IV SA/Wa 833/14
WyrokWSA w Warszawie2014-07-22
Skład orzekający: Katarzyna Golat, Magdalena Durzyńska, Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska uchylająca decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia, w sytuacji gdy skarżący podnosił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym kwestii tożsamości sprawy, narusza prawo?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, która uchyliła decyzję organu I instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia, nie narusza prawa. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy prawidłowo wywodził, iż istotną kwestią jest przesądzenie, czy sprawa objęta wnioskiem z 24 kwietnia 2013 r. nie jest tożsama ze sprawą, której dotyczy decyzja z 31 grudnia 2013 r. Mimo pewnych braków w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej, sąd uznał je za niemające wpływu na wynik sprawy, ponieważ decyzja kasacyjna jest rozstrzygnięciem procesowym, a organ I instancji nie jest związany zawartymi w niej wskazaniami co do wykładni prawa materialnego. Przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia było uzasadnione.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zezwolenie na hodowlę i rozmnażanie bizonów amerykańskich, wskazując, że osobniki pochodzić będą z hodowli w K. Organ I instancji odmówił zezwolenia, uznając, że hodowla w K. nie posiada stosownych zezwoleń. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i potrzebę umorzenia postępowania w części z uwagi na tożsamość sprawy z wcześniejszym wnioskiem skarżącego. Skarżący zaskarżył decyzję organu II instancji, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. oraz błędnej wykładni ustawy o ochronie przyrody.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2014 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie wydania zezwolenia na hodowlę i rozmnażanie osobników bizona amerykańskiego oddala skargę
J. W. (dalej: "skarżący") wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2013 r. wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], z prośbą o wydanie zezwolenia na hodowlę i rozmnażanie osobników bizona (Bison bison) na terenie gospodarstwa położonego na działkach o nr.: [...], [...] i [...] w miejscowości Z., gmina Z.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] pismem z dnia 13 maja 2013 r., nr: [...], wezwał skarżącego do uzupełnienia powyższego wniosku o elementy wskazane w art. 120 ust. 2b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.), tj.: o podanie liczby osobników, których dotyczy wniosek, wskazanie czasu wykonania czynności, doprecyzowanie miejsca wykonywania wnioskowanych czynności oraz przekazanie świadectwa pochodzenia przedmiotowych zwierząt.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] w dniu 11 czerwca 2013 r., ponownie wezwał skarżącego o uzupełnienie wniosku z dnia 24 kwietnia 2013 r., tj. o jednoznaczne doprecyzowanie liczby osobników bizona, do których odnosi się wniesione podanie oraz przekazanie świadectwa pochodzenia dla wszystkich wskazanych we wniosku osobników.
W odpowiedzi na ww. pismo skarżący w piśmie z dnia 3 czerwca 2013 r. wskazał, że 3 osobniki bizona, które zamierza zakupić, pochodzić będą z hodowli w K. i załączył świadectwa pochodzenia tych osobników.
W dniu 14 sierpnia 2013 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] wystosował pismo do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z prośbą o przekazanie informacji na temat prowadzonych, bądź zakończonych postępowań administracyjnych w przedmiocie realizacji czynności zakazanych w stosunku do osobników bizona w miejscowości K.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] w piśmie z dnia 6 września 2013 r., nr [...], poinformował, iż przed organem I instancji nie toczą ani nie toczyły się postępowania w przedmiotowym zakresie.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] nie zezwolił na hodowlę i rozmnażanie osobników bizona na terenie gospodarstwa na terenie gospodarstwa położonego na działkach o nr [...], [...] i [...] w miejscowości Z.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w związku z faktem, że hodowla w K., z której skarżący zamierza zakupić przedmiotowe osobniki bizona, nie posiada stosownych zezwoleń uznał, iż nie jest możliwe wydanie zezwolenia na hodowlę i rozmnażanie osobników bizona zakupionych z nielegalnego źródła, gdyż nie można legalizować działalności, która będzie wiązała się z naruszeniem obowiązującego prawa.
Skarżący w odwołaniu od powyższej decyzji Regionalnego Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] września 2013 r. podniósł, iż złożony wniosek spełniał wszystkie przesłanki wymagane przez przepisy prawa materialnego, przewidziane w art. 120 ust. 2b ustawy o ochronie przyrody. Zdaniem skarżącego odwołanie w przedmiotowej sprawie nie zaistniały także przesłanki negatywne, wskazane w art. 120 ust. 2d ww. ustawy, które uprawniałyby organ do wydania decyzji odmawiającej wydania zezwolenia na hodowlę bizonów.
Wskazał również, że organ I instancji wykroczył poza granice przedmiotowej sprawy, z uwagi na fakt, iż Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] nie zezwolił na hodowlę i rozmnażanie osobników bizona, mając na względzie, iż osobniki te będą pochodzić z hodowli w K., która nie posiada stosownych zezwoleń. Jego zdaniem takie postępowanie jest niedopuszczalne, ponieważ przedmiotowa sprawa dotyczyła wydania zezwolenia na hodowlę bizonów przez skarżącego, a nie zgodności z prawem funkcjonowania hodowli w K. Stwierdził, że organ I instancji naruszył tu przepisy prawa procesowego, w szczególności art. 6, 8 i 61 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, wskazywanej dalej jako: "kpa"), nakazujących organowi działać na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a także działać w granicach wyznaczonych żądaniem wniosku, który określa zakres przedmiotowy sprawy administracyjnej.
Ponadto zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 106 § 1 kpa, jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody, albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Niezależnie od treści rozstrzygnięcia organu uzgadniającego, zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w formie postanowienia, na które służy stronie zażalenie. W opinii skarżącego, w niniejszym postępowaniu Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] zwrócił się do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z wnioskiem o zajęcie stanowiska z pominięciem jakichkolwiek procedur przewidzianych przez kpa.
Skarżący podniósł, iż w jego opinii całkowity zakaz hodowli bizonów w Polsce wykracza poza zasadę proporcjonalności, bowiem w krajach Wspólnoty Europejskiej bizon jest zwierzęciem powszechnie hodowanym.
Końcowo stwierdził, że działanie organu budzi zastrzeżenia także w świetle respektowania przez organ zasady zaufania obywateli do organów państwa, która jest mocno powiązana z zasadą praworządności, zasadą prawdy obiektywnej, zasadą uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu strony.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W ocenie organu odwoławczego podczas rozpatrywania niniejszej sprawy zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego.
Podał, że Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska rozpatrzył wniosek skarżącego z dnia 18 października 2006 r., dotyczący uzyskania zezwolenia na realizację czynności zakazanych wskazanych w art. 120 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, tj. wwozu z zagranicy oraz hodowli osobników bizona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1855/11, uchylił decyzję Generalnego Dyrektora ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...]. Argumentował, że wniosek skarżącego z dnia 18 października 2006 r. ponownie musiał zostać rozpatrzony przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. W związku z powyższym, decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie zezwolił skarżącemu na wwóz na teren Rzeczypospolitej Polskiej, przetrzymywanie oraz hodowlę bizona.
W ocenie organu odwoławczego Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] winien w części umorzyć postępowanie, z uwagi na wydanie przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], bowiem wniosek skarżącego z dnia 18 października 2006 r. jest tożsamy z jego wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2013 r. w części dotyczącej uzyskania zezwolenia na realizację czynności zakazanej, o której mowa w art. 120 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, tj. hodowli osobników bizona. Natomiast w części dotyczącej rozmnażania osobników bizona, rozstrzygnięcie sprawy przez organ I instancji powinno być uzależnione od wyniku postępowania prowadzonego przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z wniosku skarżącego z dnia 18 października 2006 r.
W skardze na powyższą decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o jej uchylenie, wraz z poprzedzającą ją decyzją Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] września 2013 r.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
art. 105 kpa poprzez błędne i niedopuszczalne przyjęcie, iż niniejsze postępowanie należało przed organem I instancji w części umorzyć,
art. 107 kpa wskutek braku określenia w decyzji podstawy prawnej, na podstawie której decyzja winna zostać w części umorzona,
art. 77 kpa poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący zebranego całego materiału dowodowego,
art. 120 ust. 2 pkt 2, w związku z ust. 2d ustawy o ochronie przyrody w wyniku błędnej wykładni.
W skardze skarżący podtrzymał argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
Następnie stwierdził, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem zawartym w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, gdyż sprawa aktualnie zawisła z wniosku skarżącego z dnia 24 kwietnia 2013 r. o wydanie zezwolenia na hodowlę i rozmnażanie bizona amerykańskiego, prowadzona przed organem I instancji, tj. Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w [...], nie jest sprawą tożsamą ze sprawą prowadzoną z wniosku skarżącego z dnia 18 października 2006 r. o wydanie zezwolenia na sprowadzenie do Polski i hodowlę bizona amerykańskiego, prowadzoną pierwotnie przez Ministra Ochrony Środowiska, jako właściwy organ I instancji, a następnie po zmianie przepisów - przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.
Zdaniem skarżącego o tożsamości przedmiotowych wniosków można mówić tylko w części dotyczącej podmiotu składającego wniosek (w obu sprawach jest nim bowiem skarżący). Natomiast pozostałe elementy, przesądzające o tożsamości sprawy, są odmienne. Pierwsza sprawa dotyczyła sprowadzenia do Polski bizona amerykańskiego i jego hodowli, gdzie organem właściwym do orzekania w sprawie był w dacie składania wniosku naczelny organ administracji publicznej (Minister Ochrony Środowiska), aktualnie Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska. Sprawa ta niewątpliwie została rozstrzygnięta decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., w której to odmówiono skarżącemu na teren Rzeczypospolitej Polskiej wwozu, przetrzymywania i hodowli bizona amerykańskiego.
Podał, że nie składał skargi kasacyjnej od przedmiotowej decyzji, pomimo iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa (w tym prawa wspólnotowego, statuującego zasadę proporcjonalności), a ponadto Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska orzekł w sprawie, pomijając całkowicie stanowisko Sądu, który uchylił jego wcześniejszą decyzję (w wyroku WSA z dnia 1 marca 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1855/11), czym naruszył przepisy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż międzyczasie zmieniła się zarówno sytuacja faktyczna, jak i prawna. Bizony amerykańskie były już w Polsce, legalnie sprowadzone przez innego hodowcę (Hodowla w K.), stąd zbędne stało się ich sprowadzanie do Polski z zagranicy, celem ich hodowli. Ponadto w międzyczasie zmienił się art. 120 ust. 2 pkt 2, którym Dyrektor Regionalny Ochrony Środowiska uzyskał ustawową kompetencję do rozstrzygania spraw związanych z hodowlą i rozmnażaniem bizona. Skarżący w 2013 r. złożył nowy wniosek o hodowlę i rozmnażanie, który nie jest tożsamy z wnioskiem z 18 października 2006 r.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie skarżącego, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, powinien we właściwym trybie wyjaśnić i ewentualnie umorzyć postępowanie.
W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie.
Wskazał, że skarżący wnioskuje o odstępstwa od zakazu hodowli i rozmnażania osobników bizona, które mają pochodzić z nielegalnie prowadzonej hodowli w K.. Działanie tego typu będzie wiązało się z nabyciem osobników z nielegalnego źródła pochodzenia i nie może być formą legalizacji nielegalnych osobników. Wyjaśnił, że w odniesieniu do hodowli w K. jej właściciel nie posiada zezwolenia na przetrzymywanie, hodowlę, rozmnażanie jak również oferowanie do sprzedaży i zbywanie osobników bizona. Jak wynika z akt sprawy (paszporty bydła) zakupione osobniki urodziły się nielegalnie w tej hodowli (zakaz rozmnażania) i są w niej nielegalnie przetrzymywane.
W przypadku, gdyby skarżący nabył osobniki bizona z nielegalnie funkcjonującej hodowli w K. i tym samym osobniki uzyskane w drodze czynu zabronionego, z uwagi m.in. na zakaz rozmnażania, spowodowałoby to czyn zagrożony karą. Podał, że należy również mieć na uwadze, że nie istnieje możliwość rozmnażania tych osobników i ich hodowli bez wcześniejszego ich uzyskania. Wydanie więc ewentualnej decyzji zezwalającej na hodowlę i rozmnażanie przedmiotowych osobników wywołałaby czyn zagrożony karą. Tym samym istniałaby kwalifikowalna przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 6 kpa, co – w ocenie organu – czyni niemożliwym wydanie decyzji pozytywnej dla skarżącego.
Końcowo podkreślił, że z uwagi na fakt, że decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska uchylił w całości decyzję z dnia [...] września 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, w dniu [...] kwietnia 2014 r. wydane zostało postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nr [...], którym wstrzymał on z urzędu wykonywanie w całości swojej decyzji z dnia [...] lutego 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - zwanej dalej: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, zatem sprawy merytorycznie, nie ustala stanu faktycznego, a ogranicza się do oceny legalności wydanego przez organ administracji publicznej rozstrzygnięcia.
Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, iż zaskarżona decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Niewątpliwym jest, że skarżący złożył w dniu 18 października 2006 r., wniosek w przedmiocie uzyskania zezwolenia na wwóz z zagranicy i hodowlę bizona amerykańskiego.
Z kolei wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2013 r. skarżący wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] "o wydanie zezwolenia na hodowlę i rozmnażanie bizonów amerykańskich" wskazując, iż będą one pozyskane z hodowli w K..
W momencie wydania zaskarżonej decyzji w postępowaniu z wniosku złożonego 18 października 2006 r. wydana została decyzja z [...] grudnia 2013 r. znak: [...], którą Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie zezwolił skarżącemu na wwóz na teren Rzeczypospolitej Polskiej, przetrzymywanie oraz hodowlę bizona amerykańskiego.
Powyższa decyzja poprzedzona została postępowaniem sądowoadministracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 lutego 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1855/11, uchylił decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] umarzającą postępowanie wszczęte w sprawie o wydanie zezwolenia na hodowlę bizonów amerykańskich.
Decyzje te były wynikiem ponownego rozpatrzenia sprawy po wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 października 2007 r. (sygn. akt IV SA 1505/07) i 9 grudnia 2008 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1118/08). Wyrokami tymi uchylono uprzednio wydane w sprawie decyzje Ministra Środowiska, odmawiające zezwolenia skarżącemu na sprowadzenie do Polski osobników bizona amerykańskiego w celu przetrzymywania w hodowli oraz na przemieszczanie w środowisku przyrodniczym osobników tego gatunku pochodzących z zakupu na terenie kraju. W pierwszym z wymienionych wyroków Sąd sformułował ocenę prawną i konkretne wytyczne, którymi organ winien był się kierować ponownie rozpoznając wniosek skarżącego z 18 października 2006 r. Ponadto w wyroku z 8 lutego 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1855/11 Sąd stwierdził, że umorzenie postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem skarżącego było działaniem nieuprawnionym. Sąd przesądził, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien mieć na uwadze, iż w obrocie prawnym funkcjonuje już rozporządzenie, o którym mowa w art. 120 ust. 2 f ustawy o ochronie przyrody.
Sąd stwierdził, że organ "(...) jeżeli nie zachodzi obligatoryjny przypadek kwalifikujący wniosek do odmowy wydania zezwolenia, ma obowiązek zbadać - czy wnioskowana czynność stwarza zagrożenie dla rodzimych gatunków lub siedlisk przyrodniczych i jeżeli dojdzie do takiego wniosku może odmówić wydania zezwolenia. Przykładowo, jeżeli skarżący chce sprowadzić do Polski bizony i prowadzić ich hodowlę, to obowiązkiem organu jest zbadanie - czy czynności te stwarzają zagrożenie dla rodzimych gatunków lub siedlisk przyrodniczych. Nadal zatem wydanie zezwolenia, o którym mowa w art. 120 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody oparte jest na uznaniowości, która wymaga od organu właściwego uzasadnienia zajmowanego stanowiska. W tym względzie dotychczasowe wytyczne Sądu Administracyjnego sformułowane w wydanych sprawie wyrokach - wbrew twierdzeniu organu - nie tracą na aktualności, albowiem organ gdy wyeliminuje przesłankę z ww pkt 1, będzie zobowiązany przeprowadzić stosowne postępowanie na okoliczność z pkt 2 (...)".
Kolejny wniosek skarżącego oparty został o powołane w przytoczonym fragmencie uzasadnienia przepisy prawa.
W ocenie Sądu Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska prawidłowo w zaskarżonej decyzji z [...] lutego 2014 r. wywodził, że istotną dla rozstrzygnięcia sprawy kwestię stanowi uprzednie przesądzenie czy sprawa objęta wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2013 r. nie jest tożsama w sposób niepozwalający na jej ponowne rozstrzygnięcie (z uwagi na naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej) ze sprawą, której dotyczy decyzja z [...] grudnia 2013 r. znak: [...], którą Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie zezwolił skarżącemu na wwóz na teren Rzeczypospolitej Polskiej, przetrzymywanie oraz hodowlę bizona amerykańskiego.
Sąd dostrzega jednocześnie, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera wszystkich wymaganych przez art. 107 § 3 kpa elementów, bowiem teza o tożsamości sprawy nie została uzasadniona. W doktrynie podkreśla się, że stosunek uzasadnienia do rozstrzygnięcia polega na tym, że "uzasadnienie ma objaśnić tok myślenia prowadzący do zastosowania przepisu prawnego w sprawie" (J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 1996, s. 488), a w razie wątpliwości co do treści rozstrzygnięcia uzasadnienie ma służyć ustaleniu jego rzeczywistej treści i innych konsekwencji prawnych decyzji.
Tymczasem organ nie przeanalizował w dostateczny sposób w uzasadnieniu decyzji tożsamości sprawy w powyższym rozumieniu. Nie sposób zatem zweryfikować sposobu argumentacji przyjętej przez organ, a w związku z tym twierdzenia o konieczności umorzenia postępowania w części, w jakiej rozstrzyga kwestie uprzednio przesądzone (tj. w decyzji z 31 grudnia 2013 r.). Ponieważ jednak decyzja kasacyjna, jaką jest zaskarżona decyzja, dla której podstawę prawną stanowi art. 138 § 2 kpa, jest rozstrzygnięciem procesowym, a zatem nie kształtuje ona stosunku materialnoprawnego, to organ I instancji nie jest związany zawartymi w niej wskazaniami. Takie stanowisko, podzielane przez skład orzekający wyrażane jest w judykaturze. Organ pierwszej instancji nie jest związany wyrażonymi w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej ocenami, poglądami i stanowiskiem organu drugiej instancji odnośnie do wykładni przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie (tak NSA w wyroku z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 9/11, LEX nr 1121155, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex).
Z tego względu braki w argumentacji organu II instancji Sąd uznał za niemające wpływu na wynik sprawy (w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.), wobec konieczności ustalenia w pierwszej kolejności zakresu ewentualnej tożsamości sprawy, co powinno skutkować uchyleniem decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia, co też organ uczynił.
Prawidłowe jest również rozumowanie organu, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] winien w części umorzyć postępowanie, z uwagi na wydanie przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], o ile wniosek skarżącego z dnia 18 października 2006 r. jest tożsamy z jego wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2013 r., w zakresie w jakim taka tożsamość by występowała.
Odnosząc się do argumentacji skargi Sąd stwierdza, że upatrywanie braku podstaw do prowadzenia postępowania w samym fakcie, że inne postępowanie w tym samym przedmiocie i tego samego skarżącego jeszcze się nie zakończyło, jest wnioskowaniem przedwczesnym, bowiem nie zostały przez organ poddane analizie motywy takiego wnioskowania. Należy podkreślić, że wydanie decyzji w innej sprawie administracyjnej nie obejmuje formuła ne bis in idem. Konieczne jest zatem przesądzenie czy istotnie mamy do czynienia z tożsamą sprawą.
Co do wyznaczników tożsamości stwierdzić należy, że tożsamość strony podmiotowej, tj. osoby skarżącego, jako taka nie jest wystarczająca do uznania, że mamy do czynienia z rozstrzygnięciem w tej samej sprawie administracyjnej. Decyzji ostatecznej skutki powagi rzeczy osądzonej należy przypisać tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami, w niezmienionym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Sprawy są tożsame pod względem przedmiotowym, o ile tożsama jest podstawa prawna, stan faktyczny (tylko w zakresie faktów prawotwórczych - por. wyr. WSA w Rzeszowie z dnia 17 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 76/08, LEX nr 510203) oraz prawa i obowiązki stron, które z nich wynikają. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko pomiędzy tymi samymi stronami (M. Jaśkowska (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks..., s. 910).
Nie każda zatem zmiana stanu faktycznego, a jedynie zmiana mająca wpływ na przesłanki warunkujące zastosowanie tej samej normy prawnej decyduje o braku tożsamości sprawy.
Również nie każda zmiana właściwości organów może decydować o braku tożsamości. Sprawa, aby była tożsama musi dotyczyć tych samych podmiotów, chyba że w prawa strony zbywalne i dziedziczne wejdą jej następcy prawni albo wprawdzie zmieni się struktura i nazwa organu, ale pozostanie niezmieniona właściwość rzeczowa, czy nowy organ wejdzie w kompetencje drugiego, który przestał działać (por. Małgorzata Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego).
Sąd aprobuje stanowisko, że zmiana właściwości organu, zniesienie organu i przekazanie jego kompetencji innemu organowi administracyjnemu nie powoduje zmiany tożsamości sprawy administracyjnej (por. wyrok NSA z 3 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 864/10, CBOSA).
W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że ustawą z 13 lipca 2012 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 985) wprowadzono nowe brzemiennie art. 120 ust. 2, zgodnie z którym (pkt 1) zezwolenie na wwożenie z zagranicy gatunków obcych, które w przypadku uwolnienia do środowiska przyrodniczego mogą zagrozić rodzimym gatunkom lub siedliskom przyrodniczym, oraz jednocześnie na czynności, o których mowa w pkt 2, w stosunku do tych okazów - wydaje Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska; natomiast zezwolenie na przetrzymywanie, hodowlę, rozmnażanie, oferowanie do sprzedaży i zbywanie gatunków, o których mowa w pkt 1 - wydaje właściwy regionalny dyrektor ochrony środowiska (pkt 2).
Tej zmianie przepisu należy przypisać przede wszystkich charakter podmiotowy, bowiem modyfikacja dotyczy organu władnego do wiążącej wypowiedzi w zakresie m.in. przetrzymywania i hodowli oraz rozmnażania gatunków obcych, które w przypadku uwolnienia do środowiska przyrodniczego mogą zagrozić rodzimym gatunkom lub siedliskom przyrodniczym. Kryterium wywołania potencjalnego zagrożenia przez obce gatunki posłużył się ustawodawca również w tekście pierwotnym ustawy o ochronie przyrody oraz po kolejnych zmianach tego aktu prawnego (tj. po zmianie z 15 listopada 2008 r. oraz z 16 września 2009 r.).
Konieczność zbadania tego kryterium została zaakcentowana w wyroku, którego fragment został wyżej przytoczony, tj. w wyroku z 8 lutego 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1855/11.
Zmiana wprowadzona ustawą z 13 lipca 2012 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw weszła w życie 1 października 2012 r. J. W. po wejściu w życie nowelizacji, tj. wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2013 r. wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o wydanie zezwolenia na hodowlę i rozmnażanie osobników bizona (Bison bison) na terenie gospodarstwa położonego na działkach o nr: [...], [...] i [...] w miejscowości Z., gmina Z.. Jednocześnie w przepisie art. 6 ww. ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw przesądzono, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy na podstawie przepisów ustaw zmienianych w art. 1 i art. 2 stosuje się przepisy dotychczasowe.
Biorąc powyższe pod uwagę, organ I instancji powinien w ponownie przeprowadzonym postępowaniu zbadać kwestię tożsamości spraw, a w przypadku gdyby takowa zachodziła - w tej części umorzyć postępowanie, kierując się zasadą, że zaistnienie przesłanki umorzenia postępowania wymaga ustalenia tożsamości sprawy administracyjnej pod względem podmiotowym i przedmiotowym.
Należy również nadmienić, że tego rodzaju badanie powinien przeprowadzić organ I instancji, co również czyni zasadnym przekazanie sprawy do pewnego rozpatrzenia.
Mając na uwadze powyższe, jak też uwzględniając szczególny stan zaistniały w przedmiotowej sprawie oraz fakt, że zaskarżone rozstrzygnięcie stwarza korzystną sytuację procesową dla strony skarżącej oraz kierując się zasadą ekonomiki procesowej, zdaniem Sądu, zasadnie zaskarżoną decyzją uchylono decyzję organu I instancji i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 P.p.s.a, orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło