IV SAB 347/02
PostanowienieWSA w Warszawie2004-06-02
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Otylia Wierzbicka, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu gminy w zakresie nieuchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest dopuszczalna w świetle przepisów PPSA i ustawy o samorządzie gminnym?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu gminy w zakresie nieuchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest niedopuszczalna. Bezczynność organu w tym zakresie nie mieści się w katalogu czynności podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 PPSA, ani nie stanowi niewykonania czynności nakazanej prawem w rozumieniu art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, gdyż uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego jest kompetencją, a nie obowiązkiem organu.Stan faktyczny
R. Z. wniósł skargę do NSA (przekazaną do WSA) na bezczynność Rady Gminy W. w zakresie braku odpowiedzi na jego pismo z dnia 12 sierpnia 2002 r., w którym wnioskował o zmianę planów zagospodarowania terenów. Skarżący domagał się m.in. sytuowania budowli na poziomie zerowym i powrotu do koncepcji "miasta-ogrodu". Rada Gminy W. podjęła dwie uchwały dotyczące zmian w planie miejscowym, ale nie uwzględniły one zastrzeżeń skarżącego. Rada Gminy wniosła o odrzucenie skargi, argumentując, że bezczynność polega na niepodjęciu żadnego działania, a nie na podjęciu działania niezgodnego z żądaniem.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędziowie NSA Otylia Wierzbicka, Asesor WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant Agnieszka Foks-Skopińska, po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. Z. na bezczynność Rady Gminy W. p o s t a n a w i a odrzucić skargę
R. Z. pismem z dnia 14 października 2002 r. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność organów Gminy W. polegającą na braku odpowiedzi na jego wystąpienie zawarte w piśmie z dnia 12 sierpnia 2002 r., wnioskującym o zmianę planów zagospodarowania terenów [...] i [...] .
W wymienionym wyżej piśmie skarżący wniósł m.in. o taką zmianę obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego [...], aby wszelkie budowle na omawianym terenie były sytuowane na poziomie zerowym z obsypaniem ich ziemią na wysokość, a także poddał pod rozwagę możliwość zmodyfikowania ogólnej koncepcji urbanistyczno-architektonicznej zagospodarowania przedmiotowych terenów poprzez powrót do wizji "miasta-ogrodu" z dostosowaniem architektonicznym nawiązującym do okolicznej zabudowy oraz dostosowaniem liczby obiektów o charakterze komercyjnym do potrzeb lokalnych.
Skarżący przyznał, że przed zajęciem przez organy samorządu stanowiska wobec jego wniosku, zostały uchwalone dwie uchwały nr [...] i [...] dotyczące omawianych terenów, nie uwzględniające jednak złożonych przez niego zastrzeżeń, " mimo ich ewidentnej zasadności".
W odpowiedzi na skargę Rada W. jako następca prawny Rady Gminy W., wniosła o odrzucenie skargi, a w razie rozpoznania - ojej oddalenie.
Organ wskazał, iż bezczynnością jest nie podjęcie żadnego działania przez zobowiązany do tego organ.
Sąd stosownie do art. 17 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym rozpatruje skargi na bezczynność organów w przypadkach, gdy organ ma obowiązek wydać decyzję administracyjną, postanowienie albo inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącej przyznania, stwierdzenia albo uznania upoważnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W przypadku objętym skargą R. Z., jego wniosek nie dotyczył żadnej z kategorii czynności administracyjnych wymienionych w art. 16 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W tej sytuacji skarga winna ulec odrzuceniu.
Organ w odpowiedzi na skargę podniósł nadto, że należy odróżnić od bezczynności organu podjęcie przez niego rozstrzygnięcia, jednakże niezgodnego z żądaniem wnioskodawcy, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Rada Gminy bowiem podjęła dwie uchwały w sprawie potrzeby dokonania zmian w planie miejscowym, jednak nie uwzględniła w nich stanowiska skarżącego.
Z treści skargi wynika zatem, że skarżący podnosi zarzut bezczynności na okoliczność, że Rada Gminy podjęła rozstrzygnięcie niekorzystne dla niego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem I stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając zatem skargę wniesioną przez R. Z. na bezczynność Rady Gminy W., miał obowiązek zbadać nade wszystko jej dopuszczalność. W oparciu natomiast o przepis art. 97 § 1 cytowanej ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, był zobligowany zastosować przy jej rozstrzyganiu przepis art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z jego dyspozycją sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na bezczynność organów w następujących przypadkach:
1. nie wydania decyzji administracyjnej
2. nie wydania postanowienia, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty
3. nie wydania postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie
4. nie wydania innych niż wyżej wymienione aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Bezczynność zatem organu polegająca na nie uchwaleniu zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie może być zakwalifikowana do żadnej z wyżej wymienionych kategorii.
Podjęcie przez radę gminy rozstrzygnięcia w sprawie przystąpienia do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie oznacza wydania rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym, ani nie jest "aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa", bezczynność zatem organu w takim wypadku nie może skutkować możnościąjej zaskarżenia do sądu administracyjnego.
Tym samym nie powinno budzić wątpliwości, że skarga jest niedopuszczalna w świetle cyt. przepisu i jako taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga taka jest jednak przede wszystkim niedopuszczalna w ocenie Sądu w świetle art. 101 a ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), który to przepis dopuszcza zaskarżenie do sądu administracyjnego nie wykonania przez organ gminy czynności nakazanych prawem.
Przepis art. 101 a ust. 1 cytowanej ustawy o samorządzie gminnym stanowi szczególną podstawę kontroli organów gminy przez uprawnione podmioty w zakresie wykonywania przez nie obowiązków nałożonych przez właściwe normy prawne. Przy czym legitymację jako tenże podmiot uprawniony ma wyłącznie, w zw. z art. 101 ust. 1 powołanej ustawy, tylko ten, czyj interes prawny lub uprawnienia zostały naruszone bezczynnością organu gminy. Charakter zarzutów powoływanych przez skarżącego wskazuje natomiast, iż występuje on w istocie w imieniu pewnej grupy mieszkańców Gminy W. i reprezentuje interes zbiorowy, nie zaś swój własny, skonkretyzowany i zindywidualizowany, opierający się na konkretnej normie przepisów prawa materialnego. Ponieważ skarżący nie wykazał istnienia interesu prawnego, nie mówiąc już o fakcie jego naruszenia, skargę należało uznać za niedopuszczalną (tak samo NSA w postanowieniu z dn. 18.02.2003r. sygn. akt II SAB/Łd 43/01 oraz w wyroku z dn. 16.02.2000 sygn. akt II SA/Wr 1743/99).
Gdyby skarżący powołał się na argumenty wypływające z faktu bycia właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w obrębie tej gminy, wnioskowane zaś zmiany planu zagospodarowania przestrzennego dotyczyłyby jego bezpośrednio jako podmiotu posiadającego tego rodzaju prawa do nieruchomości, wówczas można uznać, że ma interes prawny. Pozostaje oczywiście do wykazania kwestia jego naruszenia.
O uznaniu przez Sąd niedopuszczalności skargi zdecydowała także jeszcze jedna przesłanka. Otóż stosownie do art. 101 a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym skarga do sądu przysługuje na bezczynność w takiej sytuacji, gdy organ gminy "nie wykonuje czynności nakazanych prawem" , a contrario - skarga nie przysługuje, jeżeli organowi przepisy nie nakazują wykonania takich czynności. Trudno natomiast znaleźć przepis zarówno natury proceduralnej, jak również prawa materialnego, który wyraźnie "nakazywałaby" Radzie Gminy uchwalenie planów zagospodarowania przestrzennego bądź ich zmian. Rada Gminy ma tego rodzaju kompetencje, bo ustawodawca je przyznał, nie ma jednak w tym zakresie przymusu przypisanego normą prawną.
Z tych wszystkich powodów, skarga oparta również na przepisie art. 101 a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jako niedopuszczalna ulega odrzuceniu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6) i § 3 orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło