IV SA/Wa 752/16
WyrokWSA w Warszawie2018-03-13
Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Aneta Dąbrowska, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może rozpoznać skargę właściciela nieruchomości na uchwałę zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jeśli identyczne zarzuty dotyczące tej samej uchwały były już przedmiotem rozstrzygnięcia w prawomocnym wyroku, mimo że skargę wnosi inny właściciel nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może rozpoznać skargę właściciela nieruchomości na uchwałę zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, nawet jeśli identyczne zarzuty dotyczące tej uchwały były już przedmiotem rozstrzygnięcia w prawomocnym wyroku, jeśli skargę wnosi inny właściciel nieruchomości. Jednakże, ocena zarzutów musi uwzględniać wiążące oceny wyrażone w prawomocnym wyroku, zgodnie z art. 170 PPSA, aby zapewnić pewność prawa i równość wobec prawa, chyba że istnieją istotne różnice w stanie faktycznym.Stan faktyczny
Skarżąca A. K. wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie prawa własności i procedury planistycznej. Skarżąca prowadzi na swojej nieruchomości działalność hodowlaną, a zmiany w planie uniemożliwiają jej rozwój. Podobne zarzuty były już przedmiotem rozstrzygnięć sądowych w sprawach innych właścicieli nieruchomości objętych tą samą zmianą planu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant sekr. sąd. Wioletta Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2018 r. sprawy ze skargi A. K. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę
Przedmiotem zaskarżenia była uchwała w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy W. (Dz.Urz. Woj.[...]. z 2015 r., poz. [...]), zwana dalej "zmianą Planu".
W skardze, wniesionej na zasadzie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2015 r., poz. 1515 ze zm.), p. A. K. - właścicielka działek nr ew. [...] i [...] w K. – zażądała stwierdzenia nieważności zmiany Planu.
Zarzucono naruszenie:
- art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.), poprzez przekroczenie granic władztwa planistycznego i - w konsekwencji - naruszenie prawa własności Skarżącej,
- art. 8 i 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), poprzez uchybienie obowiązkowi wyczerpującego uzasadnienia przesłanek, jakimi kierowano się przy uchwalaniu zmiany Planu,
- art. 64 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji R.P., poprzez naruszenie prawa własności Skarżącej,
- art. 17 pkt 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2015 r., poz. 199 ze zm.), poprzez istotne naruszenie trybu sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; przejawiało się to w nieprzeprowadzeniu 17 lipca 2015 r. dyskusji publicznej nad projektem zmiany Planu, pomimo ogłoszenia, że w tym dniu jest ona planowana.
W uzasadnieniu podniesiono, że Skarżąca jest właścicielką nieruchomości na obszarze objętym zmiana Planu. Prowadzi na swojej nieruchomości działalność hodowlaną (fermy drobiu) zaś wprowadzone do Planu zmiany uniemożliwiają jej rozwój.
W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie.
Postępowanie w sprawie zawieszono (postanowieniem z 29 marca 2017 r.), wobec jej związku ze sprawą o sygn. IV SA/Wa 750/16, gdzie inna właścicielka nieruchomości (p. Z. K.), będąca w analogicznej sytuacji (także prowadząca już działalność hodowlaną), zaskarżyła zmianę Planu, wnosząc identyczne zarzuty, zaś Sąd - nieprawomocnym wyrokiem - skargę oddalił.
Postanowieniem z 6 września 2017 r. (sygn. akt II OSK 507/17) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok wydany w sprawie o sygn. IV SA/Wa 750/16 i odrzucił skargę. W uzasadnienie wskazano, że te same zarzuty, co do zmiany Planu, podnoszone przez tą samą skarżącą, był już przedmiotem rozważań, m. in. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 751/16, w kontekście innej skargi, odnoszącej się do kolejnej nieruchomości, położonej na obszarze objętym zmianą Planu.
Natomiast wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 września 2017 r. (sygn. akt II OSK 950/17) oddalono skargę kasacyjną na wyrok w sprawie o sygn. akt. IV SA/Wa 751/16, gdzie oddalono skargę na zmianę Planu. W jego uzasadnieniu wskazano m.in.:
- "[...] Sąd pierwszej instancji ocenił zaskarżoną uchwałę [...] wskazał, iż za jej podjęciem przemawiały względy związane z ochroną mieszkańców Gminy W. przed uciążliwościami związanymi z funkcjonowaniem ferm drobiu. W ocenie NSA, ta okoliczność uzasadnia wprowadzone zaskarżoną uchwałą ograniczenia w wykonywaniu prawa własności nieruchomości. Ograniczenia te są bowiem konieczne dla ochrony praw innych osób oraz ochrony środowiska." oraz "Faktem jest, że można się zastanawiać, czy ograniczenie obsady zwierząt do 210 DPJ w stosunku rocznym w przypadku hodowli drobiu nie powoduje, że hodowla ta jest nieopłacalna. Jednakże ten argument traci na sile, jeżeli się uwzględni niekwestionowany fakt, iż skarżąca na nieruchomości, której dotyczy sprawa, już wybudowała fermę drobiu i zaskarżony plan w tej sytuacji ma to znaczenie, że wprowadza zakaz dalszej rozbudowy fermy.",
- co do kwestii naruszenia procedury planistycznej – przeprowadzenia rozprawy – było to oceniane przez Sąd I. instancji, zaś zarzut kasacyjny w tym zakresie nie został właściwie sformułowany,
- "Nie jest też zasadna podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia art. 8 i art. 9 k.p.a. Trafne jest bowiem stanowisko Sądu pierwszej instancji, że przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się w postępowaniu w sprawie uchwalenia planu miejscowego".
Tym samym wyrok w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 751/16 stał się prawomocny.
W trakcie rozprawy (k. 204 i 205) Pełnomocnik skarżącej podnosił, w kontekście wyroku o sygn. akt II OSK 950/17, który zapadł w odniesieniu do innej osoby, że każdy ma prawo do rozpoznania jej sprawy indywidualnie.
Sąd zważył, co następuje.
Orzekając w niniejszej sprawie Sąd uznał, że ustalenia zmiany Planu naruszają interes prawny Skarżącej. Jako właścicielka nieruchomości, położonej na objętym nią terenie, wobec ustanowienia zmianą Planu ograniczeń, co do rozbudowy ferm hodowlanych, ma ona prawo żądać kontroli, czy naruszenie jej interesu prawnego nastąpiło w granicach prawa.
Sąd miał także na uwadze, że identyczne do podnoszonych w skardze zarzuty dotyczące postanowił zmiany Planu, były już przedmiotem rozważań w postępowaniach sądowych, zakończonych prawomocnym wyrokiem, m.in. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 751/16. W ocenie Sądu jednak Skarżąca - mając indywidualny interes w sprawie wywodzony z uprawnienia do ochrony praw korzystania z własności nieruchomości - może żądać prowadzenia postępowania przed sądem, służącego kontroli legalności danego aktu prawa miejscowego pomimo, że analogiczne zarzuty wnosił już właściciel innej nieruchomości. Sytuacja faktyczna może nie być bowiem analogiczna.
Stąd w ocenie Sądu nie zachodziły przesłanki odrzucenia skargi w kontekście uznania jakoby sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięcia ostatecznym orzeczeniem. Uwzględniono więc postulat Pełnomocnika skarżącej, aby jej sprawa została rozpatrzona indywidualnie.
Skarga nie zasługuje jednak na uwzględnienie.
Oceniając zasadność zarzutów skargi Sąd musiał mieć jednak na uwadze związanie ocenami, wyrażonymi w prawomocnym wyroku, wydanym w kontekście badania legalności postanowień tej samej zmiany Planu. Oceny wyrażone w prawomocnym wyroku o sygn. akt IV SA/Wa 751/16, uwzględniając oddalenie skargi kasacyjnej, muszą być traktowane jako wiążące przy rozpatrywaniu zarzutów, dotyczących tego samego aktu prawa miejscowego, wobec treści art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.). Nie do zaakceptowania byłoby bowiem inne rozumienie danej regulacji, w kontekście rozpatrywanej sprawy. Prowadziłoby to do sytuacji w państwie prawa niedopuszczalnej, gdy - oceniając ten sam akt normatywny w kontekście identycznych zarzutów - sądy wyraziłyby odmienne oceny. Oznaczałoby to naruszenie zasad konstytucyjnych: pewności prawa i równości wobec prawa.
Gdy chodzi o kontrolę aktu prawa miejscowego, jakim jest plan zagospodarowania przestrzennego, pewnie znaczenie, gdy chodzi o możliwość wyrażenia odmiennej oceny, mogłyby odgrywać inne istotne uwarunkowania faktyczne, gdy chodzi o indywidualną sytuację danego właściciela nieruchomości.
W rozpoznawanej sprawie istotne różnice, mogąca mieć znacznie w sprawie, jednak nie występują. W obydwu przypadkach chodzi bowiem o skargi wniesione przez właścicieli nieruchomości, którzy na swoim terenie prowadzą już działalność hodowlaną (fermy drobiu) zaś zmiana Planu może być przeszkodą dla jej rozwoju, na należących do niej nieruchomościach. Gdy chodzi o pełną analogię uwarunkowań faktycznych i prawnych potwierdza to także stanowisko Pełnomocnika Rady, wyrażone w trakcie rozprawy z 29 marca 2017 r. (k. 98), gdzie wskazał on, że przedmiotem szeregu skarg są sąsiednie działki, czemu nie zaprzeczał pełnomocnik Skarżącej.
Wobec wskazanych uwarunkowań formalnych należy stwierdzić, że zarzuty skargi - zarówno dotyczące nadużycie władztwa planistycznego, wobec wprowadzenia, nieznajdujących racjonalnych podstaw ograniczeń, dotyczących możliwości swobodnego korzystania z nieruchomości, jak i w kwestii naruszenia procedury planistycznej - jako będące już przedmiotem, oceny wyrażonej w prawomocnym wyroku IV SA/Wa 751/16 i uznane za niezasadne, nie mogą zostać uwzględnione. Sąd nie może bowiem czynić przedmiotem rozpatrywania, co do meritum, zarzutów do tego samego aktu prawa miejscowego, rozpatrzonych już prawomocnym wyrokiem wobec rozpoznawania skargi innego właściciela, przy analogicznych uwarunkowaniach faktycznych.
Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło