IV SA/Wa 996/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Magdalena Durzyńska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2015 r. sprawy ze skargi W. M. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z [...] stycznia 2015 r., nr [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz 58 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia złożonego przez W.M. na postanowienie Prezydenta m. W. z dnia [...] grudnia 2014r, nr [...] orzekającego o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta m. W. z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania W.M. z pobytu stałego z budynku nr [...] przy ulicy [...] w W., utrzymał je w mocy. W zaskarżonym postanowieniu organ wskazał na następujące okoliczności. Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], dalej zwaną decyzją, Prezydent m. W. orzekł o wymeldowaniu W.M., dalej zwanego skarżącym, z pobytu stałego z budynku nr [...] przy ulicy [...] w W. Interesy skarżącego w tym postępowaniu reprezentował ustanowiony przez Sąd Rejonowy dla W. kurator w osobie K.H., który odebrał decyzję. Od decyzji nie zostało wniesione odwołanie i stała się ostateczna. 21 listopada 2014 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji z [...] lipca 2011 r. Postanowieniem z [...] grudnia 2014 r. nr [...] Prezydent m. W. odmówił przywrócenia terminu a następnie postanowieniem z [...] grudnia 2014 r. nr [...] orzekł o odmowie wznowienia postępowania. Skarżący wniósł zażalenie. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda [...], powołując się na art. 58 § 1 K.p.a. stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w złożeniu wniosku o wznowienie postępowania w terminie. Wniosek nie został w żaden sposób umotywowany a skarżący nie wskazał żadnego powodu, który mógłby być uznany za przejaw braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Obowiązek uprawdopodobnienia braku winy spoczywa na wnioskującym. Dopiero we wniesionym zażaleniu skarżący wskazał, że przyczyną uchybienia terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania było nie pouczenie skarżącego przez organ I instancji o możliwości wznowienia postępowania Informację o tej możliwości uzyskał dopiero w dniu 15 listopada 2014 r. Oceniając przedstawioną przez skarżącego argumentacją, organ II instancji uznał ją za nie przekonującą. Wskazał, że z wyjaśnień skarżącego wynika, że o wydaniu decyzji w przedmiocie jego wymeldowania dowiedział się w 2012 r. Od tego czasu próbował nawiązać kontakt z siostrą J.B. z którą chciał omówić kwestie wymeldowania. Poza tym dowiedział się, że jego siostra zeznała nieprawdę co do tego, iż nie wie gdzie przebywa jej brat i w związku z tym złożył zawiadomienie o popełnieniu przez nią przestępstwa. Osobiście zapoznał się z aktami 21 czerwca 2013 r. O braku winy w dochowaniu terminu można mówić w przypadku istnienia przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia nawet przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Przeszkoda jest od strony niezależna i musi istnieć przez cały czas aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Tych okoliczności w żaden sposób skarżący nie uprawdopodobnił. Zdaniem organu skarżący nie zachował 7 dniowego terminu o którym mowa w art. 58 § 2 K.p.a. do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Nie ulega natomiast wątpliwości, że składając wniosek o przywrócenie terminu dopełnił uchybionej czynności tj. złożył wniosek o wznowienie postępowania. Kwestia ta ma jednak drugorzędne znaczenie. Zdaniem organu, Skarżący nie złożył wniosku o wznowienie ponieważ nie dochował należytej staranności. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiódł skarżący zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 58 § 1 w zw. z art. 58 § 2 K.p.a. polegające na bezzasadnym przyjęciu, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania oraz zasądzenie o zwrocie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił przebieg postępowania. Wskazał, że o wydaniu decyzji o wymeldowaniu dowiedział się w 2012 r. Próbował nawiązać kontakt z siostrą, która go unikała. Skarżący nie został pouczony o sposobie odwołania. Decyzja została doręczona kuratorowi, który nie wniósł odwołania. O naruszeniu praw skarżącego doszło na skutek przestępstwa popełnionego przez jego siostrę o czym dowiedział się w dniu 15 listopada 2014 r. Nie był świadomy, że złożenie zeznań przez siostrę o braku przez nią wiedzy na temat miejsca pobytu brata stanowi przestępstwo. A to stało się podstawą do złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa i złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia. Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). Przedmiotem oceny organu, a w konsekwencji sądu, było przede wszystkim ustalenie, czy przyczyny wskazane przez Skarżącego uzasadniają przekonanie, że uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy – art. 58 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił, że Skarżący nie uprawdopodobnił, że bez swej winy nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, co czyni nieskutecznym zarzut naruszenia art. 58 K.p.a. Organ niewadliwie przyjął, że powody na jakie powołuje się skarżący tj. fakt, że organ nie pouczył go o możliwości wniesienia skargi o wznowienie pozostaje bez istotnego znaczenia dla istnienia przesłanki do przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej oraz że skarżący nie wykazał żadnym dowodem aby istniały niezawinione przyczyny niedochowania terminu. Jak wynika z prawidłowo zebranego materiału dowodowego skarżący dowiedział się o wydaniu decyzji – jak twierdzi w 2012 r. Wniosek o wznowienie postępowania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu został nadany przez pełnomocnika skarżącego 21 listopada 2014 r. Jako podstawę prawną do złożenia wniosku o wznowienie wskazano art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) oraz art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a.(decyzja została wydana w wyniku przestępstwa). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wznowieniowej nie został natomiast w żaden sposób umotywowany, choć w sprawie strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z art. 58 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy go przywrócić gdy strona uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Prośbę o przywrócenie składa się w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Co do zasady z brakiem winy mamy do czynienia wtedy gdy strona wykaże, że dołożyła należytej staranności w dochowaniu terminu a przyczyna, która była powodem niezachowania terminu była nie do przezwyciężenia. Takie okoliczności w niniejszej sprawie nie zachodziły. Nie ulega wątpliwości, że skarżący o tym, że zapadła decyzja o wymeldowaniu dowiedział się w 2012 r- co wynika z jego twierdzeń oraz skargi. Z aktami postępowania administracyjnego zapoznał się osobiście 21 czerwca 2013 r. w Delegaturze Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Urzędu m. W. Wniosek o wznowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu został nadany na poczcie 21 listopada 2014 r. Termin do wniesienia skargi wznowieniowej wynosi 1 miesiąc i biegnie od dnia w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia – art. 148 § 1 K.p.a. W przypadku gdy podstawą wniosku o wznowienie jest art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. termin ten biegnie od daty dowiedzenia się o decyzji – art. 148 § 2 K.p.a. Jeżeli więc okolicznością stanowiącą podstawę do wznowienia było niebranie udziału w sprawie jak i domniemane przestępstwo popełnione przez siostrę skarżącego to o tym skarżący dowiedział się najpóźniej w dacie kiedy zapoznawał sią z aktami administracyjnymi. Wtedy najpóźniej zapoznał się z decyzją (choć twierdził że nawet wcześniej bo w 2012 r.). Wtedy bowiem miał możliwość zapoznania się z zeznaniami jego siostry i możliwość stwierdzenia, że nie są one zgodne z prawdą oraz tego, że jego prawa w postępowaniu o wymeldowanie reprezentował kurator ustanowiony przez sąd. Termin 1 miesięczny upłynął więc najpóźniej 21 lipca 2013 r. Tym samym organ prawidłowo ustalił termin do wniesienia skargi a następnie niewadliwie uznał, że skarżący nie dochował należytej staranności w przedmiotowej sprawie. Nie przedstawił żadnej przekonującej argumentacji uzasadniającej przyjęcie twierdzenia o braku po jego stronie winy w złożeniu wniosku w terminie. Skarżący nie dochował także 7 dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu liczonego od dnia ustania wskazywanej przeszkody wynikającej z nieznajomości czy to treści decyzji czy treści zeznań siostry. Jak trafnie wskazuje organ przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy a jego przywrócenie jest możliwe gdy strona uprawdopodobni, że go nie dochowała z powodu przyczyny obiektywnie niezależnej od niej, niemożliwej do przezwyciężenia. Nie jest tego rodzaju przyczyną niepouczenie strony o możliwości wniesienia skargi o wznowienie. W tej sprawie, wobec wydania decyzji ostatecznej organ nie miał zresztą obowiązku informowania strony o możliwości wznowienia postępowania. Zasada informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, wyrażona w art. 9 K.p.a. dotyczy trwającego postępowania administracyjnego. Strona powinna we wniosku wskazać, że mimo starań z jej strony i dołożenia maksymalnej staranności nie mogła z przyczyn od niej niezależnych złożyć skargi w terminie, nie mogła tego zrobić osobiście ani przy pomocy innej osoby (por wyroki: NSA z: 21 marca 2012, II GSK 278/11, Lex nr. 1137932, z 31 stycznia 2012 r. II OSK 2175/10, LEX nr 1138097 i wyroki WSA we Wrocławiu z 8 marca 2012 r. III SA/Wr 680/11, Lex 1139504, WSA w Warszawie z 6 marca 2012 r. VII SA/WA 2015/11 , Lex nr 1139821, WSA w Warszawie z 6 lipca 2012 r., VI SA/WA 449/12, Lex nr 1230745). Z orzeczeń tych wynika, że nawet w sytuacji gdy strona jest inwalidą lub osobą leżącą tylko wykazanie, że w danych okolicznościach nie mogła się posłużyć osobą trzecią uzasadnia uprawdopodobnienie przesłanki o jakiej mowa w art. 58 § 1 K.p.a. Trafnie przyjmuje się, że strona w tego rodzaju sytuacji nie musi działać sama a więc może posłużyć się inną osobą a dopiero brak takiej możliwości połączony z faktem niewątpliwej choroby uzasadnia przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Taka wyjątkowa sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie. Nie było, w ocenie sądu, żadnych przeszkód nie do przezwyciężenia, które uniemożliwiały złożenie wniosku w terminie. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. z 2012 r. poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku.