IV SAB/Wa 171/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. K. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia -odrzucić skargę- B. K. pismem z dnia 3 listopada 2011 r. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: 1. bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie usunięcia z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu ulic [...] i [...], przyjętego uchwałą Rady Gminy W. z dnia [...] września 2002 r. nr [...], zapisu § 20 ust. 4 tego planu, 2. uchwałę Rady Gminy W. z dnia [...] września 2002 r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu ulic [...] i [...], kwestionując § 20 ust. 4 tej uchwały. W niniejszym postępowaniu rozpoznaniu podlega sprawa ze skargi B. K. w części opisanej w punkcie 1. Sprawę ze skargi w części opisanej w punkcie 2. zarejestrowano pod sygn. akt IV SA/Wa 48/12 i będzie ona rozpoznana w odrębnym postępowaniu. W odpowiedzi na skargę na bezczynność w przedmiocie usunięcia z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu ulic [...] i [...] zapisu § 20 ust. 4 organ administracji wniósł o jej odrzucenie ze względu na niedopuszczalność drogi sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Normy kształtujące podstawy systemu sądownictwa, zawarte w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., zakładają określenie właściwości sądów administracyjnych przez ustawodawcę w sposób pozytywny. Zgodnie bowiem z art. 175 ust. 1 ustawy zasadniczej, wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne. Ustrój i właściwość sądów i postępowanie przed nimi określają ustawy (art. 176 ust. 2). Sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów (art. 177). Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej (art. 184). Ostatnią z powołanych norm konstytucyjnych ustawodawca rozwinął w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Zasadę pozytywnego określenia właściwości sądów administracyjnych konkretyzują w głównej mierze przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa. W pierwszej kolejności należy powołać art. 3 § 1 i 2 ppsa stanowiący, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a. Z kolei zgodnie z art. 3 § 3 ppsa, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 3 § 3 ppsa są m.in. art. 101 i art. 101a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Zgodnie z art. 101 ust. 1 każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Z kolei art. 101a ust. 1 stanowi, że przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. Pozytywne określenie właściwości oznacza, że dopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego tylko na prawne formy działania organów administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-8 ppsa oraz w sytuacjach przewidzianych przez ustawy szczególne, z zastrzeżeniem wynikającym z art. 5 ppsa. A contrario skarga na inne formy działania jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, oczywiście ze szczególnym uwzględnieniem prawa do sądu gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz powołanej już zasady domniemania właściwości sądów powszechnych (art. 177 Konstytucji). B. K. żąda, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do natychmiastowego usunięcia z planu zagospodarowania przestrzennego rejonu ulic [...] i [...] w W. zapisu § 20 ust. 4 tego planu. W istocie więc skarżący żąda podjęcia przez Prezydenta W. czynności zmierzających do zmiany uchwały z dnia [...] września 2002 r. nr [...], którą przyjęto ten plan. Wobec tak ustalonego zakresu zaskarżenia należy wskazać, że przedmiotowa skarga nie znajduje oparcia w art. 101a ustawy o samorządzie gminnym, ani też art. 3 § 2 ppsa, jak również w żadnym innym przepisie szczególnym. Wobec tego podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. W świetle art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego należy do zadań własnych gminy. W świetle art. 17 pkt 4 i 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, a także przedstawia projekt planu radzie gminy, która w świetle art. 20 ust. 1 powoływanej ustawy, jest właściwa do jego uchwalenia. Stosownie do treści art. 27 ustawy zmiana planu następuje w takim trybie, w jakim jest on uchwalany. Z przepisów tych, określających zadania, a więc również obowiązki organów gminy, nie wynika jednak prawo żądania mieszkańca gminy podjęcia czynności mających na celu przyjęcie albo zmianę uchwały zatwierdzającej, czy też zmieniającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Inicjatywa uchwałodawcza przysługuje wyłącznie określonym w ustawie organom i osobom, a nie każdemu mieszkańcowi z osobna (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 1996 roku, sygn. akt II SA/Wr 280/96. OSP 1998/5/108, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 1968/08). Z kolei, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 ppsa, skarga na "milczenie" organów administracji publicznej nie jest przewidziana w stosunku do aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ppsa, to jest aktów prawa miejscowego oraz innych aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. W świetle powyższego należy stwierdzić, że ustawodawca nie wyposażył skarżącego w instrumenty prawne pozwalające mu "zmusić" organy samorządu terytorialnego - w przedmiotowej sprawie Prezydenta W. - do podjęcia czynności zmierzających do zmiany - w jego ocenie niezgodnego z prawem - miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podstawę dokonania przez sąd administracyjny kontroli legalności i ewentualnego wyeliminowania z miejscowego porządku prawnego niezgodnych z prawem postanowień uchwały Rady Gminy W. z dnia [...] września 2002 r. nr [...] stanowi art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, pozwalający zaskarżyć tę uchwałę do sądu administracyjnego. Jak wskazano, skarżący skorzystał z uprawnienia przysługującego mu na podstawie tego przepisu, a sprawa z jego skargi na wskazaną uchwałę prowadzona jest pod sygn. akt IV SA/Wa 48/12. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 w związku z art. 3 § 2 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.