IV SA/Wa 688/08
WyrokWSA w Warszawie2008-07-04
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Grzegorz Czerwiński, Marta Laskowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego o umorzeniu postępowania w sprawie uzgodnienia pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych przedsięwzięcia budowy stacji bazowej telefonii komórkowej, wydane z uwagi na zmianę przepisów prawa ochrony środowiska, które wyłączyły inwestycję z katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego o umorzeniu postępowania było prawidłowe, ponieważ planowana inwestycja nie była przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, co wynikało ze zmiany przepisów prawa ochrony środowiska. W związku z tym, nie było potrzeby uzgadniania inwestycji, a postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Sąd oddalił skargę, uznając, że mimo pewnych uchybień proceduralnych w uzasadnieniu postanowienia, nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia O. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego, które uchyliło postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego i umorzyło postępowanie w sprawie uzgodnienia budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Główny Inspektor Sanitarny uznał postępowanie za bezprzedmiotowe ze względu na zmianę przepisów prawa ochrony środowiska, która wyłączyła planowaną inwestycję z katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów KPA i Prawa ochrony środowiska, w tym brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności, naruszenie zasady dwuinstancyjności oraz lakoniczne uzasadnienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędzia WSA Marta Laskowska, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2008 r. sprawy ze skargi O. z siedzibą w R. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia (...) lutego 2008 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uzgodnienia pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych przedsięwzięcia - skargę oddala -
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 roku, Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w R. uzgodnił przedsięwzięcie polegające na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej zlokalizowanej przy ul. [...]
w R. na działce o nr ew. [...]
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 roku, Nr [...] Główny Inspektor Sanitarny po rozpoznaniu zażalenia O. [...] uchylił postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R.
z dnia [...] lipca 2007 roku i umorzył postępowanie prowadzone przed organem pierwszej instancji.
W uzasadnieniu postanowienia Główny Inspektor Sanitarny stwierdził, że z akt sprawy wynika, że projektowana stacja bazowa, oprócz wieży rurowej oraz urządzeń zasilających i nadawczo – odbiorczych umieszczonych w kontenerze u jej podnóża, będzie składać się z trzech anten sektorowych oraz ośmiu anten radiolinii. Maksymalna równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny sektorowej ma wynosić w konkretnym przypadku nie mniej niż 500 W (nie więcej niż 1000 W), a miejsca, dostępne dla ludności nie znajdują się
w odległości mniejszej niż 40 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny.
W dniu 31 sierpnia 2007 roku weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów
z dnia 21 sierpnia 2007 roku zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia
do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 158, poz. 1105), w myśl którego planowana inwestycja została wyłączona z katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska (Dz. U.
z 2006 roku Nr 129, poz. 902, z późno zm.). Ponadto z raportu o oddziaływaniu
na środowisko wynika, że planowana inwestycja nie będzie znacząco oddziaływać
na obszar Natura 2000, a więc nie jest ona również przedsięwzięciem, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo Ochrony Środowiska.
W zaistniałej sytuacji prawnej zdaniem Głównego Inspektora Sanitarnego realizacja przedmiotowej stacji bazowej nie wymaga uzyskania decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, w trybie art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska,
a co za tym idzie wymaganych do jej wydania uzgodnień. Z powyższych względów zdaniem organu odwoławczego postępowanie w sprawie uzgodnienia realizacji planowanego przedsięwzięcia stało się bezprzedmiotowe.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło O. [...] podnosząc następujące zarzuty:
1. Naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego,
w szczególności:
• art. 7 poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych,
• art. 10 poprzez nieumożliwienie wypowiedzenia się co do całego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji,
• art. 15 poprzez jego niezastosowanie,
• art. 77 poprzez niezebranie i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego;
• art. 80 poprzez uznanie okoliczności sprawy za udowodnione, bez wszechstronnego rozważenia całego materiału dowodowego,
• art. 105 poprzez jego zastosowanie,
• art. 107 § 3 poprzez pominięcie uzasadnienia faktycznego decyzji,
• art. 156 § 1 pkt 2 poprzez jego zaistnienie.
2. Naruszenia przepisów ustawy prawo ochrony środowiska w szczególności:
• art. 11 poprzez jego wywołanie,
• art. 46 poprzez jego pominięcie,
• art. 48 poprzez jego pominięcie,
• art. 49 ust. 1 oraz ust 5 poprzez jego pominięcie,
• art. 51 pkt 1 ust 3 poprzez jego pominięcie.
Zdaniem Stowarzyszenia decyzja w swojej istocie jest lakoniczna, gdyż brak jest w niej charakterystyki miejsc dostępnych dla ludności w stosunku do środka elektrycznego anteny wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania, która zdaniem Stowarzyszenia powinna wyglądać jak następująco:
"Na azymucie 600 wzdłuż osi głównej; wiązki promieniowania anteny
w odległości do 150m od środka elektrycznego anteny stacji znajduje się zabudowa przemysłowa o wysokości do 10 m n.p.t.. (odległość ok. 25m). W kierunku 1800 zlokalizowane są dwa budynki przemysłowy o wysokości do 10m n.p.t. oraz mieszkalny o wysokości nie przekraczającej; 12m n.p.t. (w odległości ok. 85 m
od stacji). Natomiast na azymucie 2800 i 3000 nie znajduje się żadna zabudowa".
Powyższa analiza zdaniem Stowarzyszenia jest właściwa albowiem jest przejrzysta, opisano dokładnie stan faktyczny, przeanalizowano teren wzdłuż głównej wiązki promieniowania, podano dokładnie, co znajduje się w odległości do 40 metrów licząc od miejsca dostępnego dla ludności w stosunku do środka elektrycznego anteny.
W wydanym postanowieniu objętym skargą do Sądu powyższych informacji brak. Organ właściwy wystąpił w trybie art. 106 kpa o uzgodnienie środowiskowe
do Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, który dokonał uzgodnienia, lecz Główny Inspektor Sanitarny w W. nie posiadając uprawnień do kwestionowania zasadności stanowiska organu prowadzącego sprawę, który podlega pod Samorządowe Kolegium Odwoławcze zakwestionował je. Z powyższych przyczyn Główny Inspektor Sanitarny, zdaniem skarżącego Stowarzyszenia, przekroczył swoje uprawnienia nie mając podstaw do podważania słuszności żądania organu prowadzącego sprawę w kwestii wydania decyzji środowiskowej oraz wymagań raportu.
Organy administracji zdaniem skarżącego Stowarzyszenia winny mieć
na uwadze, że ze względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym i prawa
do rozstrzygnięcia sprawy decyzją, art. 105 § 1 kpa przewidujący tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego nie może być interpretowany rozszerzająco. Powyższy przepis ma bowiem zastosowanie tylko w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania (patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 1995 r., III ARN 50/95, OSNAPiUS 1996, nr 1, poz. 150). Innymi słowy bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (wyrok WSA w Warszawie VII SA/Wa 1952/07 z dnia
24 stycznia 2008 roku, IV SA/Wa 2431/07 z dnia 29 lutego 2008 roku).
W powyższej sprawie organy mogły tylko i wyłącznie wydać postanowienie
o uzgodnieniu inwestycji lub odmowie (wyrok WSA sygn. akt. IVSA/Wa 2277/07
z dnia 21 stycznia 2008, IV SA/Wa 2431/07 z dnia 29 lutego 2008 roku).
Zdaniem Stowarzyszenia naruszony został również art. 15 kpa dotyczący dwuinstancyjności postępowania, który jednoznacznie wskazuje, iż dana sprawa powinna być rozpatrzona przez organy pierwszego oraz drugiego stopnia w stosunku do tej samej istoty sprawy. W omawianym przypadku istnieją odrębnie wydane postanowienia, z których jedno dotyczy uzgodnienia środowiskowego, które zostało dokonane przez organ pierwszej instancji oraz zupełnie inną w swojej istocie decyzję organu drugiej instancji, który orzekał zupełnie coś przeciwstawnego, czym nie zachował trybu dwuinstancyjności postępowania. Z powyższych względów zdaniem Stowarzyszenia należy również uchylić skarżone postanowienie, aby zachować dwuinstancyjność postępowania.
Powyższe przesłanki jednoznacznie zdaniem skarżącego Stowarzyszenia udowadniają wadliwość wydanego postanowienia, które musi zostać uchylone.
Zdaniem Stowarzyszenia w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Ciąży na nim zatem obowiązek przytoczenia treści odwołania oraz ustosunkowania się w uzasadnieniu wydanej decyzji do wszystkich podniesionych
w odwołaniu zarzutów. Zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 Kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, dla których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej,
a także przyczyn, dla których wnioskowanych dowodów nie przeprowadził i dlaczego nie uznał zasadności argumentów podniesionych w odwołaniu (por. wyroki NSA
z dnia 22 kwietnia 1998 roku, sygn. akt I SA/Lu 21/98, nie publ. z dnia 20 grudnia 1999 roku, sygn. akt IV SA 274/97, LEX nr 48234, z dnia 1 lutego 2001 roku, sygn. akt I SA 1756, nie publ.). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 lipca 2001 roku, sygn. akt IV SA 703/99 (LEX nr 51234) "organ, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 kpa. Nie można też oczekiwać, że zrobi to za niego Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję. Sąd bowiem sprawuje kontrolę zgodności z prawem zaskarżonych decyzji i nie może zastępować organu w działaniach do których jest ustawowo zobowiązany i uzasadniać zań podjętych rozstrzygnięć".
Uzasadnienie decyzji jest obowiązkowym składnikiem każdej decyzji administracyjnej i zgodnie z przyjętą doktryną ma do spełnienia dwie ważne funkcje
– wewnętrzną i zewnętrzną. Pierwsza z tych funkcji wiąże się m.in. z zaskarżaniem orzeczeń w toku instancji, druga zaś dotyczy waloru uzasadnienia orzeczenia czy też pewnych jego elementów w innych postępowaniach. Uzasadnienie decyzji ma objaśnić tok myślenia prowadzący do zastosowania przepisu prawnego w sprawie
i taka jest jego rola wynikająca z brzmienia art. 107 § 3 KPA. Uzasadnienie musi wskazać okoliczności przemawiające za potrzebą lub koniecznością wydania decyzji w danej sprawie i wobec określonych podmiotów oraz ich wpływ na treść rozstrzygnięcia, a w sferze prawa ma wskazać normy obowiązujące i ich znaczenie ustalone w drodze wykładni. Wydana decyzja jest lakoniczna, całkowicie gołosłowna, nie podano w niej charakterystyki terenu, wysokości zabudowy, nie udowodniono, czy wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania występują miejsca dostępne dla ludności, jaka jest odległość tych miejsc od środka elektrycznego anteny, jaka jest definicja miejsc dostępnych dla ludności wynikająca z przepisów prawa.
Powyższe fakty zdaniem Stowarzyszenia powinny wynikać z decyzji, aby było wiadomo, czym organ kierował się przy jej podejmowaniu, tym bardziej,
iż zdaniem Stowarzyszenia bezspornym jest, iż miejsca te występują w odległości
do 40 metrów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt. IV SA/Wa 2277/07) w wyroku zapadłym w dniu 21 stycznia 2008 roku wyjaśnił jednoznacznie, jak należy ustalać miejsca dostępne dla ludności w stosunku do środka elektrycznego anteny wzdłuż głównej osi promieniowania. W wyroku tym mówi się o antenach sektorowych, których środek elektryczny znajduje się na wysokości rzędu 50 m nad poziomem terenu. Zgodnie z przepisem konieczne było ustalenie miejsc dostępnych dla ludności w odległości 40 m od tego środka. Sąd orzekł, iż konieczne jest uwzględnienie istnienia budynku o wysokości ok. 10 m znajdującego się w pobliżu stacji bazowej. Zdaniem Stowarzyszenia jest rzeczą oczywistą, że obiekt
o wysokości zaledwie 10 m nie znajdzie się na linii przecięcia osi głównej promieniowania anteny sektorowej, która musi przebiegać niemal poziomo
na wysokości ok. 50 m nad poziomem terenu. Jest zatem jednoznaczne, że miejsca dostępne dla ludności nie muszą znajdować się tylko w przecięciu osi głównej wiązki promieniowania anteny sektorowej, ale także m.in. pod tą osią – w wyroku mówi się wręcz o przestrzenni oddziaływania wiązki promieniowania danej anteny.
Omawianym wyrokiem Sąd podzielił stanowisko Stowarzyszenia. W związku
z powyższym zdaniem Stowarzyszenia przy technicznym ustalaniu miejsc dostępnych dla ludności należy:
• w pierwszej kolejności na planie terenu (rzut horyzontalny, strzałkowy
i czołowy) ustalić na osi głównej promieniowania danej anteny sektorowej właściwy odcinek (począwszy od środka elektrycznego anteny) – w zależności od mocy EIRP anteny zgodnie
z rozporządzeniem,
• po dokonaniu powyższego należy (na planach terenu we wszystkich trzech rzutach) przyłożyć cyrkiel do środka elektrycznego anteny
i zatoczyć okrąg o promieniu odpowiadającym wyżej wyznaczonemu odcinkowi; łuk będący wycinkiem tego okręgu przecinający oś główną promieniowania anteny sektorowej wyznacza odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego anteny,
• przy uwzględnieniu wszystkich trzech rzutów planu terenu obszar miejsc dostępnych dla ludności będzie obejmowała półkula, której środek pokrywa się ze środkiem elektrycznym anteny sektorowej
(z uwzględnieniem kąta nachylenia i azymutu wiązki głównej promieniowania) i o promieniu równym odległości określonej
w rozporządzeniu.
Zdaniem Stowarzyszenia organ winien ustalić dla każdej z anten sektorowych, czy w określonej w rozporządzeniu odległości w przestrzenni oddziaływania wiązki promieniowania danej anteny znajdują się miejsca dostępne dla ludności.
Zgodnie ze stanowiskiem Sądu należy zwrócić uwagę na moc EIRP, albowiem może zaistnieć sytuacja, iż raport musi być sporządzony obligatoryjnie, lub też sytuacja, że obowiązek sporządzenia raportu zostanie nałożony przez właściwy organ.
Zdaniem Stowarzyszenia w toku postępowaniu doszło do naruszenia art. 10 kpa, który ustanawia ogólną zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Z zasady tej wynikają dla organu administracji publicznej istotne obowiązki, a mianowicie zagwarantowanie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów
i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Czynny udział strony przejawia się
w szczególności w postępowaniu wyjaśniającym, co dla ochrony praw strony
ma istotne znaczenie. Zapewnia bowiem stronie wpływ na ustalenie stanu faktycznego, a przez to wpływa na stosowanie norm prawa materialnego
i procesowego. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest zatem pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami sprawy i możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego, a także wstrzymania się od wydania decyzji do czasu upływu zakreślonego stronie terminu, w którym strona miała prawo wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.
W rozpoznawanej sprawie należy zdaniem Stowarzyszenia stwierdzić, iż organ nie dopełnił obowiązków w powyższym zakresie. W konsekwencji, z jednej strony organy administracji przyznają prawo strony w toczącym się postępowaniu określonym właścicielom nieruchomości sąsiadujących pozostających w sferze oddziaływania inwestycji, z drugiej zaś naruszają zasady postępowania administracyjnego przez pozbawienie strony możliwości działania w sprawie, co narusza podstawową zasadę postępowania administracyjnego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Łodzi z dnia 31 maja 2007 roku o sygn. akt II SA/Łd 292/07, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 1999 roku o sygn. akt II SA 979/98 wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2005 roku; sygn. akt: III SA/Wa 1904/04).
W związku z powyższym zdaniem Stowarzyszenia organ drugiej instancji ma obowiązek jednoznacznego wyjaśnienia, dlaczego organ administracji publicznej orzekający w tej sprawie nie musiał stosować art. 10 kpa. Wykluczenie stosowania tego przepisu powinno być poparte aktem prawnym znoszącym wymóg stosowania art. 10 kpa, mimo że w całej Polsce jest stosowany. Organ wiedząc o tym, iż będzie wydawał postanowienie zupełnie inne niż to, które wydane zostało przez organ pierwszej instancji nie powiadomił innych stron o tym fakcie.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia rzeczywiście nie omawia szczegółowo powodów wydanego rozstrzygnięcia. Naruszony został art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 126 kpa, który to przepis określa jak powinno wyglądać uzasadnienie wydanego przez organ administracji postanowienia. Uchybienie to zdaniem Sądu nie może być jednak podstawą uchylenia zaskarżonego postanowienia. Zgodnie
z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które:
• daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
• inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
Naruszenie przepisów dotyczących sporządzenia uzasadnienia rozstrzygnięcia, nie jest naruszeniem, które może być podstawą do wznowienia postępowania, które to podstawy wymienione są w art. 145 § 1 pkt 1 – 8 kpa i art. 145a kpa. Naruszenie to nie może być również podstawą uchylenia zaskarżonego postanowienia, gdyż nie miało ono istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zawiera wskazanie podstawowych powodów, które legły u podstaw wydania przez Głównego Inspektora Sanitarnego zaskarżonego rozstrzygnięcia. Główny Inspektor Sanitarny wskazał w uzasadnieniu rodzaj planowanej inwestycji oraz jej parametry. Wskazał również przepisy prawa, które stanowiły podstawę wydanego rozstrzygnięcia.
Planowana inwestycja ma się składać z wieży rurowej, urządzeń zasilających
i nadawczo – odbiorczych umieszczonych w kontenerze u jej podłoża oraz trzech anten sektorowych i ośmiu radiolinii. Maksymalna równoważna moc promieniowania izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny sektorowej ma wynosić nie mniej niż 500 W i nie więcej niż 1000 W zaś miejsca dostępne dla ludności nie znajdują się
w odległości mniejszej niż 40 m od środka elektrycznego, wzdłuż głównej wiązki promieniowania tej anteny.
Z art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska wynika, że realizacja
1) planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać
na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2,
2) planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jeżeli może ono znacząco oddziaływać na ten obszar – jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, zwanej dalej "decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach".
Zgodnie z treścią art. 48 ust. 2 pkt 1 a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska w postępowaniu w sprawie wydania decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczących przedsięwzięć wymagających uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego, decyzji
o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych – na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane warunki przedsięwzięcia należy uzgodnić z Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym (art. 57 ust. 1).
Z art. 51 ust. 1 wynika, że sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają:
1) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać
na środowisko;
2) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać
na środowisko, dla których obowiązek może być stwierdzony na podstawie ust. 2;
Rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko określa Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 roku, Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.).
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 pkt 7 wymienionego wyżej rozporządzenia
(w brzmieniu na datę wydania zaskarżonego postanowienia) raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300.000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi:
a) nie mniej niż 2.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się
w odległości nie większej niż 100 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
b) nie mniej niż 5.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się
w odległości nie większej niż 150 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
c) nie mniej niż 10.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się
w odległości nie większej niż 200 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
d) nie mniej niż 20.000 W;
Planowane do realizacji przedsięwzięcie biorąc pod uwagę jego parametry nie należy do żadnej z wymienionych wyżej kategorii przedsięwzięć.
Zgodnie z treścią § 3 ust. 1 pkt 8 lit. c wymienionego wyżej rozporządzenia
(w brzmieniu na datę wydania zaskarżonego postanowienia) sporządzenia raportu
o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko mogą wymagać instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne
o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300.000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi:
a) nie mniej niż 15 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się
w odległości nie większej niż 5 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
b) nie mniej niż 100 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się
w odległości nie większej niż 20 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
c) nie mniej niż 500 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się
w odległości nie większej niż 40 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
d) nie mniej niż 1.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się
w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
e) nie mniej niż 2.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się
w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
f) nie mniej niż 5.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się
w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
g) nie mniej niż 10.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się
w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny.
Planowane do realizacji przedsięwzięcie biorąc pod uwagę jego parametry nie należy do również do żadnej z wymienionych wyżej kategorii przedsięwzięć. Moc promieniowania pojedynczej anteny danego typu jest większa niż 500 W, ale nie przekracza 1000 W.
Miejsca dostępne dla ludności nie znajdują się w odległości mniejszej niż 40 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Potwierdzają to dane zawarte w raporcie oddziaływania na środowisko. W zasięgu strefy promieniowania znajduje się budynek usługowy o wysokości 9 m i droga.
Z załączonego do raportu rysunku projektowanej stacji wynika, że najniższa wysokość na jakiej występuje ponadnormatywna wartość poziomów elekromagnetycznego promieniowania niejonizującego wynosi 22,6 m. Jest
to wysokość mierzona dla obszaru znajdującego się pod osią głównej wiązki promieniowania.
W tej konkretnej sprawie przestrzeń na wysokości 22,6 m jest zdaniem Sądu przestrzenią niedostępną dla ludności. Przestrzeni dostępnej dla ludności nie można utożsamiać z przestrzenią, w której człowiek może teoretycznie się znaleźć. Przyjmując tego rodzaju założenie należałoby uznać, że teoretycznie człowiek może znaleźć się wszędzie, chociażby przez krótką chwilę, jeśli dysponuje potrzebnymi
do tego środkami technicznymi. Przez przestrzeń dostępną dla ludności należy zdaniem Sądu rozumieć przestrzeń, w której z punktu widzenia zasad doświadczenia życiowego ludzie mogą rzeczywiście, realnie stale przebywać. W niniejszej sprawie przestrzeń na wysokości 22,6 m należałoby uznać za dostępną dla ludności, gdyby znajdował się tam budynek mieszkalny lub biurowy o tej wysokości. Z treści załączonej do raportu oddziaływania na środowisko mapy wynika, że przestrzeń na wysokości 22,6 m nie jest tego rodzaju miejscem.
Postanowienie o obowiązku sporządzenia raportu, o którym mowa w art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska nie zostało wydane przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, pozwala zdaniem Sądu stwierdzić, iż stanowisko Głównego Inspektora Sanitarnego, o braku konieczności uzgodnienia zawarte w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowe. Planowane przedsięwzięcie nie należy do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Nie wymaga ono uzyskania decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Tym samym brak było podstaw do dokonywania uzgodnienia planowanego przedsięwzięcia w dacie wydawania przez Głównego Inspektora Sanitarnego zaskarżonego przedsięwzięcia.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 21 lipca 2000 roku, sygn. akt I SA 1320/99, LEX nr 55764 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że brak w uzasadnieniu decyzji podstawy materialnoprawnej, na której oparto rozstrzygnięcie jest uchybieniem jednakże przy zachowaniu pozostałych elementów decyzji pozwala
to na stwierdzenie, iż nie narusza ona przepisów postępowania w sposób istotny, jaki mógłby mieć wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu, tylko wyjątkowo ciężkie naruszenie przepisów kpa dotyczących uzasadnienia wydawanych rozstrzygnięć jak np. całkowity brak analizy przepisów prawa stanowiących podstawę rozstrzygnięcia lub brak jakichkolwiek ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcie, zawarcie
w uzasadnieniu rozważań zupełnie nie związanych z treścią wydanego rozstrzygnięcia może być podstawą uchylenia takiego rozstrzygnięcia.
Wskazać również należy, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 lutego 2002 roku, sygn. akt V SA 162/01, LEX nr 109330, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że błędne uzasadnienie decyzji organu odwoławczego nie może mieć wpływu na ostatecznie zgodne z prawem rozstrzygnięcie. Pogląd ten zdaniem Sądu należy w pełni podzielić.
Uchylanie postanowienia Głównego Inspektora Sanitarnego do ponownego rozpoznania tylko po to, by sporządził on bardziej obszerne uzasadnienie nie zmieniłoby istoty wydanego przez ten organ rozstrzygnięcia. Sporządzenie bardziej szczegółowego uzasadnienia nie wydanego postanowienia nie spowodowałoby zmiany stanowiska organu administracji odnośnie kwestii uzgodnienia planowanej inwestycji. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pogląd
o braku konieczności uzgodnienia planowanej inwestycji uznać bowiem należy
za prawidłowy.
Organ odwoławczy nie musiał zdaniem Sądu ustosunkowywać się merytorycznie do zarzutów zawartych we wniesionym zażaleniu. Odnoszenie się
do tych zarzutów było zbędne, w sytuacji, gdy przesłanką wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że w związku ze zmianą przepisów okazało się,
że dokonywanie uzgodnienia nie jest wymagane.
Twierdzenie, iż Główny inspektor Sanitarny kwestionując konieczność dokonywania uzgodnienia przekroczył swoje uprawnienia jest zdaniem Sądu bezpodstawne. Główny Inspektor Sanitarny jest organem administracji, który dokonuje uzgodnienia planowanego do zrealizowania przedsięwzięcia z punktu widzenia przyznanych mu przepisami prawa kompetencji. W sytuacji, gdy w świetle obowiązujących przepisów prawa danego rodzaju inwestycja nie podlega uzgodnieniu, obowiązkiem organu administracji, do którego zwrócono się
o dokonanie uzgodnienia było wydanie orzeczenia stwierdzającego brak konieczności dokonywania uzgodnienia. Przekroczenie przez organ administracji uprawnień nastąpiłoby wówczas, gdyby dokonał uzgodnienia, w sytuacji, gdy przedsięwzięcie takiego uzgodnienia nie wymaga.
Twierdzenie skarżącego Stowarzyszenia, iż istnieje ustrojowa zasada prawa strony do merytorycznego rozpoznania sprawy może być uznane za prawidłowe tylko wówczas, gdy istnieją podstawy do wydania takiego rozstrzygnięcia. Organ administracji nie może natomiast wydać rozstrzygnięcia merytorycznego jeśli nie zaistnieją podstawy do wydania takiego rozstrzygnięcia. Jeśli postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, to obowiązkiem organu administracji jest jego umorzenie, a nie wydawanie merytorycznego rozstrzygnięcia.
Organ uzgadniający musi rozstrzygnąć wniosek o wydanie uzgodnienia, który do niego wpływa. Nie jest dopuszczalne by, organ ten uznając, że nie zachodzi potrzeba dokonania uzgodnienia odpowiadał na tego rodzaju wniosek pismem zawierającym informację, że uzgodnienie nie jest konieczne. Organ uzgadniający musi wydać w tym przedmiocie rozstrzygnięcie. Zgodnie z treścią art. 106 § 5 kpa zajęcie stanowiska przez organ uzgadniający następuje w drodze postanowienia. Organ ten może wydać postanowienie o uzgodnieniu planowanego przedsięwzięcia lub postanowienie odmawiające jego uzgodnienia.
Wątpliwości co do rodzaju rozstrzygnięcia powstają wówczas, gdy postępowanie uzgodnieniowe staje się bezprzedmiotowe. Może tak nastąpić wówczas, gdy np. postępowanie główne zostanie umorzone na skutek cofnięcia żądania przez stronę tego postępowania lub, gdy na skutek zmiany przepisów dane przedsięwzięcie nie wymaga już uzgodnienia.
Z art. 126 kpa wynika, że do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2 – 5 oraz art. 109 – 113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie – również art. 145 – 152 oraz art. 156 – 159, z tym że zamiast decyzji,
o której mowa w art. 149 § 3, 151 § 1, 157 § 1 i 158, wydaje się postanowienie. Przepis ten nie przewiduje, by do postanowień miał odpowiednio zastosowanie
art. 105 § 1 kpa, który to przepis jest podstawą umorzenia postępowania w sprawie
w której wydawana jest decyzja administracyjna.
W przypadku bezprzedmiotowości postępowania, które rozstrzygane jest poprzez wydanie postanowienia możliwe są dwa rozwiązania. Pierwsze rozwiązanie polega na zastosowaniu przez analogię art. 105 § 1 kpa i wydanie postanowienia
o umorzeniu postępowania. Drugie rozwiązanie polega na wydaniu postanowienia zawierającego rozstrzygnięcie negatywne, ze wskazaniem w jego uzasadnieniu,
iż powodem jego wydania jest bezprzedmiotowość postępowania. Organ uzgodnieniowy stwierdzając bezprzedmiotowość prowadzonego przez siebie postępowania uzgodnienowego powinien więc wydać postanowienie o odmowie uzgodnienia planowanej do zrealizowania inwestycji zaś w uzasadnieniu wskazać,
iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe, gdyż uzgodnienie nie jest wymagane.
Zdaniem Sądu należy opowiedzieć się za tym drugim rozwiązaniem. Główny Inspektor Sanitarny powinien odmówić uzgodnienia wskazując w uzasadnieniu,
iż inwestycja, którą miał uzgodnić pod względem sanitarnym uzgodnienia takiego nie wymagała. Wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości uznać należy za uchybienie, jednakże uchybienie to nie jest
na tyle istotne, by mogło być postawą uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Jak to już zostało wcześniej wskazane zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które:
• daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
• inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
Wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania zamiast postanowienia
o odmowie uzgodnienia nie jest naruszeniem prawa, które może być podstawą
do wznowienia postępowania, które to podstawy wymienione są w art. 145 § 1 pkt 1 – 8 kpa i art. 145a kpa. Naruszenie to nie może być również podstawą uchylenia zaskarżonego postanowienia, gdyż nie miało ono istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Uchylanie zaskarżonego postanowienia tylko w tym celu, by Główny Inspektor Sanitarny wydał postanowienie o odmowie uzgodnienia planowanej inwestycji nie zmieni faktu, iż uzgodnienie to nie jest w świetle obowiązujących przepisów prawa wymagane. Uchylenie zaskarżonego postanowienia spowodowałoby wydanie co do istoty tożsamego rozstrzygnięcia, tylko rozstrzygnięcie to sformułowane zostałoby przy użyciu innych słów. Istota rozstrzygnięcia nie uległaby zmianie. Nadal stwierdzałoby ono, że uzgodnienie nie jest w świetle obowiązujących przepisów w tej konkretnej sprawie wymagane.
W sytuacji, gdy istnieją przesłanki do uznania, że postępowanie uzgodnieniowe stało się bezprzedmiotowe zarzut, iż naruszony został art. 105 kpa poprzez jego zastosowanie jest zdaniem Sądu za niezasadny.
Zarzut naruszenia art. 15 kpa poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności zdaniem Sądu uznać należy za bezpodstawny.
Zgodnie z treścią art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
W wyroku z dnia 17 października 1996 roku, sygn. akt I SA/Gd 234/96, LEX 27339, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że wydawanie decyzji
o charakterze kasatoryjnym dopuszczalne jest zupełnie wyjątkowo, gdyż stanowi wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy
i nie jest w tej kwestii dopuszczalna wykładnia rozszerzająca. Konieczność zatem przeprowadzenia dowodu lub kilku dowodów (np. zasięgnięcie opinii biegłego czy przesłuchanie kilku świadków) mieści się w kompetencji organu odwoławczego
do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego (art. 136 kpa), wyłączając dopuszczalność kasacji decyzji.
Przepis art. 138 § 2 kpa zgodnie z treścią art. 144 kpa ma odpowiednie zastosowanie również w stosunku do zażaleń wnoszonych na postanowienia.
W niniejszej sprawie zdaniem Sądu nie zachodziły przesłanki pozwalające organowi odwoławczemu na uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji
i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania. Nie zachodziła bowiem potrzeba przeprowadzania jakichkolwiek dodatkowych dowodów.
Uchylenie rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji jest uzasadnione wówczas, gdy zmianie ulega w całości lub w części przedmiot postępowania w czasie rozpoznawania środka odwoławczego przez organ drugiej instancji. Rozpoznanie merytorycznie sprawy przez organ odwoławczy w takich okolicznościach naruszałoby określoną w art. 15 kpa zasadę dwuinstancyjności. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Przedmiot postępowania nie uległ zmianie. Uległa zmianie ocena prawna przedmiotu sprawy
w związku ze zmianą przepisów. Organ odwoławczy był więc uprawniony do wydania rozstrzygnięcia samodzielnie, bez konieczności przekazywania sprawy do jej ponownego rozpoznania. Gdyby przyjąć pogląd skarżącego Stowarzyszenia,
iż organ odwoławczy w każdym przypadku, gdy zamierza wydać odmienne rozstrzygnięcie od tego, które wydał organ pierwszej instancji, musi uchylić rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i przekazać sprawę temu organowi
do ponownego rozpoznania, to przepis art. 138 § 1 pkt 2 kpa pozwalający organowi odwoławczemu, na wydanie orzeczenia reformatoryjnego byłby przepisem zbędnym. Tego rodzaju wykładnia jest niedopuszczalna. Nie wolno jest interpretować przepisów prawnych tak, by pewne ich fragmenty okazały się zbędne (Lech Morawski. Zasady wykładni prawa. Wydawnictwo "Dom Organizatora", Toruń 2006, str. 106).
Wskazywanie przez skarżące Stowarzyszenie na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydany w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 2277/07 jako na argument mający przemawiać za uchyleniem zaskarżonego postanowienia jest zdaniem Sądu chybione. Sąd administracyjny rozpoznaje prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia w danej konkretnej sprawie i nie jest związany poglądami prawnymi oraz oceną materiału dowodowego dokonanego dokonaną przez Sąd
w innej sprawie. Poglądy sądów administracyjnych wyrażone w innych sprawach mogą być pomocne przy wydawaniu rozstrzygnięcia jednakże nie mogą one przesądzać o prawidłowości lub nieprawidłowości rozstrzygnięcia kontrolowanego
w niniejszej sprawie. Ponownie stwierdzić należy, iż każda sprawa jest rozstrzygana przez sąd administracyjny indywidualnie. Oznacza, to że Sąd musiał wziąć pod uwagę rodzaj inwestycji, jej usytuowanie oraz dowody zgromadzone w sprawie, którą rozpoznawał, a nie rodzaj inwestycji, jej usytuowanie i dowody zgromadzone
w sprawie, na którą powołuje się skarżące Stowarzyszenie. Automatyczne przenoszenie poglądów wyrażonych przez Sąd w innej sprawie na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia kontrolowanego w niniejszej sprawie jest nie
do zaakceptowania.
Zarzut naruszenia przez Głównego Inspektora Sanitarnego art. 10 kpa
w ocenie Sądu uznać należy za bezpodstawny. Zgodnie z treścią art. 10 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział
w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić
im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Zapewnienie przez organ odwoławczy stronie postępowania możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zabranych dowodów i materiałów ma swoje uzasadnienie wówczas, gdy organ ten przeprowadza uzupełniające postępowanie dowodowe. Tymczasem jak wynika z akt sprawy Główny Inspektor Sanitarny nie przeprowadzał żadnego dodatkowego postępowania dowodowego. Możliwość ustosunkowania się przez skarżące Stowarzyszenie została zrealizowana poprzez złożenie w postępowaniu przed organem pierwszej instancji wniosków i zastrzeżeń (k – 2 akt sprawy administracyjnej) oraz w zażaleniu na postanowienie wydane przez organ administracji. Analiza treści zażalenia wniesionego przez skarżące Stowarzyszenie pozwala stwierdzić, iż materiał dowodowy, jaki został zgromadzony w toku postępowania przed organem pierwszej instancji i który nie uległ zmianie na etapie rozpoznawania sprawy przez organ odwoławczy, był skarżącemu Stowarzyszeniu bardzo dobrze znany. Zarzut pozbawienia Stowarzyszenia prawa do czynnego udziału w postępowaniu przez organ pierwszej instancji w konsekwencji również uznać należy za bezpodstawny.
Z art. 10 § 2 kpa wynika, że organy administracji publicznej mogą odstąpić
od zasady określonej w § 1 tego przepisu tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Z kolei
z art. 10 § 3 kpa wynika, że organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić
w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej
w § 1. W przedmiotowej sprawie przepisy te nie miały zastosowania. Zarzut naruszenia tych przepisów (skarżące Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie całego art. 10 kpa) uznać należy więc za bezpodstawny.
Twierdzenie skarżącego Stowarzyszenia, iż organ odwoławczy wiedząc o tym, iż będzie wydawał postanowienie zupełnie inne niż wydane przez organ pierwszej instancji powinien powiadomić stronę o tym fakcie nie znajduje żadnego uzasadnienia. Organ odwoławczy nie może przed wydaniem rozstrzygnięcia informować strony postępowania o tym jakiej treści rozstrzygnięcie zamierza wydać. Organ administracji ujawnia swoje stanowisko co do treści rozstrzygnięcia wydając
to rozstrzygnięcie i doręczając je stronom postępowania lub im je ogłaszając.
Za bezpodstawny uznać należy zdaniem Sądu zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 7 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, art. 77 kpa poprzez niezebranie i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz 80 kpa poprzez uznanie okoliczności sprawy za udowodnione, bez wszechstronnego rozważenia całego materiału dowodowego. Zdaniem Sądu materiał dowodowy został w sprawie zgromadzony i oceniony prawidłowo. Materiał ten zasadnie przyjęty został przez organ odwoławczy za podstawę ustaleń faktycznych wydanego postanowienia.
Bezpodstawny jest zdaniem Sądu zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa. zgodnie z treścią tego przepisu organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Przepis ten ma zastosowanie do postanowień, od których służy zażalenie
(art. 126 kpa). Zaskarżone postanowienie wydane zostało w oparciu o obowiązujące w dacie jego wydania przepisy prawa. Zostały one wskazane w treści tego postanowienia. Twierdzenie, iż postanowienie wydane zostało bez podstawy prawnej nie znajduje żadnego uzasadnienia. Brak jest również podstaw do przyjęcia,
że postanowienie to zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa.
Bezpodstawne też zdaniem Sądu są podniesione przez skarżące Stowarzyszenie zarzuty naruszenia art. 11, art. 46, art. 48, art. 49 ust. 1 i 5 oraz
art. 51 pkt 1 ust 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 roku, nr 25, poz. 150 – tekst jednolity).
Zgodnie z treścią art. 11 wymienionej wyżej ustawy decyzja wydana
z naruszeniem przepisów dotyczących ochrony środowiska jest nieważna. Zakładając, że przepis ten ma zastosowanie również do postanowień stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów ustawy z dnia
21 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska.
Za bezpodstawny uznać, zdaniem Sądu, należy zarzut naruszenia art. 46 ustawy z dnia 21 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska. Przepis ten ma następujące brzmienie:
"Art. 46. 1. Realizacja:
1) planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać
na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2,
2) planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jeżeli może ono znacząco oddziaływać na ten obszar
- jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, zwanej dalej "decyzją
o środowiskowych uwarunkowaniach".
1a. W przypadku:
1) dróg,
2) linii kolejowych,
3) napowietrznych linii elektroenergetycznych,
4) instalacji do przesyłu ropy naftowej, produktów naftowych, substancji chemicznych lub gazu
- będących przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać
na środowisko, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1, decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się dla całego przedsięwzięcia realizowanego w granicach województwa.
1b. W przypadku przedsięwzięcia polegającego na przebudowie drogi, będącego przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko,
o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1, decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się dla całego przedsięwzięcia realizowanego w granicach województwa.
2. Ilekroć w przepisach niniejszego działu jest mowa o przedsięwzięciu, rozumie się przez to zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin, wymagającą decyzji, o której mowa w ust. 4 pkt
2 – 9, lub zgłoszenia, o którym mowa w ust. 4a.
2a. Przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty.
3. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, które dla tego samego przedsięwzięcia przeprowadza się jednokrotnie.
4. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem:
1) (uchylony);
1a) decyzji o warunkach zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego
na zalesieniu – na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym;
2) decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego, decyzji
o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, z późn. zm.11));
2a) decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę obiektów jądrowych - na podstawie ustawy, o której mowa w pkt 2;
3) koncesji na poszukiwanie lub rozpoznawanie złóż kopalin,
na wydobywanie kopalin ze złóż, na bezzbiornikowe magazynowanie substancji oraz składowanie odpadów w górotworze, w tym w podziemnych wyrobiskach górniczych - na podstawie ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze;
3a) decyzji określającej szczegółowe warunki wydobywania kopaliny
– na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy
– Prawo geologiczne i górnicze;
4) pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych
– na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne;
5) decyzji ustalającej warunki prowadzenia robót polegających na regulacji wód oraz budowie wałów przeciwpowodziowych, a także robót melioracyjnych, odwodnień budowlanych oraz innych robót ziemnych zmieniających stosunki wodne na terenach o szczególnych wartościach przyrodniczych, zwłaszcza na terenach,
na których znajdują się skupienia roślinności o szczególnej wartości z punktu widzenia przyrodniczego, terenach o walorach krajobrazowych i ekologicznych, terenach masowych lęgów ptactwa, występowania skupień gatunków chronionych oraz tarlisk, zimowisk, przepławek i miejsc masowej migracji ryb i innych organizmów wodnych - na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody;
6) decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów
– na podstawie ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów
(Dz. U. z 2003 r. Nr 178, poz. 1749, z 2004 r. Nr 116, poz. 1206, z 2006 r. Nr 227, poz. 1658 oraz z 2007 r. Nr 64, poz. 427);
6a) dla planowanego przedsięwzięcia, które może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 i nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony:
a) decyzji uzgadniającej warunki rekultywacji – na podstawie art. 106 ust. 2 ,
b) decyzji w sprawie rekultywacji i zagospodarowania - na podstawie ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266, z późn. zm.),
c) decyzji w sprawie zgody na przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych
na cele nierolnicze i nieleśne - na podstawie ustawy z dnia 3 lutego 1995 r.
o ochronie gruntów rolnych i leśnych;
7) decyzji o zmianie lasu na użytek rolny - na podstawie ustawy z dnia
28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435, z późn. zm.);
8) decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady - na podstawie ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2571, z późn. zm.);
9) decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej - na podstawie ustawy
z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721, z późn. zm.);
10) decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej - na podstawie ustawy
z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94,
Nr 176, poz. 1238 i Nr 191, poz. 1374).
4a. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje także przed dokonaniem zgłoszenia budowy lub wykonywania robót budowlanych oraz zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części
– na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
4b. Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku
o wydanie decyzji, o której mowa w ust. 4, oraz do zgłoszenia, o którym mowa w ust. 4a; złożenie wniosku albo dokonanie zgłoszenia powinno nastąpić nie później niż przed upływem czterech lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna.
4c. Termin, o którym mowa w ust. 4b, może ulec wydłużeniu o dwa lata, jeżeli realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać
na środowisko przebiega etapowo oraz nie zmieniły się warunki określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
4d. Dla przedsięwzięcia, dla którego została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, przepisu ust. 4 nie stosuje się w przypadku zmian decyzji, o której mowa w ust. 4 pkt 2, polegających na odstąpieniu od zatwierdzonego projektu budowlanego dotyczącym:
1) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji,
2) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne
- które nie spowodują zmian warunków określonych w wydanej decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach.
4e. Przepisu ust. 4 nie stosuje się w przypadku zmian decyzji, o której mowa
w ust. 4 pkt 3, polegających na:
1) zmianie terminu ważności decyzji;
2) zmniejszeniu przestrzeni, w granicach której ma być prowadzona działalność;
3) zmianie terminu rozpoczęcia działalności objętej decyzją, w tym wykonania poszczególnych prac;
4) ustaleniu lub zmianie formy lub wielkości zabezpieczenia roszczeń mogących powstać wskutek wykonywania działalności objętej decyzją.
4f. Jeżeli na terenie, na którym realizowane jest przedsięwzięcie, dla którego została wydana jedna z decyzji określonych w ust. 4 lub dokonano zgłoszenia,
o którym mowa w ust. 4a, został wyznaczony obszar Natura 2000, uprawniony podmiot powinien złożyć, w terminie 6 miesięcy od dnia wyznaczenia tego obszaru, wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000".
Skarżące Stowarzyszenie nie wskazało w skardze na czym naruszenie tego przepisu miałoby polegać. W ocenie Sądu ocena sprawy przeprowadzona z urzędu nie daje podstaw do przyjęcia, iż przytoczony wyżej przepis został naruszony.
Brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że w toku postępowania doszło do naruszenia art. 48 ustawy z dnia 21 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska. Przepis ten ma następujące brzmienie
"Art. 48. 1. Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko przeprowadza organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
2. Przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ,
o którym mowa w ust. 1, uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia:
1) z organem ochrony środowiska;
1a) w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o której mowa w art. 46 ust. 4 pkt 2, 2a, 8 i 9, albo zgłoszenia, o którym mowa w art. 46 ust. 4a
– z organem, o którym mowa w art. 57;
2) w przypadku dróg oraz linii kolejowych będących przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 - z ministrem właściwym do spraw środowiska oraz państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym;
3) w przypadku przedsięwzięć, które mogą znacząco oddziaływać
na obszar Natura 2000 i nie są bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynikają z tej ochrony:
a) będących przedsięwzięciami, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 – 2 – z wojewodą, a na obszarach morskich z dyrektorem urzędu morskiego, a także, jeżeli przedsięwzięcia te wymagają decyzji, o której mowa w art. 46 ust. 4 pkt 2, 2a,
8 i 9, albo zgłoszenia, o którym mowa w art. 46 ust. 4a - z organem, o którym mowa w art. 57,
b) będących przedsięwzięciami, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3
– z wojewodą, a na obszarach morskich z dyrektorem urzędu morskiego;
4) (uchylony);
5) w przypadku przedsięwzięć realizowanych na obszarach morskich
– z dyrektorem urzędu morskiego.
3. Organ występujący o uzgodnienie przedkłada:
1) wniosek o wydanie decyzji;
2) raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko albo informacje zawierające dane określone w art. 49 ust. 3, jeżeli sporządzenie raportu nie jest wymagane;
3) wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony.
4. Uzgodnień, o których mowa w ust. 2, dokonuje się w terminie 60 dni od dnia otrzymania dokumentów, o których mowa w ust. 3.
5. Przepisu ust. 3 pkt 3 nie stosuje się do uzgodnień warunków realizacji przedsięwzięcia dla drogi krajowej".
Postępowanie uzgodnieniowe prowadzone było przez właściwy organ zarówno w pierwszej instancji jak też w drugiej instancji. Organ występujący o dokonanie uzgodnienia przedłożył dokumenty, o których mowa w ust. 3 tego przepisu, to jest wniosek o wydanie decyzji i raport oddziaływania na środowisko. Wypis i wyrys
z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie zostały dołączone, ale obowiązek ich dołączenia istnieje tylko wówczas, gdy plan taki został uchwalony.
Z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska wynika, że wnioskodawca przed złożeniem wniosku o wydanie decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach może zwrócić się z zapytaniem do organu właściwego do wydania tej decyzji o określenie zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dla przedsięwzięć, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1.
Ustęp 5 tego przepisu ma następujące brzmienie:
"5. Postanowienie ustalające zakres raportu wydaje się po zasięgnięciu opinii:
1) marszałka województwa;
1a) organu, o którym mowa w art. 57, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o której mowa w art. 46 ust. 4 pkt 2, 2a, 8 i 9, albo zgłoszenia, o którym mowa w art. 46 ust. 4a;
2) ministra właściwego do spraw środowiska oraz państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego w przypadku dróg oraz linii kolejowych;
3) (uchylony);
4) dyrektora urzędu morskiego w przypadku przedsięwzięć realizowanych
na obszarach morskich.
5a. Opinię, o której mowa w ust. 5, wydaje się w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku o wydanie opinii.
5b. Postanowienie, o którym mowa w ust. 5, wydaje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania zapytania o zakres raportu.
6. Na postanowienie, o którym mowa w ust. 5, przysługuje zażalenie".
Przepis powyższy nie miał zastosowania w niniejszym postępowaniu. Przepis ten jest adresowany do podmiotu wnioskującego o wydanie decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach i stwarza jedynie możliwość zwrócenia się
z zapytaniem, a nie obowiązek takiego wystąpienia.
Obowiązki określone w ustępie 5 art. 49 ustawy z dnia 21 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska aktualizują się wówczas, gdy wnioskodawca wystąpi
z zapytaniem, o którym mowa w art. 49 ust. 1 tejże ustawy. W sytuacji, gdy wnioskodawca z takim zapytaniem nie wystąpił i postępowanie w tym przedmiocie nie było prowadzone twierdzenie, że naruszony został art. 49 ust. 5 wskazanej
na wstępie ustawy jest bezpodstawne.
Z art. 51 ust. 1 pkt 3 wynika, że sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, dla których obowiązek może być stwierdzony na podstawie ust. 2. Z kolei z ust. 2 tego przepisu wynika, że obowiązek sporządzenia raportu dla planowanego przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach, określając jednocześnie zakres raportu
o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; właściwy organ uwzględnia łącznie szczegółowe uwarunkowania, o których mowa w ust. 8 pkt 2; postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby sporządzenia raportu.
Postanowienie, o którym mowa w art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska nie zostało wydane przez organ właściwy
do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Główny Inspektor Sanitarny nie jest upoważniony do wydawania tego rodzaju postanowień. Jeśli postanowienie takie powinno być wydane, a nie zostało to może to być zarzut
w stosunku do organu właściwego do wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie do organu uzgodnieniowego jakim jest Główny Inspektor Sanitarny. Nadto z raportu oddziaływania na środowisko wynika, że planowane
do realizacji przedsięwzięcie nie będzie oddziaływać na obszar Natura 2000.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak
w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło