IV SAB/Wa 113/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich w przedmiocie odpowiedzi na pismo postanawia: odrzucić skargę W dniu 3 stycznia 2015 r. K. K. (dalej: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich (dalej również jako: "Rzecznik"). W uzasadnieniu skargi powołała się na swoje pisma z dnia 4 marca 2014 r. i 15 lipca 2014 r., w których zwróciła się do Rzecznika Praw Obywatelskich ze skargą na działanie jej pełnomocnika procesowego przydzielonego z urzędu w toku toczącego się postępowania przed Sądem Rejonowym w P., Sądem Rejonowym w N. oraz Sądem Okręgowym w O. W odpowiedzi na skargę Rzecznik Praw Obywatelski podniósł, że sprawa, której dotyczy skarga K. K., była przedmiotem badania przez Rzecznika, który pismem z dnia 1 kwietnia 2014 r. zwrócił się do skarżącej o nadesłanie dokumentów mających znaczenie dla przedmiotowej sprawy wskazując, iż brak jakichkolwiek dokumentów dotyczących sprawy uniemożliwia Rzecznikowi ustalenie istoty problemu i jej wyjaśnienie. Organ podkreślił, że w obowiązującym obecnie porządku prawnym nie istnieje jakakolwiek norma prawa, zobowiązująca Rzecznika Praw Obywatelskich do podejmowania żądanych przez obywateli działań we wszystkich sprawach, w których się do niego zwracają. Decyzja o podjęciu lub niepodjęciu sprawy należy wyłącznie do suwerennej oceny Rzecznika co do tego, czy w danej sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające jego działanie, to jest naruszenie wolności lub praw człowieka i obywatela. Zatem w niniejszej sprawie skarga, jako niedopuszczalna, powinna zostać odrzucona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270ze zm., zwana dalej ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Ponadto sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Bezczynność organów, o której mowa we wspominanym art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. podlega kontroli sądu administracyjnego jedynie w takim przypadku, gdy organ nie podejmuje czynności, czy też nie wydaje orzeczenia, które mogłyby być zaskarżone do sądu administracyjnego. Innymi słowy nie każda bezczynność organu może być przedmiotem skargi. Jeżeli określona aktywność organu nie podlegała kognicji sądu administracyjnego to i kontroli sądowoadministracyjnej nie będzie podlegać bezczynność organu w tym zakresie. Rozpatrując przedmiotową sprawę, należy podkreślić, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego, jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony, zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu administracyjnego lub czynności z zakresu administracji publicznej. Z treści skargi wynika, że K. K. domaga się by Sąd zobowiązał Rzecznika Praw Obywatelskich do rozpoznania jej pism z 4 marca 2014 r. i 15 lipca 2014 r., w których zwróciła się do Rzecznika Praw Obywatelskich ze skargą na działanie jej pełnomocnika procesowego przydzielonego z urzędu w toku toczącego się postępowania przed Sądem Rejonowym w P., Sądem Rejonowym w N. oraz Sądem Okręgowym w O. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (Dz. U. z 2001 r. Nr 14, poz. 147 tj. ze zm.) – dalej jako "ustawa o RPO" Rzecznik po zapoznaniu się z każdym skierowanym do niego wnioskiem może podjąć sprawę, poprzestać na wskazaniu wnioskodawcy przysługujących mu środków działania, przekazać sprawę według właściwości lub nie podjąć sprawy – każdorazowo zawiadamiając o tym wnioskodawcę i osobę, której sprawa dotyczy. Zarówno w literaturze przedmiotu jak i orzecznictwie sądowym przyjęte jest, że rozpatrywanie przez Rzecznika Praw Obywatelskich kierowanych do niego wniosków nie następuje w formach przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ppsa. Dlatego też ocena podejmowanych przez Rzecznika działań nie należy do sądu administracyjnego. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie z dnia 9 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SAB 41/98; postanowienie z dnia 9 lutego 2000 r., sygn. akt II SA 2652/99), a także w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych (por. np. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2004 r., sygn. akt II SAB/Wa 343/04; postanowienie z dnia 4 maja 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 659/05). Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 1791/06 stwierdził, że podejmowane przez Rzecznika czynności, o których mowa w art. 11 ustawy o RPO nie są czynnościami z zakresu administracji publicznej, ponieważ nie spełniają kryteriów tego rodzaju czynności, wynikających z art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Mając na względzie, że działania podejmowane przez Rzecznika Praw Obywatelskich na podstawie przepisów ustawy o RPO, nie należą do aktów podlegających kontroli sądu administracyjnego, należy stwierdzić, że skarga na bezczynność w tym zakresie, jest także niedopuszczalna. W związku z tym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ppsa, należało orzec jak w sentencji postanowienia.