IV SA/Wa 983/10

WyrokWSA w Warszawie2010-12-02

Skład orzekający: Anna Szymańska, Łukasz Krzycki, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2008 r. zmieniającej decyzję o warunkach zabudowy, opierając się na przesłance rażącego naruszenia prawa, w sytuacji gdy nie ustaliło wszystkich przesłanek tej kwalifikacji, a także czy brak pisemnej zgody wszystkich stron na zmianę decyzji stanowi rażące naruszenie prawa?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wadliwie oceniło przesłanki rażącego naruszenia prawa przy stwierdzaniu nieważności decyzji. Kolegium nie zbadało wszystkich elementów wymaganych do uznania naruszenia za rażące (charakter przepisu, skutki gospodarcze), a także nieprawidłowo zinterpretowało wymóg zgody stron na zmianę decyzji o warunkach zabudowy, która jest decyzją, na mocy której strony nabyły prawo.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w W., która utrzymała w mocy własną decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta W. z 2008 r. zmieniającej decyzję o warunkach zabudowy z 2005 r. dla budynku biurowego. SKO pierwotnie stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta z 2008 r. z powodu rażącego naruszenia art. 155 kpa (zmiana decyzji bez zgody wszystkich stron). Po wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, SKO ponownie utrzymało w mocy swoją decyzję, uznając, że decyzja z 2008 r. została wydana bez zgody wszystkich stron, co stanowi rażące naruszenie prawa. Skarżący zarzucił m.in. brak udziału w postępowaniu, błędną wykładnię art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz brak oceny społeczno-gospodarczych skutków decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2009 roku nr [...]; stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego M. P. kwotę 440 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2009 roku nr [...]; 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego M. P. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 tj. ze zm.), zwanej dalej "kpa" utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2009 r. nr KOC [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. zmieniającą decyzję nr [...] z dnia [...] października 2005 r. ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na realizacji budynku biurowego z elementami zagospodarowania terenu na działce ew. nr [...] z obrębu [...] w W. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Prezydent W. zmienił decyzję z dnia [...] października 2005 r. ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na realizacji budynku biurowego z elementami zagospodarowania terenu na dz. ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...], w Dzielnicy [...] W. Pismem z dnia 6 kwietnia 2009 r. J. L. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2009 r., działając na podstawie 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2008 r. Kolegium stwierdziło, że decyzja z dnia [...] stycznia 2008 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa - art. 155 kpa, bowiem zmiana decyzji z [...] października 2005 r. nastąpiła mimo braku wyraźnej zgody na taką zmianę wyrażonej przez inne strony postępowania. Bowiem z akt sprawy wynika, że Prezydent W. dysponował stanowiskami w sprawie nie wszystkich stron postępowania, które ponadto nie zawierały wyraźnej zgody wszystkich stron na zmianę decyzji z 2005 r. Jednocześnie Kolegium nie stwierdziło, by przy zmianie decyzji z 2005 r. dopuszczono się naruszenia § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej sygn. akt IV SA/Wa 983/10 zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588), zwanego dalej "rozp". Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła A. P. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazała, iż decyzja nie narusza art. 156 § 1 pkt 2 kpa , jak również art. 155 kpa, albowiem do zmiany decyzji wystarczająca jest jedynie zgoda strony wnoszącej o taką zmianę. Nadto wskazano, iż w postępowaniu nie brały udziału wszystkie strony postępowania. W związku z zarzutami strony skarżącej Kolegium przeprowadziło postępowanie wyjaśniające. W toku tego postępowania ustalono, iż właścicielem działki ew. nr [...] położonej przy ul. [...] jest M. P. (co potwierdza wypis z rejestru gruntów). Następnie, że w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] października 2009 r. nie brały udziału wszystkie strony postępowania. Pominięto M. G. oraz M. P., w związku z powyższym pismem z dnia 15 marca 2010 r. powiadomiono w/w osoby o wydaniu decyzji z dnia [...] października 2009 r. i stosownie do brzemienia art. 10 kpa powiadomiło o możliwości zajęcia stanowiska w sprawie. Do organu wpłynęły stanowiska obu pominiętych stron. M. P. wniósł o uchylenie decyzji z dnia [...] października 2009 r. podnosząc, że: * na wydanie decyzji z 2008 r. zgodę wyraziły wszystkie strony postępowania (K. R., C. R., A. P., E. Z., A. Z., J. L., M. G.), * zgoda państwa L. wynika ze znajdujących się w aktach dokumentów, oraz z kolejności ich składania do akt, * w razie wątpliwości organ winien przeprowadzić rozprawę administracyjną celem wyjaśnienia stanowisk stron, * obok oczywistego naruszenia prawa i charakteru naruszonego przepisu - jako kryterium rażącego naruszenia prawa - winny być również brane pod uwagę społeczno-gospodarcze skutki wywołane wadliwą decyzją. 6. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2009 r. W uzasadnieniu wskazano, że kpa dopuszcza możliwość weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej poprzez jej zmianę lub uchylenie na wniosek stron postępowania. Art. 154 kpa dotyczy ostatecznych decyzji sygn. akt IV SA/Wa 983/10 administracyjnych, na mocy których żądna ze stron nie nabyła prawa, zaś art. 155 kpa ma zastosowanie do tych rozstrzygnięć organów administracji, na podstawie których strona postępowania nabyła prawo. Badając dopuszczalność zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej we wskazanym powyżej trybie organ winien, wypełniając dyspozycję normy prawnej, ustalić czy żądanie strony co do zmiany ostatecznego rozstrzygnięcia nie narusza przepisów szczególnych i przemawia za tym interes społeczny lub interes strony, zaś użycie przez ustawodawcę kwantyfikatora koniunkcji oznacza, iż dopiero łączne spełnienie tych warunków przesądza o możliwości zastosowania art. 155 kpa i dopuszczalności zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej. Następnie opierając się na rozstrzygnięciu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (z dnia 14 czerwca 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 679/06, Lex Nr 230635) wskazano, że jednym z warunków, określonym w art. 155 kpa prowadzącym do zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej jest uzyskanie zgody stron postępowania na jej zmianę. Zgoda ta nie może być udzielona w sposób dorozumiany, bowiem strony postępowania winny w sposób nie budzący wątpliwości wyrazić akceptację dla zmiany rozstrzygnięcia organu. Brak zgody stron na zmianę ostatecznej decyzji administracyjnej stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W ocenie Kolegium w powyższej sprawie nie ulega wątpliwości, że decyzja z 2008 r. została wydana bez uzyskania zgody wszystkich stron postępowania. Okoliczność zawiadomienia stron postępowania o jego wszczęciu nie może być utożsamiana z wyrażeniem zgodny na zmianę decyzji z 2005 r., gdyż jest to czynność związana z realizacją obowiązku określonego w art. 61 kpa w związku z art. 10 kpa. Uzyskanie zgody stron na zmianę ostatecznej decyzji administracyjnej, określonej w art. 155 kpa wiąże się z koniecznością odrębnego powiadomienia stron postępowania o proponowanej zmianie decyzji i uzyskaniu ich pisemnej zgody. Prezydent zaś nie zobowiązał stron do zajęcia stanowiska w sprawie, zaś w odpowiedzi na zawiadomienie organu pierwszej instancji nie wszystkie strony zajęły stanowisko. W kwestii zmiany wskaźnika powierzchni nowej zabudowy na 0,30, zamiast 0,25 nie stwierdzono, by Prezydent W. dopuścił się rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Następnie podkreślono, że nie stwierdza się nieważności decyzji, która 3 sygn. akt IV SA/Wa 983/10 wywołała nieodwracalne skutki prawne. Wskazano, że przy ocenie nieodwracalności skutków prawnych należy brać pod uwagę takie zdarzenia, które mogą stwarzać przeszkody w przywróceniu uprawnień lub w nadaniu ich obowiązkom pierwotnego kształtu. Zauważono, że nieodwracalność skutków prawnych związana jest z zaistnieniem takich zdarzeń prawnych, powstałych po dniu wydania aktów administracyjnych przejmujących określone mienie na rzecz Skarbu Państwa lub gminy, którego skutku organ administracji nie może odwrócić działając w granicach przyznanych mu kompetencji. Aczkolwiek określenie "nieodwracalności skutków prawnych" należy do kwestii spornych w doktrynie prawa administracyjnego, tym niemniej doczekało się ono licznego orzecznictwa, jak również licznych prób zdefiniowania tegoż pojęcia na tle określonych stanów faktycznych i prawnych. Kolegium po zapoznaniu się z całością sprawy uznało, że decyzja Prezydenta W. z 2008 r. nie wywołała nieodwracalności skutków prawnych. Bowiem o nieodwracalności skutków prawnych nie przesądza okoliczność uzyskania pozwolenia na budowę, ani też fakt realizacji inwestycji. Odnosząc się do zarzutów z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie podzielono argumentacji strony w części wskazującej, że do zmiany decyzji wystarczająca jest jedynie zgoda strony wnoszącej o taką zmianę, albowiem z treści art. 155 kpa wynika, że konieczne jest uzyskanie zgody wszystkich stron postępowania. Natomiast za zasadny uznano zarzut nie uwzględnienia przez skład orzekający faktu braku oceny co do nieodwracalności skutków prawnych skarżonej decyzji, jak również zarzut pominięcia stron w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Kolegium. Obie wady zostały jednak konwalidowane w postępowaniu prowadzonym z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Odnosząc się do zarzutów M. P. Kolegium stwierdziło, że nie jest rzecznikiem żadnej ze stron postępowania, jak również nie ma obowiązku uwzględnienia ustaleń, jakie strony prowadziły między sobą, poza postępowaniem administracyjnym. Zauważono nadto, że okoliczność niezaskarżenia decyzji w trybie odwoławczym nie wyklucza możności złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. W kwestii zarzutów sformułowanych przez M. G. co do naruszenia § 5 rozporządzenia odwołano się do obszernego fragmentu uzasadnienia przedmiotowej decyzji w którym wyjaśniono tę kwestię. Wskazano również, że sygn. akt IV SA/Wa 983/10 M. P. jako właściciel działki stanowiącej teren inwestycji posiada status strony w postępowaniu administracyjnym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (uzupełnionej następnie i uporządkowanej pismem z dnia 25 listopada 2010 r.) M. P. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] października 2009 r. w całości, wstrzymanie wykonania decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że: - nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności zakończonym decyzją Kolegium z dnia [...] października 2009 r. zarówno on sam jak i M. G. (a ich udział w postępowaniu odwoławczym nie konwaliduje braków postępowania pierwotnego, a zatem prowadzi do naruszenia zasady dwuinstancyjności); dokonano błędnej wykładni art. 156 § 1 pkt 2 kpa albowiem w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa - w przepisie art. 155 kpa jest mowa o stronie która nabyła prawo, a dopiero w drodze orzecznictwa i wykładni uznano, że przez zgodę strony należy rozumieć zgodę wszystkich osób mających przymiot strony w postępowaniu, zatem nie można mówić, że takie rozumienie strony wynika bezpośrednio i w sposób oczywisty z przepisu, w którym wyraźnie jest mowa o stronie w liczbie pojedynczej; a skoro do stwierdzenia naruszenia przepisu konieczna jest jego wykładnia, nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa, lecz co najwyżej o zwykłym naruszeniu; państwo L. wyrazili zgodę na zmianę decyzji w znajdującym się w aktach sprawy piśmie z dnia 27 listopada 2007 r. (data wpływu do organ), w którym w sposób wyraźny i nie pozostawiający wątpliwości zgodę na zmianę decyzji o warunkach zabudowy wyrażono, zaś Kolegium nie skorzystało z instrumentów pozwalających na wyjaśnienie wątpliwości co do złożonego oświadczenia (w drodze rozprawy administracyjnej); przy ocenie czy doszło do rażącego naruszenia prawa winny być brane pod uwagę również społeczno-gospodarcze skutki wywołane wadliwą decyzją, a organ powinien ocenić czy znacznie większą wagę niż stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej ma stwierdzone naruszenie. W odpowiedzi Kolegium podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej sygn. akt IV SA/Wa 983/10 decyzji decyzji wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty podniesione w skardze Sąd uznał za zasadne. W rozpoznawanej sprawie organ administracji orzekał w trybie przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Zatem, dokonanie oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, poddane jest specyficznym regułom odnoszącym się do kontroli orzeczeń wydanych w trybach nadzwyczajnych. Podkreślić należy, iż postępowanie o stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego jest postępowaniem szczególnym, gdyż jego przedmiotem jest ustalenie, czy na podstawie ściśle określonych przesłanek, wbrew wyrażonej w art. 16 § 1 kpa zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, można wzruszyć takie rozstrzygnięcie. Numerus clausus wad decyzji administracyjnej skutkujących jej nieważnością zawiera dyspozycja art. 156 § 1 kpa (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 1998 r., IV SA 1290/96, niepubl.; z dnia 8 czerwca 1998 r., IV SA 1490/96, niepubl.; z dnia 30 grudnia 1998 r., IV SA 2319/96, niepubl.). Skoro stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności decyzji wynikającej z przywołanego art. 16 kpa, toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy (oczywisty) przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 1988 r., sygn. akt IV SA 948/87, GAP nr 17 z 1988 r.). Przesłanką zastosowania przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa celem stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego jest wydanie tegoż bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W kwestii rażącego naruszenia prawa wypowiadano się już wielokrotnie w judykaturze i piśmiennictwie, a zdaniem Sądu nie jest celowa kolejna analiza jednolitego stanowiska w tym przedmiocie. Stwierdzić jedynie należy (w oparciu o wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 368/07, LEX nr 468745), iż naruszenie prawa jest kwalifikowane jako rażące, gdy samo w sobie ma taki charakter, jest tak głęboko niezgodne ze stosowaniem sygn. akt IV SA/Wa 983/10 prawa obowiązującego, że stanowi zaprzeczenie samej istoty unormowania zawartego w określonych przepisach prawnych. W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania nadzwyczajnego 0 stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej była decyzja administracyjna również wydana w postępowaniu nadzwyczajnym tylko, że na podstawie art. 155 kpa - i dotyczyła zmiany decyzji ostatecznej w przedmiocie warunków zabudowy. W myśl art. 155 kpa decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Oczywistym przy czym jest, że decyzja o warunkach zabudowy jest decyzją, na mocy której strony nabyły prawo. Decyzja o warunkach zabudowy ma charakter uznaniowy, a więc jej zmiana może nastąpić tylko i wyłącznie za zgodą wszystkich stron postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA 1826/98, Lex Nr 57178; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 679/06, Lex Nr 230635; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 461/08, Lex Nr 563140). Z uwagi na zasadę pisemności postępowania administracyjnego (ew. zasady utrwalania oświadczeń na piśmie - art. 14, art. 63 § 1, art. 67 § 2 pkt 1 kpa) brak zamieszczenia w aktach sprawy utrwalonych na piśmie oświadczeń co do zgody wszystkich stron, jako niezbędnej przesłanki na zmianę decyzji ostatecznej w trybie art. 155 kpa stanowi oczywiste naruszenie prawa. Przepis art. 155 kpa nie wymaga złożonego procesu wykładni i jego rozumienie w judykaturze nie jest sporne, albowiem z jego treści wynika, że decyzja może być w każdym czasie za zgodą strony zmieniona, a skoro jest mowa o zgodzie strony to gdy w postępowaniu jest więcej stron, musi to być zgoda ich wszystkich, a nie np. tylko inwestora (jak próbuje się wywodzić w niniejszej sprawie). Nie ulega bowiem wątpliwości, że decyzją o warunkach zabudowy nie tylko inwestor lecz i sąsiedzi nabyli określone prawo. Tak więc brak zgody wszystkich stron postępowania stanowi oczywiste naruszenia prawa, a odmienne rozumienie przesłanek przepisu art. 155 przez skarżącego należy uznać za wadliwe. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa - jak sygn. akt IV SA/Wa 983/10 słusznie zauważono w skardze - decydują jednak trzy przesłanki: oczywistości naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja. Niewystarczające do przyjęcia, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa jest stwierdzenie przez organ wyłącznie oczywistości naruszenia normy prawnej, z pominięciem kwestii charakteru przepisu, który został naruszony oraz racji ekonomicznych lub gospodarczych skutków, które wywołuje decyzja. Taki sposób procedowania w celu ustalenia czy w sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, należy uznać za wadliwy. W niniejszej sprawie Kolegium ustaliło, że skoro naruszono normę prawną to jest to równoznaczne z rażącym naruszeniem prawa. Kolegium zaś nie badało czy pozostałe przesłanki rażącego naruszenia prawa miały miejsce. Natomiast ze zgromadzonego dotychczas w aktach administracyjnych materiału dowodowego wynika, że po wszczęciu postępowania w przedmiocie zmiany decyzji z 2005 r. pismem z dnia 12 listopada 2007 r. sąsiedzi skarżącego -państwo L. kategorycznie stwierdzili, że nie wyrażają zgody na zmianę decyzji. W następnym piśmie z dnia 26 listopada 2007 r. (data wpływu do organu dnia 27 listopada 2007 r.) oświadczyli, że nie wnoszą zastrzeżeń co do zmiany wielkości wskaźnika zabudowy nie przekraczającego 0,30, zaś w zakresie kształtu dachu, wskazali, że decyzja należy do gestii władz architektonicznych jako najwłaściwszego podmiotu do profesjonalnej oceny tej kwestii. Następnie powiadomiono strony postępowania (w tym państwa L.) o korekcie wniosku inwestora, po czym została wydana decyzja o zmianie decyzji o warunkach zabudowy (również doręczona stronom). Dodatkowo, w piśmie z dnia 31 stycznia 2008 r. zredagowanym w imieniu małżonków L., lecz podpisanym przez jednego współmałżonka, oświadczono, że po zapoznaniu się z decyzją z 2008 r. o zmianie decyzji nie zgłaszają żadnych zastrzeżeń do decyzji. Z powyższego można wysnuć wniosek, że zgoda została ówcześnie wyrażona, zaś obecnie po przeszło dwóch latach od jej udzielenia, małżonkowie L. oświadczyli, że tej zgody nie było. Zgodę stron postępowania może uwiarygodniać także oświadczenie z dnia 14 stycznia 2008 r. E. i A. Z. Nie można wykluczyć, iż wydając w 2008 r. decyzję o zmianie decyzji organ procedujący nie miał wątpliwości, że na taką treść decyzji wyraziły zgodę wszystkie strony postępowania. Tych wątpliwości nie miały również jak można wnosić same sygn. akt IV SA/Wa 983/10 strony, w szczególności małżonkowie L., którzy wyrazili zgodę na zmianę pow. zabudowy (określając ją na 0,30), natomiast kwestię dachu pozostawiając w kompetencji właściwego organu, zaś następnie zapoznając się z treścią decyzji również wyrazili na nią zgodę. Wynika to wprost z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, a w szczególności potwierdza, oświadczenie ze stycznia 2008 r. Jest ono podpisane tylko przez jednego małżonka (ale napisane w imieniu obu -nagłówek pisma), a jednocześnie nie wyrażenie zgody na piśmie nie musi być zawsze kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa. W postępowaniu administracyjnym przewidziane są środki dowodowe (art. 75 § 1 kpa i art. 89 kpa), z których (jak słusznie podniesiono w skardze) organy orzekające w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z 2008 r. w razie wątpliwości mogły skorzystać celem wyjaśnienie powyższej kwestii. Kolegium w ogólne nie odniosło się do kwestii zgody wszystkich stron na zmianę decyzji (podniesionej w piśmie - stanowisku skarżącego odnośnie decyzji Kolegium z dnia [...] października 2009 r.), nie prowadzono również postępowania wyjaśniającego w tym przedmiocie. Natomiast wobec istniejących konkretnych okoliczności faktycznych możliwe jest ustalenie, czy faktycznie strony wyraziły zgodę na zmianę decyzji. Stwierdzenie zgody stron oznaczałoby, iż nie doszło do rażącego naruszenia normy prawnej, a zatem i rażącego naruszenia prawa. Nie ustalenie powyższej kwestii skutkuje naruszeniem przepisów postępowania (art. 7 i art. 77 § 1 kpa), skutkujące uchyleniem zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Natomiast odnosząc się do podniesionego w skardze faktu zakończenia budowy - na podstawie decyzji z 2008 r. wydano prawomocną decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] listopada 2008 r. i inwestor wybudował obiekt w nim określony otrzymując od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzję z dnia [...] marca 2010 r. o pozwoleniu na użytkowanie obiektu - stwierdzić należy, że o ile zgody stron postępowania nie było, to ewentualna konieczność prowadzenia rozbiórki inwestycji nie stanowi przeszkody do stwierdzenia nieważności decyzji z 2008 r. (nie można też uznać by wywoływała ona nieodwracalne skutki prawne). Odnosząc się z kolei do zarzutu dotyczącego pozbawienia udziału w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności zakończonym decyzją Kolegium z dnia [...] października 2009 r. zarówno skarżącego jak i M. G. stwierdzić należy, iż to niewątpliwe stanowi uchybienie art. 10 kpa w zw. z art. 28 kpa, które jednak nie miało wpływu na wynik sprawy. sygn. akt IV SA/Wa 983/10 Naruszenie art. 10 § 1 kpa nie stanowi automatycznie podstawy do uchylenia decyzji, jeśli nie towarzyszy mu takie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego rozwijających zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu i zapewniających jej realizację, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Zarzut naruszenia analizowanego przepisu może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2007 r., sygn. akt I OSK 1192/06, Lex Nr 427561). W niniejszej sprawie skarżącego pozbawiono udziału na etapie "pierwszego" procedowania przed Kolegium w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z 2008 r., jednakże podjęto następnie czynności celem naprawy tego stanu rzeczy (doręczono decyzję z dnia [...] października 2009 r., wezwano do zajęcia stanowiska), zaś skarżący nie wskazał żadnych czynności jakich skutkiem pozbawienia go udziału w "pierwszym" postępowaniu nie mógł podjąć. Zatem podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 10 kpa nie mógł zostać uznany przez Sąd za trafny. Podniesione kwestie merytoryczne - w szczególności naruszenie § 5 rozp, należy uznać za bez znaczenia dla niniejszej sprawy, gdyż nie w nich organ upatrywał rażącego naruszenia prawa. Stwierdzić jedynie należy, iż gdyby w wyniku zmiany decyzji doszło do wydania decyzji poprawnej (mieszczącej się w granicach prawa), o ile faktycznie nastąpiłoby to bez zgody stron to i tak doszłoby do rażącego naruszenia prawa. Albowiem skutkiem uznaniowej decyzji o warunkach zabudowy sąsiedzi nabyli prawo żądania zabudowy działki sąsiedniej tylko na określonych warunkach, a jej zmiana w myśl art. 155 kpa możliwa jest wyłącznie za zgodą stron. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "ppsa", skutkiem czego orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku. Kierując się treścią art. 152 ppsa w pkt 2 sentencji wyroku orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Orzekając w punkcie 3 wyroku Sąd miał na względzie, iż zgodnie z art. 200 ppsa w przypadku uwzględnienia skargi, skarżącemu należy się od organu administracji publicznej, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania 10 sygn. akt IV SA/Wa 983/10 niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na podstawie tego przepisu w zw. z art. 205 § 2 ppsa zasądzono na rzecz skarżącego koszty postępowania sądowego, na które składają się: wpis sądowy od skargi - 200 zł oraz wynagrodzenie dla radcy prawnego reprezentującego skarżącego - 240 zł. Wysokość wynagrodzenia ustalono zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu {Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Orzekając ponownie w sprawie organ wyjaśni, czy decyzja z 2008 r. wydana została za zgodą stron, mając na uwadze, iż nie potwierdzenie stanowiska stron na piśmie nie musi stanowić samo z siebie rażącego naruszenia prawa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło