr[...], a działkami ewidencyjnymi nr[...]i [...] oraz przebiegu granicy między działką ewidencyjną nr [...] a działką[...]. Decyzja ta została wydana w oparciu: - decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z dnia [...] września 1993r. orzekającą o rozgraniczeniu działki ewidencyjnej nr [...] z działka ewidencyjną nr [...], - decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z dnia [...] września 1988r. umarzającą postępowanie w sprawie rozgraniczenia działki ewidencyjnej nr [...] z działką ewidencyjną nr [...] z uwagi na jej bezprzedmiotowość spowodowaną zawarciem ugody przed geodetą inż. S. C. dnia [...] maja 1988r. ustalającej przebieg granicy między tymi działkami. Decyzją z dnia [...] stycznia 1994 r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy ww. decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z dnia [...] września 1993r. Pismem z dnia 5 grudnia 2008r., S. O. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1994r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z dnia [...] listopada 1993r. wskazując m. in., że została ona wydana na podstawie decyzji z dnia [...] września 1988 r., w sytuacji, w której ugoda zawarta przez geodetą S. C. nie wywarła skutku prawnego (nie podpisali jej wszyscy współwłaściciele działek). Decyzją a dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] Główny Geodeta Kraju odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji, motywując swoje rozstrzygniecie tym, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1994 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z dnia [...] listopada 1993 r. była przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie. Sąd ten oddalił skargę S. O. na powyższą decyzję i uznał, że wskazany stan ewidencyjny zgodny jest ze stanem prawnym. Następnie decyzją z dnia[...] marca 2011 r., nr [...] Głowy Geodeta Kraju utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] lutego 2010 r. Wskutek skargi S. O. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 września 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 813/11 uchylił decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] marca 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2010 r. Sąd uzasadniając swoje rozstrzygnięcie stwierdził, że organ rozpoznając niniejszą sprawę winien dokonać oceny, czy żądanie skarżącego dotyczące stwierdzenia nieważności pokrywa się z zakresem badania Naczelnego Sądu Administracyjnego, a co za tym idzie istnieją przeszkody podmiotowe czyniące jego żądanie niedopuszczalnym, czy też żądanie to winno być rozpoznane co do istoty. Sąd wskazał, że nie czyni zadość przedstawionemu powyżej badaniu sprawy stwierdzenie, że decyzja była już przedmiotem kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny pod względem zgodności z prawem i automatyczne, niepoprzedzone żadną analizą stanowisko, że należy odmówić stwierdzenia jej nieważności. Takie działanie organu, jak wskazał Sąd, kłóci się z dyspozycją obowiązującego w dacie wydania decyzji art. 157 § 3 k.p.a., ( obecnie zaś art. 61 a § 1 k.pa.) bo skoro przyjęto, że decyzja ta nie podlega kontroli w trybie postępowania nieważnościowego, to winna zapaść decyzja o odmowie wszczęcia postępowania (obecnie postanowienie na podstawie art. 61a § 1 K.p.a.). Organ wydając decyzję winien odnieść się do żądania skarżącego i dokonać porównania, czy i w jakim zakresie wniosek ten był już przedmiotem badania sądu administracyjnego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Główny Geodeta Kraju na podstawie art. 156 § 1 oraz art. 158 § 1 K.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1994 r. Odnosząc się do zarzutu zawartego we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji – wydania orzeczenia bez podstawy prawnej lub rażącego naruszenia prawa w kontekście zmiany powierzchni i granic działki ewidencyjnej nr [...] - kwestia ta, zdaniem organu, była przedmiotem badania Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 23 maja 1995 r., sygn. akt SA/Rz 515/94 oddalił skargę S. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1994 r., utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z dnia [...] listopada 1993 r. W wyroku tym bowiem Sąd stwierdził m.in., że: "granica pomiędzy działkami [...] i [...] została ustalona podczas prowadzonego postępowania rozgraniczeniowego jeszcze w 1988 r. Występujące wtedy strony tego postępowania zawarły akt ugody w dniu [...] maja 1988 r. Skoro ugoda ta nie została dotychczasowo zaczepiona we właściwym trybie tj. przed sądem powszechnym jako taka posiada moc wiążącą. Tak ustalona granica stanowiła podstawę określenia powierzchni działki [...] przy czym została zastosowana w tym celu tzw. metoda analityczna ze współrzędnych. Różnica powierzchni jest zatem wynikiem ustalonej linii granicznej pomiędzy działkami [...] i [...] oraz modernizacji ewidencji opracowanej na podstawie nowej mapy zasadniczej. Z kolei granica pomiędzy działką[...], a działką [...] tj. ul. [...] została ustalona decyzją z dnia [...].09.1993 r. kończąc w ten sposób postępowanie rozgraniczeniowe wszczęte postanowieniem z dnia [...].12.1987 r. Żadna z tych wymienionych decyzji nie jest przedmiotem kontroli, a stanowiły one podstawę wydania decyzji organu I instancji powołanej na wstępie. (...) W tej sytuacji przyjąć należało, że wykazany stan zgodny jest ze stanem prawnym." Organ – mając na uwadze powyższe ustalenia oraz treść art. 170 i art. 171 P.p.s.a – stwierdził, że zachodzi przedmiotowa niedopuszczalność rozpatrzenia wniosku S. O. o stwierdzenie nieważności decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa w zakresie zarzutów dotyczących przebiegu granic i powierzchni działki ewidencyjnej nr [...]. Organ stwierdził, że zarzuty dotyczące postępowań rozgraniczeniowych zakończonych decyzjami Kierownika Urzędu Rejonowego w M.: z dnia [...] września 1993 r. ([...]) oraz z dnia [...] września 1988 r. ([...]) oraz ugody zawartej w postępowaniu rozgraniczeniowym z dnia [...] maja 1988 r. ponieważ ani te decyzje, ani ta ugoda nie są przedmiotem kontroli w tym postępowaniu. Odnosząc się natomiast do kwestii wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z dnia [...] września 1988 r., nr [...] przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], organ wskazał, że co prawa decyzja ta została wydana w postępowaniu rozgraniczeniowym, mającym na celu ustalenie przebiegu granicy między działką ewidencyjną nr [...] a działką ewidencyjną nr[...], jednak nie zawiera ona merytorycznego rozstrzygnięcia. Przebieg tej granicy jest bowiem określony w ugodzie z dnia [...] maja 1988 r. i to ta ugoda była podstawą wydania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z dnia [...] listopada 1993 r. zgodnie z art. 31 ust. 4 zdanie drugie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.). Ugoda zawarta w postępowaniu rozgraniczeniowym przed geodetą posiada moc ugody sądowej. Organ wskazał, że ma ona w istocie postać umowy, do której stosuje się przepisy prawa cywilnego. Nie jest to więc ugoda "administracyjna" w rozumieniu art. 114-122 K.p.a. Organ doszedł do wniosku, że nawet gdyby ugoda zawarta przed geodetą była wadliwa, to nie miałoby to wpływu na zgodność z prawem decyzji umarzającej postępowanie rozgraniczeniowe ponieważ uchylenie się od skutków prawnych takiej ugody jest możliwe tylko w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Tylko ten sąd może wypowiedzieć się czy ugoda jest prawnie skuteczna, czy nie. Organ podniósł, że z akt sprawy nie wynika, aby kwestionowana ugoda z [...] maja 1988 r. została wzruszona przed sądem powszechnym, a zatem ustalony w niej przebieg granicy jest obowiązujący i winien być wykazywany w ewidencji gruntów i budynków. W wyniku rozpatrzenia odwołania S. O. od ww. decyzji, Główny Geodeta Kraju utrzymał ją w mocy decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. W uzasadnieniu decyzji organ zgodził się w ustaleniami faktycznymi i oceną prawną organu pierwszej instancji. Stwierdził, że skarżący w toku postępowania administracyjnego nie powołał okoliczności, które nie byłyby przedmiotem oceny dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 23 maja 1995 r. (sygn. akt SA/Rz 515/94) a jednocześnie które uzasadniałyby wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1994 r., na podstawie art. 156 K.p.a. S. O. w dniu 21 lutego 2013 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lutego 2013 r. W piśmie procesowym z dnia 29 lipca 2013 r. pełnomocnik skarżącego uzupełnił skargę, zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie: - art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 7 Konstytucji RP i, na skutek niezgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania administracyjnego, - art. 6 K.p.a. - art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 10 K.p.a. poprzez wydanie decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...], opartej na nieistniejącej ugodzie, - art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, w związku z art. 10 K.p.a, art. 28 K.p.a. oraz art. 109 K.p.a poprzez wydanie i doręczenie decyzji w stosunku do osoby, która w chwili wydania decyzji nie żyła, - art.. 153 P.p.s.a. w związku z art. 7 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2011 r., art. 156 § 1 kpa w zw. z art. 7 K.p.a, poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji opartej na wcześniejszej decyzji, której nieważność została orzeczona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, - art. 9 Kpa poprzez udzielanie informacji tylko w zakresie minimum, - art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nierzetelny, niesumienny i długotrwały. W uzasadnieniu pisma skarżący podniósł m. in., że decyzja z dnia [...] sierpnia 2012 r. Głównego Geodety Kraju skierowana została m. in. do I. M. Tymczasem osoba ta zmarła w dniu [...] kwietnia 2003 r. Rozstrzygniecie zostało zatem skierowane do osoby nieżyjącej, a więc decyzja ta rażąco narusza przepisy postępowania, w tym art. 10 K.p.a., art. 28 K.p.a., co stanowi podstawę jej uchylenia w trybie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Skarżący podkreślił, że I. M. była stroną na wszystkich etapach postępowania – jako współwłaściciel, a od 31marca 2003 r. dożywotni użytkownik ½ działki nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lutego 2013 r., utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] sierpnia 2012 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1994 r., utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z dnia [...] listopada 1993 r. orzekającej o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Należy zwrócić uwagę, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, zostały wydane w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 813/11. Zgodnie z treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast wskazania, co do dalszego postępowania dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (zob. A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 345). W orzecznictwie jednoznacznie stwierdza się także, że związanie sądu i organu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu trwa w danej sprawie dopóty, dopóki nie zostanie ono uchylone lub zmienione lub nie ulegną zmianie przepisy, czyniąc pogląd prawny nieaktualny (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1998 r., sygn. akt III RN 130/97, OSP 1999, z. 3, poz. 101 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 1999 r., sygn. akt I SA 2019/98, ONSA 2000, nr 3, poz. 129). Ocena prawna i wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 813/11 mają zatem istotne znaczenie. W niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z okoliczności uzasadniających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w tym wyroku. Stwierdzić zatem należy, że ocena w nim wyrażona była i jest nadal wiążąca. W konsekwencji nie straciły także na swojej aktualności zalecenia Sądu, co do dalszego postępowania. Wobec takiego stanu rzeczy zaskarżone decyzje należało ocenić przy uwzględnieniu treści powyższego wyroku. W omawianym wyroku Sąd uchylił decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] marca 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2010 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1994 r. Sąd zwrócił uwagę, ze w zaskarżonej decyzji Główny Geodeta Kraju rozpatrując wniosek S. O. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r., uzupełniony w dniu 29 lipca 2009 r. uznał, że niedopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1994 r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z dnia [...] listopada 1993 r. bowiem kwestionowane decyzje były już przedmiotem skargi S. O. i Naczelny Sad Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 23 maja 1995 r., sygn. akt SA/Rz 515/94, skargę tę oddalił. Stanowisko to jednak nie zostało poprzedzone żadną analizą, tymczasem organ winien dokonać oceny, czy żądanie skarżącego dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji pokrywa się z zakresem badania Naczelnego Sądu Administracyjnego, a co za tym idzie czy istnieją przeszkody przedmiotowe czyniące jego żądanie niedopuszczalnym, czy też żądanie to powinno być rozpoznane co do istoty. Sąd jednoznacznie wskazał, że organ wydając decyzję winien odnieść się do żądania skarżącego i dokonać porównania, czy i w jakim zakresie wniosek ten już był przedmiotem badania sądu administracyjnego. W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę organ nie wykonał wskazanych wyżej wytycznych. Zdaniem Sądu organy w sposób nieprzekonujący stwierdziły, że "zarzut wydania bez podstawy prawnej lub rażącego naruszenia prawa w kontekście zmiany powierzchni i granic działki ewidencyjnej nr [...]" był przedmiotem badania Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie i że "zachodzi przedmiotowa niedopuszczalność rozpatrzenia wniosku Pana S. O. o stwierdzenie nieważności decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa w zakresie zarzutów dotyczących przebiegu granic i powierzchni działki ewidencyjnej nr [...]". Oceniając powyższe stwierdzenia należy wskazać, że zarówno przebieg granic jak i ustalenie powierzchni działki nr [...] nastąpiło przede wszystkim na podstawie ugody zawartej [...] maja 1988 r. Tymczasem we wniosku i późniejszych pismach S. O. podnosił, że ugoda ta nie miała żadnej doniosłości prawnej, bowiem została podpisana jedynie przez S. O. i I. M., podczas gdy współwłaściciele działek – Z. O. i J. M. nie wyrazili zgody na jej zawarcie, bowiem ugoda nie została przez nich podpisana. Należy stwierdzić, że kwestia ta nie była przedmiotem oceny przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie w wyroku z dnia 23 maja 1995 r., sygn. akt SA/Rz 515/94. Podsumowując tę część rozważań należy podkreślić, że skoro skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji kwestionował ważność ugody, a ugoda ta stanowiła podstawę ustalenia przebiegu granic i powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] i zarzut ten nie był oceniany w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, to bezpodstawne jest stwierdzenie przez organ, że zarzuty zawarte we wniosku dotyczące granic i powierzchni działki były już przedmiotem oceny Sądu. Zdaniem Sądu organ nie wykonał wytycznych Sądu, czym naruszył art. 153 P.p.s.a. Organ poruszył co prawda zagadnienie skuteczności ugody z dnia [...] maja 1988 r. jednakże dopiero w kontekście odniesienia się do kwestii wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z dnia [...] września 1988 r. o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 1988 r. Nie stanowi to jednak wykonania wytycznych Sądu, bowiem jak już wyżej wskazano, organ nie przeanalizował w sposób dostateczny czy żądanie skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji pokrywa się z zakresem badania Naczelnego Sadu Administracyjnego, w związku z czym doszedł do błędnego stwierdzenia, że zachodzi przedmiotowa niedopuszczalność rozpatrzenia wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji. Zdaniem Sądu, tym samym – tj. niedostatecznym przeanalizowaniem zakresu wniosku skarżącego i zakresu badania Naczelnego Sądu Administracyjnego organ dopuścił się na ruszenia art. 107 § 3 K.p.a. Tymczasem efekt przeprowadzonego przez organ postępowania powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji. Prawidłowo zredagowane pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienie decyzji administracyjnej, a więc uzasadnienie odpowiadające swojej treści wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa, ma zaś podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 kpa, mocą której organ jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Takie uzasadnienie daje również rękojmię, że organ dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji winno być elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia. Motywy rozstrzygnięcia muszą być tak ujęte, aby strona zainteresowana mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy jej wydaniu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 6 maja 1999 r., sygn. akt II SA/Gd 134/97, Lex nr 44166). W rozpatrywanej sprawie, jak już wyżej wskazano, organ nie uzasadnił w sposób przekonujący motywów rozstrzygnięcia, tym samym naruszył art. 107 § 3 K.p.a. Za nieskuteczny natomiast należy uznać zarzut, podniesiony w piśmie procesowym pełnomocnika skarżącego z dnia 29 lipca 2013 r., wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa wobec skierowania decyzji z [...] sierpnia 2013 r. do nieżyjącej I. M. Jak wynika z akt sprawy wezwanie organu wystosowane do J. M. (męża I. M.) oraz I. M. (syna I. M.) z dnia 22 października 2012 r. o udzielenie informacji na temat postępowania w sprawie nabycia spadku po wyżej wymienionej lub wskazania spadkobierców nie otrzymało odpowiedzi. Organ zatem nie ustalił następców prawnych I. M. Zatem skoro uczestniczka postępowania nie żyła, a postępowanie toczyło się bez ustalenia - na podstawie postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia - następców prawnych, to w ocenie Sądu, taka sytuacja mogłaby stanowić ewentualnie postawę wznowienia postępowania, a nie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Należy bowiem mieć na uwadze, że niezawiniony przez stronę brak udziału w postępowaniu stanowi podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (A. Ostrowska w: red. A. Gliniecki, Prawo budowlane. Komentarz, LexisNexis 2012 s. 188, uw. 188), nie zaś podstawę stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyroki NSA z 5.6.2006 r., I OSK 911/05; 17.6.2008 r., II OSK 665/07; 22.12.2008 r. II OSK 1109/07; 26.1.2009 r., II OSK 51/08; 26.5.2009 r., II OSK 832/08; 26.1.2009 r., II OSK 51/08; 18.5.2010 r., II OSK 796/09; 25.4.2012 r., I OSK 1239/11, Lex nr 1218838) jest pogląd, że tylko podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu - co powoduje zaistnienie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Również Sąd nie ma podstaw do podnoszenia tej okoliczności z urzędu. Przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wiąże się ściśle z art. 147 k.p.a., stosownie do którego wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony. Z mocy samej ustawy wynika, że tylko od woli strony, która została pominięta w postępowaniu zależy, czy skorzysta ona z prawa do żądania wznowienia postępowania, ewentualnie podniesie ten zarzut w skardze wniesionej do sądu administracyjnego. Zasadą jest, że prawami procesowymi rozporządza strona. Dlatego też, jeżeli strona, która została pozbawiona udziału w postępowaniu administracyjnym nie wniesie skargi, nie można wbrew jej stanowisku uznać, że zaistniała w sprawie okoliczność uzasadniająca wznowienie postępowania, zdefiniowana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Ponadto należy podkreślić, że w aktach sprawy znajduje się akt notarialny (Repertorium A Numer: [...] z [...] marca 2003 r.), z którego wynika, że J. M. oraz I. M. darowali swojemu synowi działkę której m. in. dotyczy przedmiotowe postępowanie. I. M. ustanowił nieodpłatnie na rzecz swoich rodziców dożywotnie użytkowanie na rzecz swoich rodziców. Zatem z powyższego wynika, że od dnia zawarcia umowy darowizny właścicielem przedmiotowej działki nr [...] był I. M. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, zarówno decyzja z [...] sierpnia 2012 r. jak i z dnia [...] lutego 2013 r. Głównego Geodety Kraju, zostały mu doręczone. Rozpoznając ponownie sprawę, organ zastosuje się do wytycznych zawartych w niniejszym wyroku, jak również w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia z dnia 23 września 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 813/11, mając na uwadze, że kwestia wadliwości ugody z [...] maja 1988 r. (niepodpisanie jej przez wszystkich właścicieli działek), nie była podnoszona w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie, zakończonym wyrokiem z dnia 23 maja 1995 r., sygn. akt SA/Rz 515/94. W związku z powyższym należy także stwierdzić, że obecnie przedwczesne byłoby odnoszenie się przez Sąd do zarzutów skarżącego dotyczących wydania decyzji Wojewody [...]na podstawie wadliwej ugody, bowiem kwestia ta powinna być przedmiotem oceny przez organ w ponownie prowadzonym postępowaniu. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie o § 15, § 14 ust 2 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło